Authors

  • Shaxnoza Toshpo’latova

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.57630

Keywords:

Qur’oni Karim hadisi Sharif Ibn Sinoning “Tadbiri al-manozil” nomli asari “Avesto” Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy Abu Nasr Farobiy Abu Rayhon Beruniy Abu Ali Ibn Sino Muhammad qoshg‘ariy YUsuf Xos Xojib Kaykovus Alisher Navoiy Xusayn Voiz Koshifiy.

Abstract

Ushbu maqolada Qur’oni Karim, hadisi Shariflarda oila va oilaviy munosabatlar va oilaviy tarbiyaga oid bir butun izchil qarashlar tizimi mavjud bo‘lib, u o‘z ichiga oilaning shakllanishi, rivojlanishi va mustaxkamlanishiga qaratilgan barcha jihatlarni qamrab oladi. Bu qarashlar ilohiyot nuqtai nazaridan o‘rtacha qo‘yilsada ular kishilarning turmush tarzlari, oilaviy munosabatlari talabidan kelib chiqganligi uchun ham kundalik turmushga muvofiqligi haqida bayon etilgan.

background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


353

O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID FIKRLAR

Toshpo’latova Shaxnoza Shuhratovna

Osiyo Xalqaro Universiteti

“Tarix va filologiya” kafedrasi, Tarix fani o’qituvchisi.

https://doi.org/10.5281/zenodo.13958472

Annotatsiya.

Ushbu maqolada Qur’oni Karim, hadisi Shariflarda oila va oilaviy

munosabatlar va oilaviy tarbiyaga oid bir butun izchil qarashlar tizimi mavjud bo‘lib, u o‘z ichiga

oilaning shakllanishi, rivojlanishi va mustaxkamlanishiga qaratilgan barcha jihatlarni qamrab

oladi. Bu qarashlar ilohiyot nuqtai nazaridan o‘rtacha qo‘yilsada ular kishilarning turmush

tarzlari, oilaviy munosabatlari talabidan kelib chiqganligi uchun ham kundalik turmushga

muvofiqligi haqida bayon etilgan.

Kalit so’zlar:

Qur’oni Karim, hadisi Sharif, Ibn Sinoning “Tadbiri al-manozil” nomli

asari, “Avesto”, Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy, Abu Nasr Farobiy, Abu Rayhon Beruniy, Abu

Ali Ibn Sino, Muhammad qoshg‘ariy, YUsuf Xos Xojib, Kaykovus, Alisher Navoiy, Xusayn Voiz

Koshifiy.

THOUGHTS ON FAMILY PEDAGOGY IN THE MIDDLE AGES

Abstract.

In this article, there is a whole system of consistent views on family and family

relations and family education in the Holy Qur'an, Hadith Sharifs, which includes all aspects

aimed at the formation, development and strengthening of the family. If these views are averaged

from theological point of view, it is stated that they are compatible with everyday life because they

arise from the demands of people's lifestyles and family relationships.

Key words:

Holy Qur'an, Hadith Sharif, Ibn Sina's work called "Tadbiri al-Manozil",

"Avesta", Muhammad ibn Musa al-Khorazmi, Abu Nasr Farabi, Abu Rayhan Beruni, Abu Ali Ibn

Sina, Muhammad Qashg Ariy, Yusuf Khos Khajib, Kaikovus, Alisher Navoi, Husayn Vaiz Koshifi.

МЫСЛИ О СЕМЕЙНОЙ ПЕДАГОГИКЕ В СРЕДНЕВЕКОВЬЕ

Аннотация.

В данной статье представлена система последовательных взглядов на

семью и семейные отношения и семейное воспитание в Священном Коране, хадисах

Шарифов, которая включает в себя все аспекты, направленные на формирование,

развитие и укрепление семьи. Если эти взгляды усреднить с богословской точки зрения, то

констатируется, что они совместимы с повседневной жизнью, поскольку вытекают из

требований образа жизни людей и семейных отношений.

Ключевые слова:

Священный Коран, Хадис Шариф, труд Ибн Сины «Тадбири аль-

Манозиль», «Авеста», Мухаммад ибн Муса аль-Хоразми, Абу Наср Фараби, Абу Райхан


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


354

Беруни, Абу Али ибн Сина, Мухаммад Кашг Арий, Юсуф Хос Хаджиб, Кайковус, Алишер

Навои, Хусейн Вайз Кошифи.

