Том 4 № 8 (2025)
Статьи
THE IMPORTANCE OF EXERCISES AND TASKS IN THE FORMATION OF LINGUISTIC (PHONETIC) COMPETENCE IN UZBEK LANGUAGE LESSON
The article analyzes the static and dynamic characteristics of exercises and tasks in learning foreign languages. In particular, their role in consolidating knowledge, applying theory to practice, and developing speech competence is highlighted. The importance of alphabet, pronunciation, and spelling exercises in teaching the Uzbek language as a foreign language and their role in the harmonious formation of phonetic, lexical, and grammatical competencies is shown. It is justified that exercises serve as a bridge that prepares the language learner for real communicative situations.
ZAMONAVIY NEMIS DRAMATURGIYASIDA TANA BILAN BOG‘LIQ FRAZEOLOGIZMLARNING EMOTSIONAL MA’NO TASHUVCHISI SIFATIDAGI ROLI
Ushbu maqolada zamonaviy nemis dramaturgiyasida tana bilan bog‘liq frazeologizmlarning (somatik frazeologizmlar) emotsional ma’no tashuvchisi sifatidagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda ularning uch asosiy emotsional toifada — ijobiy, salbiy va ambivalent — ishlatilishi hamda dramaturgik jarayondagi funksional roli yoritilgan. Asosiy e’tibor personajlarning ichki kechinmalari, psixologik dinamikasi va voqealar rivojidagi burilish nuqtalarini ifodalashda frazeologizmlarning ta’sir kuchiga qaratilgan. Maqolada zamonaviy nemis dramaturglarining (Botho Strauss, Dea Loher va boshqalar) asarlaridan olingan kontekstual misollar va tahliliy jadval keltirilgan. Natijalar frazeologizmlarning nafaqat estetik, balki teatr tilining hissiy dizaynida ham markaziy o‘rin tutishini ko‘rsatadi.
THE ROLE OF RIDDLES ON THE TEACHING PROCESS OF CHILDREN
This study explores the significant role of riddles in the educational development of children, focusing on their cognitive, linguistic, and social benefits. Riddles are not only entertaining but also serve as powerful pedagogical tools that stimulate imagination, enhance critical thinking, and develop language skills. Through the use of age-appropriate riddles, educators can foster children's problem-solving abilities, enrich their vocabulary, and encourage interactive learning. The research highlights how riddles contribute to the development of logical reasoning and cultural awareness, supporting both individual and collaborative learning. By analyzing various types of riddles and their applications in classroom settings, the study underlines their value as effective, low-cost resources for holistic child development in early and primary education.
SYNTACTIC COMPLEXITY IN ENGLISH AND UZBEK NEWS REPORTS
This article explores the syntactic complexity of news reports in English and Uzbek. By analyzing sentence length, clause structures, and the use of subordination, the study reveals significant differences and similarities between the two languages. The findings demonstrate how structural patterns contribute to the clarity, formality, and reader engagement of news texts. This comparative linguistic analysis contributes to understanding cross-linguistic stylistic tendencies in journalistic discourse.
STYLISTIC FUNCTIONS OF REPETITION IN ENGLISH SOCIETAL NEWS DISCOURSE
This article explores the stylistic functions of repetition in English societal news discourse. Repetition, as a rhetorical and linguistic device, plays a vital role in emphasizing key ideas, constructing persuasive narratives, and reinforcing ideological positions in journalistic texts. Drawing on examples from contemporary British and American news articles, the study categorizes various forms of repetition—including lexical, syntactic, and discourse-level repetition—and examines their pragmatic and stylistic impact. The findings reveal that repetition is not only a marker of cohesion but also a powerful tool for audience engagement and ideological framing. This research contributes to a deeper understanding of how linguistic stylistic features operate in modern news media to shape public perception and discourse.
THE ROLE OF RIDDLES ON THE TEACHING PROCESS OF CHILDREN
This study explores the significant role of riddles in the educational development of children, focusing on their cognitive, linguistic, and social benefits. Riddles are not only entertaining but also serve as powerful pedagogical tools that stimulate imagination, enhance critical thinking, and develop language skills. Through the use of age-appropriate riddles, educators can foster children's problem-solving abilities, enrich their vocabulary, and encourage interactive learning. The research highlights how riddles contribute to the development of logical reasoning and cultural awareness, supporting both individual and collaborative learning. By analyzing various types of riddles and their applications in classroom settings, the study underlines their value as effective, low-cost resources for holistic child development in early and primary education.
