XITOY (SIN) IMPERIYASINING JUNG‘OR XONLIGINI ISTILO QILISH ARAFASIDA MARKAZIY OSIYODA SIYOSIY VAZIYAT.

1029

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

XITOY (SIN) IMPERIYASINING JUNG‘OR XONLIGINI ISTILO QILISH

ARAFASIDA MARKAZIY OSIYODA SIYOSIY VAZIYAT.

Boltayev Oxun Obid o’g’li

Osiyo Xalqaro Universiteti “Ijtimoiy fanlar va texnika“ fakulteti, Tarix va filologiya kafedrasi.

email:

9690798@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.14902042

Annotatsiya.

Maqolada VII asrning 30-40-yillaridan boshlab Jung‘or xonligida ijtimoiy-

iqtisodiy keskinlikning kuchayishi, tinimsiz urushlar va ularning davlatga ta’siri yoritilgan.

Xususan, 1732-1752 yillar oralig‘ida xonlikning Rossiya imperiyasi, Qo‘qon xonligi, qozoq

juzlari va boshqa qo‘shni davlatlar bilan olib borgan harbiy-siyosiy munosabatlari tahlil

qilinadi. Urushlar davlat resurslarini tugatib, xalq xo‘jaligiga jiddiy zarar yetkazgan.

Shuningdek, Rossiya bilan Jung‘or xonligi o‘rtasida ziddiyatli savdo-siyosiy

munosabatlar ham kelib chiqqan. XVIII asrning 50-yillariga kelib, Jung‘or xonligi inqirozga

uchrab, Sin imperiyasi tomonidan istilo qilina boshlagan.

Kalit so’zlar:

Jung‘or xonligi, Rossiya imperiyasi, Qo‘qon xonligi, Qozoq juzlari,

Sirdaryo, Toshkent, Turkiston, Qalmoqlar, Sibir, Sin imperiyasi, Ijtimoiy-iqtisodiy inqiroz,

Harbiy-siyosiy ziddiyatlar, Savdo-siyosat mojarolari.

THE POLITICAL SITUATION IN CENTRAL ASIA ON THE EVE OF THE

CONQUEST OF THE DZUNGAR KHANATE BY THE CHINESE (SIN) EMPIRE.

Abstract.

The article discusses the intensification of socio-economic tensions in the

Dzungar Khanate from the 30s-40s of the 7th century, incessant wars and their impact on the

state. In particular, the military-political relations of the khanate with the Russian Empire, the

Kokand Khanate, the Kazakh zhuzes and other neighboring states between 1732 and 1752 are

analyzed. The wars depleted state resources and caused serious damage to the national

economy. Conflicting trade and political relations also arose between Russia and the Dzungar

Khanate. By the 50s of the 18th century, the Dzungar Khanate was in crisis and began to be

conquered by the Sin Empire.

Keywords:

Dzungar Khanate, Russian Empire, Kokand Khanate, Kazakh zhuzes,

Syrdarya, Tashkent, Turkestan, Kalmyks, Siberia, Sin Empire, Socio-economic crisis, Military-

political conflicts, Trade-political conflicts.

ПОЛИТИЧЕСКАЯ СИТУАЦИЯ В СРЕДНЕЙ АЗИИ НАКАНУНЕ

ЗАВОЕВАНИЯ ДЖУНГАРСКОГО ХАНСТВА КИТАЙСКОЙ (СИНСКОЙ)

ИМПЕРИЕЙ.

Аннотация.

В статье рассматривается усиление социально-экономической

напряженности, постоянные войны и их влияние на государство в Джунгарском ханстве

1030

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

в 30-40-х годах VII века. В частности, анализируются военно-политические отношения

ханства с Российской империей, Кокандским ханством, казахскими жузами и другими

соседними государствами в 1732—1752 годах. Войны истощили государственные ресурсы

и нанесли серьезный ущерб национальной экономике. Между Россией и Джунгарским

ханством также возникли противоречивые торговые и политические отношения. К

1850-м годам Джунгарское ханство находилось в кризисе и было завоевано империей

Синь.

Ключевые слова:

Джунгарское ханство, Российская империя, Кокандское ханство,

казахские жузы, Сырдарья, Ташкент, Туркестан, калмыки, Сибирь, Империя Син,

Социально-экономический

кризис,

Военно-политические

конфликты,

Торгово-

политические конфликты.

