Olma mevasida changlanishdan keyingi fiziologik hodisalarning borishi

inLibrary
Google Scholar
Журнал:
Выпуск:
CC BY f
12-14
1

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.
Поделиться
Ботиров, А., & Ачилова, З. (2023). Olma mevasida changlanishdan keyingi fiziologik hodisalarning borishi . in Library, 1(2), 12–14. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/archive/article/view/23446
Crossref
Сrossref
Scopus
Scopus

Аннотация

Физиологические изменения плодов яблони при правильном управлении физиологическими изменениями, происходящими в плодах яблони, создают основу для получения качественных плодов. В данной статье рассказывается о физиологических процессах, происходящих после опыления плодов яблони.


background image

Samarkand branch of Tashkent State
Agrarian University

Volume 4 | SamTSAU Conference | 2023

Theoretical and practical foundations of
introducing smart agriculture in Uzbekistan

O‘zbekistonda aqlli qishloq xo‘jaligini joriy

etishning nazariy va amaliy asoslari

12

May 12-13

https://samaguni.uz/ International Scientific and Practical Conference

OLMA MEVASIDA CHANGLANISHDAN KEYINGI FIZIOLOGIK

HODISALARNING BORISHI

Alisher Botirov

Akademik M.Mirzayev nomli bog’dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot

instituti doktoranti (DSc)

Toshkent davlat agrar universiteti Samarqand filiali katta o‘qituvchisi, q.x.f.f.d (PhD)

Ziyoda Achilova

Akademik M.Mirzayev nomli bog’dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot

instituti doktoranti (PhD)

ANNOTATSIYA

Olma mevalarining fiziologik o’zgarishi, olma mevalarida sodir bo’ladigan

fiziologik o’zgarishlarini to’g’ri boshqargan holda sifatli meva olish uchun zamin
yaratadi. Ushbu maqolada olma mevasida changlanishdan keyingi sodir bo’ladigan
fiziologik jarayonla haqida so’z yuritilgan.

Kalit so’zlar:

olma, changlanish, oila, urug’, meva sifati.

ABSTRACT

Physiological changes of apple fruits create a basis for obtaining quality fruits

by properly managing the physiological changes that occur in apple fruits. This
article reviewed about the physiological processes that occur after pollination in apple
fruit.

Keywords:

apple, pollination, family, seed, fruit quality.


Kirish:

Olma (Malus domestica) Rosaceae oilasining Pomoideae kenja

oilasiga mansub. Pomoideae kenja oilasi asosiy xromosoma soni 17 ga teng bo'lib,
Rosaceae ning boshqa kichik oilalariga nisbatan atigi 7-9 ta bilan tavsiflanadi. Anor
mevalari odatda uning ichida go'shtli chuqurga ega yadro va yadro chizig'idan
tashqarida go'sht qobig'iga ega deb ta'riflanadi. Ushbu to'qimalarning tabiati haqida
ikkita faraz mavjud, ya'ni retseptakulyar va appendikulyar [3, 5, 6, 7].

Olma mevasi bargli daraxtlar orasida eng muhim mevalardan biri hisoblanadi.

Ular mo‘tadil va tobora ko'proq tropik mintaqalarda o‘stiriladi va
jahon savdosida alohida o'rin tutadi. Olma mevalari, birinchi


background image

Samarkand branch of Tashkent State
Agrarian University

Volume 4 | SamTSAU Conference | 2023

Theoretical and practical foundations of
introducing smart agriculture in Uzbekistan

O‘zbekistonda aqlli qishloq xo‘jaligini joriy

etishning nazariy va amaliy asoslari

13

May 12-13

https://samaguni.uz/ International Scientific and Practical Conference

navbatda, qayta ishlash uchun emas, balki yangiligicha meva bozorlarida iste’mol
uchun ko‘proq etishtiriladi. Bundan tashqari, bozor talabi yil davomida kengayib
boradi, garchi ma'lum bir mintaqadagi har qanday nav faqat cheklangan hosil
mavsumiga ega bo’lishiga qaramay.

