2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
344
BERUNIY VA UNING DIDAKTIK QARASHLARI
Toshpo’latova Shaxnoza Shuhratovna
Osiyo Xalqaro universiteti
“Tarix va filologiya” kafedrasi o‘qituvchisi
Hoshimova Malikabonu Shamshodovna
Osiyo xalqaro universiteti
Filologiya va tillarni o’qitish (o’zbek tili) 3-FT(O’) -24 guruh talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14727742
Annotatsiya. Mazkur maqolada Abu Rayhon Beruniyning hayot yo’li va faoliyati, asarlarining
yaratilish tarixi, didaktik qarashlari, astronomiya va geografiyaga qo’shgan hissasi, olimning
“Kitob at- Tafhim”, “Mineralogiya”, “Farmokognoziya”, “Geodeziya”, “Munajjimlik san’atidan
boshlang’ich tushunchalar” kabi asarlari, “Hindiston” nomi bilan tanilgan “Hindlarning aqlga
sig’adigan va sig’maydigan ta’limotlarini aniqlash”, “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”
asarlari haqida so’z boradi, hozirgacha saqlanib qolgan tanlangan asarlari, “Mas’ud qonuni”
asarining ilmiy tahlili, buyuk olimlarning unga nisbatan qarashlari va fikrlari haqida so’z
boradi. “Al-Faxriy sekstanti” risolasini yozadi. Tibbiyotga bag’ishlangan “Saydana” asarini yaratadi.
Kalit so’zlar. Abu Rayhon Beruniy, “Kitob at-Tafhim”, “Mineralogiya”, “Farmokognoziya”,
“Mas’ud qonuni”, “Geodeziya”, “Munajjimlik san’atidan boshlang’ich tushunchalar”, “Hindiston”
yoxud “Hindlarning aqlga sig’adigan va sig’maydigan ta’limotlarini aniqlash”, “Qadimgi xalqlardan
qolgan yodgorliklar” asarlari, “Al- Faxriy sekstanti” risolasi, “Saydana” asari.
Hozirgi kunga qadar yurtimizda qanchadan qancha buyuk olimlar yashab, ijod etgan. Mana
shunday buyuk shaxslardan biri, o’rta asrlarning qomusiy olimlaridan biri hisoblangan Abu Rayhon
Muhammad ibn Ahmad Al-Beruniy haqida gapirib o’tamiz. Uning buyukligi o’sha davrning deyarli
barcha fanlariga qo’shgan betakror ilmiy merosida namoyon bo’ladi. Islom oltin davrining zabardast
Xorazmlik qomusiy allomalaridan biri. G’arb tillarida uning ismi Aliboron deb ham atalgan. Al-Beruniy
nomi forscha “ birun ”(“chet” degan ma’noni anglatadi) so’zidan olingan bo’lib, u 973 yili Afrig’iy
Xorazmshohlar poytaxti Kat shahrining Qiyot qishlog’ida tug’ilgan. Beruniy o’z hovlisida turli xil
gullarni parvarishlashni yoqtirgani uchun unga “ Rayhon ” laqabini ham berishadi. Al-Beruniy
hayotining dastlabki 25 yilini Xorazmda o’tkazdi, u yerda islom, fiqh, ilohiyot, grammatika, riyoziyot,
falakiyot, tibbiyot va falsafa, fizika va boshqa ilmlar bilan ham shug’ullandi. Beruniy ona tili bo’lgan
xorazmiy tilidan tashqari fors, arab, yunon, ibroniy va suryoniy tillarini bilgan va 50 yoshida sanskrit
tilini o’rgangan. Al-Beruniy falakiyot, riyoziyot, geodeziya, jug’rofiya, mineralogiya va tabiiy fanlarni
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
345
yaxshi bilgan. Shuningdek, tarixchi, xronolog va tilshunos sifatida ham ajralib turardi. Beruniy ilm
sohasiga qo’shgan hissasi katta. U barcha fanlarni mukammal bilgan, ko’plab mavzularda ilmiy
izlanishlar qilgan, ko’plab mukofotlarni qo’lga kiritgan qomusiy alloma sanaladi.
Al-Beruniy o’zining “Geodeziya” asarida 990-yil Kat shahrining geografik kengligini
aniqlaganini yozadi. Ma’lumki, geografik kenglikni aniqlash uchun geografiya, matematika va
astronomiyadan yetarlicha bilimga ega bo’lish lozim. Ray shahriga (hozirgi Tehron yaqinida) keladi.
