Jild 62 № 7 (2025)
Maqolalar
OILADAGI KONFLIKT HAMDA NIZOLI VAZIYATLARNI HAL ETISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
ANNOTATSIYA
Konfliktlarni hal etishda ota-onalarning pedagogik-psixologik
savodxonligi, nizolar faqatgina ob’ektiv emas, balki sub’ektiv shartlar sababli ham
kelib chiqishi mumkin. Ob’ektiv vaziyatlarga pedagogik jarayonga unchalik bog’liq
bo’lmagan va nizoga olib kelishi mumkin bo’lgan vaziyat kiradi. Sub’ektiv shartlarini
bolalarning tarbiyalari va rivojlanganliklari darajasi, nizolar ishtirokchilarining
vaziyatning nizolilik darajasini anglab etishlari, ularning ma’naviy-qadriyatli
yo’nalishlari tashkil qiladi.
YOSH DAVRLARINING SHAKLLANISH JARAYONIDA SHAXSLARNING PSIXOLOGIK HOLATI
Annotatsiya: Yoshlik davri kasbiy va shaxsiy o'zini o'zi belgilashning
boshlanishi bilan bog'liq - maktabda o'qish tugashi, kasbiy tayyorgarlikning
boshlanishi yoki birinchi mustaqil mehnat faoliyati, shaxsiy bog'lanishlar kuchayib
bordi. Yoshlarning etakchi faoliyati hayotda o'z o'rnini izlashdir.
OTA-ONALAR VA MAKTAB HAMKORLIGINING FARZAND RUHIYATI VA TARBIYASIDAGI MUHIM OʻRNI HAQIDA
ANNOTATSIYA
Umumiy ta’lim muassasasi va oila o‘rtasidagi hamkorlikning barcha
shakllarining mazmuni o‘quvchilarning barkamol rivojlanishiga qaratilgan faol
ta’lim o‘zaro ta’sirini yaratishdir.
BOLALAR OʻRTASIDA BULLING HOLATLARINI OLDINI OLISH YUZASIDAN PEDAGOG VA PSIXOLOGLARGA TAVSIYALAR
Annotatsiya:Bulling muntazam ravishda takrorlanib turadigan boshqa
bolaga qasddan zarar yetkazishdir.
FARZAND TARBIYASIDA OILANING MUHIM OʻRNI,VAZIFALARI VA MASʼULIYATI
ANNOTATSIYA
Bolalarga ta’lim-tarbiya berish psixologiya, yosh va pedagogik psixologiya,
bolalar psixologiyasi sohalarining dolzarb muammolaridan biriga aylanib
borayotganligi shubhasizdir.
KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI OʻQUVCHILARINI OʻQISH SAVODXONLIGINI OSHIRISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
Annotatsiya. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini o‘qish savodxonligini oshirish
uchun o‘yin va multimedia vositalaridan foydalanish juda muhimdir. Bu vositalar
oʻquvchilarning qiziqishlarini qoʻllab quvvatlash, darsni sifatli va qiziqarli qilishga
yordam beradigan koʻnikmalar va malakalarga ega boʻlishiga imkon beradi.
OʻQUVCHILARDA GIYOHVAND MODDALARGA RUJU QOʻYISHNI OLDINI OLISHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI
Annotatsiya: Giyohvand yoki unga tenglashtirilgan vositalarga muntazam ruju
qo‘yish va tibbiy ko‘rsatmalarsiz iste’mol qilish bo’lib, aslida giyohvandlik deviant
xulqatvorning bir ko’rinishidir. Giyohvandlik (narkomaniya). Shaxsga va jamiyatga
bugun buzg’unchi ta’sir ko’rsatuvchi, og’ir sotsial oqibatlariga ko’ra giyohvandlik
asosiy o’rin tutadi. Sotsiologik tadqiqotlar ko’rsatishicha, odamlar rohat olish, o’tkir
hissiyotlarga kirishish uchun giyohvand moddalarga berilib qoladilar.
IJTIMOIY HIMOYAGA MUHTOJ INSONLARGA – PSIXOLOGIK XIZMATNING AHAMIYATI
Annotatsiya: Psixolog insonlar-ni tinglaydi, empatiya orqali munosabatda
bo‘ladi. Insonlarni boricha qabul qiladi. Xatolarini ko‘rsatadi, hayotini yaxshi
tomonga o‘zgarishiga yordam beradi. Maqsadlari sari ruhlantiradi. “Inson”
markazlari psixologlari insonlarga stress va depressiya holatlaridan chiqishda
ko‘maklashadi, salbiy his-tuyg‘ularni ijobiy holatga o‘zgartirishga yordam beradi.
