Mart, 2025-Yil
493
FAYZULLA XO‘JAYEVNING O‘ZBEKISTONNING ILK RAHBARLARIDAN BIRI
SIFATIDA OLIB BORGAN FAOLIYATI
Srojeva Gulbahor Vahobovna
Osiyo Xalqaro Universiteti Tarix va filologiya kafedrasi o’qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15098909
Annotatsiya. Fayzulla Xo‘jayev dastlab Buxorodagi madrasa va maktablarda tahsil olgan.
Keyinchalik u Rossiyaga borib, Moskva shahridagi Savdo institutida (ba’zi manbalarga ko‘ra,
Moskva Tijorat institutida) tahsil olgan. U yerda zamonaviy iqtisodiyot, siyosat va islohotlar
bo‘yicha bilim olgan va jadidchilik g‘oyalari bilan chuqur tanishgan. Bu ta’lim uning keyingi
siyosiy faoliyatiga katta ta’sir ko‘rsatgan.
Kalit so’zlar: A. Muxtor "Buxoroning jin ko‘chalari" K. Yashin "Inqilob tongi" N. Naimov
"Men yashashni istayman".
Fayzulla Xo‘jayev – O‘zbekistonning tarixidagi muhim shaxslardan biri bo‘lib, u XX
asrning boshlarida mamlakat siyosati va iqtisodiyotida katta rol o‘ynagan. U Turkiston
Muxtoriyati va keyinchalik O‘zbekiston SSRning birinchi rahbari bo‘lib xizmat qilgan. Ushbu
maqolada uning hayoti, siyosiy faoliyati va fojiali taqdiri haqida so‘z yuritamiz.
Fayzulla Xo‘jayev 1896-yilda Buxoroda boy savdogar oilasida tug‘ilgan. Uning otasi
Ubaydullo Xo‘jayev yirik savdogar bo‘lib, Rossiya va boshqa davlatlar bilan tijorat aloqalariga
ega bo‘lgan. Fayzulla yoshlik chog‘ida Buxorodagi madrasa va keyinchalik Moskvadagi savdo
akademiyasida tahsil olgan. U o‘z bilimini mustahkamlash orqali zamonaviy iqtisodiy va siyosiy
g‘oyalarga qiziqa boshlagan.
Fayzulla Xo‘jayev 1917-yilgi Fevral inqilobidan keyin jadidchilik harakatiga qo‘shildi va
Buxoro amirligining isloh qilinishini yoqladi. Biroq, amirning konservativ siyosati tufayli u va
boshqa jadidlar ta’qib qilindi.
O‘zbekiston SSR tashkil etilgach, u mamlakatda agrar islohotlar, sanoat rivoji va
savodxonlik darajasini oshirishga qaratilgan dasturlarni ilgari surdi.
Fayzulla Xo‘jayev O‘zbekiston tarixida muhim shaxslardan biri sifatida eslanadi.
Mustaqillik yillarida uning nomi oqlanib, xizmatlari yuksak baholandi. Bugungi kunda
Toshkent va Buxoroda uning nomi bilan atalgan ko‘chalar va yodgorliklar mavjud.
Mart, 2025-Yil
494
Fayzulla Xo‘jayev dastlab Buxorodagi madrasa va maktablarda tahsil olgan. Keyinchalik
u Rossiyaga borib, Moskva shahridagi
Savdo institutida
(ba’zi manbalarga ko‘ra, Moskva Tijorat
institutida) tahsil olgan. U yerda zamonaviy iqtisodiyot, siyosat va islohotlar bo‘yicha bilim olgan
va jadidchilik g‘oyalari bilan chuqur tanishgan. Bu ta’lim uning keyingi siyosiy faoliyatiga katta
ta’sir ko‘rsatgan.
Uning oilasi, ayniqsa otasi Ubaydullo Xo‘jayev, xalqaro savdo bilan shug‘ullangan va
Rossiya hamda Yevropa davlatlari, jumladan, Germaniya bilan tijorat aloqalariga ega bo‘lgan.
Fayzulla Xo‘jayev Buxoroda jadidchilik harakati yetakchilaridan biri sifatida muhim
islohotlarni amalga oshirishga harakat qilgan. U ayniqsa 1920-yilda Buxoro amirligi ag‘darilib,
Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tuzilgach, keng ko‘lamli o‘zgarishlarni boshlab yuborgan.
Amirning tarafdorlari siquvga olinib, eski tartibni tiklashga urinayotgan kuchlar bostirildi.