XVII asrning 30-40 yillaridan boshlab Jung‘or xonligida ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar

keskinlashib, tinimsiz urushlar xonlikni og‘ir siyosiy va ma’naviy tushkunlikka olib kelgan.

Natijada esa, davlatning iqtisodiy resurslari barcha yo‘nalishlarda kurash olib borishga

еtmay qola boshlagan. Ammo, hukumron tabaqalar urushni ijtimoiy-iqtisodiy muammolarni hal

qilish vositasi sifatida qaraganlar va tinimsiz urushlar davom ettirilgan. 1732 yilda Sirdaryoning

yuqori oqimidagi Ketma Duba, 1723 va 1734 yil Toshkent, 1736-1738 yillarda qalmoqlar burut

(XVII-XVIII asrlarda qirg‘izlar tarixiy adabiyotlarda shu nom bilan tilga olingan)lar, Oltoy

uryanxaylari bilan, 1744 yilda yana brutlar bilan, 1748 yilda Pulanij ulusi bilan, 1745-1746

yillarda G‘arbiy Turkistonda Abdukarimbiy (Qo‘qon xoni 1733-1750 yy) degan knyaz bilan

doimiy kurashlar olib borganlar. Toshkent, Turkiston, Inoq shaharlari ular hukumronligi ostida

bo‘lgan58. Bu urushlar katta xarajatlardan tashqari inson resurslariga ham katta zarar keltirgan.

Shuningdek, Jung‘or xonligiga nisbatan qo‘shi davlatlarning dushmanona munosabatini

kuchayishiga sabab bo‘lgan. O‘sha vaqtdagi dunyoning yangi kuchayib kelayotgan yirik

imperiyalaridan biri bo‘lgan Rossiya imperiyasi bilan Jung‘or xonligining munosabatlari goh

ziddiyatli, goh do‘stona bo‘lganligini tarixiy adabiyotlardagi ma’lumotlar tasdiqlaydi. Jung‘or

xonligining so‘nggi bora harbiy-siyosiy jihatdan ustunligi XVIII asrning 40-yillari o‘rtalarigacha

bo‘lgan davrni o‘z ichiga oligan. Bu davrda faol tajovuzkor siyosat yuritgan xonlik qozoq

juzlarini o‘ziga bo‘ynsundirishni boshlagan. Shuningdek, ular yashagan Yettisuv, Sharqiy

Qozog‘iston hududlaridan qozoqlarni siqib chiqara boshlaganlar. 1741-1742 yillarda

Jung‘orlarning O‘rta va Kichik juzga navbatdagi hujumi Rossiya imperiyasi aralashuvi bilan

to‘xtatilgan59 . Ammo, tarixiy adabiyotlardagi ma’lumotlar bu borada bir-biriga zid keladi. G.E.

Grumm-Grjimaylo ma’lumotlarida keltirilishicha, rasman qozoqlar Rossiya imperiyasining

vassali bo‘lsalarda, 1742 yilda ulardan Jung‘or xonligi vassallari sifatida o‘lpon olishini

1031

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

tasdiqlashga majbur bo‘lgan60 . Qozoqlar masalasida 1744-1745 yillarda Oyratlar va Rossiya

imperiyasi o‘rtasidagi ziddiyatli munosabatlar vujudga kelgan. Ushbu ziddiyatdan Rossiya

imperiyasining aholi va ularni qo‘riqlovchi askarlari kam sonli bo‘lgan Sibir mintaqasi ayniqsa

aziyat chekkan. Oyratlar Sibir shaharlariga, Ust-Kamenegorsk, Semipalatinsk qal’alari,

Kolыvano-Voskresensk zavodi atrofida qo‘shin to‘plab Rossiya imperiyasiga tahdid qila

boshlaganlar61 . Ikki o‘rtada urush xavfi vujudga kela boshlagan. Rossiya va Jung‘or xonligi

o‘rtasidagi munosabatlarda Sibirda savdo qilish masalalarida ham ziddiyatlar kelib chiqa

boshlagan bo‘lib, buning oqibatida Rossiya ma’murlari Sibirdagi buxoroliklarni temir bilan

savdo qilishini ta’qiqlaganlar. Savdo ta’qiqlariga qarshi Jung‘or xoni o‘zining noroziligini

bildirib 1750 yilda Sibir gubernatoriga elchi yuborgan . Ikki o‘rtada muammoli masalalar

ko‘payib, o‘zaro munosabatlar keskinlashib borgan. Ikki davlat ham Sibir aholisidan yasoq

