Том 4 № 10 (2025)

Том 4 № 10 (2025)
Опубликован: 12-07-2025

Статьи

5-7 24 9

QURILISH SOHASINI IQTISODIY NAZORAT QILISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH

M. Siddiqov, B. Qo‘ng‘irov

Mazkur maqolada qurilish sohasida iqtisodiy nazorat tizimini takomillashtirish zarurati, mavjud muammolar va zamonaviy yondashuvlar tahlil qilinadi. Shu bilan birga, xalqaro tajriba asosida samarali nazorat mexanizmlari ishlab chiqish bo‘yicha takliflar beriladi.

8-12 77 20

GLOBALLASHUV SHAROITIDA YOSHLAR MAFKURAVIY IMMUNITETINI YUKSALTIRISH JAMIYAT TARAQQIYOTINING GAROVI

Iroda Muxitdinova

Ushbu maqolada globallashuv sharoitida yoshlar ongiga ko‘rsatilayotgan mafkuraviy ta’sirlar, ularning ijtimoiy hayotdagi tutgan o‘rni hamda bu jarayonda mafkuraviy immunitetni shakllantirishning dolzarbligi tahlil qilinadi. Globallashuv bilan birga kirib kelayotgan yot g‘oyalar, ommaviy madaniyat va axborot xurujlari yosh avlodning dunyoqarashi, qadriyatlari va milliy o‘zligiga ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bois, yoshlarni mafkuraviy tahdidlardan himoya qilish, ularni mustahkam g‘oyaviy asosda tarbiyalash, tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish orqali mafkuraviy immunitetini yuksaltirish bugungi kunning eng muhim vazifalaridan biri sifatida qaraladi. Maqolada bu borada ta’lim tizimi, ommaviy axborot vositalari, oilaning o‘rni va davlat siyosatining ahamiyati yoritiladi. Mafkuraviy immunitetining yuksalishi – jamiyat barqarorligi va taraqqiyotining asosiy garovi ekani asoslab beriladi.

13-17 20 11

JAHON SAVDO TASHKILOTIGA A’ZO BO‘LISHNING O‘ZBEKISTON UCHUN INTELLEKTUAL MULK SOHASIDAGI AHAMIYATI

Xusniddin Jumaqulov

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining Jahon savdo tashkilotiga (JST) a’zo bo‘lishining intellektual mulk huquqlarini tartibga solishdagi o‘rni va ahamiyati keng yoritiladi. Intellektual mulk sohasidagi xalqaro standartlar, xususan TRIPS bitimi (Savdo bilan bog‘liq intellektual mulk huquqlari to‘g‘risidagi bitim) doirasida O‘zbekiston zimmasiga yuklanadigan majburiyatlar va ularning milliy qonunchilikka ta’siri, shuningdek, JST a’zoligining ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy jihatdan qanday afzalliklar olib kelishi tahlil qilinadi. Shuningdek, so‘nggi yillarda O‘zbekiston qonunchiligida qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar, ularning amaliyotdagi ahamiyati va JSTga a’zo bo‘lishdagi tayyorgarlik darajasi ham yoritilgan.

18-22 18 10

THE FUTURE OF BANKING: DIGITAL TRANSFORMATION AND CYBERSECURITY STRATEGIES

Marjona Abdukhalimova

The emergence of digital technologies has significantly transformed many areas of modern life, including the manufacturing industry. Recognizing the transformative impact of finance, the European Union has implemented a comprehensive strategy focused on sustainable innovation to foster the development of the financial ecosystem. This Digital Finance Strategy highlights the approach adopted by Y and outlines its unique path toward accounting transformation.

23-26 20 8

TRANSFORMATION OF VALUES AND MORAL EDUCATION

Malika Mamadiyarova

Values are one of the foundations of social life. They are inherited from generation to generation through the cultural development of a society, the process of socialization and interactions with other cultures. Certain sets of values recognized by individual individuals form their sense of belonging to the group. The individual will be free to choose his or her own goals and to make a plan of future behavior based on a personal value system. The range and number of social roles of an individual is determined by the diversity of social groups in which he or she identities, the complex structure of activities and relationships in which he or she participates.

