465
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
OTTO LIMAN FON SANDERS VA USMONLI ARMIYASINING
MODERNIZATSIYASI
Boltayev Oxun Obid o’g’li
Osiyo Xalqaro Universiteti “Ijtimoiy fanlar va texnika” fakulteti,
Tarix va filologiya kafedrasi, o’qituvchisi.
email:
9690798@gmail.com
https://doi.org/10.5281/zenodo.15661276
Annotatsiya.
Ushbu maqolada Germaniyaning harbiy rahbari Otto Liman fon
Sandersning Usmonli imperiyasidagi faoliyati, xususan, Birinchi Jahon Urushi davridagi roli va
Gallipoli janglaridagi boshqaruvi tahlil qilinadi. Maqolada Liman fon Sandersning Turkiyada
harbiy-siyosiy vazifalari, uning ichki qarama-qarshiliklarga qarshi kurashi hamda Usmonli
armiyasining islohoti yo‘lidagi sa’y
-
harakatlari o‘rganilgan. Shuningdek, uning Usmonli
imperiyasining harbiy strategiyasiga ta’siri va nemis harbiy ta’sirining ahamiyati ham ko‘rib
chiqiladi.
Kalit so’zlar:
Otto Liman fon Sanders, Usmonli imperiyasi, Birinchi Jahon Urushi,
Gallipoli jangi, harbiy boshqaruv, harbiy islohotlar, nemis harbiy ta’siri, Turkiyada harbiy
missiya, ichki qarama-qarshiliklar, harbiy strategiya.
Liman fon Sanders Germaniya imperiyasi armiyasida yuqori lavozimlarda xizmat qilgan
harbiy rahbarlardan biridir. U Birinchi Jahon Urushi vaqtida, ayniqsa, Turkiya (Usmonli
imperiyasi) hududida faoliyat ko‘rsatgan. 1913
-yildan 1918-yilgacha u Usmonli imperiyasining
harbiy maslahatchisi va Mudofaa boshqarmasi boshlig‘i bo‘lgan. Liman fon Sanders Usmonli
armiyasining qayta tashkil topishi va jangovar samaradorligini oshirishda muhim rol o‘ynagan.
Ayniqsa, 1915-yilda Gallipoli janglarida (Dardanellarning mudofaasida) Usmonli
qo‘shinlariga yordam berib, Antanta kuchlariga qarshi muvaffaqiyat qozonishida katta hissa
qo‘shgan.
1913-yilda Otto Liman fon Sanders Usmonli imperiyasining harbiy maslahatchisi sifatida
Konstantinopolga (hozirgi Istanbul) yuborildi. Bu vaqt Usmonli imperiyasi ichki va tashqi
siyosiy inqirozlar, harbiy zaifliklar va xalqaro bosim ostida edi. Liman fon Sanders bu vaziyatda
Usmonli armiyasini modernizatsiya qilish, mudofaa tizimini takomillashtirish va Germaniya
bilan harbiy aloqalarni mustahkamlash uchun mas’ul bo‘ldi. Uning kelishi Usmonli harbiy
missiyasi ustidan nazoratni o‘z qo‘liga olishi bilan kechdi. Ammo uning faoliyati doimo oddiy
emas, bir qancha murakkabliklar va qarama-
qarshiliklarga duch keldi. U, o‘zining tajribasi va
ilmiy yondashuvi bilan Usmonli harbiy tizimining boshqaruv uslubiga o‘zgarishlar kiritishga
harakat qildi. Liman fon Sanders Usmonli imperiyasidagi harbiy missiyaning boshlig‘i sifatida
o‘zining barcha harbiy vakolatlarini amalga oshirishni istadi. U Konstantinopolda joylashgan
harbiy komissiyaning rahbari bo‘lib, Usmonli armiyasining yuqori boshqaruviga mas’ul edi.