(soliq) ola boshlagan. Tarixiy adabiyotlarda, Jung‘or xonligi 1752 yilga qadar Rossiyaga tobe

bo‘lgan Janubiy Sibirdagi Barabin tatarlaridan ham o‘lpon-soliqlar yig‘ib olganligi bilan bog‘liq

ma’lumotlar mavjud63. Bu ikki davlat o‘rtasidagi siyosiy-diplomatik aloqalarni ziddiyatli

bo‘lishiga xizmat qilgan. Qozoqlarni o‘z vassallariga aylantirishdan tashqari Jung‘or feodallari

Volgabo‘yiga ko‘chib ketgan qalmoqlarni Jung‘oriya va unga yaqin hududlarga ko‘chib kelishga

chorlaganlar va birgalikda Sin imperiyasi, Markaziy Osiyodagi boshqa davlatlarga qarshi

kurashnimo‘ljallaganlar. Galdan Boshoktu xon (1671-1697 yy) davrida Sin davlati bilan doimiy

kurash jarayonida Volgabo‘yi qalmoqlari bilan Jung‘or xonligi o‘rtasidagi munosabatlar deyarli

uzilib qolgan bo‘lib, Sevan-Rabdan (1697-1727 yy) davrida o‘zaro munosabatlar rivojlanib

borgan64. Ayniqsa, Jung‘or xonligida inqiroz boshlanish arafasida xonlikning iqtisodiy va

harbiy kuchi kamayib borayotganligini anglagan Galdan-Seren 1743-1745 yillarda Qalmoq

xonligi malikasi Darma-Bala bilan bir necha bora qalmoqlarni Jung‘oriyaga qaytish masalasini

muhokama qilib xabar almashgani tarixiy adabiyotlarda keltirib o‘tilgan65 . Bu vaqtda Qalmoq

xonligining Rossiya imperiyasiga vassal bo‘lganligini inobatga olgan holda ikki o‘rtadagi

vaziyat ziddiyatli bo‘lanligini anglash qiyin emas. Qozoq juzlari, Volgabo‘yi va Sibir

hududlaridagi mojarolar Rossiya imperiyasi va Jung‘or xonligi o‘rtasida urush holatini keltirib

chiqarishi mumkin edi. Urush kelib chiqmaganligining asosiy sababi uzoqqa cho‘zilgan imperiya

chegaralarini mudofa qilish imkonini bo‘lmaganligi, Rossiya imperiyasining bu vaqtdagi

siyosiy-harbiy nuqtai-nazardan еtarli ta’sir kuchiga ega bo‘lmaganligi hisoblangan. Chunki,

Janubiy Sibir bo‘ylab 3 ming km chegarasida XVIII asrning 40-yillarida 8150 askari bor bo‘lgan

xolos. 1750 yilda ularning soni 10 mingdan sal oshgan66 . Ikkinchi tomondan 1745 yilda

Qo‘qon xoni Abdukarimbiyning Toshkent va Turkiston shaharlariga hujum qilib, dasht bilan

savdoda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan bu shaharlarni jung‘orlardan tortib olishi bo‘lgan.

1032

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

Bu jung‘orlarning Sirdaryo havzasidagi hukumronligiga zarba bo‘lib, ular katta qo‘shinni

Kolыvano-Voskresensk zavodi hududidan olib Sirdaryo bo‘ylariga yurish uchun tashlashga

majbur bo‘lganlar67 . O‘zaro munosabatlarning ziddiyatli bo‘lishi iqtisodiy aloqalarga ham ta’sir

ko‘rsatgan. So‘nggi bora Rossiya ta’sirida bo‘lgan Semipalatinskdan so‘nggi savdo karvoni

Jung‘oriyaga qarab 1752 yilning 27 oktyabrida yo‘lga chiqqan. Shundan so‘ng Rossiya bilan

Jung‘oriya savdosi butunlay to‘xtab qolgan. Chunki, Jung‘or xonligida boshlanib ketgan siyosiy

kurashlar jarayonida jung‘or feodallarining o‘zlari savdo karvonlarini talay boshlashlari bunga

sabab bo‘lgan68 . XVIII asrning 50-yillarida Jung‘or xonligini qulash jarayoni tezlashib, taxt

uchun kurashlar va Sin imperiyasi tomonidan Jung‘oriyani istilo qilish boshlangan. Ushbu

murakkab vaziyatda Rossiya imperiyasi o‘z betarafligini saqlab qolishga harakat qilgan.

