Том 3 № 14 (2024): Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические исследования

						Показать Том 3 № 14 (2024): Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические исследования
Том 3 № 14 (2024): Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические исследования
Опубликован: 26-12-2024

«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya: Nazariy va amaliy izlanishlar» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.

Статьи

4-8 39 44

BYUDJET MABLAG`LARINI REJALASHTIRISH VA BOSHQARISHNING ASOSIY YO`NALISHLARI

Sherzod Choriyev

Ушбу мақолада давлат давлат бюджети маблағларини режаалаштириш ва бошқаришнинг бугунги кундаги аҳамияти чуқур ўрганилган. Бюджет маблағларини режалаштириш ва бошқариш Давлат ихтиёридаги марказлаштирилган пул жамғармаларининг самарали ижросини таъминлаши, давлат юритаётган сиёсатнинг муваффақиятли бўлиши имконини бериши ҳамда бюджетни кассали режалаштиришнинг хориж тажрибаси тадқиқ этилган.

4-8 52 69

BYUDJET MABLAG`LARINI REJALASHTIRISH VA BOSHQARISHNING ASOSIY YO`NALISHLARI

Sherzod Choriyev

Ушбу мақолада давлат давлат бюджети маблағларини режаалаштириш ва бошқаришнинг бугунги кундаги аҳамияти чуқур ўрганилган. Бюджет маблағларини режалаштириш ва бошқариш Давлат ихтиёридаги марказлаштирилган пул жамғармаларининг самарали ижросини таъминлаши, давлат юритаётган сиёсатнинг муваффақиятли бўлиши имконини бериши ҳамда бюджетни кассали режалаштиришнинг хориж тажрибаси тадқиқ этилган.

9-11 37 13

J. STYUART “DAUGHTER OF THE LEGEND” ROMANIDA QAHRAMONLAR TASVIRI

O.X. Ganiyeva

Styuart asarlari qahramonlari o’ziga xos va yorqin xarakterga ega bo’lib, ularning har biri muallifning chuqur psixologik kuzatuvlari va o’ziga xos ijodiy uslubi bilan yaratilgan. Bu qahramonlar odatiy qoliplardan yiroq bo‘lib, ularning ichki dunyosi, hissiyoti va murakkabliklari o‘quvchilarni hayratga soladi. Har bir qahramonning o‘ziga xos ovozi va harakati bor, ular muallif tomonidan o‘ta sinchkovlik bilan ishlangan. Steward ularni real hayotdan olingandek jonli qilib tasvirlashga intiladi, bu esa qahramonlarni o‘quvchilar uchun yanada yaqin qiladi. Mazkur maqolada biz muallifning “Daughter of the Legend” romani qahramonlarini tahlilga tortamiz.

9-11 32 22

J. STYUART “DAUGHTER OF THE LEGEND” ROMANIDA QAHRAMONLAR TASVIRI

O.X. Ganiyeva

Styuart asarlari qahramonlari o’ziga xos va yorqin xarakterga ega bo’lib, ularning har biri muallifning chuqur psixologik kuzatuvlari va o’ziga xos ijodiy uslubi bilan yaratilgan. Bu qahramonlar odatiy qoliplardan yiroq bo‘lib, ularning ichki dunyosi, hissiyoti va murakkabliklari o‘quvchilarni hayratga soladi. Har bir qahramonning o‘ziga xos ovozi va harakati bor, ular muallif tomonidan o‘ta sinchkovlik bilan ishlangan. Steward ularni real hayotdan olingandek jonli qilib tasvirlashga intiladi, bu esa qahramonlarni o‘quvchilar uchun yanada yaqin qiladi. Mazkur maqolada biz muallifning “Daughter of the Legend” romani qahramonlarini tahlilga tortamiz.