Buxoroda katta yer egaligi (beklar, amaldorlar va boylarning yeri) tugatildi. Dehqonlarga yer
taqsimlab berildi, bu esa qishloq xo‘jaligining rivojlanishiga yordam berdi.
Feodal majburiyatlar va soliqlar bekor qilindi.Eski uslubdagi maktab va madrasalar isloh
qilinib, zamonaviy dunyoviy maktablar tashkil etildi. Savodxonlikni oshirish maqsadida keng
ko‘lamli ta’lim dasturlari amalga oshirildi.
Ayollar ta’lim olishi va ijtimoiy hayotga faol qo‘shilishi targ‘ib qilindi.Yangi zavod va
fabrikalar qurish rejalashtirildi.
Shahar infratuzilmasi, jumladan yo‘llar, ko‘priklar va elektr stansiyalari qurish bo‘yicha
loyihalar amalga oshirildi.Diniy idoralarning hukumatga ta’siri cheklana boshlandi.Xotin-
qizlarning erkinligi yo‘lida chora-tadbirlar ko‘rildi (pardozarbeklik va eski urf-odatlarni
kamaytirish harakatlari boshlandi).
Bu islohotlar jamiyatning ilg‘or qatlamlari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan bo‘lsa-da, eski
tuzum tarafdorlari (sobiq amaldorlar, ulamolar va boylar) tomonidan qattiq qarshilikka uchradi.
1924-yilda O‘zbekiston SSR tashkil etilishi bilan Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tugatildi va
Xo‘jayevning islohotlari butun O‘zbekiston miqyosida davom ettirildi.
1937-yilda Stalinning repressiyalari davrida "xalq dushmani" sifatida qamoqqa olinib,
1938-yilda otib tashlangan. Mustaqillik yillarida uning nomi oqlanib, xotirasi tiklangan.
Fayzulla Xo‘jayevning Buxorodagi islohotlari mintaqada zamonaviy davlat qurilishiga
yo‘l ochgan muhim bosqichlardan biri bo‘lib qolmoqda.
Mart, 2025-Yil
495
Fayzulla Xo‘jayevning avlodlari haqida mavjud ma'lumotlar quyidagicha: Fayzulla
Xo‘jayevning to‘rt nafar farzandi bo‘lgan. Afsuski, ulardan biri qizi va biri o‘g‘li yoshligida vafot
etgan. Qolgan ikki farzandi va ularning avlodlari haqida ochiq manbalarda aniq ma'lumotlar
mavjud emas.
Shuningdek, Xo‘jayevning jiyani Sulaymon Inoyatov Buxoro davlat universitetida tarix
fanlari doktori bo‘lib faoliyat yuritgan. Umuman olganda, Fayzulla Xo‘jayevning avlodlari haqida
to‘liq va aniq ma'lumotlar ommaviy manbalarda cheklangan.
Temurxo‘ja Fayzulla Xo‘jayevning jiyani hisoblanadi. Uning to‘liq ismi Temur Xo‘ja
o‘g‘li bo‘lib, Turkiyada tug‘ilib o‘sgan. U Fayzulla Xo‘jayevning avlodlaridan biri sifatida
tanilgan va uning faoliyati haqida ma'lumotlar mavjud.
Fayzulla Xo‘jayevning hayoti va faoliyati O‘zbekiston tarixshunosligida keng o‘rganilgan.
1996-yilda uning 100 yillik yubileyi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasining qarori bilan mamlakat miqyosida tadbirlar tashkil etildi va bu yubiley sanasiga
bag‘ishlab Xo‘jayev haqidagi xotiralar to‘plami nashr etildi.
Xo‘jayevning siyosiy faoliyati, islohotlari va milliy taraqqiyotga qo‘shgan hissasi haqida
bir qator tarixiy tadqiqotlar va adabiy asarlar yaratilgan. Masalan, A. Muxtorning "Buxoroning jin
ko‘chalari" qissasi, K. Yashinning "Inqilob tongi" dramasi va N. Naimovning "Men yashashni
istayman" roman-xronikasi Fayzulla Xo‘jayevning hayoti va faoliyatiga bag‘ishlangan.
Shuningdek, tarixchi olimlar tomonidan Xo‘jayevning davlat arbobi, tarixchi va iqtisodchi
sifatidagi faoliyati, uning O‘zbekistonning iqtisodiy va madaniy rivojiga qo‘shgan hissasi haqida
ilmiy maqolalar va monografiyalar nashr etilgan.
Bu tadqiqotlarda uning jadidchilik harakatidagi o‘rni, Buxoro Xalq Sovet Respublikasini
tashkil etishdagi roli va sovet davridagi faoliyati tahlil qilingan.
