Том 44 № 4 (2025)

Том 44 № 4 (2025)
Опубликован: 15-05-2025

Статьи

3-6 29 11

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA CHET TILINI O'RGATISHDA O'YIN METODLARNING O'RNI

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Kamolov Baxtiyor Baxromjon o'g'li

Annotatsiya: Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarga chet tilini o’rgatishda o’yin metodlarining o’rni haqida so’z yuritiladi, xususan o’yinlardan foydalanishning afzalliklari yoritib berilgan.

129-134 18 8

SENTIMENT ANALIZ: NAZARIY ASOSLARI, RIVOJLANISH BOSQICHLARI VA O‘ZBEK TILIDA QO‘LLASH MUAMMOLARI

AKTAM JOMURODOV BAXROM O’G’LI, Saidrasulov Sherzod Norboy o'g'li

ANNOTATSIYA:  Sentiment analiz – matnning ijobiy, salbiy yoki neytral ruhiyatini tahlil qilish jarayonidir. Bu texnologiya so‘nggi yillarda sun'iy intellekt va mashina o‘rganish sohalarida keng tarqalgan. Sentiment analizining nazariy asoslari, rivojlanish bosqichlari va o‘zbek tilida qo‘llash muammolari haqida gapirganda, bir nechta muhim jihatlarni e'tiborga olish zarur.


         Sentiment analizining nazariy asoslari odatda, lingvistik, psixologik va matematik usullarga asoslanadi. Rivojlanish bosqichlarida esa, matnni tasniflash, xususiyatlarni aniqlash, va ma'lumotlardan sentimentni aniqlashda qo‘llaniladigan algoritmlar rivojlanib bormoqda. O‘zbek tilida sentiment analizining qo‘llanishi hali nisbatan rivojlanmagan va bir qator qiyinchiliklar mavjud. Bu tilga xos morfologik va sintaktik xususiyatlar sentiment analizini qiyinlashtiradi. Masalan, o‘zbek tilining affiksli tabiati, so‘zlarning turli shakllari va semantik o‘zgarishlari tahlilni murakkablashtiradi.

244-254 21 12

EHTIYOJMAND HOTIN-QIZLARNI TADBIRKORLIKKA YO‘NALTIRISHDA MOLIYAVIY QO‘LLAB-QUVVATLASH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH" (BUXORO VILOYATI MISOLIDA)

Akramova Adolat Aslanovna

Annotatsiya: Ushbu maqolada Buxoro viloyatidagi ehtiyojmand hotin-qizlarni tadbirkorlik faoliyatiga jalb etish jarayonida mavjud moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarining holati tahlil qilinadi. Shuningdek, amaldagi davlat dasturlari, subsidiyalar, mikromoliya institutlari va grantlar orqali ko‘rsatilayotgan yordam shakllari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalariga asoslanib, moliyaviy qo‘llab-quvvatlash tizimini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi. Maqolada ehtiyojmand ayollarni iqtisodiy faollikka jalb etish orqali ularning ijtimoiy holatini yaxshilash va bandligini oshirishning samarali yo‘llari asoslab beriladi.


Abstract: This article analyzes the current mechanisms of financial support aimed at encouraging low-income women in the Bukhara region to engage in entrepreneurial activities. It reviews existing government programs, subsidies, microfinance institutions, and grant-based assistance provided to support women’s entrepreneurship. Based on the research findings, the paper proposes improvements to the financial support system to make it more accessible and effective. The study emphasizes the importance of involving disadvantaged women in economic activities as a means to improve their social well-being and increase employment rates in the region.

135-140 31 19

AXBOROTLARNI TAQDIM ETISH VA ULAR BILAN ISHLASH

Tojimamatov Israiljon Nurmamatovich, Madatova Ruxshona Bunyodbek qizi, Ботирова Мукаддас Рахматулла кизи

Anotatsiya:Ushbu maqolada axborotlarni taqdim etish va ular bilan ishlashning asosiy jihatlari tizimli dasturlash nuqtai nazaridan yoritilgan. Maqolada axborot tizimlari, ularni taqdim etish usullari, axborotlarni ishlov berish va tahlil qilish jarayonlari, shuningdek, axborot xavfsizligi kabi masalalar tahlil qilinadi. Axborot tizimlarini yaratish va ma'lumotlarni samarali taqdim etish jarayonlari, dasturiy ta'minot ishlab chiqishda samarali ishlashning asosiy omillari sifatida ko'rib chiqiladi. Tizimli dasturlash fanining asosiy metodologiyalari va algoritmlarini misollar orqali ko'rsatish, axborotlarni taqdim etishning samarali usullarini aniqlash, hamda axborot xavfsizligini ta'minlashning dolzarb masalalariga to'xtalib o'tish maqolaning asosiy maqsadidir.


Annotation: This article highlights the key aspects of presenting and working with information from the perspective of systematic programming. The article discusses information systems, methods of presenting information, data processing and analysis processes, and issues related to information security. The processes of creating information systems and effectively presenting data are examined as crucial factors for successful software development. The article aims to explore the main methodologies and algorithms of systematic programming, identify effective methods of presenting information, and address the pressing issues of ensuring information security.


Аннотация:Статья освещает основные аспекты представления и обработки информации с точки зрения системного программирования. В статье рассматриваются информационные системы, методы представления информации, процессы обработки и анализа данных, а также вопросы безопасности информации. Процессы создания информационных систем и эффективное представление данных рассматриваются как важные факторы успешной разработки программного обеспечения. Основная цель статьи — исследовать основные методологии и алгоритмы системного программирования, определить эффективные методы представления информации и рассмотреть актуальные проблемы обеспечения безопасности информации.

141-146 15 12

XRISTIANLIKDA NAJOT KONSEPSIYASI: IMON, AMALLAR VA NAJOT O‘RTASIDAGI MUNOSABAT

Qurbonova Mohidil Bohodirjon qizi

Annotatsiya. Mazkur ilmiy ishda xristian ilohiyotining markaziy mavzularidan biri najot konsepsiyasi tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor imon, amallar, inoyat va inson erki o‘rtasidagi murakkab va ko‘p qirrali munosabatlarga qaratilgan. Tadqiqot davomida turli konfessiyalarning (protestant, katolik, pravoslav) najot haqidagi qarashlari solishtirilib, ularning asosiy farqlari va umumiy jihatlari ochib beriladi. Shuningdek, Yangi Ahddagi asosiy matnlarga tayangan holda najotning inoyatga bog‘liqligi, insonning erkin irodasi bilan uni qabul qilish zarurati, va amallarning imondan kelib chiqadigan tabiati yoritiladi. Ish xristianlikdagi najot tushunchasining yanada chuqurroq anglanishiga xizmat qiladi va zamonaviy mo‘min hayotida bu masalaning dolzarbligini ko‘rsatadi.


Abstract. This research explores one of the central theological doctrines in Christianity: the concept of salvation. It focuses on the intricate relationship between faith, works, grace, and human free will. Drawing upon biblical texts – particularly from the New Testament – and examining key perspectives from major Christian traditions such as Protestantism, Catholicism, and Eastern Orthodoxy, the study highlights both the doctrinal differences and shared foundations among these views. Special attention is given to how divine grace initiates salvation, the role of personal faith in accepting it, the significance of good works as a fruit of faith, and the function of human free will in responding to God’s call. This paper contributes to a deeper understanding of salvation within Christian theology and offers a reflective lens on how these doctrines shape the life of contemporary believers.


Аннотация. Данная работа посвящена исследованию ключевой богословской концепции христианства – спасения. В центре внимания находится взаимосвязь между верой, делами, благодатью и свободной волей человека. Исследование опирается на тексты Нового Завета, а также на богословские позиции различных христианских традиций – протестантской, католической и православной. Особое внимание уделяется роли Божественной благодати как основания спасения, значению личной веры в его принятии, делам как плоду веры, а также свободе человеческой воли в ответе на призыв Бога. Работа направлена на более глубокое понимание христианского учения о спасении и его актуальности в жизни современного верующего.

147-156 25 5

DINNING MA’NAVIY HAYOTDAGI O‘RNI: OILA MISOLIDA

Nurmatova Hushnozabonu To‘ychiboy qizi

Anotatsiya: Ushbu maqolada turli dinlardagi tinchlik va bag‘rikenglik g‘oyalari tahlil etiladi. Dinning insoniyat uchun ahamiyati juda katta bo‘lib, turli dinlar tinchlik, o‘zaro hurmat va bag‘rikenglikni targ‘ib qilishga katta e’tibor beradilar. Islom, Xristianlik, Yahudiylik va boshqa dinlarda tinchlikka chaqiruvchi o‘gitlar va amallar mavjud. Bu maqolada har bir dinning asosiy ta’limotlari va ularning tinchlikni ta’minlashdagi roli, shuningdek, turli madaniyatlarda dinlarning bag‘rikenglikni rivojlantirishdagi o‘rni ko‘rib chiqiladi.


Annotation: This article explores the ideas of peace and tolerance in various religions. The importance of religion in human life is immense, and different religions emphasize peace, mutual respect, and tolerance. Islam, Christianity, Judaism, and other religions provide teachings and practices that advocate peace. The article analyzes the core doctrines of each religion and their role in promoting peace, as well as the contribution of religious ideas in developing tolerance across different cultures.


Аннотация: В данной статье рассматриваются идеи мира и терпимости в различных религиях. Роль религии в жизни человека огромна, и различные религии подчеркивают важность мира, взаимного уважения и терпимости. Ислам, христианство, иудаизм и другие религии дают учения и практики, направленные на пропаганду мира. В статье анализируются основные доктрины каждой религии и их роль в продвижении мира, а также вклад религиозных идей в развитие терпимости среди разных культур.

157-166 21 8

STATISTIKA SOHASIDA AXBOROT TIZIMLARI VA TEXNOLOGIYALARINI SINTAKSIS TAXLIL QILISH.

Tojimamatov Israiljon Nurmamatovich, Abduraximova Shaxnozabonu Axmadjon qizi.

Annotatsiya: Tizimli dasturlashda sintaksis tahlilining asoslari dastur kodini to‘g‘ri va samarali ishlashini ta'minlashda muhim rol o‘ynaydi. Sintaksis tahlil — bu dasturlash tilining grammatika qoidalariga mos ravishda kodni tahlil qilish jarayoni bo‘lib, dasturiy ta'minotni yaratishda yuzaga keladigan xatoliklarni oldini olishga yordam beradi. Ushbu maqolada sintaksis tahlilining nazariy asoslari, uning tizimli dasturlashda tutgan o‘rni, turli tahlil usullari va ularning amaliy qo‘llanilishi haqida so‘z yuritiladi. Sintaksis tahlilning muhimligini, uning dastur ishlab chiqish jarayonidagi o‘rnini va dasturlashda samarali foydalanish usullarini ko‘rib chiqamiz.