12-15 58 93

INKLYUZIV TA’LIM – HAMMA BOLALAR UCHUN TENG IMKONIYATLAR

M.Q. Xidirova , S.S. Ortiqova

Ushbu maqola inklyuziv ta’limning ahamiyati, uning jamiyatdagi roli va O‘zbekiston ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarni ko‘rib chiqadi. Inklyuziv ta’limning asosiy maqsadi har bir bolaning ehtiyojlariga mos ta’lim olish imkoniyatlarini ta’minlash va jamiyatda tenglik, adolat yaratishdir. O‘zbekiston Prezidentining ta’lim sohasidagi yondashuvlari va ta’lim mutaxassislari tomonidan olib borilayotgan islohotlar orqali inklyuziv ta’limni joriy etishning samaralari tahlil qilingan. Maqolada pedagoglar, innovatsion texnologiyalar va jamiyatdagi inklyuziv ta’limning o‘rni haqida ham muhim fikrlar taqdim etilgan. Bu maqola inklyuziv ta’limni rivojlantirishga qaratilgan tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.

12-15 200 101

INKLYUZIV TA’LIM – HAMMA BOLALAR UCHUN TENG IMKONIYATLAR

M.Q. Xidirova , S.S. Ortiqova

Ushbu maqola inklyuziv ta’limning ahamiyati, uning jamiyatdagi roli va O‘zbekiston ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarni ko‘rib chiqadi. Inklyuziv ta’limning asosiy maqsadi har bir bolaning ehtiyojlariga mos ta’lim olish imkoniyatlarini ta’minlash va jamiyatda tenglik, adolat yaratishdir. O‘zbekiston Prezidentining ta’lim sohasidagi yondashuvlari va ta’lim mutaxassislari tomonidan olib borilayotgan islohotlar orqali inklyuziv ta’limni joriy etishning samaralari tahlil qilingan. Maqolada pedagoglar, innovatsion texnologiyalar va jamiyatdagi inklyuziv ta’limning o‘rni haqida ham muhim fikrlar taqdim etilgan. Bu maqola inklyuziv ta’limni rivojlantirishga qaratilgan tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.

16-18 53 14

SHARLOTTA BRONTE — MASHHUR INGLIZ YOZUVCHISI VA SHOIRI

Shaxlo Xalilova, Nilufar Ergasheva

Sharlotta Bronte — mashhur ingliz yozuvchisi va shoiri, balogʻat yoshida omon qolgan uchta opa-singil Brontelarning eng kattasi, romanlari ingliz adabiyotining klassikasiga aylangan.  

16-18 44 11

SHARLOTTA BRONTE — MASHHUR INGLIZ YOZUVCHISI VA SHOIRI

Shaxlo Xalilova, Nilufar Ergasheva

Sharlotta Bronte — mashhur ingliz yozuvchisi va shoiri, balogʻat yoshida omon qolgan uchta opa-singil Brontelarning eng kattasi, romanlari ingliz adabiyotining klassikasiga aylangan.  

19-22 234 52

IJTIMOIY PEDAGOGIKADA DEVIANT XULQ-ATVOR MUAMMOSI

M.Q. Xidirova, K.Z. Toshpo‘latova

Ushbu maqolada yoshlardagi deviant xulq-atvor haqida fikr yuritilgan bo‘lib, deviant xulq-atvorning shakllanishida oilaning roli, uning rivojlanish omillari, turlari va bu sohada ilmiy ishlar olib borgan olimlarimiz keltirilgandir.

19-22 64 45

IJTIMOIY PEDAGOGIKADA DEVIANT XULQ-ATVOR MUAMMOSI

M.Q. Xidirova, K.Z. Toshpo‘latova

Ushbu maqolada yoshlardagi deviant xulq-atvor haqida fikr yuritilgan bo‘lib, deviant xulq-atvorning shakllanishida oilaning roli, uning rivojlanish omillari, turlari va bu sohada ilmiy ishlar olib borgan olimlarimiz keltirilgandir.

23-26 34 80

UZLIKSIZ TA’LIMNING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI

Shahnoza Xakimova

Ta’lim tizimi jamiyatning eng ustuvor va zalvorli sohalaridan biri hisoblanadi. Jahon ta’lim standartida norm ava nuzonlar uzluksiz ta’limning inavatsion bosqichlarini yuzaga chiqarishdan iborat. Horijlik adabiyotlar tahlilga ko’ra Baloniya konvensiya uzluksiz ta’lim sharoiti alohida muhim o’zin tutadi. Bugungi kunda O’zbekistonda ta’lim to’g’risida qonun Kadrlar tayorlash milliy dasturi farmonlari Oliy ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan malakali kadirlarni yetkazib chiqaruvchi ta’lim muassasalarini soni ortib borishi ham uzluksiz ta’limning davomiyligi taqozo etadi.