Umuman olganda, Fayzulla Xo‘jayevning hayoti va faoliyati O‘zbekiston
tarixshunosligida muhim mavzulardan biri bo‘lib, uning merosi bo‘yicha tadqiqotlar davom
etmoqda.
Shuningdek, tarixchi olimlar tomonidan Xo‘jayevning davlat arbobi, tarixchi va iqtisodchi
sifatidagi faoliyati, uning O‘zbekistonning iqtisodiy va madaniy rivojiga qo‘shgan hissasi haqida
ilmiy maqolalar va monografiyalar nashr etilgan. Bu tadqiqotlarda uning jadidchilik harakatidagi
o‘rni, Buxoro Xalq Sovet Respublikasini tashkil etishdagi roli va sovet davridagi faoliyati tahlil
qilingan.
Mart, 2025-Yil
496
Xulosa
Fayzulla Xo‘jayev – O‘zbekiston tarixida muhim o‘rin tutgan arboblardan biri
bo‘lib, uning islohotlari va siyosiy faoliyati mamlakat rivojiga katta hissa qo‘shgan.
Uning fojiali taqdiri sovet tuzumining shafqatsizligini ko‘rsatadi, ammo bugungi kunda
uning merosi va xotirasi abadiy yashaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Srojeva, G. (2025). MIRZO MUHAMMAD HAYDARNING “TARIXI RASHIDIY”
ASARIDA O’RTA OSIYO TARIXINI O’RGANISHDA MUHIM MANBA
SIFATIDA.
Modern Science and Research
,
4
(1), 531-539.
2.
Srojeva, G., & Ormonova, M. (2025). BUXORO SHAHRIDAGI ARK QO’RG’ONI,
SITORAI MOHI XOSA, XO’JA SAROY ME’MORIY YODGORLIKLARI.
Modern
Science and Research
,
4
(1), 533-544.
3.
Srojeva, G. (2024). Solutions, Results And Problems Of Reforms In The Field Of
Education.
Modern Science and Research
,
3
(1), 782-788.
4.
Srojeva, G. (2023). Lower Zarafshan Oasis Tourism Opportunities.
Modern Science and
Research
,
2
(10), 199-204.
5.
Srojeva, G. (2024). EFFECTIVE FORMS OF SPIRITUAL AND MORAL EDUCATION
AND
EDUCATIONAL
WORK
IN
A
PRESCHOOL
EDUCATIONAL
INSTITUTION.
Modern Science and Research
,
3
(2), 247-253.
6.
Srojeva, G. (2024). Strengthening The Material And Technical Base Of Preschool
Education And Training Institutions.
Modern Science and Research
,
3
(2), 673-681.
7.
Srojeva, G. (2024). The Canadian Economy During The Global Economic Crisis.
Modern
Science and Research
,
3
(2), 57-63.
8.
Srojeva, G. (2024). International Cooperation In The Field Of Education.
Modern Science
and Research
,
3
(2), 1041-1050.
9.
Vahobovna, S. G. (2023). Quyi Zarafshon Vohasi Turizm Imkoniyatlari.
10.
Srojeva, G. (2024). Attention Paid To Preschool Educational Institutions In New
Uzbekistan.
Modern Science and Research
,
3
(2), 258-266.
11.
Srojeva, G. (2023). Continuity In Education-Chief Mezon.
Modern Science and
Research
,
2
(12), 834-839.
12.
Gulbahor, S. (2023). Continuity In Education-Chief Mezon.
Modern Science and
Research
,
2
, 834-839.
Mart, 2025-Yil
497
13.
Vahobovna, S. G. (2024). Canada during the world economic crisis of 1929-1933.
Ta'Lim
Va Rivojlanish Tahlili Onlayn Ilmiy Jurnali
,
4
(4), 48-54.
14.
Vahobovna, S. G. (2024). Role of Preschool Educational Institutions in Education of a
Perfect Person.
European Journal Of Innovation In Nonformal Education
,
4
(3), 208-214.
15.
Srojeva, G. (2024). 1929-1932-YILLАRDАGI JAHON IQTISODIY INQIROZI
DAVRIDA YAPONIYA.
Nrj
,
1
(2), 118-128.
16.
Vahobovna, S. G. (2024). XX ASR BOSHLARIDA XITOYNING YAPON
AGRESSIYASIGA QARSHI KURASHI.
TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN
ILMIY JURNALI
,
4
(5), 264-273.
17.
Vahobovna, S. G. (2024). XX ASR BOSHLARIDA XITOYNING YAPON
AGRESSIYASIGA QARSHI KURASHI.