27-30 20 11

CORPORATE PR: TASKS AND WORKING METHODS

Asem Esengeldieva

This scientific thesis thoroughly analyzes the role and significance of corporate PR in modern business. The thesis outlines the primary tasks of corporate PR, including shaping and strengthening the company's image, managing public relations, ensuring communication during crisis situations, and developing internal communication strategies. It also examines the working methods of corporate PR, such as media planning, preparing press releases, engaging on social media, organizing events, managing sponsorship projects, and implementing information campaigns. Special attention is given to the impact of modern digital technologies and social media on PR activities. This thesis aims to deepen theoretical knowledge and develop practical skills in the field of corporate PR, offering recommendations for addressing related problems and their solutions.

31-33 37 14

AUDIOVIZUAL TARJIMA: SUBTITR VA DUBLYAJ O‘RTASIDAGI FARQ.

Aziza Toshpo'latova

Ushbu maqolada audiovizual tarjima turlaridan bo‘lgan subtitr va dublyaj haqida so‘z yuritiladi. Ularning asosiy xususiyatlari, afzallik va kamchiliklari, til o‘rganish va madaniyatlararo kommunikatsiyadagi roli taqqoslanadi. Tarjima texnologiyalarining rivojlanishi va bugungi kunda jahon kinematografiyasida qo‘llanilishiga ham alohida e’tibor qaratiladi.

34-42 16 7

EVALUATION OF THE EFFICIENCY OF THE USE OF INNOVATIVE TECHNOLOGIES IN THE ACTIVITIES OF DEHKAN FARM.

Yashnarbek Ergashov

This article studies the effectiveness of introducing innovative technologies in the activities of dehkan farms using the example of the Kashkadarya region. The analysis reveals that the use of advanced technologies such as drip irrigation, agrodrone monitoring, and digital agroplatforms has significantly increased productivity, net profit, and resource efficiency. The study identifies economic efficiency criteria based on practical experience in 2023 and illustrates them with relevant tables and diagrams. Based on the results of the article, it is concluded that the economic sustainability of dehkan farms can be ensured through the widespread introduction of innovative technologies.

43-46 24 6

OʻZBEKISTONDA INVESTITSIYA MUHITINI YAXSHILASH VA IQTISODIY OʻSISHNI JADALLASHTIRISH OMILLARI

Saidaxmat Abdunazarov , Mirazim Mirsaidov

Maqolada invistitsiya turlari, investitsiya kiritish, qurilishda pudratchi vazifalari, investitsiyaning iqtisodiy xavfsizlikdagi roli, mamlakat investitsiya jozibadorligini oshirish orqali investitsiyalarni jalb qilish va iqtisodiy xavfsizlik, iqtisodiyotning raqobatbardoshligi haqida maʼlumot berilgan

47-51 19 8

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ МЕТАФОРЫ И МЕТОНИМИИ В ФОЛЬКЛОРНЫХ ТЕКСТАХ

Дилафруз Унарова

Использование метафоры и метонимии в узбекских фольклорных текстах является важным фактором, раскрывающим художественно-эстетические и семиотические особенности народного устного творчества. В статье анализируется специфика использования метафоры и метонимии в узбекских народных сказках, эпосах, пословицах, загадках и других фольклорных жанрах, а также их связь с культурными, социальными и нравственными ценностями. В исследовании рассматривается структурное и семантическое значение метафоры и метонимии, а также их роль в отражении мировоззрения народа. Используя семиотическую теорию Романа Якобсона и культурсемиотический подход Юрия Лотмы, тропы рассматриваются в фольклорных текстах не только как средство художественного выражения, но и как важный механизм выражения коллективного сознания, эстетического вкуса и социальных отношений народа. На основе многочисленных примеров из узбекского фольклора освещаются функциональные свойства метафоры и метонимии в различных жанрах. Исследование доказывает, что эти тропические орудия имеют большое значение в раскрытии глубинного смысла узбекского фольклора и демонстрации самобытности народной культуры.

52-54 41 15

DAVLAT MOLIYASINI BOSHQARISH YO‘NALISHLARI

B. Soatqulov, Z. Rasulova

Ushbu maqolada davlat moliyasining boshqaruvi, uning asosiy tamoyillari va zamonaviy yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Xususan, davlat byudjeti, soliq-budjet siyosati, fiskal barqarorlik, davlat qarzlari, byudjet nazorati hamda raqamlashtirish jarayonlari moliya boshqaruvidagi asosiy jihatlar sifatida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, samarali moliyaviy boshqaruv orqali iqtisodiy barqarorlik va ijtimoiy rivojlanishga erishish mexanizmlari ochib beriladi.

55-59 28 18

TIJORAT BANKLARINING KREDIT PORTFELIDAGI MUAMMOLI KREDITLARNI KAMAYTIRISH YO‘LLARI.

