Том 4 № 5 (2025)

Desemet membranasining ajralishi(DMA) intraokulyar jarrohlik va ko'z travmasining jiddiy asorati hisoblanadi. Yatrongen DMA holatlari ko'pincha katarakta jarroxligi bilan bog'liq.

Markaziy Osiyo – bu haqiqatdan ham noyob imkoniyatlar va hali ishga solinmagan ulkan salohiyat va imkoniyatlarga ega bo'lgan mintaqadir. Qadim zamonlardan beri Markaziy Osiyoning o'ziga xos xususiyatlari ko'p konfessiyali edi. Markaziy Osiyo ko'plab xalqlar bilan aloqa qilish, madaniyat va an'analarning o'zaro almashinish joyi bo'lgan. Asrlar mobaynida turli dinlar mavjud edi, targ'ib qilindi va tarqatildi. Ushbu mintaqa etnik to'qnashuvlar markaziga aylanishi mumkinligini istisno qilish mumkin emas.

В статье описывается саморазвитие педагогов - способность получать самостоятельное образование, эффективность самостоятельного образования, наличие потребности в личностном развитии и саморазвитии, а также наличие условий для реализации этой потребности.

Сурункали мия ишемияси (CМИ) - бу мия қон айланишининг узоқ вақт пасайиши натижасида келиб чиқадиган прогрессив мия шикастланиши, бу когнитив бузилишларга, ҳаёт сифатининг пасайишига ва ногиронликка олиб келади. CМИ ривожланишига ҳисса қўшадиган муҳим, аммо етарлича ўрганилмаган омиллардан бири бу қалқонсимон безнинг дисфункцияси, шу жумладан функциясининг пасайиши яъни гипотиреоз холатдир.

Nafaqat nemis davlat xizmatchilari va sudyalari, ularning farzandlari va turmush o‘rtoqlari ma’lum daromad chegaralaridan oshmasa, kasallik, tug‘ilish, parvarish va o‘lim holatlarida moddiy yordamdir. Germaniyadagi davlat xizmatchisi (federal, shtat, mahalliy davlat xizmatchisi) o‘z ish beruvchisi bilan davlat-huquq xizmati soxasida faoliyat olib boradigan professional faoliyat hisoblanadi. Davlat xizmatchilari mehnat munosabatlari mehnat qonunchiligi va jamoa shartnomalari bilan tartibga solinadigan davlat sektori xodimlari (jamoaviy muzokaralar bo‘yicha xodimlar) hisoblanmaydi

Ushbu mаqоlа “О‘zbek vа ingliz tillаridаgi unli tоvushlаrdа fоnоlоgik interferensiyа оmillаri” mаvzusini tаhlil qilаdi. Mаqоlаdа fоnоlоgik interferensiyа tushunchаsi vа uning til о‘rgаnish jаrаyоnidа qаndаy muаmmоlаrni keltirib chiqаrishi hаqidа sо'z bоrаdi. О‘zbek vа ingliz tillаridаgi unli tоvushlаr оrаsidаgi fоnetik vа fоnоlоgik fаrqlаrni tаhlil qilish оrqаli, mаqоlаdа tilо‘rgаnuvchilаridа yuzаgа kelаdigаn tаlаffuz xаtоlаrining sаbаblаrini аniqlаshgа hаrаkаt qilingаn.

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining kasbiy-metodik tayyorgarligini takomillashtirishning pedagogik jihatlari pedagogik muammo sifatida tadqiq qilingan.  Unda xorijiy va mahalliy tadqiqotchilarning fikrlari umumlashtirilgan. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini kasbiy rivojlantirish tamoyillari, nazariy va pedagogik jihatlari ilmiy asoslangan.

Внешняя торговля играет ключевую роль в экономическом развитии Узбекистана, способствуя интеграции страны в мировую экономику, увеличению экспорта несырьевых товаров и привлечению инвестиций. В последние годы в Узбекистане проводятся масштабные реформы, направленные на либерализацию торговли, модернизацию промышленности и диверсификацию экспортных направлений. Однако сохраняются вызовы, связанные с торговым дефицитом, зависимостью от отдельных товарных групп и нестабильностью мировых рынков. В связи с этим изучение перспектив внешней торговли Узбекистана приобретает особую актуальность.