Аннотация:Основы синтаксического анализа в системном программировании играют важную роль в обеспечении правильной и эффективной работы программного кода. Синтаксический анализ — это процесс анализа кода в соответствии с грамматическими правилами языка программирования, который помогает предотвратить ошибки, возникающие при разработке программного обеспечения. В данной статье рассматриваются теоретические основы синтаксического анализа, его роль в системном программировании, различные методы анализа и их практическое применение. Мы обсудим важность синтаксического анализа, его место в процессе разработки программного обеспечения и способы эффективного использования в программировании.


         Anontation: The fundamentals of syntax analysis in system programming play a crucial role in ensuring the correct and efficient functioning of program code. Syntax analysis is the process of analyzing the code according to the grammatical rules of a programming language, helping to prevent errors that may arise during software development. This article discusses the theoretical foundations of syntax analysis, its role in system programming, various analysis methods, and their practical applications. We explore the significance of syntax analysis, its place in the software development process, and effective methods for its use in programming.

167-171 30 24

XRISTIANLIKNING TARIXI VA O'RTA OSIYO HUDUDIGA TA'SIRI

Abdulhafizov Ibrohim Husanjon o’g’li
Annotatsiya. Xristianlikning tarixi eng qadimiy va keng tarqalgan dinlaridan biri sifatida dunyoning ko'plab hududlarida o'z ta'sirini ko'rsatgan. Xristianlikning O'rta Osiyo, xususan, O'zbekistonga kirib kelish jarayoni, uning madaniy, ilmiy, tilshunoslik va adabiy merosga ta'siri, mintaqadagi diniy va ijtimoiy aloqalarga qanday ta'sir ko'rsatgani haqida ko'p ilmiy tadqiqotlar mavjud. O'zbekistonning o'ziga xos madaniyati, tili va diniy qadriyatlari, Xristianlikning mintaqaga kirib kelishidan keyin rivojlanib, yangilandi. Ushbu maqolada Xristianlikning O'rta Osiyodagi tarixi, uning madaniyatga va tilshunoslikka ta'siri, shuningdek, O'zbekistondagi Xristianlikka oid hozirgi holat tahlil qilinadi.

Аннотация. История христианства как одной из древнейших и наиболее распространенных религий показала свое влияние во многих регионах мира. Существует множество научных исследований о процессе внедрения христианства в Среднюю Азию и Узбекистан, его влиянии на культурное, научное, языковое и литературное наследие, а также о том, как оно повлияло на религиозные и социальные отношения в регионе. Уникальная культура, язык и религиозные ценности Узбекистана развивались и обновлялись после введения в регионе христианства. В данной статье анализируется история христианства в Центральной Азии, его влияние на культуру и языкознание, а также современное положение христианства в Узбекистане.


Annotation. The history of Christianity as one of the oldest and most widespread religions has shown its influence in many regions of the world. There are many scientific studies about the process of the introduction of Christianity to Central Asia and Uzbekistan, its impact on cultural, scientific, linguistic and literary heritage, and how it affected religious and social relations in the region. Uzbekistan's unique culture, language and religious values ​​developed and updated after the introduction of Christianity to the region. This article analyzes the history of Christianity in Central Asia, its influence on culture and linguistics, as well as the current situation of Christianity in Uzbekistan.

172-178 25 18

ASP.NET CORE ASOSLARI

Yusupov Mirsaidbek Abdulaziz o’g’li, Abdulhafizov Ibrohim Husanjon o’g’li
Annotatsiya: Ushbu maqolada ASP.NET Core platformasining asosiy tushunchalari, arxitekturaviy yechimlari, ishlash mexanizmlari va real hayotdagi qo‘llanilishi yoritilgan. ASP.NET Core yordamida cross-platformali (ko‘p operatsion tizimda ishlovchi) yuqori samarali web ilovalar yaratish mumkin. Shuningdek, maqolada middleware, routing, dependency injection (DI), MVC va Web API konsepsiyalari texnik tafsilotlari bilan bayon etilgan. Ushbu texnologiya bugungi IT sanoatida katta ahamiyatga ega.

Аннотация: В этой статье рассматриваются основные концепции, архитектурные решения, рабочие механизмы и реальные приложения платформы ASP.NET Core. С помощью ASP.NET Core можно создавать кроссплатформенные (работающие на нескольких операционных системах) высокопроизводительные веб-приложения. Кроме того, в статье подробно описаны концепции промежуточного программного обеспечения, маршрутизации, внедрения зависимостей (DI), MVC и веб-API. Эта технология имеет большое значение в современной ИТ-индустрии.


Annotation: This article covers the basic concepts, architectural solutions, working mechanisms and real-life applications of the ASP.NET Core platform. With the help of ASP.NET Core, it is possible to create cross-platform (working on multiple operating systems) high-performance web applications. Also, the article describes middleware, routing, dependency injection (DI), MVC and Web API concepts in technical details. This technology is of great importance in today's IT industry.

179-184 22 19

COMPARATIVE STUDY OF ROLE-PLAY VS TRADITIONAL METHODS IN TEACHING SPEAKING SKILLS

M.Z. Xabibullaxonova, Z.A. Ibotova

Annotation. This article explores how role-play compares with traditional teaching techniques in developing speaking skills among secondary school EFL learners. Although the traditional group showed slight advantages in grammatical accuracy, the difference was minimal. These results point to the potential of role-play to create more engaging and communicative learning environments, particularly in settings where speaking practice is limited.

185-190 22 10

STEAM-ПОДХОД КАК ИНСТРУМЕНТ ФОРМИРОВАНИЯ ТВОРЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ У СТУДЕНТОВ

Шукурова Шахризода Махмудовна

Аннотация. Статья посвящена исследованию STEAM-подхода как эффективного инструмента формирования творческого мышления у студентов. В условиях современного образовательного процесса, который требует комплексного подхода к развитию личных и профессиональных компетенций, интеграция науки, технологий, инженерии, искусства и математики (STEAM) становится важным элементом формирования инновационного и креативного мышления. Автор анализирует ключевые компоненты STEAM-метода, а также его влияние на развитие критического и творческого мышления, решение комплексных задач и способность к междисциплинарному взаимодействию. Рассматривается роль проектной деятельности и активных форм обучения в контексте STEAM, что позволяет студентам не только осваивать теоретические знания, но и применять их на практике. В статье представлены результаты педагогических исследований, подтверждающие высокую эффективность STEAM-методов в формировании творческой личности будущего специалиста.

191-198 18 16

"XXI ASRDA INSONNING AXLOQIY KAMOLOTI VA MAʼNAVIY TARBIYASI"

Samatov Xurshid O'lmasjonovich, Xalikulov Azizbek
Annotatsiya :  Ushbu maqolada XXI asrda inson shaxsining axloqiy kamoloti va maʼnaviy tarbiyasi masalalari yoritiladi. Globalizatsiya, texnologik taraqqiyot va ijtimoiy o‘zgarishlar sharoitida axloq va maʼnaviyatning inson hayotidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy sharoitda maʼnaviy tarbiyaning muammolari va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
199-207 22 7

AGGRESSIVE BEHAVIOR AMONG ADOLESCENTS AND ITS PSYCHOLOGICAL CAUSES

Muhammdjonova Nodirakhon Shuhratjon kizi

ANNOTATION: This article analyzes the psychological causes of aggressive behavior among adolescents on a scientific basis. Types of aggressive behavior - physical, verbal, passive and nonverbal forms - are described with examples, and their impact on personal development, self-awareness and social adaptation is considered. The authors analyze frustration, violence in the family environment, emotional deprivation, uncertainty about social roles and problems with self-esteem as the psychological roots of aggression. The article also presents effective corrective and preventive approaches and forms of psychological assistance in working with adolescents.


ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada o‘smirlar orasida kuzatilayotgan agressiv xulqning psixologik sabablari ilmiy asosda tahlil qilingan. Agressiv xulqning turlari — jismoniy, verbal, passiv va noverbal shakllari misollar bilan bayon qilinib, ularning shaxs rivojiga, o‘z-o‘zini anglashiga va ijtimoiy moslashuviga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Mualliflar tomonidan frustratsiya, oila muhitidagi zo‘ravonlik, emotsional yetishmovchilik, ijtimoiy rolga nisbatan noaniqlik hamda o‘z-o‘zini baholashdagi muammolar agressiyaning psixologik ildizlari sifatida tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada o‘smirlar bilan ishlashda samarali bo‘lgan korreksion va profilaktik yondashuvlar, psixologik yordam shakllari ham keltirilgan.


АННОТАЦИЯ: В статье представлен научно обоснованный анализ психологических причин агрессивного поведения подростков. Описываются на примерах типы агрессивного поведения — физическое, вербальное, пассивное и невербальное, а также рассматривается их влияние на развитие личности, самосознание и социальную адаптацию. Авторы анализируют фрустрацию, домашнее насилие, эмоциональную депривацию, неопределенность социальной роли и проблемы с самооценкой как психологические корни агрессии. В статье также представлены эффективные коррекционно-профилактические подходы и формы психологической поддержки в работе с подростками.

208-213 21 12

STEAM YONDASHUVI ASOSIDA BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARI BILAN ISHLASH METODIKASI

Maxkamova Zarinabonu Akbar qizi

Annotatsiya: STEAM yondashuvi boshlang‘ich sinf o‘quvchilari bilan ishlash metodikasida zamonaviy ta’limning asosiy yo‘nalishlaridan biridir. Bu yondashuv fanlararo integratsiyani ta’minlab, o‘quvchilarning ijodiy fikrlashini, muammolarni hal qilish qobiliyatini va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan. Boshlang‘ich ta’lim bosqichida STEAM yondashuvi o‘quvchilarning bilim olish jarayonini qiziqarli, interfaol va samarali qilish imkonini beradi. Ta’lim jarayonida fanlar – ilm, texnologiya, muhandislik, san’at va matematika o‘zaro bog‘lanib, o‘quvchilarning keng ko‘lamli ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi.

214-225 22 31

ZAMONAVIY QUROLLI MOJAROLARDA MANEVRLI MUDOFAA JANGLARINI OLIB BORISHDA QO‘SHINLARNI QO‘LLASH USULLARI.

Djavliyev Furqat Qaxramonovich

ANOTATSIYA: Mazkur maqolada zamonaviy qurolli mojarolarda manevrli mudofaa janglarini olib borishning nazariy asoslari, amaliy uslublari va strategik ahamiyati tahlil qilinadi. Harbiy bo‘linmalarning muvofiqlashtirilgan harakati, texnologik vositalardan foydalanish, shuningdek, jangovar vaziyatga tezkor moslashish qobiliyatlari misollar bilan asoslab beriladi. Rossiya–Ukraina urushi misolida manevrli mudofaaning samarali qo‘llash usullari ochib beriladi.
      
АННОТАЦИЯ: В статье рассматриваются теоретические основы, практические методы и стратегическое значение ведения манёвренной оборонительной борьбы в современных вооружённых конфликтах. Анализируются действия войск, применение высокотехнологичных средств и адаптация к меняющейся обстановке на основе примеров, включая российско-украинский конфликт.