QADIMGI OʻZBEKISTON SIVILIZATSIYALARI TARIXINI OʻRGANISHDA SUN’IY INTELLEKTNING OʻRNI
Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining qadimgi O‘zbekiston sivilizatsiyalari tarixini o‘rganishdagi imkoniyatlari, modellashtirish usullari va ilmiy-etik jihatlari keng tahlil qilinadi. Maqolada arxeologik ma’lumotlarni raqamlashtirish, tarixiy xaritalarni rekonstruksiya qilish, qadimgi yozuvlarni avtomatik o‘qish, shuningdek, madaniy landshaftlar, iqlim sharoitlari hamda savdo-migratsiya yo‘llarini SI yordamida qayta tiklash metodlari yoritilgan. Bundan tashqari, ma’lumotlar ishonchliligi, tarixiy talqinlarda neytrallik, raqamli merosni saqlash va xalqaro ilmiy hamkorlik masalalari alohida o‘rganilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, AI texnologiyalari tarixiy tadqiqotlarda an’anaviy usullarni samarali to‘ldiradi, ilmiy jarayonlarni tezlashtiradi va obyektivlik darajasini oshiradi. Shu bilan birga, ilmiy metodologiya va etik standartlarga qat’iy amal qilish zarurligi ta’kidlanadi.
SCIENTIFIC REVIEW OF THE RESEARCH ON “HATIBO‘G‘LI MUHAMMAD AND HIS WORKS”
This study focuses on the life and literary legacy of Khatiboghli Muhammad, a prominent representative of 15th-century Turkic Sufi literature. Special attention is given to his works such as Bahr al-Haqa’iq, Latoyifnoma, and Farohnoma, exploring their religious and mystical ideas, folk style, and linguistic features. The research examines the poet’s use of Qur’anic verses, hadiths, Sufi symbols, and elements of oral folk tradition. Based on the scholarly approach of M.A. Joshan, Khatiboghli’s works are analyzed within the framework of textual studies, linguistics, and historical-cultural context, clarifying his role in the history of Turkic literature.
RAYXON (OCIMUM BASILICUM) O‘SIMLIGINING SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI VA KIMYOVIY TARKIBI
Dorivor o‘simliklar qadim zamonlardan beri inson salomatligini tiklash va saqlashda muhim rol o‘ynab kelmoqda. Ular nafaqat davolash vositasi, balki oziq-ovqat, kosmetika va atir-upa sanoatida ham keng qo‘llaniladi. Hozirgi kunda dunyoda dorivor o‘simliklarning 10 mingdan ortiq turi mavjud bo‘lib, shulardan 1000 dan ortig‘i ilmiy jihatdan o‘rganilgan. O‘zbekistonda esa 700 dan ziyod dorivor o‘simliklar aniqlangan va ularning 120 ga yaqin turi xalq tabobati hamda tibbiyotda faol qo‘llaniladi. Bugungi kunda dori vositalarining qariyb yarmi o‘simlik xom ashyosidan olinishi ham ushbu sohaning dolzarbligini ko‘rsatadi. O‘simliklar tarkibidagi murakkab organik birikmalar ularga turli biologik va farmakologik xususiyatlar baxsh etadi.
QO‘SHMA GAPLARGA TURLICHA YONDASHUVLAR: O‘RIN ERGASH GAPLI QO‘SHMA GAPLAR VA O‘RIN MAYDON
Mazkur maqolada qo‘shma gaplar, jumladan, ergash gapli qo‘shma gaplar tarkibidagi o‘rin ergash gaplar va ular bilan bog‘liq nazariy yondashuvlar tahlil qilinadi. Shuningdek, “o‘rin” konsepti lingvokognitiv yondashuv asosida ko‘rib chiqilib, u tilning morfologik, leksik, sintaktik, frazeologik va paremiologik sathlarida qanday voqelantirilishi — ya’ni verbalizatsiya qilinishi o‘zbek va ingliz tillari misolida bayon etilgan. “O‘rin” konseptining maydon tabiati ochib berilgan.
INGLIZ VA O`ZBEK TILLARIDA “FARZAND/CHILD” KONSEPTI VA UNI VOQEALANTIRUVCHI VOSITALAR MAYDONI.
Ushbu maqolada “farzand” konsepti tilshunoslik nuqtai nazaridan tahlil qilingan hamda uning turli darajadagi til birliklari: morfemalar, leksemalar, frazemalar, frazoemalar, sentensemalar va tekstemalar orqali ifodalanish xususiyatlari ochib berilgan. Farzand konsepti faqat semantik jihatdan emas, balki tizimli-lingvistik yondashuv asosida ham tahlil qilinib, konseptual maydon modeli asosida qatlamlarga ajratilgan..
КОНЦЕПТ «ДРУГ/ВРАГ» И ЕГО ВЕРБАЛИЗАЦИЯ В РУССКОМ И АНГЛИЙСКОМ ЯЗЫКАХ
Данная статья посвящена сравнительному анализу бинарного концепта «друг/враг» и средств его вербализации в русском и английском языках. В исследовании рассматриваются теоретические основы понятия концепт в когнитивной лингвистике, особенности бинарных (антонимических) концептов и связанных с ними феноменов (фреймов, сценариев и др.).