Eramizdan avvalgi 528-529 yillar orasida buyuk mutafakkir Zardusht tomonidan yaratilgan

“Avesto” kitobida ham ta’lim-tarbiyaga, axloq-odobga oid qator g‘oya va qarashlarni ko‘rish

mumkin. “Avesto”da ta’kidlanishicha, tarbiya hayotning tayanchi, shu boisdan har bir yoshni

yaxshi o‘qish va yozishga o‘rgatish lozim. Uni yosh paytidanoq mehnat qilib, mehnatning tagi

rohat ekanligini anglatish uchun daraxt ko‘chati o‘tkazishga, uy-ro‘zg‘or qurollari yasash, erga

ishlov berish va chorva bilan shug‘ullanishga o‘rgatilishi shart. Zotan uning fikricha yaxshi va

ezgu ishlar yaratish uchun kishi mehnat qilishi zarur, o‘z qo‘llari bilan moddiy noz-ne’matlar

yaratmas ekan, u yashash lazzatini ham his qilmaydi, hayotning qadriga ham etmaydi.

U yuqoridagi fikrni davom ettirib, “Inson nafaqat mehnati tufayli o‘zini va oilasini boqadi,

balki unda erga va yurtga bo‘lgan muhabbati ham paydo bo‘ladi. Zotan har bir inson o‘zi

o‘sibg‘ulg‘aygan zaminni, mamlakatni eng yazshi va go‘zal mamlakat deb tushunmog‘i kerak”.

Uning bu fikrlaridan har bir inson faqat o‘zining emas balki farzandlarini ham mehnatsevar

qilib tarbiyalashi lozim. Chunki mehnatsevar bo‘lmasdan turib, o‘z erini, o‘z Vatanini seva

olmasligi tabiiy.

Islomda oilaviy tarbiyaning o‘ziga xos xususiyatlari ham ko‘rsatib o‘tiladi. Bu xususiyatlar

musulmonchilik talablaridan kelib chiqqan bo‘lib, insonni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash haqidaga

umumiy g‘oya bilan bog‘liq. Musulmon oilalarida kuyov va kelinning avlod-ajdodlarining kelib

chiqishini o‘rganish, jismoniy va ma’naviy poklikga e’tibor berish an’anaga aylangan. Islomiy

ma’naviyatda bolani oilada axloqiy tarbiyalash ha qidagi qarashlar insoniylikga, ezgulikga va

yaxshlikga da’vat etgan uchun ham umuminsoniy mazmunga egadir.

Shunga ko‘ra, islom musulmonlariga xos bo‘lgan diniy qadriyatgina bo‘lib qolmasdan,

balki umuminsoniy qadriyatdir. Milliy mustaqillik natijasida dinga va diniy qadriyatlarga bo‘lgan

munosabat tubdan o‘zgardi va u oilada bolalarni axloqiy tarbiyalashning muhim omillaridan biriga

aylanib, oilada tarbiyaviy ishlar samaradorligini oshirishga yordam bermoqda.

SHarq mutafakkirlarining ta’lim-tarbiya, oila va oilaviy tarbiya ha q idagi qarashlari islom

mafkurasi va uning qobig‘ida shakllangan. Sharq mutafakkirlari ijodida aks etgan umuminsoniy

g‘oyalar islomiy ma’naviyat bilan hamohangdir.

SHarq mutafakkirlarining ilmiy merosida oila va oilada farzand tarbiyasi masalalariga katta

e’tibor berganlar. Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy, Abu Nasr Farobiy, Abu Rayhon Beruniy,

Abu Ali Ibn Sino, Muhammad qoshg‘ariy, YUsuf Xos Xojib, Kaykovus, Alisher Navoiy, Xusayn


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


355

Voiz Koshifiy kabi mutafakkirlarning qator asarlarida bolalarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash

masalalari o‘rtaga qo‘yilgan va ularni hal etish yo‘llari ko‘rsatib berilgan.