ABSTRACT: This article analyzes the theoretical foundations, practical methods, and strategic significance of conducting maneuver defense operations in modern armed conflicts. It examines coordinated troop movements, use of technological means, and adaptability to changing battle conditions, with particular attention to examples from the Russia–Ukraine war.

226-238 25 7

MAVZU: XVI–XVII ASRLARDA HARBIY YURISHLAR VA JANGOVAR TAKTIKADAGI O‘ZGARISHLAR.

G‘aiyev Ulug‘bek Mahammadsalmon o‘g‘li

ANOTATSIYA: Mazkur maqolada XVI–XVII asrlarda Yevropa va boshqa mintaqalarda sodir bo‘lgan harbiy va taktik o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Otashin qurollarning keng tarqalishi, piyoda qo‘shinlar ahamiyatining ortishi, hamda harbiy strategiyaning zamonaviylashuvi bu davrni harbiy inqilob deb atashga asos yaratgan. Shuningdek, mudofaa inshootlari, harbiy texnika va qo‘shin tuzilmasidagi o‘zgarishlar ham ko‘rib chiqiladi.


АННОТАЦИЯ: В данной статье рассматриваются изменения в военном деле и тактике, произошедшие в XVI–XVII веках в Европе и других регионах. Распространение огнестрельного оружия, возрастание значения пехоты и модернизация военной стратегии стали основой для понятия "военной революции". Также анализируются изменения в оборонительных сооружениях, военной технике и структуре войск.


ABSTRACT: This article analyzes the military and tactical transformations that occurred in the 16th and 17th centuries in Europe and other regions. The widespread adoption of firearms, the increased importance of infantry, and the modernization of military strategy form the basis for what is termed the “Military Revolution.” Changes in fortifications, military technology, and troop structures are also examined.     


239-243 21 10

EHTIYOJMAND HOTIN-QIZLARNI TADBIRKORLIKKA YO‘NALTIRISHDA MOLIYAVIY QO‘LLAB-QUVVATLASH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH" (BUXORO VILOYATI MISOLIDA)

Akramova Adolat Aslanovna

Hozirgi davrda O‘zbekistonda xotin-qizlarning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini oshirish, ularni tadbirkorlik faoliyatiga jalb etish orqali bandligini ta’minlash dolzarb masalalardan biridir. Ayni paytda jamiyatda ehtiyojmand hotin-qizlar toifasi mavjud bo‘lib, ularning iqtisodiy mustaqilligini ta’minlash nafaqat oilaviy, balki hududiy va milliy rivojlanishga xizmat qiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – Buxoro viloyati misolida ehtiyojmand hotin-qizlarni tadbirkorlik faoliyatiga yo‘naltirishda mavjud moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini o‘rganish hamda ularni takomillashtirish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqishdir. Tadqiqot obyekti sifatida – Buxoro viloyatida yashovchi ehtiyojmand ayollar va ular uchun mavjud moliyaviy xizmatlar tizimi olingan. Predmeti esa – aynan shu ayollarni moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlashning amaliy jihatlari va samaradorlik darajasidir. Metodologik yondashuvlar sifatida statistik tahlil, so‘rovnoma, intervyu, solishtirma va huquqiy tahlil metodlaridan foydalanildi.

255-260 27 12

NEUROHUMORAL ASPECTS OF TRIGEMINAL NEURALGIA

Rashidov Muhsin Narzi o’g’li

Relevance of the topic. Trigeminal neuralgia is the most common and best known type of prosopalgia. In terms of frequency of occurrence, trigeminal neuralgia is second only to facial nerve pathology, accounting for 7-12% of all cases of facial pain. The high incidence of the disease, the intensity of the pain syndrome, the complexity of diagnosis and treatment, especially in outpatient practice, determine the significance of this pathology, both in scientific and practical terms (Vein A.M., 1994-1998; Karlov V.A., Savitskaya O.N., 1980-1990; Yakhno N.N., 1998; Loeser J.D., 1998). Over the past decades, numerous studies have been conducted on various aspects of trigeminal neuralgia, but this problem still has many controversial and unresolved issues related primarily to its main sections - etiology, pathogenesis and principles of therapy. Thus, all pathophysiological components of the pain syndrome remain undisclosed, in particular, there is no consensus on the significance of neurohumoral processes and the role of immunological reactions in the implementation of the algic phenomenon (Grechko V.E., 1990 - 2001; Osipova V.V., 1998; Sweet J., 1999; Mathew N.T., 2002). As a consequence of insufficient study, there is often low efficiency of the treatment, therefore, trigeminal neuralgia is characterized by the formation of chronic and resistant forms of the disease (Luzin M.N., 1990 - 2002; Prithoi R; 1998; Talasko N., 2001).

54-59 20 8

ILOVA HOLATI.COOKIE-FAYLLAR.SEANSLAR.

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Madatova Ruxshona Bunyodbek qizi

Annotatsiya:Ushbu maqolada veb-ilovalarda foydalanuvchi holatini saqlash vositalari — cookie-fayllar va seanslar (sessions) tushunchalari, ularning ishlash mexanizmlari va qo‘llanilish sohalari keng yoritilgan. Ilova holatini boshqarish orqali foydalanuvchi bilan uzluksiz aloqani ta’minlash muhimligi nazariy va amaliy jihatdan ko‘rib chiqilgan.


Abstract:This article explores the mechanisms of maintaining application state in web development using cookies and sessions. It highlights their functionality, implementation areas, and the importance of preserving application state for consistent user interaction.


Аннотация:В данной статье рассматриваются средства сохранения состояния веб-приложений — cookie-файлы и сессии, а также механизмы их работы и области применения. Подчеркивается важность управления состоянием приложения для обеспечения непрерывного взаимодействия с пользователем.

7-12 23 12

KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI O'QUVCHILARDA ADAPTATSIYA JARAYONINING KECHISHI

Nilufar Axmadova Parda qizi
ANNOTATSIYA : Bolaning maktab ta’limiga  psixologik  moslashuvi  birinchidan,  bilim olish  uchun  bolada  moyillik  va o‘quvchining  ijtimoiy  yo‘nalishi  shakllangan bo‘lishi, ikkinchidan,  o‘z tengdoshlari bilan  muloqot qila bilishi, o‘qituvchining  talablarini bajarishi, o‘z xulqini nazorat qila  olish  kabi jihatlarining  shakllanganligiga bog‘liq.
13-16 20 3

ФОРМИРОВАНИЕ ЧИТАТЕЛЬСКОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ УЧАЩИХСЯ

Сайфиллоева Зульфия Мунисовна
Аннотация: В статье раскрывается проблема формирования читательской компетентности учащихся в условиях современной школы. Рассматриваются психолого-педагогические основы читательской деятельности, а также методические подходы к развитию умений осмысленного чтения, анализа текста, интерпретации и оценки информации. Анализируются условия, способствующие формированию положительной мотивации к чтению, приводятся практические рекомендации для учителей. Особое внимание уделяется роли личности педагога, взаимодействию с семьёй, и применению цифровых ресурсов.
17-19 24 10

PERSANAL DEVELOPMENT AND PSYCHOLOGY: THE PATH TO SUCCESS.

Abdumominova Ozoda Nizomiddinovna

Annotation: Life is a journey of exploration, growth, and self-discovery. This article serves as a guide to unlocking one's inner potential. It takes a deep look into the human soul, addressing essential life topics such as self-awareness, awakening inner strength, and effective time management, all expressed in a poetic and inspiring tone. Each section offers not only theoretical insights but also reflects the spirit of striving for real transformation, supported by examples from the lives of great and successful individuals of the modern era.

20-24 15 8

PROBLEMS OF USING HYDROGEN AS FUEL FOR CAR TRANSPORT

Djalilov Javlon Khalilovich, Magdiyev Karimulla Irgashevich, Mohamed Nor Azhari Azman

Annotatsiya: Avtomobil transportida vodorod yonilg‘isi sifatida foydalanish sohasida ko‘plab muammolar mavjud bo‘lib, ular texnologik, iqtisodiy, ekologik va infratuzilma jihatlaridan o‘rganilishi zarur. Vodorod energiyasining avtomobilsozlik sohasida keng qo‘llanilishi yangi avlod ekologik toza transport vositalarini yaratish imkonini beradi, ammo shu bilan birga bu sohada hal qilinishi lozim bo‘lgan ko‘plab qiyinchiliklar ham mavjud.


Аннотация: В области использования водорода в качестве топлива на автомобильном транспорте существует множество проблем, которые необходимо изучать с технологической, экономической, экологической и инфраструктурной точек зрения. Широкое использование водородной энергетики в автомобильной промышленности позволит создать новое поколение экологически чистых транспортных средств, но в то же время существует множество трудностей, которые необходимо решить в этой области.


Abstract: There are many problems in the field of using hydrogen as a fuel in road transport, which need to be studied from technological, economic, environmental and infrastructure aspects. The widespread use of hydrogen energy in the automotive industry will allow the creation of a new generation of environmentally friendly vehicles, but at the same time there are many difficulties that need to be solved in this area.

25-35 27 8

XORAZM XALQ SOVET RESPUBLIKASIDA PUL ISLOHOTI

Berdiyeva Nilufar Erkinovna

Annotatsiya. Mazkur maqolada Xorazm Xalq Sovet Respublikasida 1920–1924-yillar davomida amalga oshirilgan pul islohoti jarayoni tahlil qilinadi. Islohotning ijtimoiy-iqtisodiy sabablari, siyosiy sharoitlari, amalga oshirilgan choralar va ularning aholiga ta’siri muhokama qilinadi. Shuningdek, bu jarayon Markaziy Osiyo va butun Sovet hududidagi pul siyosatining bir qismi sifatida o‘rganiladi. Islohotning tarixiy ahamiyati, kamchiliklari va uzoq muddatli iqtisodiy ta'siri xolis yondashuvda yoritilgan.


Аннотация. В статье анализируется процесс денежной реформы в Хорезмской Народной Советской Республике в 1920–1924 гг. Обсуждаются социально-экономические причины реформы, политические условия, принятые меры и их влияние на население. Этот процесс также изучается как часть денежной политики в Средней Азии и на всей советской территории. Историческое значение, недостатки и долгосрочные экономические последствия реформы рассматриваются в объективном подходе.


Abstract. This article analyzes the process of monetary reform in the Khorezm People's Soviet Republic during 1920–1924. The socio-economic reasons for the reform, political conditions, measures taken and their impact on the population are discussed. This process is also studied as part of monetary policy in Central Asia and the entire Soviet territory. The historical significance, shortcomings and long-term economic impact of the reform are covered in an objective approach.

36-39 18 11

BOZOR IQTISODIYOTINING RIVOJLANISHI

Mamirjonova Nodira, Sodiqjonova Madinabonu

Annotatsiya: Bozor iqtisodiyotining rivojlanishi murakkab va ko‘p qirrali jarayon bo‘lib, u jamiyatning iqtisodiy faoliyatining samarali va barqaror o‘sishiga xizmat qiladi. Bu jarayon iqtisodiy tizimning o‘zgarishi, yangi mexanizmlarning shakllanishi va mavjud resurslardan oqilona foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bozor iqtisodiyoti o‘zining asosiy tamoyillari – shaxsiy mulkchilik, raqobat, erkin narxlar va talab hamda taklif qonunlari asosida shakllanadi. Bu tamoyillar iqtisodiyotni rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi va jamiyatda iqtisodiy samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi.