Мақолада ички ишлар органларида олиб бориладиган ахборот-таҳлил фаолиятининг ўзига хосликлари ва ундаги ахборот-таҳлил тизимининг ишлашида тизимли фикрлаш ва тизимли таҳлилнинг муҳим жиҳатлари кўрсатиб ўтилиб, илмий нуқтаи-назардан тизимли таҳлил тушунчасига оид фикрлар баён этилган.

Nutqiy aloqa jarayonida kishilar fikr almashadilar va bir - birlariga ta’sir koʻratadilar. Nutqiy aloqa til orqali amalga oshiriladi, til bu fonetik, leksik va grammatik vositalar tizimidir. Ushbu maqolada nutqi to’liq rivojlanmagan bolalar nuqsonining klinik ko’rinishlari, nuqson turiga qarab korreksion ish jarayonini tashkil etish yoritilgan. 

Food, beverages, and pharmaceuticals often use preservatives such as sulfur dioxide and sodium and potassium salts of bisulfite, sulfite, and metabisulfite. Syrophytes areульфиты known as potential allergens that should be labeled on food and beverages.

This study examines the role of color symbolism in paremiological texts (proverbs, idioms, and sayings) through a cognitive-linguistic framework. Colors in language are not only descriptive but also carry deep metaphorical and cultural meanings. By analyzing a diverse corpus of proverbs across multiple languages, this research explores how colors function as cognitive tools that shape perception, emotions, and social attitudes. The findings contribute to cognitive linguistics, paremiology, and cross-cultural studies, highlighting both universal and culture-specific aspects of color symbolism in proverbs.

Mazkur maqolada O‘zbekiston va ingliz tillaridagi mamlakatshunoslik terminlarining qiyosiy semantik va sintaktik o‘ziga xosliklari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Mamlakatshunoslik terminlari faqat siyosiy-huquqiy, ijtimoiy, iqtisodiy voqeliklarni ifodalab qolmasdan, balki til tizimining semantik va sintaktik strukturasida ham muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada terminlarning leksik-semantik xususiyatlari, morfologik tuzilishi hamda so‘z birikmalari, iboralar, sintaktik modellar shaklida qo‘llanishi qiyosiy tahlil qilinadi. Shuningdek, terminlarni o‘zbek va ingliz tillarida tarjima qilishda madaniy kontekstni hisobga olish, sharhlovchi tarjimadan foydalanish, terminlarning sinonimik va variant shakllarini aniqlash masalalariga e’tibor qaratiladi. Olingan natijalar tilshunoslik, madaniyatshunoslik, tarjimashunoslik va chet tili o‘qitish metodikasi uchun nazariy hamda amaliy ahamiyatga ega.

Ushbu maqolada O’rta Osiyoning eneolit va bronza davri jamolarining turar joylari haqida ma’lumot beriladi.Maqolaning dolzarbligi arxeologik tadqiqotlar natijasida ochilgan yodgorliklar misolida yaqqol o’rganib berilgan.Shuningdek ahaloning turmush sharoiti ham dini ham batafsil yortilgan,Maqola yozishda aniq ma’lumotlar tayangan holda ma’lumot berilyabdi.

Gestational diabetes mellitus (GDM) is one of the most common pathologies of pregnancy associated with impaired carbohydrate metabolism. This review aims to analyze the incidence of GDM in Uzbekistan, risk factors, and current recommendations for diagnosis and treatment. Although global data are available, localized studies are important for developing strategies to prevent and improve pregnancy outcomes.

Врожденная урологическая патология наиме; нее симптоматична в первые месяцы и даже годы жизни ребенка до присоединения таких осложне; ний, как хронический пиелонефрит и почечная недостаточность. Отсутствие жалоб, малочислен; ность и неспецифичность симптомов при сложных калечащих мочевые органы патологических про; цессах приводят к тому, что у детей до 1 года вы; является менее 25% врожденной урологической патологии, а у детей до 5 лет - только 55% (А.В. Папаяна, 2015).

В настоящем научно-аналитическом материале представлены результаты анализа поисково- разведочных работ по выявлению скоплений нефти и газа по влиянию на окружающую среду, стадийность и последовательность нефтяного и газового промысла, использование большого количества методов, начиная от разведки, бурения, добычи, трансфера, переработки до потребления двигателями внутреннего сгорания мобильного и стационарного состояния. Они определены утвержденными положениями и практикой исследований, которые приведены на этом научно-аналитическом материале.