Rossiya-Jung‘oriya diplomatik munosabatlarining so‘nggi davri (1745-1758 yy)da Rossiya

gubernatorlarining Jung‘or xonligiga kelgan vakillarining xabarlari ultimatum tarzida bo‘lib,

ruslarning razvedka xarakteridagi harakatlari kuchaygan69 . Shuningdek, Rossiya imperiyasi

Jung‘or xonligining ichki kurashlari va Sin istilosi davrida zaiflashuvidan chegara muammosini

bartaraf etib olishga harakat qilgan70 . Rossiya imperiyasi Sin istilosi va zulmidan qochgan

Jung‘oriya aholisining asosiy qismini o‘z himoyasiga ham olganligi tarixiy ahamiyatga ega

bo‘lib hisoblanadi. Sharqiy Turkiston hududi savdo-iqtisodiy munosabatlarda qulay hududda

joylashgan bo‘lib, savdo karvonlari kesishgan muhim strategik ahamiyatga ega bo‘lgan. Sharqiy

Turkistonda hukumronlik qilish uchun Xitoy va Jung‘or xonligi asosiy da’vogar davlatlar bo‘lib,

Jung‘or xonligi o‘troq mintaqa va savdo bozorlariga ega bo‘lish orqali harbiy qudratini

oshirishga umid bog‘lasa, Xitoy tomoni Jung‘orlarni harbiy-siyosiy qudratini kuchsizlantirish

maqsadida ushbu mintaqaga da’vo qilgan. Aholi musulmon bo‘lgan Sharqiy Turkistonda XVI

asr davomida naqshbandiya tariqati tarqalib, uning yangi oqimlari vujudga kelgan. Sharqiy

Turkistonda naqshbandiya tariqati vakillari o‘zaro raqobatlashuvchi ikki guruhga Oqtog‘li va

Qoratog‘li xo‘jalar71ga bo‘linib ketganlar. Oq va qora tog‘lik atamasining kelib, chiqishiga

ularning bosh kiyimi rangi sabab bo‘lgan. Tog‘lik esa G‘arbiy Turkiston aholisi Sharqiy

Turkiston aholisiga bergan umumiy nomi bo‘lib hisoblanishi xususidagi ma’lumotlarni Ch.Ch.

Valixonov keltirib o‘tgan72 . Sharqiy Turkistondagi ijtimoiy-siyosiy harakatlarni XVI asrdan

boshlab ushbu guruh еtakchilari ishtirokisiz tasavvur etib bo‘lmagan. Sharqiy Turkistonda

Chig‘atoyxon avlodlarini hokimiyatdan chetlashtirib borib, xo‘jalar dunyoviy hokimiyatni ham

bosib olganlar. Ayniqsa, Oqtog‘li xo‘jalardan bo‘lgan Oppoqxo‘ja73 1680 yilda Chig‘atoylardan

bo‘lgan Ismoilxonni jung‘orlar yordamida taxtdan ag‘darib hokimiyatni to‘liq qo‘lga olgan74 .

Offoqxo‘ja tomonidan hokimiyatni qo‘lga olinishida Tibetdagi lamaizm ruhoniylari va kofir

jurg‘orlarning xizmatlari katta bo‘lganligi sababli oddiy aholi tomonidan qo‘llab-

quvvatlanmagan.

1033

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

Offoqxo‘ja xalq oldida kofirlarga xizmat qilmasligini isbotlashga harakat qilib,

Ismoilxonning ukasi Muhammad Aminni taxtga o‘tqizgan va uni qalmoqlarga hujum qilishga

ko‘ndirgan. Muhammad Amin75 Jung‘oriyaga hujum qilgandan so‘ng qilib qo‘ygan ishidan o‘zi

ham qo‘rqib, toqqa qochib ketgan va o‘sha еrda hamrohlari tomonidan o‘ldirilgan. Offoqxo‘ja

yana taxtga o‘tirgan. Offoqxo‘ja qonuniy sulola vakillarni hokimiyatdan ag‘dargan, kofirlar

yordamida zo‘rlik bilan taxtni tortib olgan shaxs sifatida tarixda qolgan. Qalmoqlar Muhammad

Amin bosqini uchun qasos olishga kelganlarida Yorkentda bo‘lgan qora tog‘li xo‘jalarning

еtakchisi Doniyolxo‘ja ularga qo‘shilgan va buning evaziga qalmoqlardan Sharqiy Turkistonni

boshqarish huquqini olib, Oq tog‘li xo‘jalar еtakchisi Axmadni asir sifatida Ilibo‘yiga olib

ketilishiga erishgan76 . Hokimiyat yana qora tog‘li xo‘jalar qo‘ligi o‘tgan.

