Том 5 № 02 (2025)
Статьи
JADIDCHILIK HARAKATINING O‘ZBEKISTON JAMIYATINI MODERNIZATSIYALASHDAGI O‘RNI
Jadidchilik harakati XX asr boshlarida O‘zbekiston hududida yuzaga kelgan va musulmon jamiyatini zamonaviylashtirishga qaratilgan eng muhim ijtimoiy-siyosiy va madaniy islohotlar harakati sifatida tarixda muhim o‘rin egallaydi. Ushbu maqolada harakatning shakllanish sharoitlari, asosiy mafkuraviy yo‘nalishlari va uning o‘zbek jamiyatidagi ta’siri tahlil qilinadi. Jadidlar ilgari surgan “usuli jadid” ta’lim tizimi, milliy matbuot va teatr orqali xalqni ma’rifatga chorlaganlari, jamiyatni uyg‘otishga qaratilgan faoliyatlari ko‘rib chiqiladi.
Maqola asosida tarixiy hujjatlar, jadidlar tomonidan yozilgan maqolalar, maktab dasturlari va sahna asarlari hamda zamonaviy tarixshunoslik manbalari tahlil qilinib, harakatning o‘sha davrdagi ijtimoiy-siyosiy ahvol bilan aloqasi ochib beriladi. Jadidlar tomonidan ilgari surilgan milliy uyg‘onish, mustaqil fikrlash, diniy va dunyoviy bilimlar uyg‘unligi, ayollar huquqlari, matbuot erkinligi kabi g‘oyalar bugungi demokratik va modern O‘zbekiston jamiyatining shakllanishida muhim omil bo‘lgan.
Maqolada, shuningdek, jadidchilik harakatining keyinchalik sovet tuzumi tomonidan bostirilganligi, biroq ularning tarixiy merosi mustaqillik davrida qayta tiklanib, milliy o‘zlikni anglash jarayonining ajralmas qismiga aylangani qayd etiladi. Harakat o‘zbek xalqining ma’naviy uyg‘onishiga, madaniy taraqqiyotiga va davlatchilik g‘oyalarining shakllanishiga katta hissa qo‘shgan. Jadidlarning mehnati va jasorati nafaqat tarixiy ahamiyatga, balki bugungi kun yoshlariga ham katta ma’naviy saboq bo‘lib xizmat qiladi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA HARAKATLI O‘YINLAR ORQALI HARAKAT FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda harakatli o‘yinlar orqali harakat faoliyatini rivojlantirish masalasi pedagogik nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi. Harakatli o‘yinlar bolalarning jismoniy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi, ularning koordinatsiyasi, chaqqonligi, tezkorligi, muvozanati kabi harakat fazilatlarini shakllantirishi asoslanadi. Maqolada harakatli o‘yinlarni rejalashtirish, ularning o‘quv-tarbiyaviy ahamiyati va samaradorlik omillari yoritilgan
MODERN PSYCHOMETHODOLOGICAL FOUNDATIONS OF TEACHING LANGUAGE
Today, the process of teaching the Russian language is of great importance on a global scale. This article is aimed at analyzing modern methodological approaches in teaching Russian, revealing the importance of applying innovative technologies that serve to improve the professional competencies of teachers, increase students' interest, and develop their communicative skills. The article details the effectiveness of teaching Russian through a communicative approach, integrated learning, multiculturalism, and the application of information and communication technologies (ICT). Recommendations will also be given for the further development of the educational process by studying international experience and analyzing existing problems. This research has practical significance for representatives of the field of education, teachers, and researchers.
SOLIQ SIYOSATINING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI: NAZARIY YONDASHUVLAR VA O‘ZBEKISTON TAJRIBASI
Mazkur maqolada soliq siyosatining iqtisodiy o‘sish jarayonlariga ta’siri nazariy va amaliy nuqtai nazardan yoritilgan. Soliq yukining biznesga, investitsiya muhitiga va byudjet barqarorligiga ta’siri tahlil qilinadi. O‘zbekiston soliq tizimidagi so‘nggi islohotlar, ularning ijobiy va salbiy jihatlari muhokama qilinib, iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirishga qaratilgan takliflar bildiriladi
AHOLINING GEOGRAFIK TAQSIMOTI VA MIGRATSIYA OQIMLARI
Mazkur maqolada aholining geografik taqsimoti va migratsiya jarayonlarining o‘zaro bog‘liqligi, ularning ijtimoiy-iqtisodiy va demografik oqibatlari tahlil qilinadi. Aholining hududiy joylashuvi, ichki va tashqi migratsiya oqimlari statistik ma’lumotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, migratsiya oqimlariga ta’sir qiluvchi omillar, ularning hududiy rivojlanishdagi roli va dolzarb muammolari tahlil qilinadi
АНАЛИЗ НОВЫХ ЗАИМСТВОВАНИЙ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ: ЗА И ПРОТИВ АНГЛИЦИЗМОВ
В статье рассматривается влияние англицизмов на современный русский язык. Анализируются причины появления новых заимствований, их функциональные особенности и реакция общества на англоязычные слова. Исследование опирается на примеры из СМИ, интернета, разговорной речи. Автор освещает аргументы как в пользу, так и против активного использования англицизмов, делая вывод о необходимости языкового баланса между заимствованиями и сохранением лексической самобытности
CHIRCHIQ SHAHRIDA 1995-2010-YILLAR DAVOMIDA ATMOSFERA HAVOSI IFLOSLANISHI HAMDA UNING TAHLILI
Mazkur maqolada Chirchiq shahrida 1995–2010-yillar davomida atmosfera havosining ifloslanish darajasi va uning asosiy sabablari tahlil qilinadi. Shahar sanoatlashgan hudud sifatida metallurgiya, kimyo va energetika korxonalarining faoliyati bilan bog‘liq holda ekologik muammolarga duch kelgan. Tadqiqot davomida havoga chiqarilgan asosiy ifloslantiruvchi moddalar (chang zarralari, oltingugurt dioksidi, uglerod oksidi, azot birikmalari va boshqalar) dinamikasi o‘rganildi. Shuningdek, aholi salomatligiga ta’sir, me’yoriy ko‘rsatkichlar bilan taqqoslash va mavjud ekologik siyosat choralari tahlil etildi. Maqolada ifloslanishning oldini olishga qaratilgan taklif va tavsiyalar ham berilgan
INTERFAOL TA’LIM USULLARINING JISMONIY TARBIYA VA SPORT DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING FAOLIYATINI OSHIRISH VA KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHINTERFAOL TA’LIM USULLARINING JISMONIY TARBIYA VA SPORT DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING FAOLIYATINI OSHIRISH VA KO‘NIKMALARI
Ushbu maqolada jismoniy tarbiya va sport sohasida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashning ahamiyati va uning ta’lim jarayonidagi o‘rni keng tahlil qilinadi. Maqolada pedagogik texnologiyalar yordamida jismoniy tarbiya va sport darslarida o‘quvchilarni zamonaviy bilim va ko‘nikmalar bilan ta’minlash, shuningdek, ularning jismoniy, ma’naviy va axloqiy sifatlarini rivojlantirish jarayoni o‘rganiladi. Yangi metod va uslublar, shuningdek, o‘quvchilarning o‘z-o‘zini nazorat qilish, ijodiy va analitik tafakkurini rivojlantirish imkoniyatlarini yaratish orqali ta’lim samaradorligini oshirish yo‘llari tavsiya etiladi. Bunda, dunyoqarashni kengaytirish, shaxsiy va ijtimoiy fazilatlarni shakllantirish, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash va qaror qabul qilish qobiliyatlarini oshirishga qaratilgan innovatsion yondashuvlarning ahamiyati ta’kidlanadi
INCORPORATING EXTENSIVE LISTENING INTO LANGUAGE TEACHING TO IMPROVE FLUENCY AND PRONUNCIATION
Extensive listening is an underutilized yet powerful tool in language teaching that paper explores the pedagogical value of extensive listening activities and their integration into language curricula. Drawing on theoretical frameworks and recent research, the study argues that sustained listening to engaging and level-appropriate content fosters natural language acquisition, improves speech rhythm and intonation, and increases learners' confidence in oral communication. Practical strategies for implementation, along with challenges and solutions, are also discussed
TEXNOLOGIYA FANIDA O'QUVCHILARNI TEXNIK IJODKORLIGINI SHAKLLANTIRISH
Mazkur maqolada texnologiya fanining o‘quvchilar texnik ijodkorligini rivojlantirishdagi roli, bu boradagi o‘quv-uslubiy yondashuvlar va dars jarayonida foydalaniladigan amaliy metodlar tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari texnik tafakkur, muammoni hal qilish ko‘nikmasi, loyihalashtirishga oid tasavvurlar o‘quvchilarda qanday shakllanishini aniqlaydi. Muallif texnik ijodiy faoliyatni rag‘batlantirish orqali o‘quvchilarni innovatsion fikrlash va kasbiy orientatsiyaga tayyorlash zarurligini asoslaydi
THE IMPACT OF MOTHER TONGUE ON LEARNING ENGLISH AS A FOREIGN LANGUAGE
This article explores how learners’ native language (mother tongue) influences their acquisition of English as a foreign language. The study investigates phonological, grammatical, and lexical transfer from the mother tongue to English, and how this affects learners’ fluency and accuracy. The article also provides suggestions for minimizing negative transfer and promoting positive transfer through informed teaching strategies
CHO‘LPON NASRIDA INSONIYLIK VA JAMIYAT MUAMMOLARI
Mazkur maqolada o‘zbek mumtoz adabiyotining yirik vakili Cho‘lpon nasridagi insoniylik g‘oyalari va jamiyatdagi ijtimoiy muammolar aks ettiriladi. Asosiy e’tibor yozuvchining nasriy asarlaridagi inson ruhiyati, ijtimoiy tengsizlik, ma’naviy ezilish, ayol va erkak munosabatlari kabi mavzularga qaratilgan. Cho‘lpon nasri jamiyatning muhim illatlarini fosh qilgan holda, insoniy qadriyatlarni tiklashga da’vat etadi.