Hozirgi kunda jamiyat faoliyatini moliyaviy qo’llab-quvvatlash aksiyadorlik jamiyatlarining hozirgi va uzoq muddatli davrda muvaffaqiyatli ishlashini belgilaydigan eng muhim omillardan biri bo’lib hizmat qiladi. Aksiyadorlik jamiyatlarining strategik rivojlanish masalalari uning faoliyatini moliyalashtirish manbalari bilan uzviy jihardan bog’liqdir.

Ўтган асрнинг 50-йилларига қадар халқаро фонд бозорларида  маълум бўлган муяйян рисклар тажрибали менежерлар томонидан сифатли баҳоланиб, рискларни баҳолашнинг умумлашган классификациясидан фойдаланилган бўлиб, улар консерватив, арзон, ўсаётган, даромадли ва спекулятивли, деб номланган. Замонавий портфель назарияси фонд бозори активларини, яъни қимматли қоғозларни баҳолаш ва чуқур таҳлил этишга асосланган бўлиб,  таҳлиллар турли хил самарали моделлардан фойдаланилган ҳолда миқдор жиҳатдан ҳам амалга оширилади. Бунда асосий эътибор қимматли қоғозлар портфели таркибини аниқлашда портфел риски ва даромадлилик нисбатларининг боғлиқлигига қаратилади.

Dunyo boʼylab innovatsion loyihalarni moliyalashtirishning bir necha modellari mavjud. Har bir mamlakat oʼzining iqtisodiy rivojlanish darajasi, moliyaviy infratuzilmasi va davlat siyosatiga asoslanib, innovatsiyalarni ragʼbatlantirish mexanizmlarini ishlab chiqadi. Quyida ayrim mamlakatlar tajribasi koʼrib chiqiladi.

Ushbu maqolada inson resurslarini boshqarish (IRB) jarayonida ma’lumotlarni yig‘ish, tahlil qilish va tizimlashtirishni avtomatlashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi. Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt vositalari yordamida HR ma’lumotlarini avtomatlashtirish natijasida korxonalarning samaradorligi oshib, mehnat resurslarini optimal boshqarish imkoniyati paydo bo‘ladi.

В статье рассматриваются вопросы мотивации и управления проектными командами как ключевые факторы успеха в реализации проектов. Проанализированы современные подходы к управлению проектными группами, методы стимулирования персонала и эффективные стратегии повышения мотивации. Особое внимание уделено влиянию лидерства, корпоративной культуры и цифровых технологий на продуктивность команды.

Mazkur maqolada tijorat banklarining investitsion faoliyati tahlil qilinib, uning rivojlanish tendensiyalari va samaradorligini oshirish yo‘llari yoritilgan. Banklarning investitsion faoliyatini takomillashtirish uchun moliyaviy vositalarni diversifikatsiya qilish, risklarni boshqarish tizimini takomillashtirish hamda innovatsion bank mahsulotlarini joriy etish muhimligi asoslab berilgan.

Мазкур мақолада кичик бизнесни ривожлантиришда кредитлаш тизимини самарали ташкил этиш масалалари таҳлил қилинган. Кредитлаш тизимининг мавжуд ҳолати, унинг кичик бизнесга таъсири ҳамда кредитлаш жараёнларини такомиллаштириш усуллари муҳокама қилинган.

Как известно, одна из интереснейших тайн природы пресные подземные воды пустынных территорий во многом не разгадана до сих пор. Основа сути решения вопроса заключена в противоречии между фактом нахождения пресных подземных вод в пустыне, имеющих исключительно хозяйственную ценность, и жарким засушливым климатом, приводящим неизбежному засолению их.

Nobank moliya tashkilotlarning iqtisodiyotda tutgan o‘rni. Nobank kredit tashkiloti — bank operatsiyalarining cheklangan ro‘yxatini amalga oshirishi mumkin bo‘lgan kredit tashkiloti So‘nggi o‘n yil ichida nobank tashqari moliyaviy vositachilarning jahon moliyasiga ta'siri sezilarli darajada oshdi va jahon pandemiyasi sektor yanada ehtiyotkorlik bilan tartibga solish va rivojlanishga muhtojligini ko‘rsatdi. Nobank moliyaviy vositachilar moliyaviy xizmatlarni taqdim etadilar, masalan: investitsiya (individual va jamoaviy), brokerlik, moliyaviy maslahat, pul o‘tkazmalari.