U Rayda mashhur olim- matematik va astronom al-Xo’jandiy, tabib va faylasuf ar-Roziylar
bilan tanishadi. Beruniy Rayda o’zining “Al-Faxriy sekstanti” risolasini yozadi. 997-yil Beruniy Katga
qaytdi. Bu davrda Xorazmda o’zgarishlar bo’lib, Ma’mun vafot etib, uning o’rniga Ali ibn Ma’mun
taxtga chiqqan edi. 997-yilda mashhur tabib Abu Ali Ibn Sino ham Urganchga keladi. Ushbu asar
1025-yilda yozib tugatilgan. Bu asar “ shaharlar orasidagi masofalarni aniqlash uchun joylarning
chegaralarini belgilash” ga doirdir. Kitobning 4-bobi oxirida Beruniy Yer aylanasining kattaligini
o’lchash haqida fikr yuritilgan. Allomaning hozirgi davr ilmiy adabiyotlarida qisqacha “Geodeziya”
deb yuritiladigan “Turar joylar orasidagi masofani tekshirish uchun joylarning oxirgi chegaralarini
aniqlash” nomli astronomiya va geografiyaga bag’ishlangan. Bundan tashqari, Beruniyning
“Munajjimlik san’atidan boshlang’ich tushunchalar” asari ham 1029- yili G’aznada yoziladi. Oradan
bir yil o’tgandan so’ng, u o’zining “Hindiston” nomi bilan tanilgan “Hindlarning aqlga sig’adigan
va sig’maydigan ta’limotlarini aniqlash” kitobini yakunlaydi. Bu shoh asarning vujudga kelishiga
Mahmud G’aznaviyning Hindistonga qilgan yurishlari sabab bo’lgan.
Urganchda Beruniy matematika, astronomiya bilan bir qatorda fizika va mineralogiyaning
ba’zi masalalari bilan shug’ullanadi. Minerallarni aniqlash, ularni tizimga solishda solishtirma
og’irliklardan foydalanish g’oyasi ham mana shu yerda tug’ildi. Beruniyning shoh asari mavjud.
U asarni Ma’sudga bag’ishlab “ Qonuni Mas’udiy” deb atadi. Bu asar asosan astronomiyaga
oid bo’lsa ham Beruniyning matematikaga oid, ya’ni trigonometriyada qilgan anchagina
kashfiyotlari shu asarda bayon etilgan. Beruniyning matematikaga va fanning boshqa sohalariga
qo’shgan hissasini yozib qoldirgan 100dan ortiq asaridan ham ko’rish mumkin. Ulardan eng
yiriklari - “Hindiston” , “Yodgorliklar” , “Qonuni Mas’udiy” , “Geodeziya” , “Mineralogiya” va
“Astronomiya”. Qolganlarini quyidagicha taqsimlash mumkin: matematikaga doirlari - 22 ta;
astronomik asboblar haqida - 10 ta; astrologiklari - 21; turli fanlar (fizika, mineralogiya, adabiyot,
tarix va boshqalar) - 38 ta; turli tillardan tarjima asarlar - 21ta. Beruniyning bu asarlaridan atigi 30
ga yaqini bizning kunlargacha yetib kelgan. Beruniy yoshligidayoq ko’p vaqtini turli kuzatishlar
bilan o’tkazgan. Bobokalonimiz bolaligida astronomik asbob yasagan. Xorazmning turli joylari
koordinatalarini aniqlash bilan shug’ullangan va 995-996- yillarda Kat shahrida diametri 15
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
346
ziro’( Ziro’- qadimgi o’lchov birligi, 49 santimetr chamasida) bo’lgan doira va boshqa asboblar bilan
astronomik o’lchash ishlarini olib borgan. Beruniyning 152 asari ma’lum bo’lib, bizgacha faqat 30
tasi yetib kelgan.Jami asarlarining 70 tasi astronomiyaga, 20 tasi matematikaga, 12 tasi geografiya
va geodeziyaga, 4 tasi mineralogiyaga, 1 tasi fizikaga, 1 tasi dorishunoslikka, 15 tasi tarix va
etnografiyaga, 4 tasi falsafaga, 18 tasi adabiyotga bag’ishlangan.