40-45 18 7

KOMPYUTER TEXNOLOGIYALARINING EKSTREMIZMGA QARSHI KURASHDAGI ROLI

Meliqo'ziyev Sahobiddin Umidjon o'g'li

Annotatsiya: Mazkur maqola kompyuter texnologiyalarining ekstremizmga qarshi kurashdagi rolini o'rganadi. Ekstremizm ijtimoiy muammolarni keltirib chiqarayotgan bir paytda, zamonaviy kompyuter texnologiyalari va internet platformalari bu tahdidga qarshi samarali vosita sifatida ishlatilmoqda. Maqolada kompyuter texnologiyalarining ekstremizmga qarshi kurashdagi imkoniyatlari, xususan, axborot xavfsizligi, ijtimoiy tarmoqlarda axborotlarni tekshirish, kiberxavfsizlik va sun'iy intellekt orqali tahlil qilish kabi usullari ko'rib chiqiladi. Shuningdek, texnologiyalarning radikalizmni oldini olishdagi o'rni va muhim roli ham tahlil qilinadi.


Аннотация: Данная статья исследует роль компьютерных технологий в борьбе с религиозным экстремизмом. В то время как религиозный экстремизм является причиной социальных проблем, современные компьютерные технологии и интернет-платформы становятся эффективным инструментом в борьбе с этой угрозой. В статье рассматриваются возможности компьютерных технологий в борьбе с религиозным экстремизмом, включая информационную безопасность, проверку информации в социальных сетях, кибербезопасность и анализ с помощью искусственного интеллекта. Также анализируется роль технологий в предотвращении религиозного радикализма.


Annotation: This article explores the role of computer technologies in the fight against religious extremism. While religious extremism is causing social problems, modern computer technologies and internet platforms are becoming effective tools in combating this threat. The article examines the opportunities of computer technologies in the fight against religious extremism, particularly in terms of information security, fact-checking on social networks, cybersecurity, and artificial intelligence analysis. Additionally, it explores the significant role of technology in preventing religious radicalism.

46-53 22 17

AUTENTIFIKATSIYA VA AVTORIZATSIYA BILAN ISHLASH.

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Meliqoziyev Sahobiddin Umidjon o'g'li

Anotatsiya: Ushbu maqolada axborot tizimlari va veb-ilovalarda xavfsizlikni ta'minlashda muhim bo‘lgan autentifikatsiya (shaxsni aniqlash) va avtorizatsiya (huquqlarni tekshirish) mexanizmlari haqida batafsil tahlil berilgan. Autentifikatsiya foydalanuvchining haqiqiyligini aniqlashga xizmat qilsa, avtorizatsiya esa unga ruxsat etilgan resurslarga kirish imkoniyatlarini nazorat qiladi. Maqolada ushbu ikki mexanizmning farqlari, ishlash tamoyillari, qo‘llaniladigan texnologiyalar (OAuth 2.0, OpenID Connect, JWT, cookie, token-based authentication) va xavfsizlikka ta’siri haqida so‘z yuritiladi.


Abstract: This article provides a detailed analysis of two essential security mechanisms in information systems and web applications: authentication and authorization. While authentication ensures the identification of the user, authorization checks their access rights to resources. The article explores the differences between these two processes, their principles, and the technologies commonly used (OAuth 2.0, OpenID Connect, JWT, cookie, token-based authentication) to implement them.


Аннотация: В данной статье проводится подробный анализ двух ключевых механизмов безопасности в информационных системах и веб-приложениях: аутентификация и авторизация. Аутентификация обеспечивает идентификацию пользователя, тогда как авторизация проверяет его права доступа к ресурсам. В статье рассматриваются различия между этими процессами, их принципы и технологии, которые обычно используются для их реализации (OAuth 2.0, OpenID Connect, JWT, cookie, token-based authentication).

120-128 30 8

JURNALGA RO'YXATGA OLISH.

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Sahobiddinov Adhamjon Vohidjon o'g'li

Anotatsiya: Ushbu maqolada axborot tizimlarida jurnalga ro‘yxatga olish (logging) jarayoni, uning maqsadi, usullari va amaliy qo‘llanilish sohalari keng yoritilgan. Jurnalga olish tizimlari tizimdagi hodisalarni qayd etish, nosozliklarni aniqlash, xavfsizlikni ta’minlash va tizim faoliyatini tahlil qilishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada log yozuvlarining tuzilishi, ularni saqlash formatlari (masalan, JSON, XML, txt), log darajalari (info, warning, error, debug), log fayllarni aylantirish (log rotation) va ularni monitoring qilish vositalari tahlil qilingan.


Abstract : This article explores the process of logging in information systems, its purpose, methods, and practical applications. Logging systems play a vital role in recording system events, detecting failures, ensuring security, and analyzing system performance. The article covers the structure of log entries, storage formats (e.g., JSON, XML, txt), log levels (info, warning, error, debug), log file rotation, and tools for log monitoring and analysis.


Аннотация: В данной статье рассматривается процесс ведения журналов (логгирования) в информационных системах, его цели, методы и практическое применение. Системы логирования играют важную роль в фиксации событий, выявлении сбоев, обеспечении безопасности и анализе работы системы. В статье подробно рассматриваются структура лог-записей, форматы хранения (например, JSON, XML, txt), уровни логирования (info, warning, error, debug), ротация лог-файлов и инструменты мониторинга.

60-63 21 9

ISLOM MADANIYATINING ILM-FAN TARAQQIYOTIGA QO'SHGAN HISSASI

Rahimova Zarifaxon Shuxratjon qizi

Annotatsiya. Ushbu maqolada Islom madaniyatining ilm-fan sohasiga qo‘shgan beqiyos hissasi chuqur tahlil qilinadi. Islom dini tomonidan ilmga berilgan yuksak e’tibor, Qur’oni karim va hadislar orqali ilmga undovchi chaqiriqlar, musulmon dunyosida tashkil etilgan ilmiy markazlar va kutubxonalar, shuningdek, ularda faoliyat yuritgan mashhur allomalar — Ibn Sino, Al-Xorazmiy, Al-Farg‘oniy, Al-Beruniy, Umar Xayyom kabi olimlarning ilmiy merosi haqida batafsil ma’lumot beriladi. Maqolada shuningdek, bu ilmiy yutuqlarning Yevropa uyg‘onish davriga ko‘rsatgan ijobiy ta’siri va hozirgi kunda bu merosning ahamiyati ham yoritiladi.


Annotation This article provides a comprehensive analysis of the profound contribution of Islamic culture to the development of science. It emphasizes the high regard for knowledge in Islam, the Quranic and Hadith-based encouragement to seek education, and the establishment of scientific centers and libraries across the Muslim world. The article highlights the works and legacies of prominent scholars such as Ibn Sina, Al-Khwarizmi, Al-Farghani, Al-Biruni, and Omar Khayyam. Additionally, it explores how Islamic scientific achievements influenced the European Renaissance and examines the continuing relevance of this intellectual heritage in the modern era.


Аннотация В статье подробно анализируется значительный вклад исламской культуры в развитие науки. Особое внимание уделяется высокому статусу знаний в исламе, призывам к обучению в Коране и хадисах, становлению научных центров и библиотек в мусульманском мире, а также деятельности выдающихся учёных, таких как Ибн Сина, Аль-Хорезми, Аль-Фаргани, Аль-Бируни и Омар Хайям. Также рассматривается влияние исламской науки на европейское Возрождение и актуальность этого научного наследия в наше время.

64-73 22 13

KOMPYUTER XAVFSIZLIGI VA DINIY AXBOROT: HUJUMLAR VA MA'LUMOTLARNI HIMOYA QILISH

Metinboyeva Fotimaxon Mirqo'zi qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada kompyuter xavfsizligi va diniy axborotning o'zaro aloqasi tahlil qilinadi. Diniy tashkilotlar va saytlar uchun axborot xavfsizligi muhim ahamiyatga ega bo'lib, ma'lumotlarni himoya qilishda yuzaga keladigan xavf-xatarlar va hujumlar tahlil etiladi. Maqolada, diniy resurslarni himoya qilish uchun qo'llaniladigan texnologiyalar, xavfsizlikni ta'minlashda dasturiy ta'minot va usullar haqida so'z boradi. Shuningdek, diniy axborotlarni saqlash va tarqatishning xavfsizlik nuqtai nazaridan qanday ehtiyot choralarini ko'rish lozimligi haqida ham fikrlar bildiriladi.


Аннотация: В данной статье рассматриваются вопросы компьютерной безопасности и взаимодействие с религиозной информацией. Для религиозных организаций и сайтов защита данных играет важную роль, и анализируются угрозы и атаки, которые могут возникать при защите информации. В статье обсуждаются технологии, используемые для защиты религиозных ресурсов, а также программное обеспечение и методы, которые помогают обеспечивать безопасность. Также рассматриваются меры предосторожности для хранения и распространения религиозной информации с точки зрения безопасности.


Annotation: This article explores the relationship between computer security and religious information. For religious organizations and websites, information security is of critical importance, and the paper analyzes the threats and attacks that can occur in the process of protecting data. The article discusses technologies used to safeguard religious resources, as well as software and methods employed to ensure security. It also addresses the necessary precautions for storing and distributing religious information from a security perspective.

74-82 26 16

FOYDALANUVCHI AUTENTIFIKATSIYASI VA AVTORIZATSIYASIDA CORS VA DOMENLARARO SO'ROVLAR BILAN ISHLASH.

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Metinboyeva Fotimaxon Mirqo'zi qizi

   Annotatsiya: CORS (Cross-Origin Resource Sharing) — bu web ilovalari orasidagi domenlararo so'rovlarni boshqarish mexanizmidir. Web brauzerlari xavfsizlik nuqtai nazaridan, bir domenning boshqa domenlar bilan resurslarni almashishiga ruxsat bermaydi. CORS yordamida domenlararo so'rovlar amalga oshirilishi mumkin. Ushbu maqolada CORS qanday ishlashi, qanday qilib konfiguratsiya qilish, xavfsizlik masalalari va web ilovalari uchun afzalliklari va kamchiliklari haqida batafsil ma'lumot beriladi. Maqola shuningdek, CORS bilan ishlashda uchraydigan umumiy xatoliklar va ularni hal qilish usullari haqida ham fikr yuritadi.


   Аннотация: CORS (Cross-Origin Resource Sharing) — это механизм управления кросс-доменными запросами между веб-приложениями. Веб-браузеры по умолчанию блокируют доступ к ресурсам с других доменов по соображениям безопасности. С помощью CORS можно разрешить выполнение таких запросов. В статье подробно рассматривается, как работает CORS, как его настроить, проблемы безопасности, а также преимущества и недостатки использования CORS для веб-приложений. Также рассматриваются распространенные ошибки и способы их решения при работе с CORS.


