ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
631
PSIXOLOGIK EHTIYOJ
Mambetiyarova Venera Reyimbaevna
Qoraqalpoq Davlat Universiteti Pedagogika va Psixologiya kafedrasi assistant
Mirzambetov Ermag'anbet Bayrambay uli
Qoraqalpoq Davlat Universiteti Chimboy fakulteti Amaliy psixologiya yonalishi talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.14532855
Annotatsiya. Ushbu maqola psixologik ehtiyojlar tushunchasini, ularning turli turlarini va
ularni qondirishning inson rivojiga ta'sirini tahlil qiladi. Psixologik ehtiyojlar, insonning ichki
holatini, motivatsiyasini va jamiyatdagi o'rnini anglashga bo'lgan intilishlarini shakllantiradi.
Maslou ehtiyojlar piramidasidagi yuqori darajadagi ehtiyojlar, shuningdek, insonning o'zini
anglash, o'z-o'zini ifodalash va o'zining ruhiy holatini mustahkamlashdagi roli ko'rib chiqiladi.
Maqolada, psixologik ehtiyojlarni qondirishning psixologik salomatlikka, shaxsiy o'sishga va
jamiyatda muvaffaqiyatga erishishga qanday ta'sir ko'rsatishi haqida misollar keltiriladi.
Kalit so'zlar: Psixologik ehtiyojlar, motivatsiya, Maslou ehtiyojlar piramidası, o'zini
anglash, ruhiy salomatlik, shaxsiy o'sish, o'z-o'zini ifodalash, psixologiya.
PSYCHOLOGICAL NEEDS
Abstract. This article analyzes the concept of psychological needs, their various types and
the impact of their satisfaction on human development. Psychological needs shape a person's
internal state, motivation and aspirations to understand his place in society. The higher-level
needs in Maslow's pyramid of needs are considered, as well as their role in a person's self-
awareness, self-expression and strengthening his mental state. The article provides examples of
how the satisfaction of psychological needs affects psychological health, personal growth and
success in society.
Keywords: Psychological needs, motivation, Maslow's pyramid of needs, self-awareness,
mental health, personal growth, self-expression, psychology.
ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ ПОТРЕБНОСТЬ
Аннотация. В статье анализируется понятие психологических потребностей, их
различные виды и влияние их удовлетворения на развитие человека. Психологические
потребности формируют внутреннее состояние человека, его мотивацию и стремление
понять свое место в обществе. Рассмотрены высшие уровни потребностей в пирамиде
потребностей Маслоу, а также их роль в самосознании, самовыражении и укреплении
собственного психического состояния человека. В статье приведены примеры того, как
удовлетворение психологических потребностей может повлиять на психологическое
здоровье, личностный рост и успех в обществе.
Ключевые слова: Психологические потребности, мотивация, пирамида
потребностей Маслоу, самосознание, психическое здоровье, личностный рост,
самовыражение, психология.
Kirish:
Insonning hayoti murakkab va ko'plab ehtiyojlardan iboratdir. Biologik ehtiyojlar – bu
organizmning hayot faoliyatini davom ettirishi uchun zarur bo'lgan asosiy elementlar (ovqat, suv,
uy-joy), lekin psixologik ehtiyojlar esa insonning ichki holatini shakllantiradi. Psixologik
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
632
ehtiyojlar insonning o'zini anglashiga, o'z-o'zini ifodalashiga va ruhiy salomatligini
mustahkamlashga xizmat qiladi. Maslou ehtiyojlar piramidasida, psixologik ehtiyojlar biologik
ehtiyojlardan yuqorida turadi va insonning ijtimoiy aloqalar, muvaffaqiyatlar va o'zini anglashni
talab qiladi. Ushbu maqolada psixologik ehtiyojlar va ularning qondirilishi haqida tahlil olib
boriladi.
Asosiy qism:
1. Psixologik ehtiyojlar: Ta'rif va turlari.
Psixologik ehtiyojlar - bu insonning ruhiy, emosional va ijtimoiy rivojlanishiga bo'lgan
ehtiyojlar. Maslou ehtiyojlar piramidasida psixologik ehtiyojlar insonning xavfsizlik va biologik
ehtiyojlari qondirilgach, o'z-o'zini anglash, hurmatga sazovor bo'lish, ijtimoiy aloqalar va sevgiga
bo'lgan ehtiyojlar sifatida paydo bo'ladi. Ushbu ehtiyojlarni qondirish, shaxsning ichki
muvozanatiga, o'z-o'zini anglashiga va ijtimoiy muvaffaqiyatlariga ta'sir qiladi.