Bundan tashqari, olim sulton Mas’udning o’gli Mavdudning hukmronlik yillarida (1041 -
1049) o’zining “Mineralogiya” va “Farmokognoziya” deb atalgan ikki yirik asarini yozadi. Ularning
har biri mazkur sohalardagi betakror asarlar sirasidan bo’lib, jahon madaniyatining noyob
durdonalaridan hisoblanadi.Abu Rayhon Beruniy 1048- yili G’azna shahrida vafot etadi. U 160 dan
ortiq asarlari bilan turli xil sohalarning, fanlarning rivojiga salmoqli hissa qo’sha oldi. Olimning
yana bir muhim asarlaridan biri – “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”.Bu asar yurtimiz
allomalari jon saroyida xizmat qilgan davrida yaratildi. Abu Rayhon Beruniy bobomizning turli
sohalarda yaratilgan ko’plab asarlari mavjud. Masalan: tibbiyotga bag’ishlangan “Saydana” asarida
mingdan ortiq dorivor moddalar nomini 30 tilda yozib chiqqan. “Takhqiq ma li-l-Hind”
(Hindistondagi voqealarning tanqidiy tadqiqoti, qabul qilish yoki rad etish sababi), xalq orasida
“Kitob al-Hind” (Hindiston haqida kitob) nomi bilan mashhur. Ingliz tilidagi tarjimalarida “Indica”
yoki Al-Beruniyning Hindistoni” deb ataladi. Bu asar Hindiston dini va falsafasining to’plamidir.
Abu Rayhon Beruniy bobomizning asarlari bilan tanishib o’tsak:
1.
“Kitob at- tafhim li avoili sinoat al-tanjim”(Astrologiya san’ati elementlari bo’yicha
ko’rsatmalar kitobi) Forscha;
2.
“Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”, madaniyatlar va sivilizatsiyalar taqvimlarining
qiyosiy tadqiqi (xristian diniga oid bir qancha boblarni o’z ichiga oladi), unda matematik,
astronomik va tarixiy ma’lumotllar keltirilgan.
3.
“Mas’udiy qonuni”. G’aznaviylar sultonining o’g’li Mas’udga bag’ishlangan astronomiya,
geografiya va muhandislik ensiklopediyasi.
4.
“Astrologiyani tushunish”. Arab va fors tillarida matematika va astronomiyaga oid savol-
javob uslubidagi kitob.
5.
“Dorixona, dori vositalari va ularning ta’siri” to’g’risidagi qo’llanma.
6.
“Qimmatbaho toshlar”. Minerallar va qimmatbaho toshlar haqida geologiya bo’yicha
qo’llanma. Mas’ud o’g’li Mavdudga bag’ishlangan.
7.
“Mahmud G’aznaviy va otasining tarixi”.
8.
“Xorazm tarixi”.
9.
“Kitob al-Athar al-Baqiyah an al-Qurun al-Khaliyah”.
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
347
10.
“Risalah li-al-Biruni” (Epitre de Beruni) kabi turli xil sohalarda yaratilgan asarlari mavjud.
Xulosa qilib aytganda, u o’rta asrlarning buyuk qomusiy olimlaridan edi. Uning buyukligi
o’sha davrning deyarli barcha fanlariga qo’shgan betakror ilmiy merosida namoyon bo’ladi.Biz
shunday buyuk olimlar yurtida yashayotganimizdan faxrlansak arziydi, Albatta. Shu bobokalonimizga
mos farzandlar bo’lib yetishaylik. Darhaqiqat, bu daholarmizning ilmiga, zehniga buyuk shaxslar qoyil
qolgan va ularga nisbatan fikrlarni yozib qoldirishgan. Masalan: Beruniyning yuksak ilmiy salohiyatiga
mashhur sharqshunos olim akademik И..Кrachkovskiy : “uning qiziqqan ilm sohalaridan ko’ra
qiziqmagan sohalarini sanab o’tish osondir”, deb baho bergan edi. G’arb tadqiqotchilaridan
М.Меyerxoff esa “Beruniy musulmon fanini namoyish etuvchi qomusiy olimlarning eng mashhuri
bo’lishi kerak” degan fikrni bildiradi. Olimning asarlari, ilmiy merosi turli xil mamlakatlarda sevib
mutolaa qilinmoqda. Biz bundan faxrlansak arziydi. Shunga munosib avlod bo’lib yetishaylik.