  Annotation:  CORS (Cross-Origin Resource Sharing) is a mechanism for managing cross-origin requests between web applications. By default, web browsers block access to resources from different domains for security reasons. CORS allows these requests to be made. This article explores how CORS works, how to configure it, security concerns, and the advantages and disadvantages of using CORS for web applications. It also discusses common errors encountered when working with CORS and their solutions.

83-91 22 12

KESHLASH

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Nurmatova Hushnozabonu To'chiboy qizi

Anotatsiya:  Ushbu maqolada axborotni tezkor va samarali qayta ishlashni ta'minlaydigan muhim texnologiyalardan biri — keshlash (caching) tizimi tahlil qilinadi. Keshlash texnologiyasining asosiy tushunchalari, ishlash prinsipi, afzalliklari, turlari (masalan, brauzer keshi, server keshi, tarmoq keshi) hamda zamonaviy veb-ilovalar va operatsion tizimlardagi qo‘llanilishi batafsil yoritilgan.


Abstract : This article analyzes one of the key technologies that ensures fast and efficient data processing — caching systems. The main concepts of caching technology, its working principles, advantages, types (such as browser cache, server cache, and network cache), as well as its application in modern web applications and operating systems are thoroughly discussed.


Аннотация: В данной статье рассматривается одна из ключевых технологий, обеспечивающих быструю и эффективную обработку данных — система кэширования. Подробно изложены основные понятия технологии кэширования, принципы её работы, преимущества, типы (такие как кэш браузера, серверный кэш и сетевой кэш), а также применение в современных веб-приложениях и операционных системах.

92-100 24 9

MARSHRUTLASH

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Qodirova Gulnora Akmaljon qizi

Anotatsiya: Marshrutlash (routing) — bu foydalanuvchi so‘rovlari va server javoblari o‘rtasidagi yo‘nalishlarni belgilash jarayoni bo‘lib, zamonaviy web dasturlar va ilovalarda muhim o‘rin egallaydi. Ushbu maqolada marshrutlash tushunchasi, uning asosiy prinsiplari va dasturlash texnologiyalarida qo‘llanishi yoritib beriladi. Marshrutlash orqali web ilovalar ichida URL manzillarga javob berish, resurslarga yo‘naltirish va foydalanuvchi interfeyslarini boshqarish masalalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, PHP, Node.js, ASP.NET va boshqa texnologiyalardagi marshrutlash misollari keltirilib, ularning afzallik va kamchiliklari tahlil qilinadi.


Annotation: Routing is the process of defining the paths between user requests and server responses, playing a key role in modern web applications and systems. This article explores the concept of routing, its main principles, and its implementation in programming technologies. The paper covers how routing helps handle URL addresses, redirects to resources, and manages user interfaces within web applications. Examples of routing in PHP, Node.js, ASP.NET, and other technologies are provided, analyzing their advantages and disadvantages.


Аннотация: Маршрутизация — это процесс определения путей между запросами пользователей и ответами сервера, играющий важную роль в современных веб-приложениях и системах. В данной статье рассматривается понятие маршрутизации, её основные принципы и применение в технологиях программирования. Также описывается, как маршрутизация помогает обрабатывать URL-адреса, перенаправлять на ресурсы и управлять пользовательским интерфейсом внутри веб-приложений. Приводятся примеры маршрутизации в PHP, Node.js, ASP.NET и других технологиях с анализом их преимуществ и недостатков.

101-110 31 10

ILOVA HOLATI. COOKIE-FAYLLAR. SEANSLAR

Yusupov Mirsaid Abdulaziz o'g'li, Soliyeva Xurshida Tavakaljon qizi

Anotatsiya : Ushbu maqola web dasturlash jarayonida ilova holatini boshqarishning nazariy va amaliy asoslarini o‘rganishga bag‘ishlangan. HTTP protokolining holatsiz (stateless) xususiyati sababli, server va mijoz o‘rtasidagi uzluksiz aloqani ta’minlash uchun qo‘shimcha mexanizmlar — cookie-fayllar va seanslar zarur bo‘ladi. Maqolada cookie-fayllar va seanslarning ishlash mexanizmlari, ularning o‘zaro farqlari, xavfsizlik masalalari va zamonaviy web ilovalarda qo‘llanishi atroflicha yoritilgan. Bundan tashqari, PHP, ASP.NET, Java va boshqa texnologiyalarda seans boshqaruvi bo‘yicha kod misollari va qo‘llanmalar berilgan. Ushbu ish dasturchilar, talabalar va IT mutaxassislari uchun foydali qo‘llanma bo‘lib xizmat qiladi.


Abstract : This article is devoted to studying the theoretical and practical foundations of state management in web development. Due to the stateless nature of the HTTP protocol, additional mechanisms — such as cookies and sessions — are required to maintain continuous interaction between the server and the client. The article provides an in-depth analysis of the operation of cookies and sessions, their differences, security issues, and their application in modern web applications. Additionally, code examples and tutorials are provided for session management in PHP, ASP.NET, Java, and other technologies. This work serves as a useful guide for developers, students, and IT specialists.


Аннотация: Данная статья посвящена изучению теоретических и практических основ управления состоянием в веб-разработке. Из-за безсостояния протокола HTTP для поддержания непрерывного взаимодействия между сервером и клиентом необходимы дополнительные механизмы — такие как cookie-файлы и сессии. В статье подробно анализируется работа cookie-файлов и сессий, их различия, вопросы безопасности и применение в современных веб-приложениях. Кроме того, приводятся примеры кода и инструкции по управлению сессиями в PHP, ASP.NET, Java и других технологиях. Данная работа служит полезным руководством для разработчиков, студентов и IT-специалистов.

111-119 17 6

DEPENDENCY INJECTION BILAN ISHLASH. DEPENDENCY INJECTIONDAN AFZALLIKLARI. DEPENDENCY INJECTIONDAN FOYDALANISHNING QIYINCHILIKLARI

Qirg'izboyev Diyorbek Akmaljon o'g'li, Yusupov Mirsaidbek Abdulaziz O'g'li

Anotatsiya: Dependency Injection (DI) – bu dasturiy ta’minot arxitekturasidagi naqsh bo‘lib, u klass bog‘liqliklarini (unga bog‘liq obyektlarni) konstruktor, metod yoki xususiyat orqali uzatish imkonini beradi.


DI ning asosiy afzalliklari:



  • Komponentlar orasidagi bog‘liqlikni kamaytiradi.

  • Kodni test qilish jarayonini osonlashtiradi.

  • Bog‘liqliklarni boshqarishni soddalashtiradi.


ASP.NET Core da DI mexanizmi ichki qurilgan bo‘lib, u servislarni ro‘yxatdan o‘tkazish va ularni controller, middleware yoki boshqa komponentlarga kiritish imkonini beradi.


Аннотация: Внедрение зависимостей (DI) — это шаблон в архитектуре программного обеспечения, который позволяет классу передавать зависимости (объекты, которые зависят от него) через конструктор, метод или свойство.


Основными преимуществами DI являются:



  • Уменьшает зависимости между компонентами.

  • Упрощает процесс тестирования кода.

  • Упрощает управление зависимостями.


ASP.NET Core имеет встроенный механизм DI, который позволяет регистрировать службы и внедрять их в контроллеры, промежуточное программное обеспечение или другие компоненты.


Annotation: Dependency Injection (DI) is a pattern in software architecture that allows you to pass dependencies (objects that depend on it) of a class through a constructor, method, or property.


The main benefits of DI are:



  • Reduces dependencies between components.

  • Makes code testing easier.

  • Simplifies dependency management.


ASP.NET Core has a built-in DI mechanism that allows you to register services and inject them into controllers, middleware, or other components.

409-416 32 10

CHET TILIDA ”FAOL TINGLASH” TEXNIKASI:BOG’CHA YOSHIDAGI BOLALARNING ESHITISH KO’NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH.

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Haydaraliyeva Gulsevar Husanboy qizi

  Annotatsiya: Ushbu maqola chet tilini o‘rgatishda “faol tinglash” texnikasining ah amiyatini va bog‘cha yoshidagi bolalarda eshitish ko‘nikmalarini rivojlantirish usullarini o‘rganadi. Faol tinglash metodikasi bolalarning eshituv malakalarini, so‘z boyligini va umumiy til qobiliyatini oshirishda qanday foydali ekanligi ko‘rsatiladi. Maqolada o‘qitish jarayonida faol tinglashning samarali qo‘llanilishini ta’minlash uchun amaliy tavsiyalar taqdim etiladi.

362-367 24 8

FUQAROLAR FIKRINI TAHLIL QILISH: SENTIMENT ANALIZ

O'ROLBEK MIRZABEKOV MIRZABEK O'G'LI, Saidrasulov Sherzod Norboy o'g'li

        ANNOTATSIYA:   Ushbu maqolada zamonaviy axborot texnologiyalarida keng qo‘llanilayotgan sentiment analiz usuli orqali fuqarolar fikrini tahlil qilishning nazariy va amaliy asoslari yoritiladi. Tahlil jarayonida matnlardagi emotsional munosabat – ijobiy, salbiy yoki neytral kayfiyatni aniqlash yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqolada, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlardagi izohlar, onlayn so‘rovnomalar va foydalanuvchi sharhlaridan real ma’lumotlar olib, avtomatlashtirilgan sentiment tahlil tizimlari yordamida fikrlarni saralash usullari tavsiflanadi. Shuningdek, sentiment analiz natijalarini boshqaruv qarorlarini qabul qilishda qo‘llash imkoniyatlari ham ko‘rib chiqilgan.

368-375 25 7

ALISHER NAVOIY VA BOBUR QALAMIGA MANSUB ILMIY-MA’RIFIY ASARLAR MUQOYASASI

Normamatova Shohista, Abdumurod Arslonov

Annotasiya: Ushbu maqolada ikki buyuk ijodkorning qalamiga mansub ilmiy-ma’rifiy asarlari o’zaro qiyoslangan. Ham g’oyaviy jihatdan, ham shakl jihatdan bir qancha tafovutlar ko’rib chiqilgan. Muhokamaga sabab bo’luvchi bir qancha masalalarni yoritishga harakat qilingan.

376-378 17 8

NAZMIY ASARLAR QIYOSI (ALISHER NAVOIY VA BOBUR ASARLARI MISOLIDA)

Normamatova Shohista, Abdumurod Arslonov

Kirish. O‘zbek adabiyoti tarixida Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Bobur qoldirgan ilmiy-ma’rifiy meros beqiyosdir. Ular nafaqat badiiy asarlar, balki nazariy, diniy, axloqiy va ilmiy-ma’rifiy yo‘nalishdagi bitiklar orqali ham o‘z davrining ilmiy tafakkuri va madaniy dunyoqarashini shakllantirishga katta hissa qo‘shganlar. Ularning nazmiy asarlari — ya’ni ilmiy, diniy, axloqiy va nazariy fikrlar mujassam bo‘lgan she’riy matnlari — bugungi kunda ham dolzarb ilmiy tahlil obyektidir.