POPULYATSION GENETIKA: TABIIY TANLANISH VA GENETIK DRIFT HOLATLARI
Ushbu maqolada populyatsion genetikasi doirasida tabiiy tanlanish va genetik drift hodisalari o‘rganiladi. Tabiiy tanlanish organizmlarning atrof-muhit sharoitlariga moslashishini ta’minlab, genetik tarkibni ijobiy tomonga o‘zgartiradi. Genetik drift esa kichik populyatsiyalarda tasodifiy gen frekansiyalarining o‘zgarishiga olib keladi. Ikkala jarayon populyatsiyalarning evolyutsiyasida muhim ahamiyatga ega
TOHIR MALIK IJODIDA FANTASTIKA VA REALISM UYG’UNLIGI
Ushbu maqolada taniqli o‘zbek yozuvchisi Tohir Malik ijodida fantastika va realizm janrlarining uyg‘unligi tahlil qilinadi. Adibning fantastik qissalarida g‘ayritabiiy obrazlar va hodisalar orqali zamonaviy jamiyatning ijtimoiy va ma’naviy muammolari badiiy tarzda aks ettiriladi. Shu bilan birga, realizm elementlari voqealarning hayotiyligi, personajlarning tabiiyligi va ijtimoiy muhitning aniq ifodalanganligi bilan asarlarni yanada teran qiladi. Maqola Tohir Malik ijodidagi badiiy-uslubiy xususiyatlar, janr uyg‘unligi va uning o‘zbek adabiyotidagi o‘rni haqida ilmiy tahlil beradi
ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLI BAKTERIYALAR: XXI ASRNING YASHIRIN XAVFI VA QARSHI KURASH YO‘LLARI
Ushbu maqolada antibiotiklarga chidamli bakteriyalarning global salomatlikka tahdidi va ularni jilovlash bo‘yicha mavjud strategiyalar tahlil qilinadi. Ilmiy manbalar va sog‘liqni saqlash tashkilotlarining ma'lumotlari asosida antibiotiklardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatlari, superbakteriyalar tarqalishi, shuningdek, profilaktika va innovatsion kurash choralari o‘rganildi. Xulosa qismida esa xalqaro miqyosda birgalikda harakat qilishning muhimligi ta’kidlanadi
NOGIRONLIGI BO‘LGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK MOSLASHUVIGA BIBLIOTERAPIYA ORQALI KO‘MAK BERISH IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada nogironligi bo‘lgan bolalarda psixologik moslashuv jarayonlarini yengillashtirishda biblioterapiyaning o‘rni, metodik yondashuvlari va amaliy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Biblioterapiya vositasida bola o‘zining ichki holatini anglaydi, o‘z tengdoshlari bilan ijtimoiylashuvga kirishadi hamda o‘ziga bo‘lgan ishonchni tiklaydi. Tadqiqot nogiron bolalar bilan ishlash tajribasi asosida olib borildi.
FOREIGN LANGUAGE TEACHING FOR LEARNERS WITH SPECIAL EDUCATIONAL NEEDS
This study explores effective strategies and methodologies for teaching foreign languages to learners with Special Educational Needs (SEN). Given the diverse cognitive, sensory, and physical challenges faced by SEN learners, traditional language teaching approaches often require adaptation to ensure accessibility and engagement. This article reviews current pedagogical practices, highlights tailored instructional techniques, and presents empirical findings from classroom interventions. Results demonstrate that multisensory approaches, individualized learning plans, and assistive technologies significantly enhance language acquisition and learner motivation. The study underscores the importance of inclusive education frameworks to foster equitable foreign language learning opportunities
AMIR TEMURNING TASHQI SIYOSATI VA XALQARO SAVDO YO‘LLARINING TIKLANISHI
Mazkur maqolada Amir Temurning tashqi siyosiy faoliyati va xalqaro savdo yo‘llarining tiklanishi jarayoni tahlil qilinadi. XIV asr oxirlarida shakllangan Temuriylar imperiyasi o‘zining harbiy kuchi bilan xalqaro maydonda muhim geosiyosiy rol o‘ynagan. Amir Temurning tashqi siyosati faqat harbiy yurishlarga emas, balki iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, xalqaro savdo yo‘llarini xavfsiz qilish, diplomatik aloqalarni kengaytirish kabi strategik maqsadlarga ham yo‘naltirilgan edi. Tadqiqotda tarixiy manbalar asosida savdo yo‘llarining tiklanishi, ularning infratuzilmasi, hamda Temurning xalqaro aloqalariga bo‘lgan yondashuvi yoritilgan.
-METALLARNING POLIOKSOKATIONLARI BILAN INTERKALYATSIYALANGAN MONTMORILLONITNING SUVLI ERITMALARI
Ushbu maqolada d-metallarning polioksokationlarining montmorillonit tuzilmasiga suvli eritmalar orqali interkalyatsiyalanish xususiyatlari o‘rganilgan. Tadqiqotda alyuminiy, temir va tsirkoniy kabi metallar asosida hosil bo‘lgan kompleks ionlar qatlamli montmorillonitga kiritilganda yuz beradigan strukturaviy va fizik-kimyoviy o‘zgarishlar tahlil qilingan. Modifikatsiyalangan namunalar rentgen diffraksiyasi (XRD), infraqizil spektroskopiya (FTIR), termik tahlil (TGA) va elektron mikroskopiya (SEM) yordamida baholandi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, polioksokationlar montmorillonit qatlamlararo bo‘shlig‘iga samarali interkalyatsiyalanib, uning sorbsiya va ion almashish qobiliyatini oshiradi. Ushbu modifikatsiyalar montmorillonitning ekologiya, kataliz va suvni tozalash kabi sohalarda qo‘llanish imkoniyatlarini kengaytiradi
OʻZBEKISTON HUDUDIDA ILK DEHQONCHILIK JAMIYATLARINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI (NEOLITDAN ILK TEMIR DAVRIGACHA)
Mazkur maqolada Oʻzbekiston hududida neolit davridan ilk temir davrigacha boʻlgan davr oraligʻida dehqonchilik jamiyatlarining shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va ularning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Arxeologik qazilmalar, paleoetnografik manbalar hamda ilmiy tadqiqotlar asosida dehqonchilik madaniyatining mintaqaviy xususiyatlari va taraqqiyot yo‘llari o‘rganiladi
PSIXOTRAVMA BOSHDAN KECHIRGAN YOSHLAR BILAN ISHLASHDA BIBLIOTERAPIYA USULLARINING PSIXOLOGIK SAMARADORLIGI
Mazkur maqolada psixotravma boshdan kechirgan yoshlar bilan ishlashda biblioterapiya usullarining psixologik jihatdan samaradorligi o‘rganilgan. Biblioterapiya orqali travmadan keyingi ruhiy iztirob, xavotir, depressiv belgilarni yengillashtirish va o‘zini anglash darajasini oshirish imkoniyatlari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari biblioterapiya vositasida yoshlarning emotsional tiklanishi va ijtimoiy moslashuvchanligini oshirishda ijobiy o‘zgarishlar borligini ko‘rsatdi.