Maxmud Ishonkulov

Mazkur ilmiy tezisda tijorat banklarining kredit portfelida yuzaga kelayotgan muammoli kreditlar muammosi, ularning kelib chiqish sabablari hamda banklar faoliyatiga ko‘rsatayotgan salbiy ta'siri chuqur tahlil etilgan. Shuningdek, muammoli kreditlar ulushini kamaytirish bo‘yicha ilg‘or xalqaro tajribalar, normativ-huquqiy asoslar va zamonaviy boshqaruv usullari o‘rganilgan. Tadqiqot natijasida O‘zbekistonda muammoli kreditlarni kamaytirishning ustuvor yo‘nalishlari sifatida kredit siyosatini takomillashtirish, kreditlashdan oldingi chuqur tahlil va monitoring tizimini kuchaytirish, risklarni baholashda raqamli texnologiyalarni keng qo‘llash hamda restrukturizatsiya mexanizmlarini joriy etish taklif qilingan. Tezis natijalari amaliyotda banklarning moliyaviy barqarorligi va kredit portfeli sifati yaxshilanishiga xizmat qiladi.

60-65 50 15

O‘QITUVCHI – MURABBIYNING KO‘P QIRRALI KASBIY-PEDAGOGIK FUNKSIYALARI

Jaxongir Sulaymonov , Gulsanam Mahmudjonova

Maqolada ta'lim muassasalari va sport seksiyalarida o‘qituvchi-murabbiyning kasbiy-pedagogik vazifalari ko‘rib chiqiladi. Nazariy va empirik ma'lumotlarning tahlili pedagogik, murabbiylik va tarbiyaviy rollarni o‘zida mujassam etgan mutaxassisni tayyorlash va faoliyatiga kompleks yondashuv zarurligini tasdiqlaydi. Tadqiqotda o‘rta ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan 28 nafar o‘qituvchi-murabbiylar ishtirok etdi. Anketa natijalari va o‘qituvchi-murabbiy funktsiyalarini amalga oshirish samaradorligining qiyosiy tahlili keltirilgan.

66-68 24 10

MILLIY VALYUTAMIZ BARQARORLIGINI TA’MINLASH MASALALARI

D. Jabborov, U. Xolmurzayev

Ushbu maqolada milliy valyutaning barqarorligini ta’minlash bo‘yicha dolzarb muammolar, ularni keltirib chiqaruvchi omillar hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha taklif etilayotgan yechimlar tahlil qilinadi. Xususan, valyuta kursiga bo‘lgan bosim, inflyatsiya darajasi, import-eksport muvozanati, xorijiy investitsiyalar oqimi va pul-kredit siyosatining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan amalga oshirilayotgan siyosatning samaradorligi baholab chiqiladi va milliy valyutaning uzoq muddatli barqarorligini ta’minlash bo‘yicha takliflar beriladi.

69-72 16 15

FINANCIAL MONITORING AS A STRATEGIC TOOL FOR STRENGTHENING THE STATE’S ECONOMIC SECURITY

Nomoz Jurayev

In the contemporary landscape of public administration, one of the prevailing trends is the formulation and implementation of mechanisms designed to mitigate adverse impacts on the national economy and uphold economic security. Within this context, financial monitoring and control have emerged as fundamental instruments, providing a framework for the systematic observation, analysis and regulation of financial and economic activities across various sectors.

73-78 34 11

O‘ZBEKISTONDA MUQOBIL INVESTITSIYALASH AMALIYOTINING HUQUQIY ASOSLARI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI

Dilnavoz Sulaymonova

Ushbu tezisda O‘zbekistonda muqobil investitsiyalash amaliyotining huquqiy asoslari tizimli ravishda tahlil qilingan. Jumladan, kriptoaktivlar, jamoaviy moliyalashtirish (crowdfunding), venchur kapital, islomiy moliyalashtirish kabi zamonaviy investitsiya vositalarini tartibga soluvchi amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar ko‘rib chiqilgan. Mavjud huquqiy bo‘shliqlar, regulyatorlik cheklovlari va investorlarni himoya qilishdagi zaif jihatlar aniqlangan. Shuningdek, rivojlangan davlatlar tajribasi asosida O‘zbekistonda muqobil investitsiyalar sohasini institutsional jihatdan takomillashtirish, yangi qonunlar ishlab chiqish, platformalarni litsenziyalash hamda investor huquqlarini himoyalovchi mexanizmlarni kuchaytirish bo‘yicha aniq takliflar berilgan. Mazkur maqola milliy investitsion muhitni chuqurlashtirishga xizmat qiluvchi huquqiy islohotlar zaruratini asoslab beradi.