379-381 18 8

TO‘LQIN HAYIT ASARLARIDA TEMURIY MALIKLAR OBRAZI BADIIY TAHLILI.

Ziyadullayeva Marjona, Xamrayeva Muhayyo

O‘zbek adabiyotida tarixiy asarlari bilan o‘z kitobxonlarining sevimli yozuvchisiga aylangan To‘lqin Hayit  ijodida Amir Temur va Temuriylar davrining ifodalanishi alohida o‘rin kasb etadi. O‘zbek adabiyotida tarixiy mavzularga bag‘ishlangan asarlar har doim katta ahamiyatga ega bo‘lib kelgan. Shunday sermahsul asarlaridan “Vafo malikasi”, “So‘nggi temuriy malika”, “Buyuk salohiyat sohibi”, “Amir Temur xazinasi” va  “Amir Temur haqida hikoyalar” kabi asarlari aynan Temuriylar davrini yaxshi o‘rganishimizda dasturi amal vazifasini bajaradi.

382-385 20 9

ANTROPONIMLARNING O’RGANILISHI HAQIDA QISQACHA O’RGANISH.

Abdushukurova Sevara

Annotatsiya:Ushbu maqolada antroponimlarning o'rganilishi hamda ba'zi bir dostonlardan antroponimlarga na'munalar keltirib uni tahlil qilish haqida masalalar yoritiladi.

386-395 24 6

aMAKTABGACHA YOSH BOLALARGA CHET TILINI O’RGATISHDA O’YIN METODLARINING O’RNI

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Sultonaliyeva Mushtariy Ergashali qizi

Annotatsiya:Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarga chet tilini o‘rgatishda o‘yin metodlarining o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Turli xil o‘yin turlari, ularning o‘quvchilarga ta’siri hamda o‘qituvchi roliga to‘xtalib o‘tilgan. Tadqiqotda o‘yin metodlarining bolalarning psixologik va til o‘zlashtirish xususiyatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilingan va amaliy tavsiyalar berilgan.

396-402 25 6

ERTA YOSHDAGI BOLALARDA CHET TILIGA MOTIVATSIYA YARATISH: PEDAGOGIK YONDASHUVLAR

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Sarvinoz Hasanboyeva

Annotatsiya: Ushbu maqolada erta yoshdagi bolalarda chet tilini o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyani shakllantirish va rivojlantirishning samarali pedagogik yondashuvlari yoritilgan. Til o‘rganish jarayonida bolalarning psixologik va emotsional xususiyatlarini inobatga olgan holda, o‘yin, musiqiy va vizual metodlar orqali qiziqish uyg‘otish yo‘llari tahlil qilingan. Tadqiqotda motivatsiyaning dars samaradorligiga ta’siri, o‘qituvchining roli hamda ijtimoiy muhitning ahamiyati asoslab berilgan. Maqola maktabgacha ta’lim va boshlang‘ich ta’lim bosqichlarida chet tilini o‘rgatish bilan shug‘ullanuvchi pedagoglar uchun amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.


Аннотация:  В данной статье рассматриваются эффективные педагогические подходы к формированию и развитию мотивации у детей младшего возраста к изучению иностранного языка. Проанализированы игровые, музыкальные и визуальные методы, способствующие пробуждению интереса с учетом психологических и эмоциональных особенностей детей. В исследовании освещается влияние мотивации на эффективность занятий, роль педагога и значение социальной среды. Статья содержит практические рекомендации для воспитателей и учителей, работающих на уровне дошкольного и начального образования.


Annotation: This article explores effective pedagogical approaches to fostering and developing motivation in early childhood foreign language learning. It analyzes methods such as play-based, musical, and visual techniques that spark interest in children, taking into account their psychological and emotional characteristics. The study highlights the impact of motivation on lesson effectiveness, the teacher's role, and the importance of the social environment. The article provides practical recommendations for educators involved in teaching foreign languages at preschool and early primary school levels.

403-408 26 9

ERTA YOSHDAGI BOLALARDA CHET TILIGA MOTIVASIYA YARATISH:PEDAGOGIK YONDASHUVLAR

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Ibrohimjonova Mashhura Nurali qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada erta yoshdagi bolalarda chet tilini o‘rganishga bo‘lgan motivatsiyani shakllantirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Motivatsiyaning bolalar til o‘rganishidagi o‘rni, unga ta’sir qiluvchi omillar hamda pedagogik yondashuvlarning samaradorligi tahlil qilingan. O‘yinli metodlar, vizual vositalar, shaxsiy qiziqishlarga asoslangan yondashuvlar, ijobiy psixologik muhit yaratish va ota-onalar bilan hamkorlik qilish orqali bolalarda chet tiliga ijobiy munosabat shakllantirish yo‘llari yoritilgan. Tadqiqot natijalari erta ta’lim jarayonida chet tilini muvaffaqiyatli o‘rgatish uchun samarali metodik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

359-361 20 6

IQLIM O‘ZGARISHI VA TABIIY OFATLAR KELAJAKDA MARKAZIY OSIYONING IQTISODIY XAVFSIZLIGIGA TAHDIDI

XOLMURATOV BEKZOD DILSHOD O‘G‘LI

Hozirgi kunda hech birimizga sir emasku ommaviy axborot vositalari orqali dunyoning istalgan burchagidagi yangiliklardan xabardor bo’lish imkoniyati mavjud. Axborot vositalari ham eng avvalo e’tibor qaratadigan holatlar bu albatta tasodifiy va kutilmagan holda ro’y berayotgan iqlim o’zgarishlaridur. Dunyoning qaysidur burchagida suv toshqini yuzaga kelsa, yana bir boshqa tomonida o’rmon yong’inlari, boshqasida esa yer silkinishlari ya’ni zilzilani sodir bo’lmoqda. Yuqorida aytib o’tganlarimiz ekologik kutilmagan ofatlar xisoblanadi. Bunday kutilmagan ofatlarning iqtisodiyotga ta’siri ham sezilarli bo’ladi. Bunday holatlarga oldindan tayyorgarlik ko’rishni deyarli imkoni yo’q va ilojsiz bo’lib turibdi hopzirgi kunda. Iqlimdagi bunday o’zgarishlar bizning mintaqada ham sodir bo’lib turmoqda ayniqsa oxirgi vaqtlarda tez-tez bo’lmoqda. Jahon banki yaqinda o’zining kuzatuvlaridan kelib chiqib statistik ma’lumot tarqatdi. Bu ma’lumotda bizning iqtisodiyotgan qanchalar zarar yetkazish ehtimollarini ko’rishimiz mumkin bo’ladi. Markaziy Osiyodagi tabiiy ofatlar, ayniqsa zilzilalar va suv toshqinlari har yili mintaqaga milliardlab dollar zarar keltirishi mumkin. Bu haqda Ostona shahrida Jahon banki va Ostona xalqaro moliya markazi tomonidan tashkil etilgan “Tabiiy ofatlar xavfini moliyalashtirish va sug‘urtalash” bo‘yicha mintaqaviy konferensiyada so‘z yurutildi.

417-425 26 9

MAKTABGACHA YOSH BOLALARGA CHET TILINI O’RGATISHDA O’YIN METODLARINING O’RNI

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Mirzag’ulomova Rayxona Ravshanjon qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarga chet tilini o‘rganishda o‘yîn metodlarining ahamiyatini va samaradorligini tahlil qiladi. O‘yinlar bolalarning qiziqishini oshirish, til ko‘nikmalarini rivojlantirish va o‘rganish jarayonini yanada qiziqarli qilish orqali eng ilmiy o‘qitish metodlaridan biri sifatida qaraladi. Bu maqolada o‘yin orqali til o‘rganishning asosiy afzalliklari, turli o‘yin turlari va ulardan foydalanish usullari ko‘rib chiqiladi.

426-431 30 7

VIZUAL VOSITALAR YORDAMIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING TIL O'RGANISHGA BO'LGAN QIZIQISHINI ORTTIRISH

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Adhamova Shukrona Azimjon qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni chet tilini o‘rganishga jalb etishda vizual vositalarning o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Unda bolalar psixologiyasiga mos yondashuvlar, ta’limning ko‘rgazmali shakllari hamda vizual ta’sir orqali shakllanadigan til kompetensiyalari haqida fikr yuritiladi.


Абстрактный: В статье анализируется роль и значение наглядных пособий в вовлечении детей дошкольного возраста в процесс изучения иностранного языка. В нем рассматриваются подходы, соответствующие детской психологии, визуальным формам обучения и языковым компетенциям, формируемым посредством визуального воздействия.


Abstract: This article analyzes the role and importance of visual aids in involving preschool children in learning a foreign language. It discusses approaches appropriate to child psychology, visual forms of education, and language competencies formed through visual impact.

432-437 21 12

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA CHET TILINI O'RGATISHDA AUDIO-VIDEO MATERIALLARDAN FOYDALANISH

Matqosimova Mohira Erkinbek qizi, Fozilova Muxlisa G'anisher qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada maktabgacha va boshlang'ich ta'limda bilim olayotgan bolalarga chet tilini o'rgatishda turli xil o'yinlar hamda video-audio materiallardan foydalanish qay darajada samarali bo'lishi haqida fikr yuritiladi. Ushbu maqolani o'qish orqali siz psixolog, pedagog hamda bir qancha tadqiqotchilarning bu boradagi fikr-mulohazalari va tajribalaridan bahramand bo'lasiz.


Abstract: This article discusses the effectiveness of using various games and video-audio materials in teaching a foreign language to children in preschool and primary education. By reading this article, you will benefit from the opinions and experiences of psychologists, educators, and several researchers on this topic.


Аннотация: В статье рассматривается эффективность использования различных игр и видео-аудиоматериалов при обучении иностранному языку детей дошкольного и начального образования. Прочитав эту статью, вы извлечете пользу из мнений и опыта психологов, педагогов и ряда исследователей по этой теме.

438-450 19 8

ҲУҚУҚНИ МУҲОФАЗА ҚИЛИШ ОРГАНЛАРИНИНГ ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР ТОМОНИДАН ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАРНИ СОДИР ЭТИШНИ ОЛДИНИ ОЛИШ БЎЙИЧА ФАОЛИЯТИ: ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИ МИСОЛИДА

Ешмуратов Шерали Бахитович

Аннотация. Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикасида вояга етмаганлар томонидан ҳуқуқбузарликларни содир этишни олдини олиш фаолияти бўйича долзарб муаммолари кўриб чиқилди. Вояга етмаганларнинг ҳуқуқбузарликларни олдини олишда ҳуқуқни муҳофаза қилиш тузулмалар, жумладан ички ишлар органланининг роли ва ўрни таҳлил қилинди. Ички ишлар органлари вояга етмаганлар томонидан ҳуқуқбузарликлар содир этилишига сабаб ва шароитларни барвақт аниқлаш ва бартараф этишга қаратилган фаолиятининг асосий йўналишлари, шакллари ва усуллари ўрганилган. Вояга етмаганлар томонидан ҳуқуқбузарликларни олдини олишни тартибга солувчи меъёрий-ҳуқуқий база ҳамда уни амалга оширишнинг амалий жиҳатларига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг оила, таълим муассасалари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ва фуқаролик жамиятининг бошқа институтлари билан ўзаро ҳамкорлиги масалалари кўриб чиқилмоқда.