Ushbu ilmiy tezisda "Tashabbusli budjet" orqali loyihalarni moliyalashtirish usullari, 2025 yilga mo‘ljallangan rejalar va istiqbollar, shuningdek, mavjud kamchiliklarni bartaraf etish choralariga e’tibor qaratilgan. Tadqiqotda davlat va xususiy sektor o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish, innovatsion va ijtimoiy loyihalarni moliyalashtirishda "Tashabbusli budjet" mexanizmining ahamiyati yoritiladi. Loyihalarni moliyalashtirishda ajratiladigan mablag‘lar, ko‘rsatkichlar va foizlar bilan bog‘liq iqtisodiy jarayonlar tahlil qilinadi. Shuningdek, moliyalashtirish samaradorligini oshirish, shaffoflikni ta’minlash va ijtimoiy loyihalarni qo‘llab-quvvatlashning muhimligi ko‘rsatilgan. 2025 yil uchun tavsiyalar va takliflar berilgan, ularning amalga oshirilishi "Tashabbusli budjet"ni yanada samarali qilishga yordam beradi.

Zamonaviy global iqtisodiyot va texnologik taraqqiyot sharoitida xodimlarning raqobatbardoshligini oshirish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Mehnat bozorida barqaror o‘rin egallash va tashkilotlarning samaradorligini oshirish uchun kasbiy bilim va ko‘nikmalarni doimiy yangilab borish talab etiladi. Ayniqsa, raqamli iqtisodiyot va avtomatlashtirish jarayonlarining rivojlanishi natijasida xodimlarning o‘z sohasiga oid zamonaviy bilimlarga ega bo‘lishi va yangi texnologiyalar bilan ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishi muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Ushbu maqolada storytelling (hikoya qilish) texnikasining til o‘rganishda va til ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi roli tahlil qilinadi. Storytelling usuli eshitish, o‘qish, yozish va so‘zlashuv ko‘nikmalarini shakllantirishda samarali yondashuv hisoblanadi. Ushbu texnika yordamida talabalar tilni tabiiy va intuitiv tarzda o‘zlashtirish imkoniga ega bo‘ladilar. Maqolada storytelling texnikasining metodologik asoslari, uning til o‘rganish jarayonidagi o‘rni va amaliy qo‘llanilish usullari yoritilgan. Shuningdek, hikoya qilish orqali til o‘rgatuvchi darslarni tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

Ushbu maqolada formativ va summativ baholash turlari, ularning ta’lim jarayonidagi o‘rni va samaradorligi tahlil qilinadi. Formativ baholash o‘quvchilarning o‘zlashtirish jarayonini doimiy nazorat qilish va takomillashtirishga yo‘naltirilgan bo‘lsa, summativ baholash ularning umumiy natijalarini baholashga xizmat qiladi. Tadqiqot davomida formativ baholashning o‘quv jarayonidagi motivatsiyani oshirish, ta’lim sifatini yaxshilash va individual yondashuvni kuchaytirish borasidagi afzalliklari ta’kidlangan. Shuningdek, summativ baholash natijalarining ishonchliligi va ob’ektivligini ta’minlash uchun samarali strategiyalar taklif etilgan.

В данной статье тщательно исследуются союзы с акцентом на их значения, различные типы и функции в английском и узбекском языках. Союзы служат важными компонентами, которые соединяют слова, фразы, предложения как в устной, так и в письменной речи. Союзы, классифицируемые как одна из восьми частей речи в традиционной грамматике, охватывают несколько категорий, включая сочинительные, подчинительные и соотносительные союзы. Кроме того, автор исследует другие заслуживающие внимания типы союзов, которые могут обогатить понимание читателем их роли в языке.

Теневая экономика оказывает значительное влияние на макроэкономические показатели, уровень налоговых поступлений и социальное благополучие граждан. Мы рассмотрели причины возникновения теневой экономики, её масштабы и последствия, а также возможные меры по её минимизации.

Острый лейкоз (ОЛ) является одной из наиболее тяжелых форм рака крови, отличающейся аномальным размножением незрелых клеток, что приводит к нарушению нормальной гематопоэза. На протяжении многих лет ученые пытаются установить взаимосвязь между воздействием ксенобиотиков — химических веществ, не производимых организмом, и развитием острого лейкоза. В этом контексте особое внимание уделяется генам, кодирующим ферменты, участвующие в метаболизме ксенобиотиков.