Oilada bola tarbiyasi masalasi Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy qarashlarida ham

mavjuddir. Uning aytishicha, “Ota-onalar ikki xil: tug‘ilish otasi va ta’lim berish otasi: birinchisi

jismoniy hayot sababli, ikkinchisi ruhiy hayot sababli”. SHunga ko‘ra ularni o‘zviy birlikda olib

qarash tarbiya ishida muhim ahamiyatga molikdir. Uning quyidagi so‘zlari anchayin ibratlidir:

“Zamondan yaxshiroq ta’lim beruvchi muallimni, insondan yaxshiro q talim oladigan o‘quvchini

ko‘rmadim”. Uning bu so‘zlaridan bir tomondan ijtimoiy muhitni bola tarbiyasi uchun hal qiluvchi

ta’sirini anglasak, ikkinchi tomondan inson shaxsi ta’lim natijasida kamolotga erishib borishi

mumkinligini sezamiz.

Abu Rayxon Beruniy insonning axloqiy fazilatlarini, umuman axloqiy tushunchalarini

insonning tabiati bilan bog‘laydi. Inson tabiati esa avvalo oilada shakllanadi. Shunga ko‘ra bola

tarbiyasida ota-ona ta’siri va namunali benihoya kattadir. Masalan u ayollarga nasihat qilib,

Abdulla ibn Jafar tilidan shunday deb yozadi: “Rashkdan saqlangin. U taloq ning kalitidir.

Eringga tez-tez tanbeh qilishni senga ta’qiqlayman. Chunki tanbeh nafrat uyg‘otadi.

o‘zingni bezab yurgin. Buning uchun yaxshi vosita surmadir. Yana xushbo‘y atirlardan

foydalangin. Ularning ichida eng yaxshisi suvdir”. Uning bu fikrlari bevosita oilada farzand

tarbiyasiga ta’lu q lidir.

Beruniy tan va ruh pokligi masalasini ham o‘rtaga tashlaydi. Beruniy ota-onalarga qarata

bolaning mo‘‘tadillikda saqlashni tavsiya etadi. Bunga asosan bolani qattiq g‘azablanishdan,

qo‘rqish va hafalikdan, uy qusizlikdan saqlash orqali erishilishini aytib, ularni xohlagan va foydali

narsasini topib berishga, sevmagan narsasidan uzoq lashtirishga harakat qilish kerakligini

uqtiriladi. Ota-onaning bolaga turli munosabati turlicha xul qlarni keltirib chiqaradi.

Mutafakkir bola-xulq atvorining mo‘‘tadilligi natijasida tan va ruh sog‘lomligi kelib

chiqishini ham ilmiy asoslab beradi. Beruniy bola tarbiyasida irsiyat muhit va tarbiya ta’sirini

birdek muhim ekanligini ta’kidlab o‘tgan edi. Beruniy axlo q iy tarbiyaga musulmon dini

talablaridan kelib chiqqan holda yondoshadi. Axloqiylik yaxshilik va yomonlik o‘rtasidagi kurash

natijasida namoyon bo‘ladi va shakllanadi. Uning bu fikri o‘z davri uchun yangi va ilmiy bashorat

edi.

Oila va oilada bola tarbiyasi masalasi Abu Ali Ibn Sinoning ilmiy merosida ham muhim

o‘rin egallaydi. U o‘zining qator asarlarida bolaning salomatligi, uning tarbiyasi ha qida, eng

muhimi bola ruhiyatini o‘rganish borasida ko‘plab qimmatbaho fikrlarni yozadi. Ularning

hammasi bir butun bo‘lib, muayyan pedagogik qarashlar tizizimini tashkil etadi va u ma’naviy-

axloqiy barkamol insonni shakllantirish ha qidagi g‘oyaga borib ta qaladi. Ibn Sinoning “Tadbiri


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


356

al-manozil” nomli asarida katta bir bob oila va oilaviy tarbiya masalalariga bag‘ishlangandir.