Аннотация. В настоящей статье рассматривается актуальная проблема предупреждения правонарушений совершаемая несовершеннолетними в Республике Узбекистан. Анализируется роль и место правоохранительных структур, в частности органов внутренних дел в системе предупреждения преступлений совершаемқх несовершеннолетними, исследуются основные направления, формы и методы деятельности органов внутренних дел, направленные на раннее выявление и устранение причин и условий, способствующих совершению правонарушений несовершеннолетними. Особое внимание уделяется нормативно-правовой базе, регламентирующей деятельность по профилактике правонарушений в молодежной среде, а также практическим аспектам ее реализации. Рассматриваются вопросы взаимодействия правоохранительных органов с семьей, образовательными учреждениями, органами самоуправления граждан и другими институтами гражданского общества.


Abstract. This article examines the pressing problem of preventing offenses committed by minors in the Republic of Uzbekistan. The role and place of law enforcement agencies, in particular internal affairs agencies, in the system of preventing crimes committed by minors are analyzed, the main directions, forms and methods of activity of internal affairs agencies aimed at early detection and elimination of causes and conditions that contribute to the commission of offenses by minors are studied. Particular attention is paid to the legal framework governing the prevention of offenses among young people, as well as the practical aspects of its implementation. The issues of interaction between law enforcement agencies and the family, educational institutions, self-government bodies and other civil society institutions are considered.

451-454 25 21

O’ZBEKISTONDA TELEKOMMUNIKATSIYA TIZIMLARIDA SINXRONLASHTIRISHNING AHAMIYATI

Saidrasulov Sherzod Norboy o’g’li, Ashuraliyev Rahimjon Jumanazar o’g’li, Nomozov Davron Sirojiddin o’g’li

Annotatsiya: Ushbu maqolada telekommunikatsiya tizimlarida sinxronlashtirishning mazmuni, texnologik asoslari va amaliy qo‘llanilishi haqida fikr yuritiladi. Telekom tarmoqlarda ma’lumotlar almashinuvi va xizmat sifati yuqori bo‘lishi uchun uzatuvchi va qabul qiluvchi qurilmalar o‘rtasidagi vaqt muvofiqligi muhim hisoblanadi. Maqolada sinxronlashtirish turlari, zamonaviy texnologiyalar (GPS, NTP, PTP, SDH/SONET) asosida sinxronlashuv, shuningdek, bu jarayonning mobil tarmoqlar (2G/3G/4G/5G), Wi-Fi, va raqamli infratuzilmalarda qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Shuningdek, mavjud muammolar va istiqbolli yechimlar haqida ham fikr yuritilgan.

455-461 26 8

THE ROLE OF TECHNOLOGY IN MODERN LANGUAGE EDUCATION

Butayeva Gulsoraxon Botir qizi

Annotation: Technology plays a transformative role in modern language education by enhancing accessibility, engagement, and personalization in English Language Teaching. Digital tools and platforms such as AI-driven applications, virtual classrooms, and multimedia resources empower both learners and educators to achieve better outcomes. Institutions like Westminster College London demonstrate how integrating technology with pedagogy can support professional development and create more effective, learner-centered environments.

462-468 28 10

OʻSMIRLIK DAVRIDA ENDOKRIN TIZIM OʻZGARISHLARI VA ULARNING ORFANIZMGA FIZIOLOGIK TA'SIRI

Abdumalikova Zubaydo

Annotasiya : Endokrin bezlar nerv tizimi bilan bir qatorda organizm faoliyatini boshqarishda juda katta ahamiyatga ega. Endokrin tizim maxsus moddalar - gormonlar yordamida taʼsir qiladi. Oʻsmirlik davrida esa ushbu tizimda bir qancha oʻzgarishlar kuzatiladi.


Abstract: The endocrine glands, along with the nervous system, play a very important role in controlling the body's activities. The endocrine system acts with the help of special substances - hormones. During adolescence, a number of changes are observed in this system.


Аннотация: Эндокринные железы, наряду с нервной системой, имеют большое значение в регуляции функций организма. Эндокринная система действует с помощью особых веществ — гормонов. В подростковом возрасте в этой системе происходит ряд изменений.

469-473 23 17

XONGUL – NOYOB HAYVON

MEYLIQUOLVA MUXLISA

ANNOTATSIYA: Maqolada noyob tur hisoblangan, O‘zbekiston Respublikasi “Qizil Kitob”iga kiritilgan buxoro bug‘usi - xongul, uning tashqi ko‘rinishi, uchrash joylari, oziqlanishi va ko‘payishi, shuningdek, bu turni o‘rganish va saqlab qolishga qaratilgan chora tadbirlar to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan.


ABSTRACT: The article deals with the Bukhara deer, a rare species listed in the Red Data Book of the Republic of Uzbekistan, its appearance, meeting places, feeding and reproduction, as well as measures to study and preserve this species. information about.

311-316 49 11

ZAMONAVIY O’ZBEK TILIDAGI YANGI SO’ZLAR VA ATAMALAR

To‘g‘anboyeva Nilufar Shukurjon qizi, Abdullayev Sirojiddin Shaxsultanovich

          Annotatsiya: mazkur maqolada zamonaviy o‘zbek tilidagi yangi so‘zlar va atamalar masalasi yoritilgan. Unda neologizmlarning yuzaga kelish sabablari, ularning turlari, kelib chiqish manbalari, sohaga oid taqsimoti va jamiyatga ta’siri tahlil qilingan. Tilshunoslik nazariyasi asosida yangi so‘zlar qanday shakllanishi va ularni to‘g‘ri qo‘llash muhimligi asoslab berilgan.


        Аннотация: в данной статье рассматривается проблема новых слов и терминов в современном узбекском языке. Анализируются причины появления неологизмов, их типы, источники заимствования, распределение по сферам и влияние на общество. Подчёркивается важность правильного употребления новых слов в соответствии с нормами узбекского литературного языка.


        Annotation: this article explores the issue of new words and terms in the modern Uzbek language. It analyzes the reasons behind the emergence of neologisms, their types, sources of borrowing, field-specific distribution, and their impact on society. The importance of using these new terms in accordance with the norms of the Uzbek literary language is emphasized.

261-266 22 10

HAYOT VA O‘LIM CHEGARASIDA: BIOETIKANING ZAMONAVIY TIBBIYOTDAGI O‘RNI

G’uzorova Ozoda Uchqun qizi, Umarova Farida Saidikramovna, Elmurotova Dilnoza Baxtiyorovna

Annotatsiya: Ushda zamonaviy tibbiyot amaliyotida bioetikaning tutgan o‘rni, ayniqsa hayot va o‘lim bilan bog‘liq axloqiy muammolar doirasida tahlil etiladi. Ushbu maqola bioetikaning mazmuni, zamonaviy tibbiyotdagi roli hamda global va milliy kontekstdagi dolzarb muammolarni yoritishga bag‘ishlangan.

267-277 17 9

ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ БЎЙИЧА ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАРНИ МИЛЛИЙ ҚОНУНЧИЛИККА ЖОРИЙ ҚИЛИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Чориев Маҳмуджон Аҳмад ўғли.

Аннотация.


Мақолада Инсон ҳуқуқларини таъминлаш ва муҳофаза қилишда давлат органларининг роли, Инсон ҳуқуқларини таъминлаш ва муҳофаза қилишда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг ахамияти, Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлар, Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишда Омбудсман институтининг ўрни, Инсон ҳуқуқларини мониторинг қилиш ва келгуси чоралар бўйича миллий институтлар фаолиятини белгилаш, Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази фаолияти, Миллий превентив механизм қийноқларни олдини олиш механизми, Нодавлат нотижорат ташкилотларининг инсон ҳуқуқларини таъминлаш ва ҳимоя қилишдаги ролини янада ривожлантиришнинг устуворлигини таъминлашга қаратилган қатор таклиф ва тавсиялар илгари сурилган.

278-284 26 19

O‘QUV JARAYONIDA BILISH JARAYONLARINING ROLI: NEYROPSIXOLOGIK VA PEDAGOGIK JIHATLAR

Dilnavoz AlimatovnaXoliqova

Аннотация: В статье рассмотрена роль когнитивных процессов (внимания, памяти, восприятия, мышления, речи) в процессе обучения с учетом нейропсихолого-педагогических аспектов. L.S. Выготский, Дж. Пиаже, Г. Гарднер и А.R. Теории Лурия, э.Газиев, З.Были проанализированы взгляды нишановых, а также их практическое применение в образовании.


Annotatsiya: Maqolada oquv jarayonida bilish jarayonlarining (diqqat, xotira, idrok, tafakkur, nutq) neyropsixologik va pedagogik jihatlari hisobga olingan holdagi roli korib chiqildi. L.S. Vigotskiy, J. Piaje, G. Gardner va A.R. Luriya nazariyalari, E.Goziev, Z.Nishonovalarning qarashlari, shuningdek, ularning talimda amaliy qollanilishi tahlil qilindi.


Annotation: the article examined the role of cognitive processes (attention, memory, perception, thinking, speech) in the educational process, taking into account neuropsychological and pedagogical aspects. L.S. Vigotsky, J. Piaje, G. Gardner and A.R. Luria theories, E.Goziev, Z.The views of the nishanovas, as well as their practical application in education, were analyzed.

285-291 20 19

ZAMONAVIY TA’LIMDA O‘YIN TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI

M. ISAYEVA

Аннотация: В этой статье рассматриваются требования к классическому образованию и требования к современному обучению. К сравнительному анализу были привлечены мнения ученых об инновационных образовательных технологиях. Игровые технологии широко раскрыты. Можно получить информацию о классификации игровых технологий, сферах применения, масштабах.


Annotatsiya: ushbu maqolada klassik ta’lim talablari va zamonaviy o‘qitish talablari o‘rganilgan. Innovatsion ta’lim texnologiyalari borasidagi olimlar fikrlari qiyosiy tahlilga tortilgan. O‘yin texnologiyalari keng ko‘lamda ochib berilgan. O‘yin texnologiyalarining tasniflanishi, qo‘lanish sohalari, ko‘lami  haqida ma’lumotlar olish mumkin.


Annotation: this article explores the requirements of classical education and the requirements of modern teaching. The opinions of scientists on innovative educational technologies are drawn to comparative analysis. Game technologies are widely revealed. Information can be obtained about the classification of Game technologies, areas of application, scope.

292-295 18 10

BADIIY MATNLARDA REALIYALARNING TARJIMASI: LOKALIZATSIYA HAMDA EGZOTIZATSIYA

Asrorova E'zoza Azamat qizi, Abdullayeva Zarina Shuxrat qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada badiiy matn tarjimasida realiyalarning o‘rni va ularni tarjima qilishdagi asosiy yondashuvlar — lokalizatsiya va egzotizatsiya — ilmiy asosda tahlil qilinadi. Har ikkala strategiyaning afzalliklari va kamchiliklari batafsil ko‘rib chiqilib, realiyalarning tarjima sifati va madaniyatlararo muloqotdagi ahamiyati yoritiladi. Misollar asosida turli usullarni amaliyotda qo‘llash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.