REFERENCES
1.
Namozov B. Sharq allomalarining ilmiy-ma’naviy merosi. O‘quv qo‘llanma, – Buxoro.
Durdona, 2022.
2.
Юртимиз алломалари– Т.: ТОШКЕНТ, 2014.
3.
Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA
O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI.
Modern Science and
Research
,
4
(1), 177-186.
4.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING
DIDAKTIK QARASHLARI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 985-993.
5.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI
OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 994-1003.
6.
Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR
BESHIGI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 1228-1238.
7.
Toshpo'latova
Shaxnoza
Shuhratovna.
(2024).
ILK
UYG'ONISH
DAVRI
NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI
TARIX FANIGA QIZIQTIRIS METODIKASI.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14520996
8.
Toshpo’latova,
S.
(2024).
TARIX
FANINI
O’QITISHDA
SAMARALI
METODLAR.
Modern Science and Research
,
3
(11), 774-782.
9.
Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS.
Журнал универсальных научных
исследований
,
2
(5), 453-462.
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
348
10.
Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR.
Modern Science and
Research
,
3
(5), 522-529.
11.
Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID
FIKRLAR.
Modern Science and Research
,
3
(12), 353-361.
12.
Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot
District.
Modern Science And Research
,
3
(5), 148-151.
13.
Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL
MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT.
Modern Science and Research
,
3
(2), 447-450.
14.
Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of
Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology.
SPAST
Reports
,
1
(7).
15.
Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology.
European Journal Of Innovation In
Nonformal Education
,
4
(3), 432-437.
16.
Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO
XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI.
Innovations in Technology and
Science Education
,
2
(8), 1214-1222.
17.
Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani.
Modern
Science and Research
,
3
(2), 87-93.
18.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara.
Modern Science
and Research
,
3
(2), 1004-1011.
19.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics.
Modern Science and Research
,
3
(2), 500-507.
20.
Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology.
Modern Science and Research
,
3
(1),
504-510.
21.
Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life.
American Journal of
Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769)
,
1
(10), 655-659.
22.
Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of
Tajiks In The Works Of MS Andreyev.
International Journal Of History And Political
Sciences
,
3
(12), 42-47.
23.
Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career.
Modern Science and
Research
,
2
(12), 801-807.
24.
Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony.
International Journal
Of History And Political Sciences
,
3
(11), 17-23.
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
349
25.
Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE
WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI".
Modern Science and Research
,
2
(9),
404-409.
26.
Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL
CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN
THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV.
Modern Science and Research
,
2
(10), 291-299.
27.
Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS
OF AFGHANISTAN.
Modern Science and Research
,
2
(9), 84-89.
28.
Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of
Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”.
International Journal of Intellectual
Cultural Heritage
,
3
(1), 12-16.
29.
Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”
Marosimining Etnologik Tahlili.
Scholar
,
1
(28), 395-401.
30.
Vahobovna, S. G. (2021). Khoja Abdulkhaliq Ghijduvani And Its Method.
European
Journal of Humanities and Educational Advancements
,
2
(10), 39-40.
31.
Srojeva, G. (2024). Solutions, Results And Problems Of Reforms In The Field Of
Education.
Modern Science and Research
,
3
(1), 782-788.
32.
Srojeva, G. (2023). Lower Zarafshan Oasis Tourism Opportunities.
Modern Science and
Research
,
2
(10), 199-204.
33.
Srojeva, G. (2024). EFFECTIVE FORMS OF SPIRITUAL AND MORAL EDUCATION
AND
EDUCATIONAL
WORK
IN
A
PRESCHOOL
EDUCATIONAL
INSTITUTION.
Modern Science and Research
,
3
(2), 247-253.
34.
Srojeva, G. (2024). Strengthening The Material And Technical Base Of Preschool
Education And Training Institutions.
Modern Science and Research
,
3
(2), 673-681.
35.
Srojeva, G. (2024). The Canadian Economy During The Global Economic Crisis.
Modern
Science and Research
,
3
(2), 57-63.
36.
Srojeva, G. (2024). International Cooperation In The Field Of Education.
Modern Science
and Research
,
3
(2), 1041-1050.
37.
Vahobovna, S. G. (2023). Quyi Zarafshon Vohasi Turizm Imkoniyatlari.