O'SMIRLARDA OILAVIY MUNOSABATLARNING NAMOYON BO'LISHIDA PSIXOLOGIK TAHLILLAR
Annotatsiya: O‘smirlik yoshida ularning xulq-atvoriga xos bo‘lgan alohida
xususiyatlarni jinsiy etilishning boshlanishi bilan izohlab bo‘lmaydi. Jinsiy etilish
o‘smir xulq-atvoriga asosiy biologik omil sifatida ta’sir ko‘rsatib, bu ta’sir bevosita
emas, balki ko‘proq bilvositadir.O‘smirlar o‘zlarini kattalardek tutishga harakat
qiladilar. Ular o‘zlarining layoqat, qobiliyat va imkoniyatlarini ma’lum darajada
o‘rtoqlari va o‘qituvchilariga ko‘rsatishga intiladilar. Bu holatni oddiy kuzatish yo‘li
bilan ham osongina ko‘rish mumkin.
SHAXSLARDA QARAMLIK SHAKLLANISHINING PSIXOLOGIK BOSQICHLARI
ANNOTATSIYA
Zamonaviy psixologiyaning keng tarqalgan muammolaridan biri - shaxsning
moslashuv salohiyatidir. Bu masala turli nuqtai nazarlardan va vaziyatlarda
o‘rganiladi. Ko‘pincha bu tushunchaning dastlabki qo‘llanilishi shaxsning kasbiy
shakllanishi, ekstremаl sharoitlarda moslashuvi, madaniyatlararo moslashuv jarayoni,
turli hayotiy vaziyatlarda shaxsning o‘zini tutishi, iqtidorli bolalardagi moslashuv
salohiyatining tuzilishi, o‘quvchilar va talabalarda o‘quv jarayonida moslashuv
salohiyatini rivojlantirish kabi masalalar bilan bog‘liq. Afsuski, kimyoviy qaramlikka
chalingan bemorlarning shaxsiy moslashuv salohiyati ruhiy salomatlik mutaxassislari
orasida yetarlicha tizimli va chuqur muhokama qilinmaydi. Psixoaktiv moddalarga
qaramlikka chalingan bemorlarning shaxsiy moslashuv salohiyatini aniqlash usullari
xilma-xildir. Quyida ularning ayrimlarini keltirib o‘tamiz.
THE IMPACT OF KOREAN CULTURE ON UZBEK PEOPLE
Annotation In today's world, motivating people and laborers in their individual and proficient lives is pivotal. This paper investigates how Korean culture, particularly by means of media, dialect, and way of life impacts, rouses youthful Uzb
FARZAND TARBIYASIDA OTA-ONALIK MAS’ULIYATINI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK USULLARI
ANNOTATSİYA
Oila – muqaddas. Ammo, bu muqaddas oilani barpo etish,mustahkamligini
taminlash va ko’p yillar davomida oilani saqlab qolish oson ish emas. O’zimizning
o’zbek oilalari urf- odatlariga nazar soladigan bo’lsak, sovchilik, kattalar roziligi,
kattalar kelishuvi va oxiri yoshlar tanishuvi bilan to’y o’tkazib yuborishadi. Undan
keyingi hayot kelinlik uyidagi muhit, urf – odatlar bilan davom etadi. Yosh oila, yoki
ota-ona bilan, yoki alohida yashashni boshlaydi. Aksariyat hollarda, ota-ona va shu
oila a’zolari bilan birgalikda murosa qilib yashashga to’g’ri keladi. Yoshlar hayotida
yangi bosqich – bir biriga o’rganish, ko’nikish boshlanadi. Kattalar gapi bilan, ya’ni
oilani mustahkamlash bahonasida tezroq farzand ko’rish mavzusi muhokamada
bo’ladi. Eng katta ma’suliyat mana shu davrdan boshlanadi.
PSIXIK TARAQQIYOT JARAYONIDA SHAXS TUSHUNCHASI SHAKLLANISHINING SHAKLLANISH BOSQICHLARI
ANNOTATSIYA
Hozirgi kunda psixologiya shaxsni insonning jamiyatdagi hayotida
shakllanadigan ijtimoiy-psixologik hosila sifatida tushuntiradi. Odam ijtimoiy
mavjudot sifatida boshqa odamlar bilan munosabatlarga kirishganida va bu
munosabatlar uning shaxsini shakllantiruvchi hal qiluvchi omilga aylanganida, u
yangi sifatlarga ega bo‘ladi.
O’QUVCHILAR TAFAKKURINI DIAGNOSTIKA QILISH HAMDA FIKRLASH FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHINING MUHIM PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya: Bolalik yoshida tafakkurning rivojlanishi bir qancha ketma-ket
bosqichlardan o‘tadi. Bu bosqichlar bir-biri bilan mahkam bog‘langan bo‘ladi va
shuning uchun ularni qat'iy chegaralab qo‘yish mumkin emas. Ilk bolalikda yaqqol
harakatli tafakkur ustun turadi. Bu vaqtda bola hali gapirishni bilmasa ham, olamni
asosan idrok qilish va harakat yordamida bilib oladi.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ ПРИ ИЗУЧЕНИИ ПРИЛАГАТЕЛЬНЫХ.