23-26 58 145

UZLIKSIZ TA’LIMNING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI

Shahnoza Xakimova

Ta’lim tizimi jamiyatning eng ustuvor va zalvorli sohalaridan biri hisoblanadi. Jahon ta’lim standartida norm ava nuzonlar uzluksiz ta’limning inavatsion bosqichlarini yuzaga chiqarishdan iborat. Horijlik adabiyotlar tahlilga ko’ra Baloniya konvensiya uzluksiz ta’lim sharoiti alohida muhim o’zin tutadi. Bugungi kunda O’zbekistonda ta’lim to’g’risida qonun Kadrlar tayorlash milliy dasturi farmonlari Oliy ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan malakali kadirlarni yetkazib chiqaruvchi ta’lim muassasalarini soni ortib borishi ham uzluksiz ta’limning davomiyligi taqozo etadi.

27-28 43 76

ERNEST XEMINGUEYNING “CHOL VA DENGIZ” ASARIDA CHOL OBRAZI VA TABIAT TASVIRI

Rushana Umarqulova , Sohiba Arzikulova

Bu maqolada Ernest Xemingueyning “Chol va dengiz” asaridagi obrazlar va ularning ahamiyatini ko‘rsatish orqali asar mazmun-mohiyati ochib berilgan. Maqolada asar muallifininf tabiat tasviridan mohirona foydalanishi mazkur qissaning qiymatini yanada oshirgani misollar orqali ko‘rsatilgan. Asarni jahon adabiyotining nodir durdonalaridan biriga aylantirgan omillar haqida fikr bildirilgan.

27-28 54 51

ERNEST XEMINGUEYNING “CHOL VA DENGIZ” ASARIDA CHOL OBRAZI VA TABIAT TASVIRI

Rushana Umarqulova , Sohiba Arzikulova

Bu maqolada Ernest Xemingueyning “Chol va dengiz” asaridagi obrazlar va ularning ahamiyatini ko‘rsatish orqali asar mazmun-mohiyati ochib berilgan. Maqolada asar muallifininf tabiat tasviridan mohirona foydalanishi mazkur qissaning qiymatini yanada oshirgani misollar orqali ko‘rsatilgan. Asarni jahon adabiyotining nodir durdonalaridan biriga aylantirgan omillar haqida fikr bildirilgan.

29-33 49 19

EXAMINATION OF THE MATERIALS, CURRICULUM, AND RESOURCES FOR ENGLISH INSTRUCTION IN LINGUISTIC EDUCATIONAL INSTITUTIONS

Saodat Nuritdinova

This research examines the curriculum, program frameworks, and textbooks utilized in English instruction inside philological educational institutions. It seeks to comprehend how diverse materials and curricula facilitate the effective instruction and acquisition of English. The investigation employs a mixed-methods approach, combining qualitative analysis of textbooks and curriculum with quantitative surveys of educators and students. The results underscore significant strengths and flaws in existing approaches and offer recommendations for improving English language instruction in these institutions.

29-33 53 47

EXAMINATION OF THE MATERIALS, CURRICULUM, AND RESOURCES FOR ENGLISH INSTRUCTION IN LINGUISTIC EDUCATIONAL INSTITUTIONS

Saodat Nuritdinova

This research examines the curriculum, program frameworks, and textbooks utilized in English instruction inside philological educational institutions. It seeks to comprehend how diverse materials and curricula facilitate the effective instruction and acquisition of English. The investigation employs a mixed-methods approach, combining qualitative analysis of textbooks and curriculum with quantitative surveys of educators and students. The results underscore significant strengths and flaws in existing approaches and offer recommendations for improving English language instruction in these institutions.