Ammo uning bu harakati mahalliy siyosiy va harbiy doiralarda katta noroziliklarni
keltirib chiqardi. Turkiyada o‘sha davrda mavjud bo‘lgan ichki kuchlar va millatchi harakatlar
Liman fon Sandersning chet el vakili sifatida harbiy boshqaruvga aralashishidan xavotirda edilar.
Shuningdek, u Usmonli imperiyasining harbiy resurslarini samarali taqsimlash, yangi
harbiy texnologiyalar va usullarni joriy qilishga harakat qildi. Ammo bu jarayon oson kechmadi,
chunki turk ofitserlari orasida ruhiy tushkunlik va tartibsizlik mavjud edi. Liman fon Sanders
harbiy komissiya doirasida bir qator islohotlar amalga oshirdi, shu jumladan harbiy xizmatdagi
yosh cheklovlar va xizmat tartibini yangilash. 1915-yilda
466
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
Birinchi jahon urushi davomida Gallipol yarim orolida bo‘lib o‘tgan janglarda Liman fon
Sandersning strategik mahorati aniq ko‘rsatildi. Antanta davlatlari kuchlari Gallipol hududiga
bosqin uyushtirgan paytda, u Usmonli armiyasini boshqarib, kuchlarni samarali joylashtirish va
mudofaa chizig‘ini mustahkamlashga muvaffaq bo‘ldi. Liman fon Sandersning o‘z vaqtida qabul
qilgan qarorlari va harbiy boshqaruvi Antanta kuchlarining muvaffaqiyatsizligini ta’minladi. U
o‘zining tajribasidan foydalanib, mudofaa chizig‘ini qayta tashkil qildi, harbiy taktikalarga
yangicha yondashdi va kuchlarni tezkor tarzda harakatga keltirdi. Bu janglar Usmonli
imperiyasining urushdagi eng muhim mudofaa yutug‘i sifatida tarixga kirgan. Liman fon
Sandersning faoliyati davomida Turkiyada ichki siyosiy vaziyat ham murakkablashdi. Harbiy
missiyaga qarshi turk millatchilari va siyosiy kuchlari o‘z noroziliklarini bildirganlar. Ayrim
hollarda uning faoliyati siyosiy intrigalarga va milliy manfaatlarga zid bo‘lib ko‘rindi.
Shuningdek, turk harbiy doiralari orasida ruhiy tushkunlik, tartibsizlik va xizmatga
nisbatan noroziliklar mavjud edi. Bu holat Liman fon Sandersning boshqaruvini
murakkablashtirdi, chunki u o‘zining Germaniyadagi tajribasini Turkiyada to‘liq amalga oshirish
imkoniyatiga ega bo‘lmadi. Ammo unga qaramay, u harbiy missiyani saqlab qoldi va o‘zining
taktik va strategik g‘oyalarini amalga oshirishga harakat qildi.
Xulosa
Otto Liman fon Sandersning Turkiyadagi harbiy faoliyati Birinchi jahon
urushining muhim voqealaridan biri bo‘lib, Usmonli imperiyasining urushdagi muvaffaqiyati va
harbiy tashkilotining modernizatsiyasi uchun katta ahamiyatga ega edi. U o‘zining bilim va
tajribasi bilan Usmonli armiyasining qayta tashkil etilishiga, mudofaa tizimining kuchayishiga va
jangovar muvaffaqiyatlarga hissa qo‘shdi. Biroq uning faoliyati ko‘plab ichki qarama
-
qarshiliklar, siyosiy muammolar va harbiy doiralardagi qiyinchiliklar bilan kechdi. Shu sababli,
Liman fon Sandersning Turkiyadagi faoliyati nafaqat harbiy, balki siyosiy nuqtai nazardan ham
chuqur o‘rganishga loyiqdir. U tarixda Usmonli imperiyasining oxirgi yillari va Birinchi jahon
urushi davridagi muhim shaxs sifatida qoladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Liman von Sanders.
Fünf Jahre Türkei
. Berlin, 1920,
418 S
2.
Лудшувейт Е. Ф. Турция в годы Первой мировой войны 1914—1918 гг. ... М.:
Издательство Московского университета, 1966. —
387 с
3.