Olmani yangi iste'mol qilish uchun iste'molchilar meva sifatini tashqi ko'rinishi,

tuzilishi va ayniqsa ta'miga qarab baholaydilar. Harker va boshqalar. (2003) narxlar
kutilgan tijoriy diapazonda o'zgarganda, olma sifati iste'molchilar uchun uning
narxidan ko'ra muhimroq ekanligini taklif qilshgan. Bundan tashqari, yangi olma
navlari bozorlarda osonlik bilan ajralib turishi muhim va sifat standartining
yaxshilanishi iste'molchilarning meva mahsulotlarini tanlashida hal qiluvchi omil
hisoblanadi [2].

Olma mevasining shakillanishi va hujayra komponentining o'zgarishi

Olmaning o'sish jarayonini bitta qisqa changlanishdan keyingi bosqichga va

ikkita asosiy izchil bosqichda bo'lishi mumkin. Changlanishdan taxminan 6-12 kun
o'tgach, hujayra bo'linishi tufayli meva vaznining sekin o'sishi kuzatiladigan qisqa
changlanishdan keyingi hodisa sodir bo'ladi. Birinchi asosiy bosqich hujayra
bo'linishi natijasida meva vaznining tez eksponensial ortishi bilan tavsiflanadi va bu
changlanishdan keyin 6-8 hafta davom etadi. Bu davrdan keyin meva asosan
individual hujayra kengayishi bilan o'sadi (Ryugo, 1988). Hujayralar cho'ziladi va
hosilni yig'ib olguncha ikkinchi asosiy bosqichda pasayish tezligida kengayishda
davom etadi. Ba'zi navlarda bu o'sish jarayonlarida urug' shakllanishi muhim rol
o'ynaydi. Olma 15 yoki undan ortiq urug'ga ega bo'lishi mumkin, ammo agar biron
bir o'simtada yomon changlanish tufayli urug' etishmasa, ba'zi navlarda mevaning
urug’ yetishmagan tomoni rivojlanishdan qoladi.

Brookfield va boshqalar. (1997) "Royal Gala" va "Fuji" ning meva kraxmal

konsentratsiyasi haqiqatda changlanishdan keyin 30 kun o'tgach minimal qiymatga
kamayganini, so'ngra keyingi 80 kun ichida ko'payganini va eng katta to'planishi 80
va 110 kundan keyin sodir bo'lganligini aniqlashgan. Olma kattalashgani sayin meva
tarkibidagi suvda erimaydigan quruq moddalar miqdori kamayib boradi, qisman
hujayralardagi kraxmal glyukozaga gidrolizlanadi. Mevalar o'sishda davom etar ekan,
kortikal parenxima hujayralari izodiametrik bo'ladi, chunki hujayralar o'rta lamel
bo'ylab bir-biridan ajralib turadi. Meva zichligi hujayralararo havo bo'shliqlari
hajmining oshishi bilan kamayadi. Bu bo'shliqlardagi havo karbonat angidridga


background image

Samarkand branch of Tashkent State
Agrarian University

Volume 4 | SamTSAU Conference | 2023

Theoretical and practical foundations of
introducing smart agriculture in Uzbekistan

O‘zbekistonda aqlli qishloq xo‘jaligini joriy

etishning nazariy va amaliy asoslari

14

May 12-13

https://samaguni.uz/ International Scientific and Practical Conference

nisbatan boy va kislorodga kam bo'lgan hujayralar nafas olishi va atrofdagi atmosfera
bilan gaz almashinuvining sekin tezligi sabaidan sodir bo’ladi [1, 4].

Olma mevasidagi protein miqdori hosildan ikki-uch hafta oldin minimal

darajaga tushadi, lekin meva to'liq pishishiga yaqinlashganda yana ortadi. Bu davrda
meva hujayralari turli xil fermentlarni ishlab chiqaradi. Olma tomonidan mineral
elementlarning to'planishi quruq moddalarning ko'payishi tezligiga mutanosibdir [4].

Xulosa:

Ushbu maqolada olma mevalarning changlanishdan keyingi

bosqichlarida kechadigan jarayonlar haqida so’z yuritilgan bo’lib quyidagi xulosaga
kelindi. Olma mevalarida asosan changlanish bosqichi va changlanishdan keyingi
bosqich asosiy rol o’ynaydi. Bunda yaxshi changlangan olmalarda to’liq urug’
shakillanadi va olma mevasini sifatini ham kafolatlaydi. Changlanmay qolgan
qismida esa meva shakillanishi ham yaxshi kechmaydi.