41-43 59 30

XALQ OG‘ZAKI IJODI ASOSIDA KELAJAK AVLODLARGA AXLOQIY TARBIYA BERISH

Qurbonoy Shononova, Alijon Esanov

Ushbu maqolada xalq Og‘zaki ijodining kelajak avlodlarga axloqiy tarbiya berishda qanday ahamiyatga ega ekanligini va yoshlarni ijtimoiy masalalar va mumommolarga nisbatan ongli qarashga yo‘naltirishdagi ahamiyati. Yosh avlod ta'lim tarbiyasiga bo‘lgan munosabat. Xalq og‘zaki ijodining milliy va axloqiy identifikatsiyani mustahkamlashdagi o‘rni kabi kabi masalalar yoritiladi.

41-43 51 20

XALQ OG‘ZAKI IJODI ASOSIDA KELAJAK AVLODLARGA AXLOQIY TARBIYA BERISH

Qurbonoy Shononova, Alijon Esanov

Ushbu maqolada xalq Og‘zaki ijodining kelajak avlodlarga axloqiy tarbiya berishda qanday ahamiyatga ega ekanligini va yoshlarni ijtimoiy masalalar va mumommolarga nisbatan ongli qarashga yo‘naltirishdagi ahamiyati. Yosh avlod ta'lim tarbiyasiga bo‘lgan munosabat. Xalq og‘zaki ijodining milliy va axloqiy identifikatsiyani mustahkamlashdagi o‘rni kabi kabi masalalar yoritiladi.

44-46 31 18

THE BRONTE SISTERS AND THEIR IMPORTANT CONTRIBUTION IN LITERATURE

Madina Pardayeva

Charlotte, Emily, and Anne Brontë defied convention and personal tragedy to produce books that can still set the mind on fire and break conventional ways of perceiving things. Her stories are masterly intertwining’s of emotion and intellect, reverberating with nascent notions of self-determination, morality, and human nature in its most ferocious aspects. This article looks into the eventful lives and incredible legacies of these literary giants, discussing how their unique vision rewrote 19th-century literature and continues to reverberate today.

44-46 47 33

THE BRONTE SISTERS AND THEIR IMPORTANT CONTRIBUTION IN LITERATURE

Madina Pardayeva

Charlotte, Emily, and Anne Brontë defied convention and personal tragedy to produce books that can still set the mind on fire and break conventional ways of perceiving things. Her stories are masterly intertwining’s of emotion and intellect, reverberating with nascent notions of self-determination, morality, and human nature in its most ferocious aspects. This article looks into the eventful lives and incredible legacies of these literary giants, discussing how their unique vision rewrote 19th-century literature and continues to reverberate today.

34-40 168 67

SHUKUR XOLMIRZAYEV O‘ZBEK MILLIY HIKOYACHILIK SAN’ATININING SAN'ATKORI

Osiyo Eshdavlatova, Gavhar Jòrayeva

Shukur Xolmirzayev XX asr o'zbek adabiyotining rivojlanishiga katta hissa qo'shgan taniqli yozuvchidir. U o'zining yuksak badiiy mahorat bilan yaratilgan betakror nasri bilan o'zbek xalqi ma'naviyatining yuksalishida o'ziga xos o'ringa ega. Sh.Xolmirzayev J.London, E.Xeminguey, S.Tompson kabi jahonning mashhur yozuvchilari qatorida tabiat mavzusida takrorlanmas asarlar yaratdiki, bu yozuvchi ijodining alohida bo'rtib ko'rinib turuvchi bir qirrasidir. Maqolada Shukur Xolmirzayevning hikoyachilikdagi badiiy mahorati uning tabiat va inson munosabatlari aks etgan hikoyalari orqali tadqiq etilgan.  

34-40 70 51

SHUKUR XOLMIRZAYEV O‘ZBEK MILLIY HIKOYACHILIK SAN’ATININING SAN'ATKORI

Osiyo Eshdavlatova, Gavhar Jòrayeva

Shukur Xolmirzayev XX asr o'zbek adabiyotining rivojlanishiga katta hissa qo'shgan taniqli yozuvchidir. U o'zining yuksak badiiy mahorat bilan yaratilgan betakror nasri bilan o'zbek xalqi ma'naviyatining yuksalishida o'ziga xos o'ringa ega. Sh.Xolmirzayev J.London, E.Xeminguey, S.Tompson kabi jahonning mashhur yozuvchilari qatorida tabiat mavzusida takrorlanmas asarlar yaratdiki, bu yozuvchi ijodining alohida bo'rtib ko'rinib turuvchi bir qirrasidir. Maqolada Shukur Xolmirzayevning hikoyachilikdagi badiiy mahorati uning tabiat va inson munosabatlari aks etgan hikoyalari orqali tadqiq etilgan.  