International journal of scientific researchers
(IJSR) INDEXING
,
5
(2), 723-728.
18.
Vahobovna, S. G. (2024). YANGI O’ZBEKISTONDA MAKTABGACHA TA’LIM–
TARBIYA MUASSASALARIGA QARATILAYATGAN E’TIBOR.
19.
Vahobovna, S. G. (2024). JAHON IQTISODIY INQIROZI DAVRIDA KANADA
IQTISODIYOTI.
20.
Srojeva, G. (2024). TA’LIM SOHASIDA XALQARO HAMKORLIK.
21.
Vahobovna, S. G. (2024). MAKTABGACHA TA'LIM–TARBIYA MUASSASALARI
MODDIY TEXNIKA BAZASINI MUSTAHKAMLASH.
22.
Vahobovna, S. G. (2024). MAKTABGACHA TA'LIM MUASSASIDA MA'NAVIY-
AXLOQIY TARBIYA VA MA'RIFIY ISHLARNING SAMARALI SHAKLLARI.
23.
Vahobovna, S. G. (2023). TA'LIMDA UZVIYLIK-BOSH ME'ZON.
24.
Srojeva, G. (2024). SHAYBONIYLAR SULOLASI DAVRIDA BUXORO XONLIGIDA
IQTISODIY
O’ZGARISHLAR
VA
IQTISODIYOTDA
XALQARO
MUNOSABATLAR.
Modern Science and Research
,
3
(12), 895-903.
25.
Vahobovna, S. G. (2024). Formation of the Uzbek Nation and Shaibani State in
Abulkhairkhan's Dashti Kipchak.
Miasto Przyszłości
,
53
, 1218-1219.
26.
Srojeva,
G.
(2024).
XX-ASRNING
30-YILLARIDA
OSIYO
MAMLAKATLARI.
Modern Science and Research
,
3
(6).
27.
Vahobovna, S. G. (2024). XX-ASRNING 30-YILLARIDA OSIYO MAMLAKATLARI.
28.
Vahobovna, S. G. (2024). TALIM SOHASIDAGI ISLOHATLAR ECHIMI,
NATIJALARI VA MUAMMOLARI.
Mart, 2025-Yil
498
29.
Vahobovna, S. G. (2024). O’zbekiston Olimlaring Inson Falsafasi Haqidagi
Qarashlari.
Journal of Innovation in Volume
,
2
(8).
30.
Vahobovna, S. G. (2024). O’zbekiston Olimlaring Inson Falsafasi Haqidagi
Qarashlari.
Journal of Innovation in Volume
,
2
(8).
31.
Srojeva, G. (2025). BO'RIBOY AHMEDOVNING “TARIXDAN SABOQLAR”
ASARIDA SHAYBONIYLAR DAVRI TARIXINING O'RGANILISHI. Modern Science
and Research, 4(2), 1227-1236.
32.
Srojeva, G., & Idiyeva, S. (2025). MANG’ITLAR SULOLASINING BUXORO
AMIRLIGIDA HOKIMIYATNI EGALLASHI VA MANG’ITLAR DAVRIDA
AMIRLIKDAGI IJTIMOIY-IQTISODIY MADANIY HAYOT. Modern Science and
Research, 4(2), 830-836.
33.
Sadullayev, U. (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT.
Medicine,
pedagogy and technology: theory and practice
,
2
(4), 376-385.
34.
Sadullayev, U. (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT.
Medicine,
pedagogy and technology: theory and practice
,
2
(4), 376-385.
35.
Sadullaev
U.
(2024).
USE
OF
INFORMATION
TECHNOLOGY
INEDUCATION.
Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice
,
2
(5), 344–
352.
36.
Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–
QADRIYATLAR BESHIGI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 1228-1238.
37.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI
OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 994-
1003.
38.
Sadullayev, U. (2024). MIRZA SIROJ HAKIM AND HIS LEGACY.
ModernScience and
Research
,
3
(2), 902-910.
39.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ
ALLOMALARINING
DIDAKTIK
QARASHLARI.
Modern
Science
and
Research
,
3
(12), 985-993.
40.
Shokir o’g’li, S. U. (2023). The History of the Creation and Formation of the
Neighborhood.
American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education
(2993-2769)
,
1
(10), 480-485.
41.
Sadullayev,
U.
(2024).
THE
NEIGHBORHOOD
IS
THE
CRADLE
OF
VALUES.
Modern Science and Research
,
3
(1), 607–613.
Mart, 2025-Yil
499
42.
Shokir O’g’li, S. U. (2023). The importance of the mahalla system’s reformations in new
Uzbekistan.