Boltayev, O. (2024). XX ASR BOSHLARIDA GERMANIYA VA TURKIYA
ITTIFOQINING
MARKAZIY
OSIYOGA
TA'SIRI.
Modern
Science
and
Research
,
3
(12), 556-564.
4.
Boltayev, O. (2023). A GENERAL DESCRIPTION OF THE POLITICAL AND
DIPLOMATIC PROCESSES IN CENTRAL ASIA IN THE MIDDLE OF THE 18TH
CENTURY.
Modern Science and Research
,
2
(9), 145-149.
5.
Boltayev, O. (2024). QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA
BUXORO,
XIVA
VA
KO’CHMANCHILAR
BILAN
OLIB
BORGAN
DIPLOMATIYASI.
Modern Science and Research
,
3
(10), 64-68.
6.
Obid o’g’li, B. O. QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA
BUXORO,
XIVA
VA
KO’CHMANCHILAR
BILAN
OLIB
BORGAN
DIPLOMATIYASI.
7.
Boltaev, O. (2024). BUKHARA'S CARAVAN TRADE AND ITS ROLE ON THE SILK
ROAD.
Analytical Journal of Education and Development
,
4
(10), 293-297.
467
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
8.
Boltayev, O. (2025). TARIX FANI UCHUN YOZMA VA OG’ZAKI
MANBALARNING SHAKLLANISHI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 909-917.
9.
Boltayev, O. (2025). XITOY (SIN) IMPERIYASINING JUNG ‘OR XONLIGINI
ISTILO QILISH ARAFASIDA MARKAZIY OSIYODA SIYOSIY VAZIYAT.
Modern
Science and Research
,
4
(2), 1029-1037.
10.
Boltayev, O. (2025). XITOY (SIN) IMPERIYASINING JUNG ‘OR XONLIGINI
ISTILO QILISH ARAFASIDA MARKAZIY OSIYODA SIYOSIY VAZIYAT.
Modern
Science and Research
,
4
(2), 1029-1037
11.
Boltayev, O. (2025). XVIII ASR BOSHLARIDA BUXORO XONLIGI HUDUDIGA
KO’CHMANCHI
QABILALARNING
HUJUMLARI
VA
HUKUMRON
QATLAMNING
ULARGA
QARSHI
HARAKATLARIGA
UMUMIY
TAVSIF.
Modern Science and Research
,
4
(3), 791-799.
12.
Boltayev, O. (2025). XVIII ASR O ‘RTALARIDA MARKAZIY OSIYODAGI
SIYOSIY VA XALQARO MUNOSABATLARIGA ERONNING TA’SIRI.
Modern
Science and Research
,
4
(4), 1457-1466
13.
Gulyamov, A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT
BOSHQARUVI, TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI.
Modern Science and Research
,
4
(1),
790-798.
14.
Gulyamov, A., & Xamidova, R. (2025). ABU RAYHON BERUNIY BUYUK
QOMUSIY OLIM.
Modern Science and Research
,
4
(2), 758-766.
15.
Gulyamov, A. (2025). BUXORO AMIRLIGIDA ISTIQOMAT QILGAN MILLIY-
ETNIK GURUHLAR.
Modern Science and Research
,
4
(2), 1020-1028.
16.
Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah
Rules and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations.
EUROPEAN
JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION
,
4
(9), 189-194.
17.
Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in
the Bukhara Emirate.
Miasto Przyszłości
,
53
, 964-969.
18.
Gulyamov, A. (2024). BUXORO MUZEYNING TASHKIL TOPISHI TARIXI.
Modern
Science and Research
,
3
(12), 659-667.
19.
Gulyamov, A., & Atoyeva, M. (2025). ABU ALI IBN SINO
–
ILM-FAN TARIXIDAGI
BUYUK ALLOMA.
Modern Science and Research
,
4
(3), 591-599.
20.
