https://scientific-jl.com/luch/
Часть-44_ Том-5_ Май-2025
532
KONSTRUKTIV O'YINLAR (LEGO, BLOKLAR,
MOZAIKA)ORQALI TIL O'RGANISHNI INTEGRATSIYALASH
Matqosimova Mohira Erkinbek qizi
ADCHTI , Nemis tili nazariyasi va amaliyoti kafedrasi o'qituvchisi
Mohiragina@gmail.com
ADCHTI Maktabgacha va Boshlang'ich ta'limda xorijiy til (ingliz tili)
yo'nalishi 2 bosqich talabasi
Shokirova Zulfizar G'anisher qizi
shokirovazulfizar193@gmail.com
Annotatsiya: Ushbu maqolada konstruktiv o‘yinlar — lego, bloklar va
mozaika orqali til o‘rganish jarayonini integratsiyalash masalasi yoritilgan.
Tadqiqotda bu o‘yin vositalari bolalarning so‘z boyligini oshirish, gap tuzish va
muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirishda qanday yordam berishi tahlil qilinadi.
Shuningdek, amaliy mashg‘ulotlar asosida o‘quvchilarning til o‘zlashtirishdagi
ijobiy o‘zgarishlari kuzatilgan. Maqolada integratsiyalashgan yondashuvning
samaradorligi va ta'limda qo‘llash bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.
Kalit so'zlar: Konstruktiv o‘yinlar, lego, bloklar, mozaika, til o‘rganish,
integratsiyalash, erta yoshdagi ta’lim, bolalar nutqi, so‘z boyligi, ijodiy fikrlash,
amaliy darslar, metodika, interaktiv yondashuv, kommunikativ ko‘nikmalar, o‘quv
faoliyati.
Аннотация:В данной статье рассматривается интеграция
конструктивных игр — LEGO, блоков и мозаики — в процесс изучения языка.
Исследование показывает, как такие игры способствуют расширению
словарного запаса, построению предложений и развитию речевых навыков у
детей. На основе практических занятий зафиксированы положительные
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-44_ Том-5_ Май-2025
533
изменения в овладении языком. В статье даны рекомендации по
эффективному
использованию
интегрированного
подхода
в
образовательном процессе.
Ключевые слова:Конструктивные игры, LEGO, блоки, мозаика,
изучение языка, интеграция, дошкольное образование, развитие речи,
расширение словарного запаса, креативное мышление, практические
занятия, методика, интерактивный подход, коммуникативные навыки,
учебная деятельность.
Annotation:This article explores the integration of constructive games—
such as LEGO, blocks, and mosaics—into the language learning process. The study
analyzes how these tools help children expand their vocabulary, form sentences,
and develop communication skills. Practical classroom activities showed positive
progress in learners’ language acquisition. The article also presents
recommendations for effectively applying this integrated approach in early
education.
Keywords:Constructive games, LEGO, blocks, mosaic, language
acquisition, integration, early childhood education, speech development,
vocabulary building, creative thinking, practical lessons, methodology, interactive
approach, communicative skills, learning activity.
Kirish qism:
Bugungi globallashuv jarayonida xorijiy tillarni o‘rgatish va
o‘rganish jarayoni nafaqat o‘rta, balki maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim
bosqichlarida ham katta ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, bolalarning erta
yoshdanoq tilga bo‘lgan qiziqishini uyg‘otish, ularni faol ishtirokga jalb qilish va
tilni amaliy tarzda egallashlariga yordam beradigan metod va vositalarni tanlash
dolzarb masalalardan biridir. An’anaviy usullardan farqli o‘laroq, zamonaviy
ta’lim texnologiyalari va konstruktiv yondashuvlar bolalarning tabiiy o‘yin
faoliyatini til o‘rganish jarayoniga integratsiyalash orqali yanada samarali
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-44_ Том-5_ Май-2025
534
natijalarga olib kelmoqda. Konstruktiv o‘yinlar — lego, bloklar va mozaika kabi
o‘yin vositalari yordamida o‘quvchilarda nafaqat estetik va motorik ko‘nikmalar,
balki til, muloqot, muomala va ijtimoiy faoliyat elementlari ham shakllanadi.
4.Baholash mezonlari og‘zaki ifoda, so‘z boyligi, ishtirok darajasi kabi
ko‘rsatkichlar asosida tuzilishi lozim.
Shuningdek, ota-onalarga ham bu yondashuv tavsiya etilishi mumkin. Uyda
bola bilan birga lego orqali til o‘rganishga yo‘naltirilgan faoliyatlar tashkil qilish
bolaning uy sharoitida ham tilga bo‘lgan qiziqishini davom ettirishga xizmat qiladi.
Tadqiqot jarayoni:
Maktabgacha ta’lim tashkilotida o‘tkazilgan tadqiqotda konstruktiv
o‘yinlarning (lego, bloklar, mozaika) ingliz tilini o‘rganishdagi ta’siri o‘rganildi.