MILLIY QADRIYATLAR ASOSIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI TARBIYALASH STRATEGIYALARI
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni milliy qadriyatlar asosida tarbiyalashning strategik yo‘nalishlari tahlil qilinadi. O‘zbekiston xalqiga xos bo‘lgan an’analar, urf-odatlar, axloqiy me’yorlar va madaniy meros bolalarda ma’naviyat, vatanparvarlik va insoniylik fazilatlarini shakllantirishda muhim omil ekanligi asoslab beriladi
SOVET ITTIFOQINING TANAZZULI VA O`ZBEKISTONDA MUSTAQILLIK G`OYALARINING SHAKLLANISHI
Sovet davlatining so’nggi yillari, yurtimizda mustaqillik g`oyalarining shakllanish va mustaqillikning dastlabki yillarida O’zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy sohalardagi o’zgarishlarni tahlil qilishdan iborat. Bundan tashqari mustaqillik biz uchun naqadar muhim ekanligi, sovet davlati yuritgan siyosat o`zbek xalqining yo`q bo`lib ketishiga olib kelayotgani ba`tafsil bayon etilgan.
ASPECTS OF DEVELOPING STUDENTS' CONCENTRATION
This article provides a scientific analysis of the psychological mechanisms behind the development of concentration in university students. Core aspects such as attention stability, distractibility, acuity, and dynamics are examined as central variables. Attention-enhancing training methods, psychocorrectional approaches, technological tools, and motivational influences are evaluated through psychological experimentation. The findings emphasize the significance of individualized strategies and consistent practice in fostering student concentration.
QONDAGI QAND MIQDORINI NORMALLASHTIRADIGAN GIYOHLAR VA ULARNING KIMYOVIY TARKIBI
Maqolada qondagi qand miqdorini normallashtirishda samarali boʻlgan tabiiy giyohlar va ularning kimyoviy tarkibi oʻrganilgan. Zira (Gymnema sylvestre), qoraqalpoq (Momordica charantia), zanjabil (Zingiber officinale), sarimsoq (Allium sativum) va darchin (Cinnamomum verum) kabi oʻsimliklarning qon glikozasini pasaytirishdagi roli tahlil qilingan. Har bir giyohning asosiy bioaktiv moddalari, insulin ishlab chiqarishga taʼsiri va metabolizmga qanday taʼsir koʻrsatishi haqida maʼlumotlar keltirilgan. Maqolada shuningdek, giyohlardan foydalanishda ehtiyot boʻlish zarurligi va dori vositalari bilan oʻzaro taʼsiri haqida ogohlantirishlar mavjud.
BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARIDA IJODIY FIKRLASH TARKIBIY QISMLARINI TASHKIL ETISH MEXANIZMI
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ijodiy fikrlashni shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va amaliy mexanizmlari yoritilgan. Ijodiy fikrlashning tarkibiy qismlari – muammoli vaziyatni aniqlash, g‘oya yaratish, faraz qilish, tahlil qilish va baholash – bosqichma-bosqich ochib berilgan. Shuningdek, dars jarayonida qo‘llaniladigan innovatsion usullar: “beyin hujumi”, sinkveyn, klaster, dramatizatsiya kabi texnikalar orqali o‘quvchilarda mustaqil va erkin fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish yo‘llari tavsiflangan. Maqola o‘qituvchilarga amaliy ko‘rsatmalar va metodik tavsiyalarni taqdim etadi
ULUGʻBEK HAMDAMNING “SOʻZ” HIKOYASIDAGI OBRAZLAR USLUBIYATI
Maqolada Ulugʻbek Hamdamning “Soʻz” hikoyasidagi obrazlarning uslubiy xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot muallifning qahramonlar xarakterini ochishda qoʻllagan badiiy-uslubiy vositalari, ularning psixologik portretini yaratishdagi mahorati va zamonaviy oʻzbek adabiyotidagi obraz yaratish an'analarini koʻrsatadi. Hikoyadagi er va xotin obrazlarining uslubiy tasviri, ularning nutq xususiyatlari, ichki monolog texnikasi va ramziy obrazlar tizimi maxsus e'tibor markazida turibdi. Tadqiqotda komparativ tahlil, uslubiy va semantik tahlil usullari qoʻllanilgan.
FUNCTIONAL SPECIFICITY OF PHILOSOPHICAL CONCEPTS AND TERMS
This article is aimed at identifying the fundamental functions of philosophical terms and concepts in the text, their historical formation and evolution through the prism of world, and in particular, English philosophical literature of the Renaissance, as well as establishing and defining the characteristic features of the functioning of philosophical concepts and terms based on lexical materials of world literature.
TRUBA CHOLG‘USI IJRO USLUBLARI VA ASARLAR USTIDA ISH OLIB BORISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada truba cholg‘usining ijro uslublari, ularning shakllanishi va amaliyotdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, truba asarlari ustida samarali ishlashning pedagogik va ijrochilik tamoyillari haqida fikr yuritiladi.
BOTULISM – A DANGEROUS DISEASE HOMEMAKERS PREPARING POISON FOR THEIR FAMILY
It is well known that during the summer season, homemakers commonly prepare vegetable preserves. However, we must ask: are these preserves truly safe for consumption? The answer is no, because the dangerous disease called “botulism” often originates from such homemade preserves.
ORGANIZATION OF A HEALTHY LIFESTYLE AND ITS HYGIENIC IMPORTANCE
One of the most urgent problems is the organization of a healthy lifestyle. Environmental factors are natural or man-made elements that influence human life. People interact with these environmental factors, and such interaction has a significant impact on their health, well-being, and overall quality of life.
SCIENTIFIC THEORETICAL BASICS OF SPEECH DEVELOPMENT OF DEAF AND HARD OF HEARING STUDENTS
In this article, the formation of the oral speech of children with hearing problems through native language lessons, the scientific views of scientists in this field, the development of subject-object-personal relations in the process of socialization through scientific approaches, and the communicative relations in the early development of the child and their development The basics are covered.
РЕАЛИЗАЦИЯ ЯЗЫКОВЫХ СРЕДСТВ ЧЕРЕЗ В РЕКЛАМНОМ ДИСКУРСЕ В СОПОСТАВЛЯЕМЫХ ЯЗЫКОВ
В статье рассматриваются особенности реализации языковых средств в рекламном дискурсе, ориентированном на женскую аудиторию, на материале русских и узбекских рекламных текстов. Исследование охватывает различные языковые уровни — фонетический, лексический, морфологический и синтаксический. Автор выявляет специфику использования таких средств, как интонация, уменьшительно-ласкательные суффиксы, эмоционально окрашенная лексика, метафоры, эпитеты, а также заимствованные термины. Особое внимание уделяется фонетическим приёмам — аллитерации, ассонансу и ритму — и их роли в создании запоминаемого и эмоционально насыщенного рекламного текста. Сравнительный анализ демонстрирует как общие тенденции, так и культурно обусловленные различия между русскоязычной и узбекоязычной рекламой. Работа подчёркивает актуальность и значимость лингвистического анализа рекламных текстов для понимания механизмов воздействия на аудиторию и формирования гендерных стереотипов в медиапространстве.
LINGVISTIK IDENTIFIKATSIYA VA MADANIY KODLAR
Ushbu maqolada til va madaniyatning o‘zaro ta’siri asosida shaxsning lingvistik va madaniy identifikatsiyasi jarayoni tahlil qilinadi. Til nafaqat aloqa vositasi, balki shaxsning ijtimoiy va madaniy o‘zini anglashida muhim vosita sifatida qaraladi. Tadqiqotda lingvistik shaxs modeli (Karaulov, 1987) hamda leksik-semantik yondashuv (Wierzbicka, 1997) asosida shaxsning nutqiy shakllanishi sotsiokognitiv nuqtai nazardan yoritiladi. Interdisiplinar metodologiya asosida olib borilgan tahlillar, xususan, korpus lingvistikasi, sotsiolingvistik kuzatuv va nazariy tahlil shaxsning madaniy kodlarni o‘zlashtirish darajasi bilan lingvistik identifikatsiyasi qanday bog‘liqligini ochib beradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, insonning lingvistik rivojlanishi biologik, psixologik, ijtimoiy va madaniy omillar o‘zaro ta’sirida shakllanadi. Zamonaviy raqamli texnologiyalar va globallashuv jarayoni esa bu shakllanishga yangi omillar sifatida kuchli ta’sir ko‘rsatmoqda.