Ibn Sino oilada bola tarbiyasi ancha murakkab va nozik bo‘lib, uni bolaning yoshligidan

boshlab va izchillik bilan olib borish lozimligini uqtiradi. U ona allasining tarbiyaviy ahamiyati ha

qida to‘xtalib, “Alla” ikki vazifani bajaradi, deydi. Birinchisi, uni tebratish or qali bolaga jismoniy

orom bag‘ishlanadi; ikkinchisi, beshikni bir maromda tebratishdan onaning mehri jo‘sh uradi,

bolasiga bo‘lgan muhabbatidan onaning orzu umidi yurak to‘ridan sil q ib chiqadi. Bu o‘ziga xos

qo‘shi q bolasi uchun qasidadek yangraydi va u farzandining murg‘ak qalbiga singib boradi. SHu

tarzda bolada o‘zi ham anglolmagan xolat paydo bo‘ladi. U asta-sekin bu yorug‘ olamni anglay

boshlaydi. Ana shu anglashdan o‘rganish boshlanadi. Xuddi shu o‘rganish tarbiyalanishdir. Zotan

o‘rganish sezishdan kelib chi qadi. Ibn Sino ana shu xolatga e’tiborini qaratib, “YOsh bolaning

sezgirlik quvvati katta odamga teng keladi”, degan fikrni bildiradi.

Ibn Sino bola tarbiyasida oila boshlig‘i otaning roliga alohida e’tibor beradi. “Agar oilada

– deydi u, oila boshlig‘i tajribasizlik, no‘noqlik qilsa u oila a’zolarini yaxshi tarbiyalay olmaydi

va og‘ibatda bundan yomon natijalar kelib chi q ishi mumkin”. Bola yaxshi yo‘lga qo‘yilsa, oila

baxtli bo‘ladi. Oilaning eng muhim vazifasi bola tarbiyasi hisoblanadi. Ota-ona kim bo‘lishidan

qat’iy nazar, bu vazifani ma’suliyat bilan ado etishi lozim. Ibn Sino “tadbiri al-manozil” asarida

er va xotinning yaxshi sifatlarini sanab o‘tadi. Ularning shaxsiy namunalari bola uchun o‘rnak

bo‘lib, kelajak ta qdirini belgilashda muhim ahamiyatga ega ekanligi alohida u qtiriladi.

Ibn Sino oilada bolani ma’naviy – axloqiy tarbiyalashda mehnatsevarlikning roliga alohida

urg‘u berib, ota-onalarni farzandlariga nisbatan kasb-xunar o‘rgatishga chaqiradi. Mehnatni

ulug‘laydi. Mehnatsiz hayot kechirishning bolaga bo‘lgan salbiy ta’sirini ko‘rsatib beradi.

XI asrda yashab ijod etgan mutafakkir Yusuf Xos hojib o‘zining “ qutadg‘u bilig”da bola

tarbiyasi ha q ida to‘xtalib, shunday yozadi: “Farzand qanchalik bilimli, a qlli-xushli bo‘lsa ota-

onasining yuzi shunchalik yorug‘ bo‘ladi”. U bola tarbiyasida otaning ma’suliyatiga alohida

e’tibor beradi. “Kimning o‘g‘il-qizi erka bo‘lsa, deb yozadi u unga shu kishining o‘zi mungli bo‘lib

yig‘laydi. Ota bolani kichikligida bebosh qilib qo‘ysa bolada gunoh yo‘q barcha jafo otaning

o‘zida; o‘g‘il- qizning xulq -atvori yaramas bo‘lsa, bu yaramas ishni ota q ilgan bo‘ladi.

REFERENCES

1.

https://muhaz.org/orta-asrlarda-oila-pedagogikasiga-oid-fikrlar.html

2.

Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH

AHAMIYATI.

Научный Фокус

,

1

(5), 178-180.


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


357

3.

Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION

TEXNOLOGIYALARDAN

FOYDALANISHNING

AHAMIYATI.

Научный

Фокус

,

1

(5), 175-177.

4.

Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth

Psychology In Improving People'S Lives.

Modern Science and Research

,

3

(2), 676-683.

5.

Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-

Pedagogical Skills In Pedagogical Activity.

Modern Science and Research

,

3

(2), 684-689.

6.

Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL

WOMEN'S DRESS.

Modern Science and Research

,

3

(2), 1097-1103.

7.

Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL

SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN.

Modern

Science and Research

,

2

(10), 459-464.

8.

Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini

Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том

1 Июль 2023 Год.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

1

(1), 11-16.