Tadqiqotda 5-6 yoshdagi 30 nafar bolalar ikki guruhga bo‘linib, 3 oy davomida
kuzatuv olib borildi. Tajriba guruhiga har haftada 3 marotaba ingliz tili
mashg‘ulotlariga konstruktiv o‘yinlar integratsiyalangan holda olib borildi, nazorat
guruhi esa an’anaviy metodlar asosida dars oldi.Darslar davomida tajriba
guruhidagi bolalar lego yordamida uy, hayvonot bog‘i, transport vositalari kabi
turli shakllarni yaratib, ularni ingliz tilida ifodalay boshladilar. Har bir
mashg‘ulotda o‘qituvchi bolalarga mavzuga mos so‘zlar va iboralarni taklif qildi
va bolalar bu so‘zlarni o‘z qurilmalariga nisbatan qo‘lladilar. Bolalar o‘z ishlari
haqida so‘zlab berishga undaldi va guruhli muhokamalarda ishtirok etdilar.
Natijalar:
3 oylik davr yakunida ikki guruh ishtirokchilarining so‘z boyligi, og‘zaki
ifoda darajasi va darsdagi faolligi bo‘yicha baholash o‘tkazildi. Natijalarga ko‘ra,
tajriba guruhi a’zolari:
–yangi inglizcha so‘zlarni o‘zlashtirishda 35% yuqori ko‘rsatkichga erishdi;
–og‘zaki ifoda qilish qobiliyatida ancha faollik namoyon etdi;
–darslarga ishtiyoq va ishtirok darajasi oshganligi kuzatildi.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-44_ Том-5_ Май-2025
535
Bu tadqiqot konstruktiv o‘yinlar yordamida bolalarda ingliz tilini
o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyani kuchaytirish, so‘z boyligini oshirish va erkin
muloqot ko‘nikmalarini shakllantirishda ijobiy natija berishini isbotladi.
Natijalarga tayanib, bu metodni maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim jarayonlariga
keng joriy etish tavsiya etildi.
Xulosa:Konstruktiv o‘yinlar — ayniqsa lego, bloklar va mozaika kabi
vositalar — kichik yoshdagi bolalar uchun til o‘rganish jarayonida nihoyatda
samarali metodik vosita bo‘lib xizmat qiladi. Ular bolalarda faollikni oshiradi,
ijodiy fikrlash va mustaqil harakat qilish ko‘nikmalarini shakllantiradi, eng muhimi
esa til materiallarini amaliy hayotiy vaziyatlarda qo‘llash imkoniyatini yaratadi.
O‘yin faoliyatiga asoslangan ta’lim bolalar tilni faqat eslab qolish emas, balki uni
tushunish va qo‘llashga yo‘naltiradi.Tadqiqot natijalari ham shuni ko‘rsatadiki,
konstruktiv o‘yinlar yordamida olib borilgan mashg‘ulotlar bolalarning lug‘at
boyligini oshirish, og‘zaki muloqotga kirishish va tilga bo‘lgan qiziqishini
kuchaytirishda ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu metod o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida
erkin va samimiy til muhiti shakllanishiga xizmat qiladi.Shu bois, maktabgacha va
boshlang‘ich ta’lim tizimida xorijiy til o‘qitishda konstruktiv o‘yin vositalarini
kengroq qo‘llash, ularni darslar mazmuniga moslashtirish va pedagoglarni bu
borada maxsus tayyorlash dolzarb vazifalardan biri sanaladi. Kelajakda bu
yondashuv orqali bolalarning nafaqat til bilimi, balki ijtimoiy, mantiqiy va ijodiy
salohiyatini ham birgalikda rivojlantirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Jalolov, J. (2019). Boshlang‘ich ta’limda innovatsion texnologiyalar.
Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti.
2. Nasriddinova, M. (2021). "Konstruktiv o‘yinlarning maktabgacha
yoshdagi bolalar rivojiga ta’siri". Ta’lim va rivojlanish jurnali, 4(2), 45–49.
3. Oxford, R. (1990). Language Learning Strategies: What Every Teacher
Should Know. Boston: Heinle & Heinle.
https://scientific-jl.com/luch/
Часть-44_ Том-5_ Май-2025
536
4. Azizova, S. (2020). "Lego orqali ta’lim: boshlang‘ich sinflarda ingliz
tilini o‘rgatish tajribalari". Xorijiy tillar va adabiyotlar jurnali, 1(3), 56–60. 5.
Piaget, J. (1951). Play, Dreams and Imitation in Childhood. New York: Norton.
6. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher
Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.
7. Qodirova, D. (2022). "Maktabgacha ta’limda kommunikativ
kompetensiyani rivojlantirishda konstruktiv o‘yinlarning o‘rni". Ilmiy-amaliy
maqolalar to‘plami, 6(1), 38–42.
8. Cambridge Assessment English. (2018). Young Learners Teaching
Guide.