ХАРАКТЕРИСТИКИ СОВРЕМЕННОГО МОЛОДЕЖНОГО ЯЗЫКА И ЕГО РОЛИ В ОБЩЕСТВЕ
Ushbu maqolada zamonaviy yoshlar tilining o‘ziga xosliklari atroflicha tahlil qilinib, uning jamiyatdagi funksional roli, ijtimoiy guruhlarni birlashtirish va ajratishdagi ta’siri hamda til orqali yoshlarning identifikatsiya jarayonlari ko‘rib chiqiladi. Yoshlar tilining leksikasi, frazeologiyasi va nutq uslublari ijtimoiy-madaniy o‘zgarishlar hamda texnologik taraqqiyot natijasida yuzaga kelgan yangi lingvistik hodisalar majmuasini tashkil etadi. Shuningdek, maqolada yoshlar tilining ona tili va umumiy jamiyat tili bilan o‘zaro munosabati ham ilmiy asosda tahlil etiladi.
CHIZMACHILIK FANIDA INTERAKTIV DASTURLAR VA SIMULYATORLAR
Ushbu maqolada chizmachilik fanini o‘qitishda interaktiv dasturlar va simulyatorlardan foydalanishning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilinadi. Grafik ko‘nikmalarni shakllantirish, fazoviy tafakkurni rivojlantirish, chizma tuzish va o‘qishni avtomatlashtirishda zamonaviy texnologiyalar muhim vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqotda turli interaktiv platformalar, 3D-modellashtirish simulyatorlari va ularning o‘quvchilar bilimiga ta’siri o‘rganildi
ZАMОNАVIY АKUMLYАTОRLАR ISHLАB CHIQАRISHDАGI ELEKTRОKIMYОVIY JАRАYОNLАRNING ILMIY TАHLILI
Zаmоnаviy аkumulyаtоrlаr ishlаb chiqаrishdа elektrоkimyоviy jаrаyоnlаrni ilmiy tаhlil qilish energiyа sаqlаsh tizimlаrining sаmаrаdоrligi, bаrqаrоrligi vа ishlаshini yаxshilаshdа muhim аhаmiyаtgа egа. Ushbu mаqоlаdа litiy-iоn, nаtriy-iоn vа qаttiq hоlаtli аkumulyаtоrlаrdаgi elektrоd mаteriаllаri, elektrоlitlаr, interfаzаviy jаrаyоnlаr (SEI/CEI qаtlаmlаri) hаmdа ulаrning ishlаshigа tа’sir etuvchi оmillаr tаdqiq etilgаn. Elektrоkimyоviy tаhlil usullаri (tsiklоvоltаmmetriyа, imрedаns sрektrоskорiyаsi, gаlvаnоstаtik sinоvlаr) vа mоdellаshtirish (DFT, FEА) yоrdаmidа yаngi mаteriаllаr vа kоnstruksiyаlаrni орtimаllаshtirish yо‘llаri kо‘rib chiqilgаn. Shuningdek, аtrоf-muhitgа kаm zаrаr yetkаzаdigаn vа аrzоn ishlаb chiqаrish texnоlоgiyаlаri, shu jumlаdаn qаytа ishlаsh vа kаm kоbаltli аlternаtivlаr muhоkаmа qilingаn.
SAVOD O‘RGATISH DAVRIDA TOVUSH VA HARF TUSHUNCHALARINI SHAKLLANTIRISHNING BOSQICHLARI
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinfda savod o‘rgatish jarayonida tovush va harf tushunchalarini shakllantirish bosqichlari yoritib berilgan. Tayyorlov bosqichi, tovush va harflarni o‘rgatish, o‘qish va yozuvga o‘tish kabi muhim etaplar tahlil qilingan. Har bir bosqichning o‘quvchilar savodxonligini shakllantirishdagi ahamiyati, unga qo‘llaniladigan metod va mashqlar namunalar asosida ko‘rsatib berilgan. Maqolada tovush-harf munosabatlarini o‘rgatishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilib, o‘qituvchilarga samarali metodik tavsiyalar berilgan.
TRUBA CHOLGʻU IJROCHILIGIDA NAFAS TEXNIKASINING O‘RNI VA AHAMIYATI
Mazkur maqolada truba cholg‘u ijrochiligida nafas texnikasi muhim tarkibiy omil sifatida tahlil qilinadi. Nafasni to‘g‘ri boshqarish truba chaluvchining texnik mahorati, ifodaviy imkoniyatlari va musiqa asarini sifatli talqin etishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.
ГЕОДЕЗИЧЕСКОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ КАДАСТРОВЫХ РАБОТ В РИШТАНСКОМ РАЙОНЕ ФЕРГАНСКОЙ ОБЛАСТИ
В статье рассматриваются геодезическое обеспечение кадастровых работ в Риштанском районе Ферганской области. Описываются особенности проведения кадастровых работ на территории данного района, включая определение границ земельных участков, установление геодезических пунктов и создание топографических планов. Рассматриваются различные методы и технологии, применяемые при проведении геодезических измерений. Особое внимание уделяется точности и надежности геодезических данных, необходимым для успешной кадастровой регистрации и дальнейшего использования земельных участков. Также рассматриваются проблемы, возникающие при проведении кадастровых работ в сельской местности, такие как недостаточная сеть геодезических пунктов, сложности с доступом к земельным участкам и отсутствие актуальных данных.
O’ZBEK MILLIY KURASHIDA MOTIVATSIYANING AHAMIYATI VA SPORTCHILARDA MOTIVLARNING YUZAGA KELISH SABABLARI
XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARIDA BUXORODAGI SHAHARLIK HAYOTI
Ushbu maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Buxoro shahrining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti, shaharlik madaniyati, savdo va hunarmandchilik faoliyati, ilm-fan va dini ta’limning holati, shuningdek, tashqi siyosiy omillarning shahar taraqqiyotiga ta’siri tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Buxoro amirligi bu davrda tashqi bosimlar, ichki islohotlar va ijtimoiy siljishlar orasida yashagan shaharning dinamik hayotini aks ettirgan.
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKA DARSLARIDA DIDAKTIK O‘YINLARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf matematika darslarida didaktik o‘yinlardan foydalanishning bugungi kundagi dolzarb muammo va kamchiliklari, ularni bartaraf etishda 1-4 sinf o‘quv mashg‘ulotlari misolida didaktik o‘yinlarning bir necha turi misollar yordamida yoritib berilgan
BO‘LAJAK MATEMATIKA FANI O‘QITUVCHILARIGA DIALOGLI TEXNOLOGIYANI O‘RGATISH
Ushbu maqolada bo‘lg‘usi matematika o‘qituvchilariga dialogli texnologiyani o‘rgatishda o‘quv masalalaridan foydalanish haqida fikr yuritamiz
QALAMTASVIR – TASVIRIY SAN’ATNING TASVIR IFODA ASOSLARIDAN BIRI SIFATIDA
mazkur maqolada qalamtasvir san’atining nazariy va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Unda tasviriy san’at ta’limida qalamtasvirning tutgan o‘rni, tarixiy ildizlari, yorug‘lik va soya qonuniyatlari, perspektiva va konstruktsion tahlil, grafik vositalar, manzara va naturmort janrlari, shuningdek, badiiy tafakkur bilan grafik ifoda uyg‘unligi ilmiy asosda yoritiladi. Maqola san’at ta’limida qalamtasvirning metodik ahamiyatini ochib beradi
ВОЗМОЖНОСТИ STEM-ПОДХОДА НА УРОКАХ РУССКОГО ЯЗЫКА
В данной статье рассматриваются перспективы применения STEM-подхода в преподавании русского языка. Анализируются способы интеграции гуманитарных и технических дисциплин, подчеркивается роль межпредметных связей, проектной деятельности и цифровых технологий в формировании языковой и функциональной грамотности учащихся. Представлены практические примеры реализации STEM-элементов на уроках русского языка
ABDULLA QAHHOR NASRIDA IRONIK KONTEKST YARATISHDA GRAMMATIK VOSITALARNING ROLI
Mazkur ilmiy maqolada o‘zbek adabiyotining yirik namoyandasi Abdulla Qahhor nasrida ironik kontekst yaratishdagi grammatik vositalarning roli tahlil qilinadi. Adibning hikoyalarida hazil, kinoya, istehzo orqali ijtimoiy-tanqidiy g‘oya berilishi kuzatiladi va bu holat aynan tilning grammatik tuzilmalari orqali kuchaytiriladi. Qahhor dialog va muallif nutqida turli sintaktik qurilmalar, zamon shakllari, majhul nisbat, inkor shakllar va bog‘lovchilar vositasida ikki ma'nolilik, kinoya va kulgili paradokslar yaratadi. Maqolada Qahhor ijodidan olingan aniq misollar orqali ironiyani kuchaytiruvchi grammatika vositalari turlari o‘rganiladi: fe’l zamonlarining almashuvi, inkor va ijobiy gaplarning ziddiy uyg‘unligi, parallel tuzilma va ifodaviy ziddiyat, ironik ohang hosil qiluvchi yordamchi birliklar. Shuningdek, ironiyaning pragmatik vazifalari – tanqid, ijtimoiy fikr ifodasi, obrazni fosh etish, ijtimoiy-hayotiy muammolarni yengil kulgu orqaligina emas, balki grammatik shakllar orqali teran berish xususiyatlari yoritiladi. Maqola grammatik-stilistik tahlil metodlari asosida yozilgan bo‘lib, Abdulla Qahhor ijodining stilistik poetikasini chuqur anglashga xizmat qiladi.