Gulyamov, A. (2025). O ‘RTA ASR SHAHARLARINING DEMOGRAFIK HOLATI,
SHAHARLARNING KENGAYISHI, AHOLINING IJTIMOIY TARKIBI.
Modern
Science and Research
,
4
(3), 974-983.
21.
Gulyamov,
A.
(2025).
TARIX
SAHIFALARIDA
SOHIBQIRON
AMIR
TEMUR.
Modern Science and Research
,
4
(4), 449-459.
22.
Gulyamov, A. (2025). BUXORO VOHASIDA DINIY MAROSIM VA URF-
ODATLARDAGI TRANSFARMATSIYA JARAYONLARINING ETNOGRAFIK
TAHLILI.
Modern Science and Research
,
4
(4), 1676-1686.
23.
Юсупович, К. С. (2024). КРАТКИЙ ОБЗОР НА ВЗАИМООТНОШЕНИЯ
УЗБЕКИСТАНА И ДВИЖЕНИЯ “ТАЛИБАН”, НА ФОНЕ ЗАХВАТА ТАЛИБАМИ
ВЛАСТИ В АФГАНИСТАНЕ В 2021 ГОДУ.
TA’LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI
ONLAYN
ILMIY
JURNALI
,
4
(11),
227
–
229.
Retrieved
from
468
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
24.
Yusupovich, K. S. (2024). Abu Hafs Kabir and the Spread of the Hanafi Madhhab in
Transoxiana.
EUROPEAN
JOURNAL
OF
INNOVATION
IN
NONFORMAL
EDUCATION
,
4
(9),
204
–
207.
Retrieved
from
https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/4079
25.
Каримов Сухроб Юсупович. (2024). ОРДЕН НАКШБАНДИЯ: ИСТОРИЯ,
УЧЕНИЕ И ВЛИЯНИЕ.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14509878
26.
С. Ю. Каримов. (2025). РОЛЬ ФАЙЗУЛЛЫ ХОДЖАЕВА В ИСТОРИИ
УЗБЕКИСТАНА.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14741491
27.
Нийозова Гулчехра Шерматовна, & Каримов Сухроб Юсупович. (2025). КУСАМ
ИБН
АББАС
И
ИСЛАМИЗАЦИЯ
СРЕДНЕЙ
АЗИИ.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14736948
28.
Каримов Сухроббек Юсупович. (2025). ТАРИКАТ ЯССАВИЯ: ИСТОРИЯ,
УЧЕНИЕ И ВЛИЯНИЕ.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14872554
29.
Нийозова Гулчехра Шерматовна, & Каримов Сухроб Юсупович. (2025).
ВОЗНИКНОВЕНИЕ
СУННИЗМА
И
ШИИЗМА.
ОТЛИЧИЕ
ДВУХ
ТЕЧЕНИЙ.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14908934
30.
Karimov Suxrobbek Yusupovich. (2025). THE ROLE OF KHAN UZBEK IN
SPREADING
ISLAM
IN
THE
GOLDEN
https://doi.org/10.5281/zenodo.15027058
31.
Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi.
Science and Education, 3(10), 385-389.
32.
Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan
during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN
NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.
33.
Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk
Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World.
Miasto Przyszłości, 53,
956-959.
34.
Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI
BO‘LGAN “TURKISTON MUXTORIYATI”. Moder
n Science and Research, 3(12),
609-613.
35.
Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH
TARIXI. Modern Science and Research, 4(1), 663-672.
36.
Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI. Medicine,
pedagogy and technology: theory and practice, 2(11), 154-159.
37.
Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING
KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.
38.
Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE
EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)),
319-325.
39.
Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT
(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.
40.
Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF
THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.
469
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
41.
Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.
EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),
179-183.
42.
Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS
DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB
INVASION.
43.
Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA
HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.
44.
Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA
O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research,
3(12), 339-343.
45.
Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR
DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI
ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.
46.
Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991
YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.
47.
Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM
–
FANNING
RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341
–
345. https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071
48.
Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING
AYANCHLI TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2), 212
–
215. Retrieved from
http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308
49.