REFERENCES

1.

Brookfield, P., P. Murphy, R. Harker and E. MacRae. 1997. Starch degradation

pattern indices; interpretation and relationship to maturity. Postharvest Biology and
Technology, 11, 23-30.
2.

Harker, F. R., F. A. Gunson and S. R. Jaeger. 2003. The case for fruit quality: an

interpretive review of consumer attitudes, and preferences for apples. Postharvest
Biology and Technology, 28, 333-347.
3.

Pratt, C. 1988. Aplle flower and fruit morphology and anatomy. Horticultural

Reviews, 10, 273-308.
4.

Ryugo, K. 1988. Fruit culture: Its science and art. John Wiley & Sons, Inc.,

Canada.
5.

Botirov, A., & Arakawa, O. (2021). Root growth changes in the winter planting of

young ‘Miyabi Fuji’apple trees. International Journal of Horticultural Science and
Technology, 8(3), 227-233.
6.

Botirov, A., Sanayev, S., & Saidov, M. (2022). MAMLAKATIMIZDA OLMA

KO

‘CHATLARINI

KO

‘PAYTIRISHNING

NAZARIY

ASOSLARI

TAHLILI. Academic research in educational sciences, 3(10), 616-620.
7.

Botirov, A., An, S., Arakawa, O., & Zhang, S. (2022). Application of a

visible/near-infrared spectrometer in identifying flower and non-flower buds on
‘Fuji’apple trees. Indian Journal of Agricultural Research, 56(2), 214-219.

Библиографические ссылки

Brookfield, P., P. Murphy, R. Harker and E. MacRae. 1997. Starch degradation pattern indices; interpretation and relationship to maturity. Postharvest Biology and Technology, 11, 23-30.

Harker, F. R., F. A. Gunson and S. R. Jaeger. 2003. The case for fruit quality: an interpretive review of consumer attitudes, and preferences for apples. Postharvest Biology and Technology, 28, 333-347.

Pratt, C. 1988. Aplle flower and fruit morphology and anatomy. Horticultural Reviews, 10, 273-308.

Ryugo, K. 1988. Fruit culture: Its science and art. John Wiley & Sons, Inc., Canada.

Botirov, A., & Arakawa, O. (2021). Root growth changes in the winter planting of young ‘Miyabi Fuji’apple trees. International Journal of Horticultural Science and Technology, 8(3), 227-233.

Botirov, A., Sanayev, S., & Saidov, M. (2022). MAMLAKATIMIZDA OLMA KO ‘CHATLARINI KO ‘PAYTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI TAHLILI. Academic research in educational sciences, 3(10), 616-620.

Botirov, A., An, S., Arakawa, O., & Zhang, S. (2022). Application of a visible/near-infrared spectrometer in identifying flower and non-flower buds on ‘Fuji’apple trees. Indian Journal of Agricultural Research, 56(2), 214-219.

inLibrary — это научная электронная библиотека inConference - научно-практические конференции inScience - Журнал Общество и инновации UACD - Антикоррупционный дайджест Узбекистана UZDA - Ассоциации стоматологов Узбекистана АСТ - Архитектура, строительство, транспорт Open Journal System - Престиж вашего журнала в международных базах данных inDesigner - Разработка сайта - создание сайтов под ключ в веб студии Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil - ilmiy elektron jurnali yuridik va jismoniy shaxslarning in-Academy - Innovative Academy RSC MENC LEGIS - Адвокатское бюро SPORT-SCIENCE - Актуальные проблемы спортивной науки GLOTEC - Внедрение цифровых технологий в организации MuviPoisk - Смотрите фильмы онлайн, большая коллекция, новинки кинопроката Megatorg - Доска объявлений Megatorg.net: сайт бесплатных частных объявлений Skinormil - Космецевтика активного действия Pils - Мультибрендовый онлайн шоп METAMED - Фармацевтическая компания с полным спектром услуг Dexaflu - от симптомов гриппа и простуды SMARTY - Увеличение продаж вашей компании ELECARS - Электромобили в Ташкенте, Узбекистане CHINA MOTORS - Купи автомобиль своей мечты! PROKAT24 - Прокат и аренда строительных инструментов