79-81 17 5

ALZHEIMER'S DISEASE AND THE RESEARCH METHODS OF SCIENTISTS ON THIS DISEASE

Xojiakbar Akbaraliyev , Nazira Madatova

Alzheimer's disease is a disease that has been incurable for many years. In this scientific article, we will compare the research methods of scientists on Alzheimer's disease and examine how useful these research methods are for patients.

82-83 41 12

MAMLAKATIMIZDA SUG‘URTA TIZIMINI RIVOJLANTIRISHNING ASOSIY YO‘NALISHLARI

R. Xidoyatov, U. Xolmurzayev

Maqolada O‘zbekistonda sug‘urta tizimini liberallashtirish zarurati, bu jarayonning asosiy yo‘nalishlari, davlat ishtirokining kamaytirilishi, raqobat muhitining shakllanishi va xususiy sektorning roli yoritilgan. Shuningdek, xalqaro tajriba asosida mamlakat sug‘urta bozorini modernizatsiya qilish, soliq yengilliklari va axborot texnologiyalarini joriy etish orqali tizim samaradorligini oshirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan.

84-89 34 21

YASHIL IQTISODIY O‘SISH TUSHUNCHASINING SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Bekzod Toshboyev

Mazkur maqolada yashil iqtisodiy o‘sish tushunchasining ilmiy-nazariy asoslari, uning shakllanish tarixi va rivojlanish bosqichlari tahlil qilingan. Yashil iqtisodiyotning global miqyosdagi ahamiyati, atrof-muhitni muhofaza qilish va barqaror rivojlanishni ta’minlashdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, yashil iqtisodiy o‘sish modelining asosiy tamoyillari, xalqaro tajriba va O‘zbekistondagi joriy holat hamda istiqbollari o‘rganilgan. Tadqiqot davomida yashil iqtisodiyotga o‘tishning ijtimoiy-iqtisodiy foydalari hamda bu yo‘nalishdagi muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqilgan.

90-92 29 13

EXPORT OF TOURISM SERVICES AND ITS ROLE IN UZBEKISTON’S FOREIGN TRADE

Muhsinakhon Anvarova

The article analyzes the role of tourism services export in the foreign trade balance of the Republic of Uzbekistan. The share of export revenues and trade in services in total exports is assessed on a statistical basis. In addition, the sector's development potential and opportunities for increasing foreign currency earnings are identified.

93-99 24 5

ВНУТРЕННИЙ АУДИТ КАК СТРАТЕГИЧЕСКИЙ ИНСТРУМЕНТ ОЦЕНКИ ЭФФЕКТИВНОСТИ СИСТЕМЫ ВНУТРЕННЕГО КОНТРОЛЯ И УПРАВЛЕНИЯ РИСКАМИ В БАНКАХ

Мастура Мусаева

В данной научной диссертации анализируется роль внутреннего аудита как стратегического инструмента оценки эффективности систем внутреннего контроля и управления рисками в банках. Сегодня внутренний аудит – это не только инструмент проверки финансовых расчетов и бухгалтерской документации, но и важный инструмент управления, позволяющий выявлять, оценивать и разрабатывать рекомендации по рискам в банке. В диссертации исследуется деятельность внутреннего аудита, основанная на риск-ориентированном подходе, с помощью которого можно выявлять и устранять недостатки в механизмах внутреннего контроля. Также, на основе международного опыта, подчеркивается важность внутреннего аудита в мониторинге рисков и принятии стратегических решений в коммерческих банках Узбекистана.

106-108 22 12

EFFECTIVE RISK MANAGEMENT IN BANK: SAFEGUARDING STABILITY AND ENSURING GROWTH

Temurbek Normominov

This article delves into the critical realm of risk management within the banking sector, exploring its multifaceted aspects, challenges, and future trends. It emphasizes the importance of effective risk management strategies in maintaining financial stability, ensuring regulatory compliance, and fostering investor confidence. It concludes by emphasizing the path forward, urging banks to embrace innovation, cultivate a culture of risk awareness, and uphold customer trust through strategic risk management practices.

109-113 17 25

THE СIVIL LEGAL STATUS OF BENEFICIARY PROPERTY IN COMMON LAW JURISDICTIONS

Dilorom Raximova

This article about the civil legal status of beneficiary property within common law jurisdictions, with particular emphasis on how these systems regulate beneficiary rights, property interests, and the administration of estates and trusts. The analysis explores the fundamental distinctions between common law and civil law approaches to beneficiary property rights, focusing on the unique characteristics of common law systems that emphasize freedom of disposition, equitable interests, and judicial precedent.