Muyiddinov Bekali. (2023). THE ROLE OF BUKHARA AND OTHER CITIES IN THE
MILITARY ART AND ARMY STRUCTURE OF KHOREZMSHAHS .
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 35(3), 55–
58.
Retrieved from https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/10035
50.
Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "
СОЧИНЕНИЯ
.
ТОМ
I.
ТУРКЕСТАН
В
ЭПОХУ
МОНГОЛЬСКОГО
НАШЕСТВИЯ
" THE HISTORY OF THE CREATION
OF THE WORK. MODERN SCIENCE AND RESEARCH, 3(1), 699
–
702.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555
51.
Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA
KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN
SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646
–
648. https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887
52.
MB Bahodir o’g’li. (2024). Military Art of Turkish Khaganate in the Early Middle Ages.
European Journal of Innovation in Nonformal Education, 4(16), 223
–
227.
https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2705/2586
53.
XORAZMSHOHIDLAR DAVLATI HAYOTIDA TURKON XOTUNNING O’RNI.
(2024). MEDICINE, PEDAGOGY AND TECHNOLOGY: THEORY AND PRACTICE,
2(4), 463-469. https://universalpublishings.com/index.php/mpttp/article/view/5192
54.
Muyiddinov Bekali Bahodir o'g'li. (2024). The coronation and campaigns of Alexander
The Great.
МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И
ПРАКТИКА, 2(5), 400–
https://doi.org/10.5281/zenodo.11222912
55.
Sayfutdinov F., & Sharipov D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION:
HISTORICAL DEVELOPMENT AND PROSPECTS.
Journal of Universal Science
Research
,
3
(1(Special
issue),
300
–
304.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/65623
470
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
56.
Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI
O'QITISHDAGI AHAMIYATI.
57.
Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ
XALQINING YORITILISHI.
58.
Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of
Karakalpak.
EUROPEAN
JOURNAL
OF
INNOVATION
IN
NONFORMAL
EDUCATION
,
4
(3), 149-155.
59.
Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY
VA ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.
Modern Science and Research
,
3
(12),
852-858.
60.
Ярашова, М. . (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ
ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.
Modern Science and Research
,
3
(10), 362
–
368.
Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901
61.
Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ
УСУЛЛАРИ.
Modern Science and Research
,
3
(11), 782
–
787. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057
62.
Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf
Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.
Miasto
Przyszłości
,
52
,
622
–
625.
Retrieved
from
https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679
63.
Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM
-KECHAKLAR VA
ULAR
BILAN
BOG’LIQ
ATAMALAR
TAVSIFI.
Modern
Science
and
Research
,
3
(12), 621
–
632. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
64.
Toshpo’latova,
S.
(2025).
BO’LAJAK
TARIX
O’QITUVCHILARINING
PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK
TAYYORGARLIGINING
UMUMIY
KONTSEPTSIYASI VA AHAMIYATI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 481-484.
65.
Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA
O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI. Modern Science
and Research, 4(1), 177-186.
66.
Toshpo’latova, S., & Tursunova, S. (2025). TURKISTONDAGI–
BIRINCHI
DRAMMA.
Modern Science and Research
,
4
(3), 468-480.
67.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ
ALLOMALARINING DIDAKTIK QARASHLARI. Modern Science and Research,
3(12), 985-993.
68.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI
OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI. Modern Science and Research, 3(12), 994-
1003.
69.
Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–
QADRIYATLAR BESHIGI. Modern Science and Research, 3(12), 1228-1238.
70.
Toshpo'latova Shaxnoza Shuhratovna. (2024). ILK UYG'ONISH DAVRI
NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI
TARIX
FANIGA
QIZIQTIRIS
METODIKASI.
471
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 6
71.
Toshpo’latova, S. (2024). TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR.
Modern Science and Research, 3(11), 774-782.
72.
Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных
научных исследований, 2(5), 453
-462.
73.
Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research,
3(5), 522-529.
74.
Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID
FIKRLAR. Modern Science and Research, 3(12), 353-361.
75.
Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District.
Modern Science And Research, 3(5), 148-151.