REFERENCES

1.

Абдукаримов Дж.А. Политическое положение Уратюбинского владения и Худжанда

в начале XVIII- до 40-х г. XIX вв. (по материалам «Мунтахаб ат-таварих»

Мухаммада Хакимхана). // Диссертatsiя на соискание ученой степени кандидата

исторических наук. – Худжанд-2020. - 191 с.

2.

Абдуманапов Р.А. Кипчаки в этногенезе Кыргызов. – Бишкек: -2015. - 200 с.

3.

Абрамзон С.М. Очерк культуры Киргизского народа. – Фрунзе: Издательство

Киргизского филиала Академии Наук СССР, 1946. - 122 с.

4.

Авляев Г.О. Происхождение калмыцкого народа. - 2-е изд., перераб. и исправл, -

Элиста: Калм. кн. изд-во, 2002. - 325 с.

5.

Boltayev, O. (2024). QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI.

Modern Science and Research

,

3

(10), 64-68.

6.

Obid o’g’li, B. O. QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI.

7.

Boltaev, O. (2024). BUKHARA'S CARAVAN TRADE AND ITS ROLE ON THE SILK

ROAD.

Analytical Journal of Education and Development

,

4

(10), 293-297.

8.

Boltayev, O. (2024). XX ASR BOSHLARIDA GERMANIYA VA TURKIYA

ITTIFOQINING MARKAZIY OSIYOGA TA'SIRI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

556-564.

9.

Boltayev, O. (2023). A GENERAL DESCRIPTION OF THE POLITICAL AND

DIPLOMATIC PROCESSES IN CENTRAL ASIA IN THE MIDDLE OF THE 18TH

CENTURY.

Modern Science and Research

,

2

(9), 145-149.

1034

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

10.

Boltayev, O. (2025). TARIX FANI UCHUN YOZMA VA OG’ZAKI MANBALARNING

SHAKLLANISHI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 909-917.

11.

Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). YOSHLAR DUNYOQARASHI

SHAKLLANISHIDA MILLIY TARBIYA VA TAʼLIMNING AHAMIYATI.

Modern

Science and Research

,

4

(1), 59-67.

12.

Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). IBN SINONING FALSAFIY

QARASHLARI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 52-58

13.

Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM – FANNING

RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341–345.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071

14.

Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING

AYANCHLI

TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2),

212–215.

Retrieved

from

http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308

15.

Muyiddinov Bekali. (2023). THE ROLE OF BUKHARA AND OTHER CITIES IN THE

MILITARY

ART

AND

ARMY

STRUCTURE

OF

KHOREZMSHAHS

.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 35(3), 55–58.

Retrieved from

https://www.newjournal.org/index.php/01/article/view/10035

16.

Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "СОЧИНЕНИЯ. ТОМ I. ТУРКЕСТАН В

ЭПОХУ МОНГОЛЬСКОГО НАШЕСТВИЯ" THE HISTORY OF THE CREATION OF

THE

WORK.

MODERN

SCIENCE

AND

RESEARCH,

3(1),

699–

702.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555

17.

Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA

KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN

SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646–648.

https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887

18.

MB Bahodir o’g’li. (2024). Military Art of Turkish Khaganate in the Early Middle Ages.

European Journal of Innovation in Nonformal Education, 4

(16), 223–227.

https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2705/2586

19.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk

Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World. Miasto Przyszłości, 53, 956-

959.

20.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi.

Science and Education, 3(10), 385-389.

21.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan

during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.

1035

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

22.

Ozodlik va mustaqillik g‘oyalarini, A. O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK

ORZUSI BO ‘LGAN “TURKISTON MUXTORIYATI” Haqqulov Mehriddin

Yunusovich.

23.

Azizovich, G. A., Vahobovna, S. G., & Haqqulov, M. Y. O ‘RTA OSIYO

OLIMLARINING KARTOGRAFIK MEROSI.

24.

Gulyamov, A. A. (2024). JАMIYАTIMIZNING IJTIMОIY-IQTISОDIY, MА’NАVIY-

MАDАNIY

SОHАLАRIDА

ОILАNING RОLI.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

36

(2), 149-153.