2. Maslou ehtiyojlar piramidasidagi psixologik ehtiyojlar.
Maslou ehtiyojlar piramidasida psixologik ehtiyojlar, ikki asosiy darajada joylashgan:
sevgi va ijtimoiy ehtiyojlar, shuningdek hurmat va o'zini anglash ehtiyojlari. Birinchi daraja,
odamning jamiyatda hurmatli o'rin topish va o'zini ijtimoiy jihatdan qabul qilish zaruriyatiga
bog'liq. Ikkinchi daraja, o'z-o'zini anglash va o'z potensialini to'liq ro'yobga chiqarishdan iborat
bo'lib, insonning o'zini ifodalash ehtiyojlarini o'z ichiga oladi.
3. Psixologik ehtiyojlarni qondirishning ta'siri
Psixologik ehtiyojlarni to'liq qondirish insonning umumiy psixologik salomatligini
yaxshilashga, o'z-o'ziga bo'lgan ishonchini oshirishga va jamiyatda muvaffaqiyatga erishishga
yordam beradi. Bunday ehtiyojlarni qondirmagan odamlar ko'pincha past o'z-o'ziga ishonish,
stress va bezovtalik kabi muammolarga duch kelishadi. Psixologik ehtiyojlarni qondirish,
shuningdek, o'zini sevish, o'z salomatligiga e'tibor berish, boshqalar bilan mustahkam aloqalar
o'rnatish va o'z orzularini amalga oshirish imkoniyatlarini yaratadi.
4. Psixologik ehtiyojlar va ruhiy salomatlik.
Psixologik ehtiyojlar, shuningdek, ruhiy salomatlikka ta'sir ko'rsatadi. Odamlar o'zlarining
psixologik ehtiyojlarini to'liq qondirganda, ular o'zini qulay va baxtli his qilishadi. Aksincha, bu
ehtiyojlar qondirilmaganida, depressiya, stress, xavotirlik va boshqa ruhiy kasalliklar rivojlanishi
mumkin. Psixologik ehtiyojlarning qondirilishi va ruhiy salomatlik o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni
tushunish, psixologik maslahat va terapiya sohasidagi mutaxassislar uchun juda muhimdir.
5. Psixologik ehtiyojlarni qondirishda muammolar va yechimlar
Hozirgi zamonda psixologik ehtiyojlarni qondirishda turli muammolar mavjud. Ijtimoiy
tarmoqlardagi stress va bosimlar, iqtisodiy noaniqlik va jamiyatdagi izolyatsiya kabi omillar
odamlarning psixologik ehtiyojlarini to'liq qondirishiga to'sqinlik qilishi mumkin. Ushbu
muammolarni hal qilish uchun individual va ijtimoiy yondashuvlar, shuningdek, psixologik
maslahatlar va psixoterapiya usullari muhim ahamiyatga ega.
Xulosa
:
Psixologik ehtiyojlar insonning ruhiy, emosional va ijtimoiy rivojlanishi uchun muhimdir.
Ularning qondirilishi, odamning o'z-o'zini anglashiga, o'zini ifodalashiga va jamiyatda
muvaffaqiyatga erishishga yordam beradi. Psixologik ehtiyojlarning to'liq qondirilishi ruhiy
salomatlikni yaxshilash, stressni kamaytirish va umumiy farovonlikni oshirishga olib keladi. Shu
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
633
bilan birga, zamonaviy jamiyatda psixologik ehtiyojlarni qondirishdagi muammolarni hal qilish
va ularga to'g'ri yondashish, individual va jamiyat salomatligini yaxshilashga yordam beradi.
REFERENCES
1.
Рейимбаевна, М. В. "ВОЗМОЖНОСТИ СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ
ТРЕНИНГОВ В РАЗВИТИИ ЖИЗНЕННЫХ ЦЕЛЕЙ У ПОДРОСТКОВ." Inter
education & global study 8 (2024): 455-461.
2.
Daribaev,
Atabay,
Arman
Sipatdinov,
and
Venera
Mambetiyarova.
"THE
RELATIONSHIP OF OUR YOUTH IN THE ERA OF GLOBALIZATION WITH THEIR
PARENTS DURING ADOLESCENCE." Modern Science and Research 3.5 (2024): 245-
247.
3.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Sipatdinov Arman Sharafatdinovich.
"GLOBALLASHUV ASRIDAGI YOSHLARIMIZNING O’SMIRLIK DAVRIDAGI
OTA-ONALAR BILAN MUNOSABATI." (2024).
4.
Jansulu, Tursinbaeva, and Mambetiyarova Venera. "SOTSIAL PSIXOLOGIYADA
SHAXS MUAMMOSI." (2024).
5.
Mambetiyarova, Venera, and Jansulu Tursinbaeva. "PERSONALITY PROBLEM IN
SOCIAL PSYCHOLOGY." Modern Science and Research 3.5 (2024): 303-305.