9.

Gadayeva, M. (2024). Attack Action.

Modern Science and Research

,

3

(1), 1028-1033.

10.

Gadayeva, M. (2023). ONE OF THE TIMURID QUEENS IS BIBIKHONIM.

Modern

Science and Research

,

2

(12), 749-754.

11.

Gadayeva, M. (2024). Effective Ways To Use The" Thoughtstorm" Method On The Theme

Of The" Eastern Renaissance" Era.

Modern Science and Research

,

3

(1), 1024-1027.

12.

Muxamedovna, G. M. (2023). KREATIV YONDASHUV ASOSIDA DIDAKTIK

MATERIALLAR

YARATISH

MEXANIZMLARI.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

21

(3), 12-14.

13.

Muxamedovna, G. M. (2023). Uchinchi renesans davrida ajdodlarimiz merosini organish

orqali integratsion ta’limni yanada takomillashtirish tamoyillari.

Образование наука и

инновационные идеи в мире

,

22

(1), 35-38.

14.

Muxamedovna, G. M. (2023). History Of Patriotic Women.

International Journal Of

History And Political Sciences

,

3

(12), 69-75.

15.

Muxamedovna, G. M. (2023). Innovatsion TaLim-Buyuk Kelajak Poydevori.

World

scientific research journal

,

17

(1), 74-76.

16.

Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The

“Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture.

SPAST Reports

,

1

(7).


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


358

17.

Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA

AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI.

TA'LIM VA

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

4

(5), 97-102.

18.

Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR.

Modern Science and

Research

,

3

(5), 522-529.

19.

Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot

District.

Modern Science And Research

,

3

(5), 148-151.

20.

Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL

MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT.

Modern Science and Research

,

3

(2), 447-450.

21.

Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS.

Журнал универсальных научных

исследований

,

2

(5), 453-462.

22.

Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology.

European Journal Of Innovation In

Nonformal Education

,

4

(3), 432-437.

23.

Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of

Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology.

SPAST

Reports

,

1

(7).

24.

Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani.

Modern

Science and Research

,

3

(2), 87-93.

25.

Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO

XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI.

Innovations in Technology and

Science Education

,

2

(8), 1214-1222.

26.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara.

Modern Science

and Research

,

3

(2), 1004-1011.

27.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics.

Modern Science and Research

,

3

(2), 500-507.

28.

Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology.

Modern Science and Research

,

3

(1),

504-510.

29.

Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life.

American Journal of

Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769)

,

1

(10), 655-659.

30.

Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of

Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”.

International Journal of Intellectual

Cultural Heritage

,

3

(1), 12-16.

31.

Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of

Tajiks In The Works Of MS Andreyev.

International Journal Of History And Political

Sciences

,

3

(12), 42-47.


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


359

32.

Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career.

Modern Science and

Research

,

2

(12), 801-807.

33.

Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony.

International Journal

Of History And Political Sciences

,

3

(11), 17-23.

34.

Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE

WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI".

Modern Science and Research

,

2

(9),

404-409.

35.

Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL

CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN

THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV.

Modern Science and Research

,

2

(10), 291-299.

36.

Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”

Marosimining Etnologik Tahlili.

Scholar

,

1

(28), 395-401

37.

Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS

OF AFGHANISTAN.

Modern Science and Research

,

2

(9), 84-89.

38.

Xayrullayev, U. . (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT

(RED APPLE II).

Modern Science and Research

,

3

(2), 1071–1073. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/29533

39.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE "RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE

TURKS.

Modern

Science

and

Research

,

3

(1),

568–572.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28329

40.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and

West.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(3),

179–183. Retrieved from

http://www.inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2698

41.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o’zgarishlar.

Центр

Научных

Публикаций

(buxdu.Uz)

,

42

(42).

извлечено

от

https://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/article/view/10963

42.

Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM – FANNING

RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341–345.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071

43.

Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING

AYANCHLI

TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2),

212–215.

Retrieved

from

http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308

44.

Muyiddinov Bekali. (2023). THE ROLE OF BUKHARA AND OTHER CITIES IN THE

MILITARY ART AND ARMY STRUCTURE OF KHOREZMSHAHS . ОБРАЗОВАНИЕ


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


360

НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 35(3), 55–58. Retrieved from

https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/10035

45.

Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "СОЧИНЕНИЯ. ТОМ I. ТУРКЕСТАН В

ЭПОХУ МОНГОЛЬСКОГО НАШЕСТВИЯ" THE HISTORY OF THE CREATION OF

THE

WORK.

MODERN

SCIENCE

AND

RESEARCH,

3(1),

699–

702.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555

46.

Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA

KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN

SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646–648.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887

47.

MB Bahodir o’g’li. (2024). Military Art of Turkish Khaganate in the Early Middle Ages.

European Journal of Innovation in Nonformal Education, 4

(16), 223–227.

https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2705/2586

48.

XORAZMSHOHIDLAR DAVLATI HAYOTIDA TURKON XOTUNNING O’RNI.

(2024). MEDICINE,

PEDAGOGY

AND

TECHNOLOGY:

THEORY

AND

PRACTICE, 2(4),

463-

469.

https://universalpublishings.com/index.php/mpttp/article/view/5192

49.

Yuldosheva F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI

TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA. GOLDEN

BRAIN,

1(16),

338–342.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php/goldenbrain/article/view/3908

50.

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf

Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari. Miasto

Przyszłości,

52,

622–625.

Retrieved

from

http://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

51.

Vahobovna, S. G. (2024). XX ASR BOSHLARIDA XITOYNING YAPON

AGRESSIYASIGA QARSHI KURASHI.

TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN

ILMIY JURNALI

,

4

(5), 264-273.

52.

Srojeva, G. (2024). 1929-1932-YILLАRDАGI JAHON IQTISODIY INQIROZI

DAVRIDA YAPONIYA.

NRJ

,

1

(2), 118-128.

53.

Vahobovna, S. G. (2024). Canada during the world economic crisis of 1929-1933. TA'LIM

VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(4), 48-54.

54.

Srojeva, G. (2024). ATTENTION PAID TO PRESCHOOL EDUCATIONAL

INSTITUTIONS IN NEW UZBEKISTAN. Modern Science and Research, 3(2), 258–266.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/30750


background image

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2


361

55.

Srojeva, G. (2024). THE CANADIAN ECONOMY DURING THE GLOBAL

ECONOMIC CRISIS. Modern Science and Research, 3(2), 57–63. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/30678

56.

Vahobovna, S. G. (2024). Vahobovna, S. G. (2024). Role of Preschool Educational

Institutions in Education of a Perfect Person. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION

IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 208-214.

57.

Vahobovna, S. G. (2023). QUYI ZARAFSHON VOHASI TURIZM IMKONIYATLARI.

58.

Sayfutdinov, F. (2024). HISTORIOGRAPHY OF INFORMATION ABOUT THE

POPULATION OF THE ZARAFSHAN OASIS. (20TH CENTURY).

Modern Science and

Research

,

3

(2),

911–914.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/29503

59.

Sayfutdinov, F. (2023). ILLUMINATION OF KARAKALPAK PEOPLE IN

ETHNOGRAPHIC STUDIES.

Modern Science and Research

,

2

(12), 910–917. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/27281

60.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XIX ASRDA XONLIKLARNING O‘ZARO

SAVDO

MUNOSABATLARI.

JOURNAL

OF

SCIENCE,

RESEARCH

AND

TEACHING

,

2

(8),

111–114.

Retrieved

from

http://jsrt.innovascience.uz/index.php/jsrt/article/view/284

61.

Sayfutdinov Feruz Ilniyozovich, . (2023). STUDY OF THE KARAKALPAK PEOPLE IN

ETHNOLOGICAL SCIENTIFIC WORKS HISTORY .

International Journal Of History

And Political Sciences

,

3

(12), 61–68.

https://doi.org/10.37547/ijhps/Volume03Issue12-11

62.

Sayfutdinov F. (2024). ETHNIC COMPOSITION OF THE ZARAFSHAN OASIS (2ND

HALF OF THE 20TH CENTURY).

Modern Science and Research

,

3

(1), 577–581.

Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28335

References

Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH AHAMIYATI. Научный Фокус, 1(5), 178-180.

Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI. Научный Фокус, 1(5), 175-177.

Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth Psychology In Improving People'S Lives. Modern Science and Research, 3(2), 676-683.

Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-Pedagogical Skills In Pedagogical Activity. Modern Science and Research, 3(2), 684-689.

Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL WOMEN'S DRESS. Modern Science and Research, 3(2), 1097-1103.

Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN. Modern Science and Research, 2(10), 459-464.

Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том 1 Июль 2023 Год. Лучшие интеллектуальные исследования, 1(1), 11-16.

Gadayeva, M. (2024). Attack Action. Modern Science and Research, 3(1), 1028-1033.

Gadayeva, M. (2023). ONE OF THE TIMURID QUEENS IS BIBIKHONIM. Modern Science and Research, 2(12), 749-754.

Gadayeva, M. (2024). Effective Ways To Use The" Thoughtstorm" Method On The Theme Of The" Eastern Renaissance" Era. Modern Science and Research, 3(1), 1024-1027.

Muxamedovna, G. M. (2023). KREATIV YONDASHUV ASOSIDA DIDAKTIK MATERIALLAR YARATISH MEXANIZMLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 21(3), 12-14.

Muxamedovna, G. M. (2023). Uchinchi renesans davrida ajdodlarimiz merosini organish orqali integratsion ta’limni yanada takomillashtirish tamoyillari. Образование наука и инновационные идеи в мире, 22(1), 35-38.

Muxamedovna, G. M. (2023). History Of Patriotic Women. International Journal Of History And Political Sciences, 3(12), 69-75.

Muxamedovna, G. M. (2023). Innovatsion TaLim-Buyuk Kelajak Poydevori. World scientific research journal, 17(1), 74-76.

Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The “Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture. SPAST Reports, 1(7).

Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI. TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(5), 97-102.

Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research, 3(5), 522-529.

Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District. Modern Science And Research, 3(5), 148-151.

Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT. Modern Science and Research, 3(2), 447-450.

Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 453-462.

Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology. European Journal Of Innovation In Nonformal Education, 4(3), 432-437.

Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology. SPAST Reports, 1(7).

Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani. Modern Science and Research, 3(2), 87-93.

Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI. Innovations in Technology and Science Education, 2(8), 1214-1222.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara. Modern Science and Research, 3(2), 1004-1011.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics. Modern Science and Research, 3(2), 500-507.

Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology. Modern Science and Research, 3(1), 504-510.

Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 655-659.

Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”. International Journal of Intellectual Cultural Heritage, 3(1), 12-16.

Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of Tajiks In The Works Of MS Andreyev. International Journal Of History And Political Sciences, 3(12), 42-47.

Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career. Modern Science and Research, 2(12), 801-807.

Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony. International Journal Of History And Political Sciences, 3(11), 17-23.

Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI". Modern Science and Research, 2(9), 404-409.

Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV. Modern Science and Research, 2(10), 291-299.

Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak” Marosimining Etnologik Tahlili. Scholar, 1(28), 395-401

Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS OF AFGHANISTAN. Modern Science and Research, 2(9), 84-89.

Xayrullayev, U. . (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT (RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071–1073. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/29533

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE "RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568–572. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28329

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179–183. Retrieved from http://www.inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2698

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o’zgarishlar. Центр Научных Публикаций (buxdu.Uz), 42(42). извлечено от https://journal.buxdu.uz/index.php/journals_buxdu/article/view/10963

Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM – FANNING RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341–345. https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071

Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING AYANCHLI TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2), 212–215. Retrieved from http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308

Muyiddinov Bekali. (2023). THE ROLE OF BUKHARA AND OTHER CITIES IN THE MILITARY ART AND ARMY STRUCTURE OF KHOREZMSHAHS . ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 35(3), 55–58. Retrieved from https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/10035

Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "СОЧИНЕНИЯ. ТОМ I. ТУРКЕСТАН В ЭПОХУ МОНГОЛЬСКОГО НАШЕСТВИЯ" THE HISTORY OF THE CREATION OF THE WORK. MODERN SCIENCE AND RESEARCH, 3(1), 699–702. https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555

Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646–648. https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887

MB Bahodir o’g’li. (2024). Military Art of Turkish Khaganate in the Early Middle Ages. European Journal of Innovation in Nonformal Education, 4(16), 223–227. https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2705/2586