MIGRANTLARNING TIBBIY XIZMATLARDAN FOYDALANISH HUQUQLARINI TA’MINLASHGA DOIR HUQUQIY MEXANIZMLARNI TAKOMILLASHTIRISHNING HUQUQIY MASALALARI
Maqolada global migratsiya jarayonlari sharoitida migrantlarning sogʻliqni saqlash xizmatlaridan foydalanish huquqlarini huquqiy jihatdan taʼminlash masalalari koʻrib chiqilgan. Xalqaro va milliy qonunchilikning o‘zaro bog‘liqliligi va ijtimoiy stigma migratsion sog‘liqni saqlash siyosatidagi murakkabliklar tahliliy jihatdan o‘rganilgan. Muallif, Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligini tahlil qilib, mavjud huquqiy mexanizmlarni takomillashtirish bo‘yicha fikr-mulohazalarini bildirgan.
THE INFLUENCE OF GENDER BALANCE ON BUSINESS LEADERSHIP
This article explores the impact of gender equality in business management in Uzbekistan, focusing on how gender diversity in leadership affects organizational performance. The study also examines the main cultural and structural barriers that hinder women’s access to decision-making roles. A mixed-methods approach was used, combining quantitative surveys with 150 participants from 30 companies and qualitative interviews with 12 key stakeholders, including female managers, HR professionals, and government officials.
Survey data, analyzed using SPSS software, show that companies with higher female representation in management tend to perform better in terms of innovation, employee engagement, and team productivity. At the same time, interviews revealed ongoing challenges such as gender bias in recruitment, lack of enforcement of equality policies, and deep-rooted cultural stereotypes that restrict women’s advancement.
The findings suggest that while progress is being made in promoting gender equality, significant gaps remain. Institutional support, targeted policy reforms, and awareness campaigns are needed to create more inclusive business environments. This research contributes to the broader understanding of gender issues in transitional economies and offers practical recommendations for stakeholders aiming to achieve balanced leadership in Uzbekistan’s corporate sector.
«YUSUP-AXMET» DÁSTANÍNDA ATQARÍLATÚǴÍN SAZLAR
Bul maqalada «Yusup-Axmet» dástanınıń qaraqalpaqlar arasında keń taralıp, túpkilikli súyikli dástanı bolıp ketkenligi, dástannıń kóp ǵana qosıqları xalıqtıń súyip tıńlaytuǵın, hám de aytatuǵın massalıq qosıqlarına aynalıp ketkenligi, bul dástan qaraqalpaq baqsılarınıń eń súyip aytatuǵın dástanlarınıń biri ekenligi haqqında sóz etiledi.
HAYAL-QÍZLAR OBRAZÍNÍŃ QARAQALPAQ DÁSTANLARÍNDA SÚWRETLENIWI
Bul maqalada qaraqalpaq qaharmanlıq dástanlarında hám liro-epikalıq dástanlarında hayal-qízlar obrazíníń súwretleniwi, qaharmanlıq dástanlarında qız-jeńgelerdiń mártligi, túrli jawlarǵa qarsı qaharmanlıq gúres kórsetiwi haqqında sóz etiledi.
GAZ QUVURLARINI KORROZIYADAN HIMOYA QILISH VA UNING ILMIY ASOSLARI
ENDOFIT MIKROORGANIZMLARNING FARMOKOLOGIK AHAMIYATI VA BIOTEXNOLOGIK QO’LLANILISHI
ushbu maqolada endofit mikroorganizmlar – bu o‘simlik to‘qimalarida yashovchi, biroq ularga zarar yetkazmaydigan mikroorganizmlar bo‘lib, ular o‘zaro foydali aloqalar orqali o‘simliklar hayotiy faoliyatini yaxshilaydi. Ushbu mikroorganizmlar o‘zlarining ikkilamchi metabolitlar ishlab chiqarish qobiliyati tufayli farmakologik va biotexnologik jihatdan katta ahamiyatga ega. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, endofitlar tomonidan sintez qilinadigan bioaktiv moddalar antibakterial, antifungal, antivirus, antikansoregen, immunostimulyator va yallig‘lanishga qarshi xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning farmatsevtik qo‘llanilish salohiyati juda keng. Ayniqsa, Taxomyces andreanae tomonidan ishlab chiqariladigan taksol, Fusarium turlaridan olingan camptothecin kabi moddalar saraton kasalliklariga qarshi dori vositalarining asosiy komponentlaridan biri hisoblanadi. Shu bilan birga, endofitlar biotexnologiyada fermentlar ishlab chiqarishda, o‘simlik himoyasida, biopreparatlar yaratishda va atrof-muhitni bioremediasiya qilishda keng qo‘llanilmoqda. Biotransformatsiya va genetik muhandislik usullari orqali bu mikroorganizmlarning faoliyatini optimallashtirish imkoniyati ham mavjud. Ushbu maqola endofit mikroorganizmlarning farmakologik ahamiyati, ularning ishlab chiqarayotgan bioaktiv metabolitlari va biotexnologik sohalardagi qo‘llanilishi haqida ilmiy-analitik yondashuv asosida tahlil qiladi. Yangi dori vositalarini yaratish va ekologik toza texnologiyalarni ishlab chiqishda endofitlarning o‘rni yildan-yilga ortib bormoqda. Shu sababli, bu mikroorganizmlarni chuqur o‘rganish nafaqat ilmiy, balki amaliy jihatdan ham dolzarb hisoblanadi.
ОСОБЕННОСТИ ПРАВ И ОБЯЗАННОСТЕЙ СТОРОН В ЭЛЕКТРОННЫХ СДЕЛКАХ В ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВЕ
В условиях стремительного развития цифровых технологий и активной трансформации предпринимательской деятельности всё большее значение приобретают электронные сделки как новая форма гражданско-правовых отношений. В данной работе рассматриваются особенности правового регулирования прав и обязанностей сторон в процессе заключения и исполнения электронных сделок. Особое внимание уделено вопросам идентификации участников, установления юридически значимого волеизъявления, защиты информации и соблюдения требований электронной формы. Анализируются национальные нормы и зарубежный опыт. Обоснована необходимость уточнения правового режима ответственности сторон, особенно при нарушении условий заключённой сделки, а также усиления прав потребителей и участников оборота в онлайн-пространстве. Сделан вывод о необходимости адаптации законодательства к новым цифровым вызовам и повышения уровня правовой защиты субъектов предпринимательства в электронных сделках.
OILA QURISHDA GINEKOLOGIYANING MUHIM ROLI VA REPRODUKTIV SOG‘LIQ
Ushbu maqolada oila qurish jarayonida ginekologiyaning ahamiyati va reproduktiv sog‘liqni saqlashning asosiy jihatlari tahlil qilinadi. Ginekologiyaning oila hayotidagi o‘rni, reproduktiv salomatlikni yaxshilash, onalik va ota-ona tayyorgarligini ta’minlashdagi roli yoritilgan. Tadqiqot metodologiyasi sifatida adabiyotlarni o‘rganish, statistik ma’lumotlar tahlili va sog‘liqni saqlash sohasidagi amaliy tajribalar asosida baholash usuli qo‘llanildi. Maqola oila mustahkamligi va sog‘lom avlod yetishtirishda ginekologiyaning o‘rni va samaradorligini yoritishga qaratilgan.