Аннотация
Настоящий тезис посвящен исследованию эффективности интерактивных
методов при изучении прилагательных в образовательном процессе.
Рассматриваются такие подходы, как игровые технологии, групповые проекты,
цифровые инструменты (Quizlet, Kahoot, Padlet) и метод ассоциаций. Анализ
демонстрирует, что интерактивные методы значительно повышают мотивацию
учащихся, улучшают запоминание лексики, развивают коммуникативные
навыки и способствуют творческому применению прилагательных в речи. В
работе предложены практические рекомендации для педагогов по интеграции
интерактивных методов в учебный процесс, а также подчеркивается
необходимость дальнейших исследований для оценки долгосрочного эффекта.
PEDAGOGIK PSIXOLOGIYANING SHAXS SHAKLLANISHIDAGI OʻRNI VA AHAMIYATI
Annotatsiya: Pedagogik psixologiya - taʼlimva tarbiya muammolarini tadqiq
qiladigan psixologiya sohasi. U shaxsning maqsadga muvofiq rivojlanishini, bilish
faoliyatining va insonda ijtimoiy ijobiy sifatlarni tarbiyalashning psixologik
muammolarini oʻrganadi.
THE ROLE OF ETHNOLINGUISTICS IN UNDERSTANDING PROVERBS: A COMPARATIVE STUDY OF UZBEK AND ENGLISH CULTURES
Annotation
This article examines the role of ethnolinguistics in understanding proverbs
through a comparative analysis of Uzbek and English cultural traditions. Drawing on
ethnolinguistic theory, the study explores how proverbs function as cultural artifacts
that encode collective wisdom, values, and worldviews within their respective
societies. The research analyzes Uzbek proverbs (maqol) which reflect themes of
patience, family harmony, and divine providence, shaped by Central Asian geography
and Islamic civilization. In contrast, English proverbs emphasize individual agency,
time consciousness, and practical wisdom, reflecting Protestant work ethic and
capitalist influences. While both traditions address universal human concerns such as
friendship, morality, and hard work, they approach these themes through distinctly
different cultural lenses. By analyzing proverbs related to agriculture and clothing, the
article reveals significant differences and shared values between Uzbek and English
traditions. The paper further highlights how linguistic mechanisms—such as metaphor,
rhythm, and syntax—serve to encode cultural meaning and ensure intergenerational
transmission. The findings underscore the value of ethnolinguistic analysis in
promoting cross-cultural understanding and suggest avenues for future research in
paremiology, cognitive linguistics, and cultural preservation.
РОЛЬ ДИКТАНТОВ, ИЗЛОЖЕНИЙ И СОЧИНЕНИЙ В ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ.
Аннотация
В статье рассматривается значимость диктантов, изложений и сочинений
как основных форм письменной речи в процессе обучения русскому языку.
Анализируется их роль в формировании орфографической грамотности, навыков
правильного построения текста, а также развитии творческого мышления и
речевой компетенции учащихся. Особое внимание уделяется методическим
аспектам использования данных видов работ для повышения уровня языковой
подготовки и формирования устойчивых умений самостоятельного выражения
мыслей на письме. Результаты исследования подтверждают, что комплексное
применение диктантов, изложений и сочинений способствует всестороннему
развитию языковых навыков и повышению мотивации к изучению русского
языка.
SHAXSDA STRESNI SHAKLLANISHI VA BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK SAMARALI USULLARI
Annotatsiya: Surunkali stress omillarining salbiy ta'siri, ayniqsa, odamlarda
keng tarqalgan, chunki ularning ramziy fikrlashga bo'lgan yuqori qobiliyati yashash
va mehnat sharoitlarining keng doirasiga doimiy stress ta'sirini keltirib chiqarishi
mumkin. Psixosotsial stresslar va surunkali kasallik o'rtasidagi munosabatlar
murakkab. Bunga, masalan, stress omillarining tabiati, soni va qat'iyatliligi hamda
shaxsning biologik zaifligi (ya'ni, genetika, konstitutsiyaviy omillar) va kurashning
o'rganilgan naqshlari ta'sir qiladi.
VAKUUMDA TERMIK BUG‘LATISH YORDAMIDA OLINGAN GEYSLER QOTISHMALARINING ELEKTROFIZIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Vakuumda termik bug‘latish yordamida olingan Geysler
qotishmalarining yupqa qatlamlarini elektrofizik xossalarini tadqiq etish elektronika
qolaversa spintronika sohasida muhim amaliy ahamiyatga egaligi bilan ajralib turadi.
Bu qotishmalarning elektrofizik xossalarini o‘rganish bilan birga bunday
qotishmalarning qo‘llanilish sohalari va chegaralarini bilish ham sanoatda muhim
amaliy ahamiyat kasb etad.