XORAZMSHOHIDLAR DAVLATI HAYOTIDA TURKON XOTUNNING O’RNI. (2024). MEDICINE, PEDAGOGY AND TECHNOLOGY: THEORY AND PRACTICE, 2(4), 463-469. https://universalpublishings.com/index.php/mpttp/article/view/5192

Yuldosheva F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA. GOLDEN BRAIN, 1(16), 338–342. Retrieved from https://researchedu.org/index.php/goldenbrain/article/view/3908

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari. Miasto Przyszłości, 52, 622–625. Retrieved from http://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

Vahobovna, S. G. (2024). XX ASR BOSHLARIDA XITOYNING YAPON AGRESSIYASIGA QARSHI KURASHI. TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(5), 264-273.

Srojeva, G. (2024). 1929-1932-YILLАRDАGI JAHON IQTISODIY INQIROZI DAVRIDA YAPONIYA. NRJ, 1(2), 118-128.

Vahobovna, S. G. (2024). Canada during the world economic crisis of 1929-1933. TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(4), 48-54.

Srojeva, G. (2024). ATTENTION PAID TO PRESCHOOL EDUCATIONAL INSTITUTIONS IN NEW UZBEKISTAN. Modern Science and Research, 3(2), 258–266. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/30750

Srojeva, G. (2024). THE CANADIAN ECONOMY DURING THE GLOBAL ECONOMIC CRISIS. Modern Science and Research, 3(2), 57–63. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/30678

Vahobovna, S. G. (2024). Vahobovna, S. G. (2024). Role of Preschool Educational Institutions in Education of a Perfect Person. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 208-214.

Vahobovna, S. G. (2023). QUYI ZARAFSHON VOHASI TURIZM IMKONIYATLARI.

Sayfutdinov, F. (2024). HISTORIOGRAPHY OF INFORMATION ABOUT THE POPULATION OF THE ZARAFSHAN OASIS. (20TH CENTURY). Modern Science and Research, 3(2), 911–914. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/29503

Sayfutdinov, F. (2023). ILLUMINATION OF KARAKALPAK PEOPLE IN ETHNOGRAPHIC STUDIES. Modern Science and Research, 2(12), 910–917. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/27281

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XIX ASRDA XONLIKLARNING O‘ZARO SAVDO MUNOSABATLARI. JOURNAL OF SCIENCE, RESEARCH AND TEACHING, 2(8), 111–114. Retrieved from http://jsrt.innovascience.uz/index.php/jsrt/article/view/284

Sayfutdinov Feruz Ilniyozovich, . (2023). STUDY OF THE KARAKALPAK PEOPLE IN ETHNOLOGICAL SCIENTIFIC WORKS HISTORY . International Journal Of History And Political Sciences, 3(12), 61–68. https://doi.org/10.37547/ijhps/Volume03Issue12-11

Sayfutdinov F. (2024). ETHNIC COMPOSITION OF THE ZARAFSHAN OASIS (2ND HALF OF THE 20TH CENTURY). Modern Science and Research, 3(1), 577–581. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28335

Most read articles by the same author(s)

Shaxnoza Toshpo’latova, TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 11 (2024): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, ETHNOLINGUISTICS , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova , Shahzoda Tursunova , MAHMUDXO’JA BEHBUDIY-O’ZBEK JADIDCHILIGINING ASOSCHISI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, Sabrina Tursuntoshova, KHOJA ABDULKHOLIQ GIJDUVANI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, Shoyiqul Xudoyqulov, HISTORY AND ETHNOLOGY OF OLOT DISTRICT , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 5 (2024): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova , FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 1 (2025): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, Gulnoza Ashurova, THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE WORK OF M. S. ANDREYEV - "ARK BUKHARI". , Modern Science and Research: Vol. 2 No. 9 (2023): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, RELIGIOUS ANTHROPOLOGY , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 1 (2024): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, Malikabonu Hoshimova , BERUNIY VA UNING DIDAKTIK QARASHLARI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 1 (2025): Modern science and research

Shaxnoza Toshpo’latova, ETHNOLINGUISTICS OF ETHNOLOGIES OF BUKHARA , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

1 2 > >>