URUG‘ EKISH ME’YORLARI HAMDA MA’DANLI O‘G‘ITLAR BILAN OZIQLANTIRISH MIQDORLARINI TRITIKALENING BIOLOGIK QURUQ MASSA TO‘PLASHGA TA’SIRI
Maqolada Lalmikor dehqonchilik ilmiy-tadqiqot institutida tritikale “Sardor” navi ekish me’yorlari (2,5 mln, 3,0 mln va 3,5 mln) dona unuvchan urug‘, ma’danli o‘g‘itlar bilan (nazorat, P30K30 Fon, Fon+N30, Fon+N40, Fon+N50) me’yorlarda oziqlantirishning quruq modda to‘plashiga ta’siri o‘rganilgan va olingan natijalar asosida ilmiy asoslangan.
11-ASRDA YARATILGAN MUHIM YODGORLIK “DEVONI LUG‘OTIT TURK”DAGI ADABIY PARCHALARDA MEHMONDORCHILIK VA MEHMONNAVOZLIK ODOB AXLOQLARI HAQIDA
BOSHLANG`ICH SINFLARDA INGLIZ TILI DARSIDA SO`Z BOYLIGINI OSHIRISHDA O`YINLARNING AHAMIYATI
Ushbu maqolada boshlang`ich sinfda o`quvchilar orasida ingliz tili fanini o‘rganish mobaynida so`z boyligini oshirish uchun turli xildagi o`yinlar tahlil qilinadi.O`quvchilar o`rtasida kuchliroq ma`noga ega bo`lgan so`zlarni qo`llab o`yinlar o`ynash ommalashib bormoqda. Yangi so`zlardan foydalanib xar hil o`yinlarni o`ynash orqali o`quvchilar ongida so`zlarni saqlanib qolishi oson va samarali usullari ko ‘rib chiqiladi. Bu esa o`z navbatida o`quvchilarni ingliz tilini o`rganishga bo`lgan qiziqishlari yanada ortadi hamda til ko`nikmalarini oshirishda muhim ahamiyatga ega.
RAQAMLI IQTISODIYOT VA TEXNOLOGIYALAR RIVOJLANISHINING AHOLI BANDLIGIGA TA’SIRI: O’ZBEKISTON MISOLIDA
Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot mamlakat farovonligini oshirish uchun eng tez rivojlanayotgan va samarali ish berayotgan tarmoqlardan biri hisoblanadi. Eng jannatmisol yurt O’zbekiston, raqamli texnologiyalarni o’z iqtisodiy taraqqiyotining asosiy omili sifatida qabul qilgan. Raqamli iqtisodiyotning shakllanishi, elektron tijorat va aholi bandligini ta’minlashga ijobiy ta’sir ko’rsatib, O’zbekistonning iqtisodiy va ijtimoiy o’sishiga yangi imkoniyatlarni yaratmoqda. Bu maqola raqamli iqtisodiyot rivojlangani sari aholi bandligi ortishi va jamiyatning ijtimoiy-siyosiy hayotiga ta’sirini O’zbekiston misolida tahlil qiladi. Shuningdek, bu borada paydo bo’layotgan mavjud muammolar aniqlanadi va vaziyatni yaxshilash bo’yicha ma’qul yechimlar taklif etiladi.
MARKAZIY OSIYO MINTAQASIDA HAVONING IFLOSLANISH DARAJASI VA ATROF-MUHITGA TA’SIRINING HUDUDIY FARQLARI
COMPARING TRADITIONAL TEACHING METHODS WITH AI-ASSISTED ENGLISH LANGUAGE INSTRUCTION
This study investigates the comparative effectiveness of traditional English language teaching methods and AI-assisted instruction. With the advancement of artificial intelligence in education, tools such as language learning apps, chatbots, and generative AI models like ChatGPT are increasingly integrated into classrooms. This research evaluates both approaches in terms of student performance, engagement, and satisfaction. Using a quasi-experimental design with two student groups, the study analyzes quantitative outcomes through pre- and post-tests and qualitative data through surveys and classroom observations. Results indicate that while traditional methods offer structured and teacher-guided learning, AI-assisted instruction significantly enhances learner autonomy, motivation, and personalized feedback. The paper concludes with implications for integrating both methodologies to optimize English language instruction.
ПСИХОЭМОЦИОНАЛЬНОЕ СОСТОЯНИЕ ЖЕНЩИН С ХРОНИЧЕСКИМИ ГИНЕКОЛОГИЧЕСКИМИ ЗАБОЛЕВАНИЯМИ: НЕОБХОДИМОСТЬ МУЛЬТИДИСЦИПЛИНАРНОГО ПОДХОДА
Хронические гинекологические заболевания (эндометриоз, миома, воспалительные процессы малого таза, синдром поликистозных яичников и др.) сопровождаются не только физическими, но и выраженными психоэмоциональными нарушениями. Женщины часто сталкиваются с тревожностью, депрессией, снижением самооценки и качества жизни. В статье рассматриваются механизмы влияния хронической патологии на психику, важность раннего выявления психоэмоциональных расстройств и необходимость мультидисциплинарного подхода в лечении таких пациенток.
THE DERIVATION OF TERMS RELATED TO RITUAL AND SPIRITUAL ASPECTS OF FOLK HEALING: A COMPARATIVE SOCIO-LINGUISTIC STUDY
This study explores the fascinating world of folk healing through a comparative socio-linguistic lens, focusing specifically on the derivation of terms associated with its ritual and spiritual dimensions. Folk healing, deeply embedded in cultural traditions, often employs a unique lexicon that reflects indigenous beliefs, historical influences, and the interplay between language and healing practices. By analyzing lexical units in various languages, particularly English and Uzbek, this research aims to uncover the etymological roots, semantic shifts, and derivational processes that have shaped the terminology surrounding ritualistic actions, spiritual beliefs, and the roles of healers. The study highlights how linguistic evolution mirrors the changing understanding and practice of folk medicine, emphasizing the interconnectedness of language, culture, and health.
GAMIFICATION IN ENGLISH LANGUAGE CLASSROOMS: MOTIVATING OR DISTRACTING?
This study investigates the impact of gamification on student engagement and learning outcomes in English language classrooms. Gamification the use of game-like elements such as points, badges, and leaderboards has gained popularity as an innovative method to increase motivation and active participation. While many educators believe gamified learning environments make language acquisition more enjoyable and effective, others argue that these techniques may distract students from deeper cognitive engagement. This research explores students’ and teachers’ perceptions of gamification through surveys and classroom observations in upper-intermediate EFL classes. The findings reveal that, when implemented thoughtfully, gamification can enhance motivation, foster friendly competition, and support vocabulary retention. However, excessive or poorly structured gamified elements may lead to reduced focus on learning objectives. The study concludes with practical recommendations for integrating gamification in a balanced and pedagogically meaningful way.
ИЗМЕНЕНИЯ ПОКАЗАТЕЛЕЙ ГУМОРАЛЬНОГО ИММУНИТЕТА У ЛИЦ С ПЕРВИЧНОЙ ВИЧ-ИНФЕКЦИЕЙ
Целью данного исследования является оценить особенности гуморального иммунного ответа у пациентов с первичной ВИЧ-инфекцией на основании анализа уровней основных классов иммуноглобулинов. Материалы и методы. В исследование включены 90 пациентов с первичной ВИЧ-инфекцией и 20 здоровых лиц. Оценивали уровни IgA, IgM, IgG и IgE в сыворотке крови. Использовались стандартные методы иммунотурбидиметрии и ИФА. Статистическая обработка включала сравнение средних значений, определение стандартного отклонения и уровня значимости различий (p<0,05). Результаты. У пациентов с первичной ВИЧ-инфекцией выявлено достоверное повышение всех исследуемых иммуноглобулинов по сравнению с контрольной группой. Наиболее выраженные изменения отмечены по IgE (повышение в 85 раз) и IgG (в 2,5 раза). Заключение. Первичная ВИЧ-инфекция сопровождается гиперпродукцией иммуноглобулинов, что отражает системную поликлональную активацию В-клеток и дисрегуляцию гуморального звена иммунитета.