25.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules

and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations.

EUROPEAN JOURNAL

OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 189-194.

26.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in

the Bukhara Emirate.

Miasto Przyszłości

,

53

, 964-969.

27.

Gulyamov, A. (2024). BUXORO MUZEYNING TASHKIL TOPISHI TARIXI.

Modern

Science and Research

,

3

(12), 659-667.

28.

Gulyamov, A., & Ashurov, D. (2025). CHANGES IN THE LIFE OF THE WORLD'S

COUNTRIES AFTER WORLD WAR II.

Journal of universal science research

,

3

(1

(Special issue)), 333-341.

29.

Gulyamov, A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT

BOSHQARUVI, TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI.

Modern Science and Research

,

4

(1),

790-798.

30.

Boltayev, O. (2024). QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI.

Modern Science and Research

,

3

(10), 64-68.

31.

Obid o’g’li, B. O. QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI.

32.

Boltaev, O. (2024). BUKHARA'S CARAVAN TRADE AND ITS ROLE ON THE SILK

ROAD.

Analytical Journal of Education and Development

,

4

(10), 293-297.

33.

Boltayev, O. (2024). XX ASR BOSHLARIDA GERMANIYA VA TURKIYA

ITTIFOQINING MARKAZIY OSIYOGA TA'SIRI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

556-564.

34.

Boltayev, O. (2023). A GENERAL DESCRIPTION OF THE POLITICAL AND

DIPLOMATIC PROCESSES IN CENTRAL ASIA IN THE MIDDLE OF THE 18TH

CENTURY.

Modern Science and Research

,

2

(9), 145-149.

1036

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

35.

Boltayev, O. (2025). TARIX FANI UCHUN YOZMA VA OG’ZAKI MANBALARNING

SHAKLLANISHI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 909-917.

36.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT

(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

37.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF

THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

38.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),

179-183.

39.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS

DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

40.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA

HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

41.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA

O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research,

3(12), 339-343.

42.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR

DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI

ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

43.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991

YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

44.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar.

ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

45.

Xayrullayev,

U.

F.

(2023).

1918-1939

YILLARDA

POLSHANING

ICHKI

SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

46.

Nozimov, J. T. (2024). PSYCHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF CHILDREN FOR

FORMATION OF DEVELOPMENT FOR PREPARATION FOR UNIVERSITY.

Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(5), 575-578.

47.

Нозимов Ж. Т. и др. Социально-психологические особенности формирования

духовных потребностей в профессиональном развитии студентов //Science and

Education. – 2024. – Т. 5. – №. 5. – С. 455-459.

48.

Nozimov, J. (2019). The use of the trainings in developing intercultural competence in

students. In Психология образования будущего: От традиций к инновациям (pp. 112-

114).

1037

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

49.

Nozimov, J. T., & Usmanova, M. N. (2022). SOCİO-PSYCHOLOGİCAL ASPECTS OF

INTERNET ADDİCTİON AMONG STUDENTS. Педагогика и психология в

современном мире: теоретические и практические исследования, 1(10), 49-51.

50.

PSYCHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF CHILDREN FOR FORMATION OF

DEVELOPMENT FOR PREPARATION FOR UNIVERSITY. (2024).

Multidisciplinary

Journal

of

Science

and

Technology

,

4

(5),

575-

578.

https://mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/1502

51.

Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI

O'QITISHDAGI AHAMIYATI.

52.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ

XALQINING YORITILISHI.

53.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of

Karakalpak.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION

IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(3), 149-155.

54.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY

VA ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

852-858.

55.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI

ZARAFSHON

VOHASIDA

ETNOSLARARO

MUNOSABATLAR.

TA’LIM VA

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

3

(9), 1–5. Retrieved from

https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

56.

Sadullayev , U. . (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT. Medicine,

Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(4), 376–385.

57.

Sadullaev , U. . (2024). USE OF INFORMATION TECHNOLOGY IN EDUCATION.

Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(5), 344–352.

58.

Sadullaev, U. (2024). EDUCATION AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE: A NEW ERA

OF OPPORTUNITY. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(6),

238–241.

59.

Shokir o’g’li, S. U. (2024). Media literacy is a requirement of the modern world.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),

276-280.

60.

Shokir o’g’li, S. U. (2024). Media literacy is a requirement of the modern world.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),

276-280.