Anesthesia care is a comprehensive approach to ensuring the painlessness and safety of the patient during medical procedures. The article describes the main tasks of anesthesia care and considers types of anesthesia. The stages of preparation for anesthetic care are described. The cases when this care is required are listed. The safety and risks of anesthetic care are discussed. Recommendations for further information are given.

The article provides valuable information regarding emergencies involving children, highlighting a systematic approach for responding to these critical circumstances. It serves as an informative resource designed to help readers understand the fundamentals of first aid and the essential role of anesthesiology and resuscitation services in pediatric emergencies. In emergency scenarios, children often present unique challenges due to their physiological differences and developmental stages. The article outlines various common emergency conditions, such as respiratory distress, choking, allergic reactions, and trauma, along with clear algorithms to guide responders in these high-pressure situations. These algorithms serve as step-by-step instructions for caregivers, healthcare professionals, and bystanders, enabling them to act swiftly and effectively when a child is in crisis.

This article explores prostatitis, a prevalent condition among men that can significantly impact their quality of life. It provides a comprehensive overview of the various types of prostatitis, including acute bacterial, chronic bacterial, and chronic pelvic pain syndrome. The article delves into the etiology of the condition, highlighting key causative factors such as bacterial infections, pelvic floor dysfunction, and lifestyle influences. Attention is given to the typical symptoms associated with prostatitis, which may include pelvic pain, urinary difficulties, and sexual dysfunction. Understanding these symptoms is crucial for timely diagnosis and intervention. Furthermore, the article discusses modern diagnostic methods, including physical examinations, urine tests, imaging studies, and the use of validated symptom questionnaires, which aid in accurately identifying the underlying causes of prostatitis.

The article discusses the impact of menopause on women's health, including the changes that occur in the body, risk factors for early onset of menopause, features of surgical menopause, and their consequences. Current trends are discussed, as well as innovative diagnostic and treatment methods, including hormone replacement therapy and individualized approaches to the management of menopausal symptoms. Importantly, the need for a comprehensive approach to the prevention and correction of menopausal conditions is emphasized, which will improve the quality of life of women during this critical period.

Ushbu tezisda sun’iy intellekt va elektron tezаuruslarning qidiruv tizimlarida axborotni samarali qidirish, saqlash va tahlil qilishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Elektron tezаuruslar qidiruv tizimlariga semantik tahlil qilish imkoniyatini berib, natijalarning dolzarbligini oshirish va foydalanuvchilarga aniq ma’lumot taqdim etishda muhim rol o‘ynaydi. Sun’iy intellekt asosidagi tizimlar elektron tezаuruslar yordamida so‘zlarning semantik bog‘liqligini aniqlash, qidiruv so‘rovlarini kengaytirish va ma’lumotlarni to‘g‘ri tartiblash imkoniyatiga ega. Shuningdek, mashina tarjimasi va tabiiy tilni qayta ishlash jarayonlarida ham elektron tezаuruslarning samaradorligi ortib bormoqda.

Mazkur tezisda o‘zbek va ingliz tillarida “non/bread” tushunchasining konseptual tasviri lingvokognitiv hamda lingvokulturologik nuqtai nazardan tadqiq etiladi. “Non” va “bread” so‘zlari nafaqat lug‘aviy ma’no, balki milliy tafakkur, urf-odatlar, qadriyatlar, metaforik talqinlar va ramziy mazmun jihatidan ham chuqur ko‘rib chiqiladi. O‘zbek mentalitetida “non” baraka, farovonlik va ma’naviy yuksalish timsoli sifatida e’zoz qilinsa, ingliz madaniy doirasida “bread” ko‘proq tirikchilik, kundalik hayot ta’minotiga ishora qiluvchi semantik maydon yaratadi. Ushbu tadqiqot til va madaniyat o‘zaro uzviy bog‘liq jarayon ekanini hamda milliy merosni saqlash va zamonaviy ilm-fan talablari doirasida uni anglash zarurligini ko‘rsatadi.

Uloq-ko‘pkari bilan shug‘illanuvchi chavandozlarning jismoniy tayyorgarliklarini oshirish uchun ularni jismoniy sifatlarini rivojlantirishga e’tibor berish zarur.