THE ROLE OF CULTURAL CONTEXT IN TRANSLATION ACCURACY
This topic emphasizes that translation should not only be a literal translation, but also an understanding and consideration of cultural differences. Each language may have its own customs, values, idioms, and forms of humor. If the translator ignores these cultural elements, the translation may be inaccurate or unclear. Therefore, the accuracy and naturalness of the translation depends on a correct understanding of the cultural context. In this article, I will explain how cultural context plays a huge role in translation and can even be an important bridge between different nationalities.
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA MILLIY MUSIQA TO‘GARAGI RAHBARINING PEDAGOGIK MAHORATI VA REPERTUAR MASALALARI
Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalarida faoliyat yuritayotgan milliy musiqa to‘garagi rahbarining pedagogik mahoratini shakllantirish, uning ijodiy yondashuvi,ijodiy tarbiya berishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, to‘garak faoliyatida tanlanadigan repertuar mazmuni, uning yoshlar dunyoqarashi va milliy o‘zlikni anglashga ta’siri haqida ham fikr yuritiladi.
YASHIL MAKON, BARQAROR O`RMON - SOG`LOM KELAJAK
Butun dunyo o‘rmonlarini muhofaza qilish inson salomatligi uchun eng asosiy vazifadir, qolaversa suv resurslarini tejash, atrof-muhitni muhofaza qilish, barqaror o‘rmonning atrof-muhiti, yovvoyi tabiati va o‘rmon jamoalarining ehtiyojlarini muvozanatlashtirish, o‘rmonning tabiat va inson hayotidagi ahamiyati tog’risida ma’lumotlar keltirilgan.
CHALLENGES AND STRATEGIES IN TEACHING ENGLISH SPEAKING SKILLS TO SECONDARY SCHOOL STUDENTS
SUG‘ORISH UCHUN SUV MANBALARI, ULARNING GIDROLOGIK BAHOSI, EKOLOGIK XAVFSIZLIGI
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligida sug‘orish uchun foydalaniladigan suv manbalarining turlari, ularning gidrologik holati, suv sifati, miqdori va taqsimoti bilan bog‘liq masalalar yoritiladi. Shuningdek, suv manbalarining ekologik xavfsizligini ta’minlash yo‘llari, ularning ifloslanishdan muhofaza qilinishi, ekologik monitoring va barqaror boshqaruv tizimlari muhokama qilinadi. Daryo, yer osti suv manbalari va suv omborlarining hozirgi holati asosida baholashlar berilib, ularning uzoq muddatli samarali va xavfsiz foydalanish yo‘nalishlari asoslanadi.
THE ROLE OF MODERN INSULATION MATERIALS IN HEAT ENERGY CONSERVATION
This article explores the significance and application potential of modern thermal insulation materials in conserving heat energy in buildings and industrial facilities. Research shows that 30–40% of heat energy is lost through building structures. To reduce such losses, high-performance, environmentally safe, and durable materials—such as aerogels, vacuum insulation panels, polyurethane foams, and mineral wool—are being introduced. The paper discusses the characteristics of these materials, their areas of application, and their impact on energy efficiency.
MODERN PSYCHOMETHODOLOGICAL FOUNDATIONS OF TEACHING LANGUAGE
Today, the process of teaching the Russian language is of great importance on a global scale. This article is aimed at analyzing modern methodological approaches in teaching Russian, revealing the importance of applying innovative technologies that serve to improve the professional competencies of teachers, increase students' interest, and develop their communicative skills. The article details the effectiveness of teaching Russian through a communicative approach, integrated learning, multiculturalism, and the application of information and communication technologies (ICT). Recommendations will also be given for the further development of the educational process by studying international experience and analyzing existing problems. This research has practical significance for representatives of the field of education, teachers, and researchers.
ASPECTS OF DEVELOPING STUDENTS' CONCENTRATION
This article provides a scientific analysis of the psychological mechanisms behind the development of concentration in university students. Core aspects such as attention stability, distractibility, acuity, and dynamics are examined as central variables. Attention-enhancing training methods, psychocorrectional approaches, technological tools, and motivational influences are evaluated through psychological experimentation. The findings emphasize the significance of individualized strategies and consistent practice in fostering student concentration.
THE ROLE OF MODERN INSULATION MATERIALS IN HEAT ENERGY CONSERVATION
This article explores the significance and application potential of modern thermal insulation materials in conserving heat energy in buildings and industrial facilities. Research shows that 30–40% of heat energy is lost through building structures. To reduce such losses, high-performance, environmentally safe, and durable materials—such as aerogels, vacuum insulation panels, polyurethane foams, and mineral wool—are being introduced. The paper discusses the characteristics of these materials, their areas of application, and their impact on energy efficiency.
MODERN PSYCHOMETHODOLOGICAL FOUNDATIONS OF TEACHING LANGUAGE
Today, the process of teaching the Russian language is of great importance on a global scale. This article is aimed at analyzing modern methodological approaches in teaching Russian, revealing the importance of applying innovative technologies that serve to improve the professional competencies of teachers, increase students' interest, and develop their communicative skills. The article details the effectiveness of teaching Russian through a communicative approach, integrated learning, multiculturalism, and the application of information and communication technologies (ICT). Recommendations will also be given for the further development of the educational process by studying international experience and analyzing existing problems. This research has practical significance for representatives of the field of education, teachers, and researchers.
EXPLORING THE WAYS OF CHILDREN EXPRESSING THEIR FEELINGS AND EMOTIONS TOWARDS THEIR PARENTS
Have you ever thought about how many times a week you tell your parents that you love them? There is no doubt that we love them dearly and with all our heart , but we must show our feelings for them in our words and actions. In this article, we will consider some of the ways in which children express their love for their parents.
KOGNITIV TILSHUNOSLIKDA KONSEPTUAL MAYDON TUSHUNCHASI VA UNING TALQININI YARATIASH
Ushbu ilmiy maqolada til birliklarining tahlil qilishning kognitiv jihatlarini o’ziga hos tomonlari ko’rib chiqiladi. Sintaktik, semantik va pragmatik tahlillar haqida fikr yuritiladi. Lingvistikadagi semantic tadqiqotlarning kuchayishi natijasida shu narsa ma’lum bo’ldiki, til birliklarinining shakl va mazmun tomondan tavsifi ham tilni to’liq izohlariga imkon bermaydi.
KALIY XORIDNING BOYITISH USULLARING TURLARI VA TASNIFI
BOBURNOMADAGI ETNIK XILMA-XILLIK: TEMURIY VA HIND-AFG‘ON JAMIYATLARINING ETNOLOGIK O‘ZIGA XOSLIKLARI
Ushbu maqolada Boburnoma asarida ifodalangan Temuriy va Hind-Afg‘on hududlaridagi etnik xilma-xillik va ularning o‘ziga xos etnologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Boburning yozuvlari asosida o‘sha davr jamiyatlarining madaniy, ijtimoiy va etnik qatlamlari ko‘rib chiqildi. Asarda tarixiy-etnologik yondashuvlar qo‘llanilib, Temuriy va Hind-Afg‘on hududlaridagi etnik guruhlarning o‘zaro munosabatlari hamda ularning madaniy xususiyatlari yoritiladi
ПОДАГРА В ГЕНЕТИЧЕСКОМ КОДИРОВАНИИ: НАСЛЕДСТВЕННЫЕ МАРКЕРЫ И МОЛЕКУЛЯРНЫЕ ДОКАЗАТЕЛЬСТВА
Подагра — это метаболическая артропатия, развивающаяся в результате нарушения обмена пуринов и характеризующаяся отложением кристаллов моноурат натрия в тканях. Современные молекулярно-генетические исследования свидетельствуют о моногенном и полигенном характере наследования данного заболевания. В данной научной работе рассматриваются ключевые гены, участвующие в патогенезе подагры, включая SLC2A9 (GLUT9), SLC22A12 (URAT1), ABCG2, UMOD и кодируемые ими белки, играющие функционально значимую роль в экскреции и реабсорбции мочевой кислоты почками. Особое внимание уделено генетическим детерминантам, влияющим на механизмы транспорта уратов на основе аллельных вариантов и однонуклеотидных полиморфизмов (SNP), а также их этиопатогенетическому вкладу в развитие гиперурикемии и подагры.