114-118 35 13

THE IMPACT OF THE PRINCIPLE OF GOOD FAITH ON THE EFFECTIVENESS OF ADMINISTRATIVE GOVERNANCE

Diyora Nurmuxamedova

In public administration, few principles are as foundational yet under-discussed as the principle of good faith. Commonly associated with private law (contracts and civil dealings), the idea of good faith has increasingly permeated administrative law as a guiding norm for both government authorities and citizens. Good faith in the administrative context broadly means that public officials and institutions must act honestly, fairly, and consistently, without abusing their power or misleading the public.

119-122 17 9

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ В ОБУЧЕНИИ МАТЕМАТИКИ В АКАДЕМИЧЕСКИХ ЛИЦЕЯХ

М.М. Хабибуллина , Ф.А. Ахмедова

Внедрение в учебный процесс инновационных технологий является определяющей чертой современного образования. Понятие «инновация» возникло в девятнадцатом веке и означало введение некоторых элементов одной культуры в другую.

123-125 35 8

INSTITUTIONAL LOCK-INS AND INNOVATION FAILURE IN TRANSITION ECONOMIES: EVIDENCE FROM UZBEKISTAN’S EXPORT INFRASTRUCTURE

Shakhzoda Mukhammadyaminova

Despite significant investment in innovation infrastructure, Uzbekistan shows limited progress in export diversification and innovation outcomes. This study attributes the gap to institutional lock-ins—centralized governance, poor inter-agency coordination, and weak collaboration mechanisms. Using Institutional Theory and the Triple Helix framework, case studies from the textile, logistics, and agro-processing sectors reveal that innovation barriers stem not from lack of resources, but from systemic rigidity. The paper recommends institutional reforms, sector-specific innovation hubs, and the adoption of RegTech tools to enhance adaptive capacity and foster export-oriented innovation.

126-128 15 8

SHILPYK - A FAIRY TALE OF THE EAST

Tokhirjon Ismailov

Shilpyk Fortress (in different sources - Chilpyk, Shylpyk, Chilpyk-kala) - Tower of Silence, is located 43 kilometers south of Nukus near the highway leading to Turtkul. The fortress is clearly visible right from the road.

100-105 22 1

“TIJORAT BANKLARDA ASOSIY VOSITALAR HISOBI VA TAHLILINI TAKOMILLASHTIRISH” MUSTAQIL TADQIQOTCHI

Robiya Xasanova

Ushbu ilmiy tezisda tijorat banklarida asosiy vositalar hisobi va moliyaviy tahlilini takomillashtirish muammolari ko‘rib chiqilgan. Asosiy vositalar bank infratuzilmasining muhim tarkibiy qismini tashkil etadi va ularning samarali boshqaruvi bankning moliyaviy barqarorligi hamda xizmat ko‘rsatish sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.

129-132 33 4

THE GREAT PHILOSOPHER MIRZAJON SHEROZI TEACHER OF MAVLONA YUSUF KARABAGI

Otabek Davronov

This article covers the socio-philosophical thought processes that developed in the territories of Central Asia and Azerbaijan in the 16th-17th centuries. In particular, information is provided about the activities and scientific heritage of the great philosopher Mirzajon Shirozi and his student Yusuf Karabaghi. Attention is paid to the difficulties in the scientific and cultural life of that period, religious contradictions, and the formation of scientific schools. The philosophical and theological works of Mirzajon Shirozi, as well as their influence on the territory of Central Asia, are analyzed.

133-135 14 3

AYOLLAR TADBIRKORLIKINI QO’LLAB QUVVATLASH TAKOMILASHTIRISH YO’LLARI

Gulhayo Malikova

Mamlakatimizda tadbirkоr ayоllarning imkоniyatlarini kengaytirish, resurslar va sarmоyalarni teng taqsimlash bоrasida qatоr islоhоtlar va tashabbuslar amalga оshirilmоqda. Davlat dasturlari va lоyihalari tadbirkоrlik faоliyatini bоshlayоtgan xоtin-qizlarni yetarli kapital va investisiyalar bilan ta'minlashga qaratilgan. Ushbu maqоlada siz tadbirkоr ayоllar uchun qanday subsidiyalar mavjudligini va ularni qanday оlishingiz mumkinligini bilib оlasiz.