6.
Venera, Mambetiyarova. "PSYCHOLOGICAL ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP
BETWEEN CHILDREN AND PARENTS IN ADOLESCENCE." European International
Journal of Pedagogics 4.05 (2024): 16-19.
7.
Alpamıs, Bazarbaev, and Mambetiyarova Venera. "SOCIAL PSIXOLOGIYADA KISHI
TOPARLAR PSIXOLOGIYASI." Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning
zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari 31.2 (2024): 150-153.
8.
Mambetiyarova, Venera, and Sulaymon Nazarov. "RELATIONSHIP OF ADOLESCENT
CHILDREN IN THE FAMILY." Modern Science and Research 3.6 (2024).
9.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Nazarov Sulaymon. "RELATIONSHIP OF
ADOLESCENT CHILDREN IN THE FAMILY." (2024).
10.
Sipatdinov, Arman, and Venera Mambetiyarov. "KATTA MAKTABGACHA
YOSHDAGI BOLALARNING IJTIMOIYLASHISH JARAYONINI TO’G’RI TASHKIL
ETISH SHARTLARI." Modern Science and Research 3.10 (2024): 269-273.
11.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera, and Umirzakova Laylo Mansurjon Qizi.
"XARAKTER AKSENTUATSIYASI." Научный Фокус 2.19 (2024): 50-55.
12.
Venera, Mambetiyarova, and Shodiyorova Fazilat Obid Qizi. "SHAXSNING
EMOTSIONAL JABHASI VA UNI O’RGANISH METODLARI." Научный Фокус 2.19
(2024): 208-213.
13.
Reymbaevna,
Mambetiyarova
Venera.
"TATBIQIY
SOTSIAL
PSIXOLOGIYA." Научный Фокус 2.19 (2024): 47-49.
14.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera. "SHAXS TEMPERAMENTINI O’RGANISH
METODLARI." MASTERS 2.11 (2024): 9-16.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
634
15.
Rayimbayevna, Mambetiyarova Venera. "PSIXOLOGIK ADAPTATSIYS VA OILA
INTEGRATSIYASI." Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy
tendensiyalari va rivojlanish omillari 37.2 (2024): 150-153.
16.
Reyimbaevna,
Mambetiyarova
Venera.
"ETNOPSIXOLOGIYA
FANINING
PREDMETI,
VAZIFALARI
VA
METODLARI." Modern
education
and
development 15.7 (2024): 304-308.
17.
Mambetiyarova, Venera, and Aytbike Oralbaeva. "DIN PSIXOLOGIYASINING
ZAMONAVIY FANLAR TIZIMIDAGI TUTGAN O’RNI." Modern Science and
Research 3.12 (2024): 100-104.
18.
Ilyasova, Gulnaz, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "OILA SHAXS
IJTIMOIYLASHUVIGA
TA’SIR
KO’RSATUVCHI
MUHIM
OMIL
SIFATIDA." Modern Science and Research 3.12 (2024): 601-604.
19.
Tursinbaeva, Jansulu, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "TATBIQIY
IJTIMOIY PSIXOLOGIYANING RIVOJLANISH BOSQICHLARI VA UNING
AMALIY QO’LLANILISHI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 605-608.
20.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Jumabayeva Marupa. "OTA-ONA VA
FARZANDLAR
MUNOSABATINING
XUSUSIYATLARI." TADQIQOTLAR.
UZ 51.6 (2024): 20-23.
21.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Dáwletbaeva Gúmisay. "PSIXOLOGIK
ADAPTATSIYA VA OILA INTEGRATSIYASI." TADQIQOTLAR. UZ 51.6 (2024):
34-37.
22.
Maxsetbaeva, Dilnaz, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "MILLIY
XARAKTER VA ETNIK IDENTIKLIKNING SHAKLLANISHI VA ULARNING
GLOBAL O ‘ZGARISHLARDAGI ROLI." Modern Science and Research 3.12 (2024):
597-600.
23.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Musaeva Gulnur. "ETNOS VA MILLAT
TUSHUNCHALARINING QIYOSIY TAHLILI." TADQIQOTLAR. UZ 51.6 (2024): 38-
45.
24.
Bekbergenova, Diynara, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "DINNING
SHAXS SHAKLLANISHIDAGI O'RNI VA MOHIYATI." Modern Science and
Research 3.12 (2024): 593-596.
25.
Mambetiyarova,
Venera,
and
Feruza
Xojametova.
"ETNIK
GURUHLAR
PSIXOLOGIYASI
TIZIMIDA
ETNOSENTRIZMNING
YUZAGA
KELISH
BOSQISCHLARI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 106-110.