В рамках статьи также рассматривается молекулярно-клиническое значение мутаций гена UMOD в контексте таких аутосомно-доминантных синдромов, как семейная ювенильная гиперурикемическая нефропатия и медуллярные кистозные заболевания почек. Обсуждаются возможности клинического применения генетических биомаркеров подагры, а также фармакогенетические аспекты прогнозирования индивидуальной чувствительности к препаратам, снижающим уровень мочевой кислоты (УЛП), таким как аллопуринол и фебуксостат.
Настоящая статья направлена на освещение роли генетических факторов в формировании подагры, их влияние на клиническую экспрессию нарушений метаболизма мочевой кислоты, а также на анализ доказательной базы, подтверждающей наследственную природу заболевания. Результаты исследования подчеркивают, что подагра представляет собой мультифакторную, но генетически детерминированную патологию. Это требует переоценки подагры как наследственно обусловленного метаболического заболевания и создания научной базы для скрининга, профилактики и фундаментальных исследований в будущем
VRACHLAR ICHIDA ENG KO’P CHARCHAYDIGANLAR KIMLAR TIBBIYOT HODIMLARIDA SURUNKALI CHARCHOQ SINDROMI TAHLILI
XXI ASR KASBLARI VA ULARNI TA’LIM JARAYONIDA ILGARI SURISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada XXI asrda talab etiladigan yangi kasblar va ularni ta’lim jarayonida ilgari surish yo‘llari tahlil qilindi. Tadqiqot zamonaviy texnologiyalar, innovatsion ta’lim metodlari va raqamli vositalarning yoshlarni zamonaviy kasblarga tayyorlashdagi ahamiyatini ko‘rsatdi. Ta’lim tizimida loyiha asosida o‘qitish, interaktiv metodlar va texnologik infratuzilmani yaxshilash orqali o‘quvchilarning kasbiy qiziqishi va tayyorgarligi oshirilishi mumkinligi ta’kidlandi
QATAG‘ON QURBONLARI MEROSI: ADABIYOT VA SAN’ATDA AKS ETISHI
Ushbu maqolada XX asrda O‘zbekistonda sovet totalitar tuzumi davrida siyosiy qatag‘onlar qurboni bo‘lgan ziyolilar, ijodkorlar va mutafakkirlarning boy merosi va ularning adabiyot hamda san’at asarlarida qanday ifodalanganiga ilmiy yondashuv asosida baho beriladi. Mustaqillik yillarida qatag‘on qurbonlari xotirasini tiklash, ularning asarlarini xalqqa qaytarish, zamonaviy adabiyot va tasviriy san’atda ularning siymosi qayta jonlanayotganligi ochib beriladi
TA’LIMDA FUNKSIONAL SAVODXONLIKNI SHAKLLANTIRISH: XXI ASR SHAROITIDA YANGI METODIK YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada funksional savodxonlik tushunchasi, uning zamonaviy ta’limdagi o‘rni va uni shakllantirishga qaratilgan metodik yondashuvlar tahlil qilinadi. O‘quvchilarning hayotga mos, qo‘llaniladigan bilimlar asosida fikrlay olish, muloqot qilish, axborot bilan ishlash, qaror qabul qilish qobiliyatlarini rivojlantirish bo‘yicha pedagogik yondashuvlar tavsiya etiladi. Tajribaviy kuzatuvlarga asoslangan natijalar va takliflar keltiriladi
MAKTABGACHA TA’LIMDA EKOLOGIK TARBIYA: DOLZARB MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Mazkur maqolada maktabgacha taʼlim muassasalarida ekologik tarbiyaning ahamiyati, mavjud muammolar va ularni hal qilish yo‘llari tahlil qilinadi. Empirik tadqiqotlar asosida maktabgacha yoshdagi bolalarda ekologik ong va madaniyatni shakllantirishdagi pedagogik, metodik va ijtimoiy omillar o‘rganilgan. Maqolada shuningdek, tarbiyachilarning ekologik kompetensiyasini oshirish, ota-onalar bilan samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yish hamda innovatsion yondashuvlardan foydalanish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan
IMPERIYALAR TO‘QNASHUVI SOYASIDA: TURKISTON GEOSIYOSATI
Mazkur maqolada XIX–XX asrlar davrida Turkiston hududida yuzaga kelgan geosiyosiy raqobatlar – xususan, Rossiya imperiyasi va Buyuk Britaniya o‘rtasidagi “Buyuk o‘yin”, shuningdek, Xitoy va boshqa kuchlarning manfaat to‘qnashuvi tahlil qilinadi. Turkistonning strategik joylashuvi va tabiiy boyliklari uni imperiyalar diqqat markaziga aylantirgan. Ushbu maqola mazkur hududda olib borilgan siyosiy, harbiy va mafkuraviy kurashlarning mazmunini ochib beradi
YOSHLAR ORASIDA IJTIMOIY TENGSIZLIK VA IJTIMOIY HARAKATCHANLIKNING SOTSIOLOGIK O‘RGANILISHI
Mazkur maqolada yoshlar orasidagi ijtimoiy tengsizlik va ijtimoiy harakatchanlik masalalari sotsiologik nuqtai nazardan chuqur o‘rganiladi. Jamiyatda mavjud bo‘lgan tabaqalanish tizimi, ijtimoiy-iqtisodiy farqlar va resurslarga bo‘lgan tengsiz kirish imkoniyati yoshlarning turmush tarzi, ta’lim olishi va kelajakdagi ijtimoiy pozitsiyasini belgilovchi omillar sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada harakatchanlik (vertikal va gorizontal) turlari, ularning yoshlar ongida qanday aks etishi, shuningdek, ijtimoiy adolat prinsiplarining amalga oshish darajasi ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Mamlakatimizdagi ijtimoiy siyosat, ta’lim tizimi va bandlik imkoniyatlari ijtimoiy harakatchanlikka qanday ta’sir qilayotgani haqida real misollar keltiriladi. Maqola yoshlar orasida ijtimoiy tengsizlikni kamaytirish yo‘llarini ham taklif etadi.
MUSIQA TA’LIMINI O‘QITISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
Mazkur maqolada zamonaviy axborot texnologiyalarining musiqa ta’limi jarayoniga ta’siri, o‘quvchilarning musiqiy savodxonligini oshirish, ularni musiqa madaniyatiga jalb qilishdagi ahamiyati yoritilgan. Musiqa fanini o‘qitishda multimediya vositalari, virtual dasturlar, onlayn platformalar, raqamli notalar va mobil ilovalardan foydalanishning samarali usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, axborot texnologiyalarining o‘quv jarayoniga integratsiyalashuvi orqali erishilayotgan ijobiy natijalar muhokama qilinadi.
CREATING A PERSONALIZED LEARNING ENVIRONMENT FOR STUDENTS USING ARTIFICIAL INTELLIGENCE
In recent years, the integration of Artificial Intelligence (AI) in education has gained significant momentum, especially in the development of personalized learning environments. This paper explores how AI technologies can be employed to tailor educational experiences based on individual learner needs, preferences, and performance data. The study discusses current AI tools, their implementation in classrooms, and evaluates their impact on student engagement and academic achievement. Results suggest that AI-driven personalization enhances motivation, promotes autonomy, and contributes to improved learning outcomes.
БОШЛАНҒИЧ ТАЪЛИМНИНГ МАТЕМАТИКА ДАРСЛАРИДА ТАЛАБАЛАРНИНГ МУСТАҚИЛ ИШЛАРИНИ ТАШКИЛ ЭТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ
Ҳозирги кунда Математика фанини ўқитишда асосий фаннинг 60 фоизини мустақил таълимини ташкил этади. Бу эса яънада мустақил таълимга бўлган эътиборни оширмоқда. Асосий эътибор мустақил таълимга қаратилган.
O‘QUVCHILARNING O‘QISH SAVODXONLIGIGA GENDER, IJTIMOIY KELIB CHIQISH, MAKTAB VA BOSHQA OMILLARINING TA’SIRI
Ushbu maqolada O‘zbekistonning PIRLS 2021 xalqaro tadqiqotidagi ishtiroki asosida o‘quvchilarning o‘qish savodxonligiga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilinadi. Xususan, gender farqlari, ijtimoiy-iqtisodiy holat, maktabga tayyorgarlik darajasi, maktab resurslari, xavfsizlik va tartib-intizom muhitining o‘qish natijalariga qanday ta’sir ko‘rsatishi raqamli ma’lumotlar asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot asosida O‘zbekistonda o‘qish savodxonligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.