Annotation: This article provides a scholarly analysis of the role of realia in the translation of literary texts and the main strategies for conveying them — localization and exoticization. The advantages and disadvantages of both approaches are thoroughly examined, with emphasis on their impact on translation quality and intercultural communication. Practical examples are provided to illustrate the application of these strategies.


Аннотация: В статье на научной основе анализируется роль реалий в переводе художественных текстов и основные подходы к их переводу — локализация и экзотизация. Подробно рассматриваются преимущества и недостатки обеих стратегий, подчеркивая важность реализма для качества перевода и межкультурной коммуникации. На примерах рассмотрены возможности применения различных методов на практике.

296-302 20 13

TERGOVCHI FAOLIYATIDA INSON HUQUQLARINI TA’MINLASH TAMOYILLARI

SODIQOV NODIRBEK SOBURALIEVICH

ANNOTATSIYA: Tergovchi faoliyatida inson huquqlarini ta'minlash tamoyillari, ayniqsa, jinoyatlarni tergov qilish jarayonida muhim o‘rin tutadi. Ushbu tamoyillar, tergov jarayonida har bir shaxsning huquq va erkinliklariga rioya qilishni ta'minlashni maqsad qilgan bo‘lib, jinoiy ishni tekshirishda inson huquqlarining himoya qilinishini kafolatlaydi. Shuningdek, bu tamoyillar adolatli va xolis tergov olib borilishiga, tergovchilarning professional va etik me'yorlarga muvofiq ish tutishiga xizmat qiladi.

303-307 19 12

AMALGA OSHIRILGAN ISLOHOTLARI NATIJASIDA HUJJATLARNI SOXTALASHTIRISH JINOYATLARINI OLDINI OLISH BO‘YICHA OLIB BORILGAN ISHLAR SAMARASI

IBROHIMOV JASURBEK SHERMUHAMMADOVICH

ANNOTATSIYA:  Bugungi kunga kelib, hujjatlarni soxtalashtirish bilan bog‘liq bo‘lgan jinoyatlar sodir etilishi usullari o‘zgarganligi bu turdagi jinoyatlarni fosh etish va tergov qilishda bir qator qiyinchiliklarni yuzaga keltirib chiqarmoqda. Bizga ma’lumki bu turdagi jinoyatlar asosan davrlarga hamda makonga qarab sodir etilish usullari turlicha bo‘lib o‘zgarib turadi.

308-310 17 7

МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ МОРФОЛОГИИ В ШКОЛЕ

Урунова Фируза Хайдаровна, Бахриддинова Захро Хасановна
Аннотация: В статье рассматриваются основные подходы к преподаванию морфологии в современной школе. Освещены трудности усвоения морфологических понятий учащимися, а также методы, способствующие повышению эффективности обучения. Представлены примеры упражнений и рекомендации для учителей.
474-479 25 23

TOLALI OPTIKA VA UNING TIBBIYOT ASBOBLARIDA ISHLATILISHI

Usmonova Yulduz Baxtiyor qizi, Marjona Abdisamadova Feruzovna, Sattarov Yorqin Karimovich

Annotatsiya: Tolali optika sohasidagi ilmiy yutuqlar va texnologik taraqqiyot insoniyatning ko‘plab sohalarida, jumladan tibbiyotda ham muhim o‘zgarishlarga sabab bo‘ldi. Tolali optika — bu yorug‘lik signallarini juda ingichka va egiluvchan tolalar orqali uzatishga asoslangan texnologiya bo‘lib, u yuqori tezlikda va yuqori aniqlikda ma’lumotlarni uzatish imkonini beradi. Ushbu texnologiya tibbiyot asboblarida keng qo‘llanilib, diagnostika va davolash jarayonlarini sezilarli darajada yaxshilaydi.

317-322 36 9

O'ZBEK VA RUS TILIDA BO'G'IN KO'CHIRISH QOIDALARI

Shamsiddinova Ma’sumaxon Zohidjon qizi, Abdullayev Sirojiddin Shaxsultanovich

Annotatsiya: Oʻzbek va rus tillari – ikki turli til oilasiga mansub boʻlishiga qaramay, yozma nutqda boʻgʻin koʻchirish qoidalari muhim oʻrin tutadi. Ushbu maqolada ikki tildagi boʻgʻin tuzilishi va ularni satr oxirida qanday koʻchirish mumkinligi tahlil qilinadi, oʻxshash va farqli jihatlar ko‘rib chiqiladi hamda amaliy misollar orqali tushuntiriladi.


Аннотация: Узбекский и русский языки относятся к разным языковым семьям, однако в письменной речи правила переноса слогов играют важную роль. В данной статье рассматриваются особенности слогового строения в обоих языках и анализируются правила переноса слогов в конце строки. Также обсуждаются сходства и различия между двумя языками, приводятся практические примеры.


Annotation: Uzbek and Russian languages belong to different language families, yet syllable hyphenation rules play an important role in written speech. This article analyzes the structure of syllables in both languages and examines how words can be divided at the end of a line. It also compares similarities and differences between the two languages and provides practical examples.

323-325 24 11

REAKTIV QUVVATNI QOPLASH

Abdullayev A'zam Alisher o'g'li

Annotatsiya: Reaktiv quvvatni qoplash elektr energetika tizimlarida muhim ahamiyatga ega bo‘lgan jarayonlardan biridir. Elektr energiyasining samarali yetkazilishi va tizimning barqaror ishlashi uchun reaktiv quvvatni boshqarish zarur. Reaktiv quvvat elektr tarmoqlarida mavjud bo‘lgan va asosan magnit maydonlarni hosil qilish uchun sarflanadigan quvvat turi hisoblanadi. U elektr energiyasining haqiqiy ishlatiladigan qismidan farq qiladi va tizimda ortiqcha bo‘lsa, energiya yo‘qotilishiga, transformator va uzatish liniyalarining haddan tashqari issiqlanishiga olib keladi. Shu bois, reaktiv quvvatni to‘g‘ri boshqarish va qoplash elektr tizimining samaradorligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi.

326-333 20 6

MORPHO SEMANTICS, NOUN ANALYZATION OF MORPHEMES WITH SUFFIXES *FUL AND *LESS.

Khayitbaev Otakhon Shokirovich

Abstract: These days, there is a great deal of discussion on the morphosemantic purpose of suffixes like as "full" and "less," amongst others. However, it appears that in order to get more knowledge about them, we need to address the qualities of the nouns with which they are related in order to talk about the features of the nouns.

334-338 36 21

IMPROVING IMAGE QUALITY BASED ON THE SRCNN ALGORITHM

Turdali Jumayev Saminjonovich

Abstract. Improving the quality of digital images, in particular, restoring high-resolution versions of low-resolution images, is one of the most relevant research areas in artificial intelligence today. This article considers an image quality improvement algorithm based on the Super-Resolution Convolutional Neural Network (SRCNN) model. SRCNN is the first super-resolution model developed based on a convolutional neural network, which has high efficiency in converting low-resolution images into high-quality ones. The article analyzes the architecture, operating principle, advantages and disadvantages of the model, and highlights areas of practical application. The results show that using the SRCNN model provides much higher quality in restoring image clarity and detail compared to traditional interpolation methods.

339-345 24 9

SHE’RIY TARJIMA MUAMMOLARI

Sodiqova Dinora Faxriddin qizi

Аннотация: В статье анализируются основные проблемы, возникающие в процессе поэтического перевода, факторы, их вызывающие, а также теоретические и практические подходы, используемые при переводе. В то же время рассматриваются грамматические проблемы и трудности, возникающие при поэтических переводах. Кроме того, рассматриваются вопросы перевода на примерах из произведений Алишера Навои и современной узбекской поэзии, обсуждаются взгляды современных теоретиков поэзии и перевода на поэтический перевод. Цель статьи — пролить свет на лингвистические, эстетические, культурные и грамматические аспекты поэтического перевода.


Annotation: This article analyzes the main problems that arise in the process of poetic translation, the factors that cause them, and the theoretical and practical approaches used in translation. At the same time, grammatical problems and difficulties encountered in poetic translations are also examined. In addition, translation issues are considered using examples from Alisher Navoi and modern Uzbek poetry, and the views of contemporary poetry and translation theorists on poetic translation are presented. The article aims to shed light on the linguistic, aesthetic, cultural, and grammatical aspects of poetic translation.


Annotatsiya: Mazkur maqolada she’riy tarjima jarayonida yuzaga keladigan asosiy muammolar, ularni keltirib chiqaruvchi omillar va tarjimada qo‘llaniladigan nazariy hamda amaliy yondashuvlar tahlil qilinadi. Shu bilan birgalikda she'riy tarjimalarda uchraydigan grammatik muammolar va qiyinchiliklar ham ko'ring chiqiladi.Shuningdek, Alisher Navoiy va zamonaviy o‘zbek she’riyatidan misollar orqali tarjima masalalari ko‘rib chiqiladi, hamda hozirgi she'riyat va tarjima nazariyachilarining she'riy tarjima haqidagi fikrlari aytib o'tiladi.Maqola she’riy tarjimaning lingvistik, estetik, madaniy va grammatik jihatlarini yoritishga qaratilgan.

346-350 22 13

IQLIM O‘ZGARISHLARINI IQTISODIYOTGA TA’SIRI

XOLMURATOV BEKZOD DILSHOD O‘G‘LI

Bugungi kunda nafaqat O’zbekkistonda, balki butun jahonda iqlim o‘zgarishi tufayli yuzaga kelayotgan muammo va uning yechimini topishga intilishmoqda. Bu muammolar qatoriga atmosferada avtomobilladan chiqayotgan gazlarning ko‘payishi, yerning ustki qobig‘i haroratining ortishi, suv resurslari taqchilligi, tabiiy ofatlarning tez-tez takrorlanishi, sahrolashish jarayoni bilan birga sho’rlanishning o‘sishi va boshqalarni kiritish mumkin.

351-358 20 7

EKSPORT QILISH TIZIMI VA UNING ASOSIY RIVOJLANISH TENDENSIYALARI TAXLILI

XOLMURATOV BEKZOD DILSHOD O‘G‘LI

Qishloq xo‘jaligida amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlar tarmoqni barqaror rivojlantirish bo‘yicha bir qator muhim sanalgan huquqiy, tashkiliy va iqtisodiy chora-tadbirlar bosqichma – bosqich  amalga oshirib kelinmoqda. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020-2030 yillarga mo‘ljallangan strategiyasida ham agrar sohada tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirish va diversifikatsiyalashni qo‘llab-quvvatlash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan[1].


 


[1] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 23 oktyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020-2030 yillarga mo‘ljallangan strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5853-sonli Farmoni (https://lex.uz/).