International Journal Of History And Political Sciences
,
3
(10), 25-30.
43.
Sadullayev U. (2023).
THE ROLE OF THE NEIGHBORHOOD IN RAISING A
SPIRITUALLY MATURE GENERATION.
Modern Science and Research
,
2
(10), 488–493.
44.
Sadullayev, U. (2023). ABOUT THE EMERGENCE OF THE CONCEPT OF
NEIGHBORHOOD.
Modern Science and Research
,
2
(12), 722–727.
45.
Shokir o’gli, S. U. (2023). The Essence of State Policy on Youth in New
Uzbekistan.
American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education
(2993-2769)
,
1
(9), 554-559.
46.
Shokir o’gli, S. U. (2023). The Essence of State Policy on Youth in New
Uzbekistan.
American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education
(2993-2769)
,
1
(9), 554-559.
47.
O’gli, S. U. S. (2023). ELUCIDATION OF ISSUES OF THE HISTORY OF BUKHARA
GUZARS IN OA SUKHAREVA AND HER STUDIES.
International Journal Of History
And Political Sciences
,
3
(11), 30-35.
48.
Sadullayev, U. (2023). O’zbekistonda xotin-qizlarga berilayotgan e’tibor: mahalla
boshqaruvida xotin-qizlarning roli. In
Oriental Conferences
(Vol. 1, No. 1, pp. 551-556).
ООО «SupportScience».
49.
Shokir o'gli, U. S. (2023). MILLIY QADRIYATLARIMIZ ASROVCHISI.
Journal of new
century innovations
,
35
(1), 79-80.
50.
Sadullayev, U. (2023). THE ROLE OF THE NEIGHBORHOOD IN THE SOCIAL
DEVELOPMENT OF SOCIETY.
Modern Science and Research
,
2
(10), 755–757.
51.
Sadullayev, U. (2023). THE ROLE OF WOMEN IN NEIGHBORHOOD
MANAGEMENT IN UZBEKISTAN.
Modern Science and Research
,
2
(9), 132–135.
52.
Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). YOSHLAR DUNYOQARASHI
SHAKLLANISHIDA MILLIY TARBIYA VA TAʼLIMNING AHAMIYATI.
Modern
Science and Research
,
4
(1), 59–67.
53.
Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). IBN SINONING FALSAFIY
QARASHLARI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 52–58.
54.
Sadullayev U. (2024). Zamonaviy o’zbek mahallalarida ijtimoiy o’zgarishlar.
Medicine,
Pedagogy and Technology: Theory and Practice
,
2
(10), 284–294.
55.
Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING
KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.
Mart, 2025-Yil
500
56.
Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN
MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1),
248-256.
57.
Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA
ABDULAZIZXON
MADRASASINING
QURILISHI
VA
UNING
TARIXIY
AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.
58.
Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING
KARTOGRAFIK MEROSI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 221-227.
59.
Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA
ABDULAZIZXON
MADRASASINING
QURILISHI
VA
UNING
TARIXIY
AHAMIYATI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 471-478.
60.
Gulyamov, A., & Ashurov, D. (2025). CHANGES IN THE LIFE OF THE WORLD'S
COUNTRIES AFTER WORLD WAR II.
Journal of universal science research
,
3
(1
(Special issue)), 333-341.
61.
Gulyamov, A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT
BOSHQARUVI, TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI.
Modern Science and Research
,
4
(1),
790-798.
62.
Gulyamov, A., & Xamidova, R. (2025). ABU RAYHON BERUNIY BUYUK QOMUSIY
OLIM.
Modern Science and Research
,
4
(2), 758-766.
63.
Gulyamov, A. (2025). BUXORO AMIRLIGIDA ISTIQOMAT QILGAN MILLIY-
ETNIK GURUHLAR.
Modern Science and Research
,
4
(2), 1020-1028
64.
Sayfutdinov F., & Sharipov D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION:
HISTORICAL DEVELOPMENT AND PROSPECTS.
Journal of Universal Science
Research
,
3
(1(Special
issue),
300–304.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/65623
65.
Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI
O'QITISHDAGI AHAMIYATI.
66.
Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ
XALQINING YORITILISHI.
67.
Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of
Karakalpak.
EUROPEAN
JOURNAL
OF
INNOVATION
IN
NONFORMAL
EDUCATION
,
4
(3), 149-155.
Mart, 2025-Yil
501
68.
Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY
VA ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.
Modern Science and Research
,
3
(12),
852-858.
69.
Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI
ZARAFSHON VOHASIDA ETNOSLARARO MUNOSABATLAR.
TA’LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI
,
3
(9), 1