38.
Srojeva, G. (2024). Attention Paid To Preschool Educational Institutions In New
Uzbekistan.
Modern Science and Research
,
3
(2), 258-266.
39.
Srojeva, G. (2023). Continuity In Education-Chief Mezon.
Modern Science and
Research
,
2
(12), 834-839.
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
350
40.
Gulbahor, S. (2023). Continuity In Education-Chief Mezon.
Modern Science and
Research
,
2
, 834-839.
41.
Vahobovna, S. G. (2024). Canada during the world economic crisis of 1929-1933.
Ta'Lim
Va Rivojlanish Tahlili Onlayn Ilmiy Jurnali
,
4
(4), 48-54.
42.
Vahobovna, S. G. (2024). Role of Preschool Educational Institutions in Education of a
Perfect Person.
European Journal Of Innovation In Nonformal Education
,
4
(3), 208-214.
43.
Srojeva, G. (2024). 1929-1932-YILLАRDАGI JAHON IQTISODIY INQIROZI
DAVRIDA YAPONIYA.
Nrj
,
1
(2), 118-128.
44.
Vahobovna, S. G. (2024). XX ASR BOSHLARIDA XITOYNING YAPON
AGRESSIYASIGA QARSHI KURASHI.
TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN
ILMIY JURNALI
,
4
(5), 264-273.
45.
Vahobovna, S. G. (2024). XX ASR BOSHLARIDA XITOYNING YAPON
AGRESSIYASIGA QARSHI KURASHI.
International journal of scientific researchers
(IJSR) INDEXING
,
5
(2), 723-728.
46.
Vahobovna, S. G. (2024). YANGI O’ZBEKISTONDA MAKTABGACHA TA’LIM–
TARBIYA MUASSASALARIGA QARATILAYATGAN E’TIBOR.
47.
Vahobovna, S. G. (2024). JAHON IQTISODIY INQIROZI DAVRIDA KANADA
IQTISODIYOTI.
48.
Srojeva, G. (2024). TA’LIM SOHASIDA XALQARO HAMKORLIK.
49.
Vahobovna, S. G. (2024). MAKTABGACHA TA'LIM–TARBIYA MUASSASALARI
MODDIY TEXNIKA BAZASINI MUSTAHKAMLASH.
50.
Vahobovna, S. G. (2024). MAKTABGACHA TA'LIM MUASSASIDA MA'NAVIY-
AXLOQIY TARBIYA VA MA'RIFIY ISHLARNING SAMARALI SHAKLLARI.
51.
Vahobovna, S. G. (2023). TA'LIMDA UZVIYLIK-BOSH ME'ZON.
52.
Srojeva, G. (2024). SHAYBONIYLAR SULOLASI DAVRIDA BUXORO XONLIGIDA
IQTISODIY
O’ZGARISHLAR
VA
IQTISODIYOTDA
XALQARO
MUNOSABATLAR.
Modern Science and Research
,
3
(12), 895-903.
53.
Vahobovna, S. G. (2024). Formation of the Uzbek Nation and Shaibani State in
Abulkhairkhan's Dashti Kipchak.
Miasto Przyszłości
,
53
, 1218-1219.
54.
Srojeva, G. (2024). XX-ASRNING 30-YILLARIDA OSIYO MAMLAKATLARI.
Modern
Science and Research
,
3
(6).
55.
Vahobovna, S. G. (2024). XX-ASRNING 30-YILLARIDA OSIYO MAMLAKATLARI.
2025
JANUARY
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 1
351
56.
Vahobovna, S. G. (2024). TALIM SOHASIDAGI ISLOHATLAR ECHIMI, NATIJALARI
VA MUAMMOLARI.
57.
Vahobovna, S. G. (2024). O’zbekiston Olimlaring Inson Falsafasi Haqidagi
Qarashlari.
Journal of Innovation in Volume
,
2
(8).
58.
Vahobovna, S. G. (2024). O’zbekiston Olimlaring Inson Falsafasi Haqidagi
Qarashlari.
Journal of Innovation in Volume
,
2
(8).
59.
Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING
KARTOGRAFIK MEROSI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 221-227.
60.
Azizovich, G. A., Vahobovna, S. G., & Haqqulov, M. Y. O ‘RTA OSIYO
OLIMLARINING KARTOGRAFIK MEROSI.