47-49 45 40

LISONIY SHAXS SHAKLLANISHIDA PSIXOLOGIK OMILNING TA’SIRI

Surayyo Saatova

Antroposentrik tilshunoslikda lisoniy shaxs bir qator sohalarning ajralmas obyekti hisoblanadi. So‘zlovchi inson tadqiqotlar diqqat markazida bo‘lar ekan, bu holat zamonaviy tilshunoslikda kommunikatsiya jarayoni, muomala madaniyati muammolarini shakllantirish uchun alohida ahamiyatga ega. Jamiyatda inson nutqiga ijtimoiy omillar bilan birga madaniy va psixologik omillar ham o‘z ta’sirini o‘tkazadi. Insonning nutqi u haqida ma’lumot berib, uning individual-psixologik xarakter xususiyatlarini ham ifodalaydi. Chunki jamiyatda kommunikatsiya jarayonida shaxsning psixologik, ma’naviy va ijtimoiy holati nutqining semantikasida yaqqol namoyon bo‘ladi. Bu o‘rinda linvopersonologiyaning psixolingvistika, lingvokulturologiya, sotsiolingvistika, etnolingvistika va boshqa shu kabi sohalar bilan bir nuqtada kesishishini taqozo qiladi. Bugungi kunda tilni yaratuvchi insonga bo‘lgan yangicha yondashuvlar lisoniy shaxsni har tomonlama o‘rganish uning muloqot jarayonida nutqiy xatti-harakatlariga yangicha qarashga imkon bermoqda.

47-49 82 18

LISONIY SHAXS SHAKLLANISHIDA PSIXOLOGIK OMILNING TA’SIRI

Surayyo Saatova

Antroposentrik tilshunoslikda lisoniy shaxs bir qator sohalarning ajralmas obyekti hisoblanadi. So‘zlovchi inson tadqiqotlar diqqat markazida bo‘lar ekan, bu holat zamonaviy tilshunoslikda kommunikatsiya jarayoni, muomala madaniyati muammolarini shakllantirish uchun alohida ahamiyatga ega. Jamiyatda inson nutqiga ijtimoiy omillar bilan birga madaniy va psixologik omillar ham o‘z ta’sirini o‘tkazadi. Insonning nutqi u haqida ma’lumot berib, uning individual-psixologik xarakter xususiyatlarini ham ifodalaydi. Chunki jamiyatda kommunikatsiya jarayonida shaxsning psixologik, ma’naviy va ijtimoiy holati nutqining semantikasida yaqqol namoyon bo‘ladi. Bu o‘rinda linvopersonologiyaning psixolingvistika, lingvokulturologiya, sotsiolingvistika, etnolingvistika va boshqa shu kabi sohalar bilan bir nuqtada kesishishini taqozo qiladi. Bugungi kunda tilni yaratuvchi insonga bo‘lgan yangicha yondashuvlar lisoniy shaxsni har tomonlama o‘rganish uning muloqot jarayonida nutqiy xatti-harakatlariga yangicha qarashga imkon bermoqda.

50-52 35 17

PROFESSIONAL TA’LIM O‘QUVCHILARI KASBIY KOMPETENSIYALARINI WORLDSKILLS STANDARTLARI ASOSIDA SHAKLLANTIRISHNING DOLZARBLIGI

Ilxom Sharapov

Mazkur maqolada professional ta’lim tizimida o‘quvchilarning kasbiy kompetensiyalarini WorldSkills xalqaro standartlari asosida shakllantirishning dolzarbligi, afzalliklari va amaliy yondashuvlari yoritilgan. Xususan, zamonaviy o‘quv dasturlarining WorldSkills mezonlariga muvofiqlashtirilishi, o‘qituvchilarning malaka oshirish tizimi, innovatsion texnologiyalarning o‘quv jarayoniga tatbiqi va musobaqalarning o‘quvchilar kompetensiyalariga ta’siri tahlil qilingan.