GENERAL GUIDELINES FOR CALCULATING TECHNOLOGICAL LINES AND THEIR ARRANGEMENT IN BAYS
This article presents general guidelines for the design and calculation of technological lines. It includes the necessary calculations, technical requirements, and practical approaches to improve the efficiency of production processes and to ensure the optimal placement of equipment within bays. In addition, safety standards and the continuity of technological flows are taken into account in the organization of technological lines
O‘ZBEKISTON AGRAR SEKTORIDA AGROLOGISTIKA TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH VA EKSPORT SALOHIYATINI OSHIRISH YO‘LLAR
Ushbu maqolada O‘zbekiston agrar sektorida agrologistika tizimining bugungi holati, mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha takliflar, shuningdek, eksport salohiyatini oshirish omillari tahlil qilingan.
INTERNET OF THINGS (LOT) VA AQILLIY QURILMALAR
Ushbu maqolada Internet of Things (IoT) tushunchasi, uning asosiy tamoyillari va aqlli qurilmalar hayotimizdagi o‘rni haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, IoT texnologiyasining iqtisodiyot, ta’lim, tibbiyot, transport va kundalik turmushda qo‘llanilish imkoniyatlari tahlil qilinadi. IoTning afzalliklari bilan birga xavfsizlik muammolari, axborot himoyasi va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari ham yoritilgan. Maqola IMRAT talablari asosida tuzilgan.
ТАНОСИЛ ЁКИ ОИВ КАСАЛЛИГИ/ОИТСНИ ТАРҚАТИШ БИЛАН БОҒЛИҚ ЖИНОЯТ ИШЛАРИ БЎЙИЧА МАХСУС БИЛИМЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ
ушбу мақолада таносил ёки ОИВ касаллиги/ОИТСни тарқатиш билан боғлиқ жиноятлар бўйича терговга қадар текширув ва тергов даврида тайинланадиган судга оид экспертизаларни тайинлашнинг ўзига хос хусусиятлари ва экспертлар олдига қўйиладиган саволлар кетма-кетлиги ишлаб чиқилган бўлиб, исботлашда муҳим аҳамият касб этадиган масалалар ёритилган..
AVITSENNA 1045 YOSHDA
Maqolada Sharq va G’arbda Avitsenna nomi bilan taniqli ulug’ tabib va olim Abu Ali ibn Sino haqida qisqa, ammo ahamiyatli ma’lumotlar berilgan. Olimning hayoti, uning faoliyati, insoniyat tarixida qoldirgan o’chmas o’rni haqida so’z boradi.
ИНТЕГРАЦИЯ МЕТОДОВ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ОБРАБОТКУ ТЕКСТОВЫХ ДАННЫХ: КОНЦЕПТУАЛЬНЫЕ РАМКИ
В данной статье рассматриваются современные подходы к интеграции методов искусственного интеллекта (ИИ) в обработку текстовых данных. Подчеркивается роль алгоритмов машинного обучения и глубинного обучения (BERT, GPT, классификационные алгоритмы и др.) в решении задач автоматического перевода, анализа документов, построения чат-ботов и других приложений. Особое внимание уделяется техническим проблемам, возникающим в процессе внедрения ИИ-технологий, а также методам их решения..
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ВА ДАВЛАТ ИДОРАЛАРИ ЎРТАСИДАГИ ҲАМКОРЛИК ВА РАҚАМЛАШТИРИШ ЖАРАЁНИДАГИ ЗАМОНАВИЙ ЁНДАШУВЛАР.
Ҳар қандай демократик жамиятда ҳуқуқий давлат қуриш жараёнида жамоат тартибини таъминлаш, фуқаролар хавфсизлигини муҳофаза қилиш, жиноятчиликка қарши самарали курашиш каби вазифалар ички ишлар органлари зиммасига юклатилади. Мазкур вазифаларни тўлиқ ва самарали амалга оширишда ички ишлар органлари идоравий ҳамкорлик бўлинмалари муҳим рол ўйнайди. Чунки улар турли тузилмалар, идоралар, давлат ва нодавлат ташкилотлари ўртасидаги ҳамкорликни мувофиқлаштиради, ахборот алмашиш, қўшма чора-тадбирлар ўтказиш, жиноятларнинг олдини олиш ва бартараф этишда фаол иштирок этади.
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ХОДИМИНИНГ ИМИЖИНИ ЯХШИЛАШГА ДОИР ЗАМОНАВИЙ ЁНДАШУВЛАР
Мақола Ўзбекистон Республикаси ички ишлар органлари ходимлари имижини яхшилаш масалаларига бағишланган. Унда демократик қадриятлар, инсон ҳуқуқлари ва қонун устуворлигига асосланган касбий ва ахлоқий стандартларни жорий этиш зарурати асослантирилган. Мақолада ички ишлар органлари фаолиятини “халқчил” тузилмага айлантириш бўйича ислоҳотлар, ёшлар билан ишлашда ижтимоий тармоқлардан фойдаланиш ва замонавий технологияларни жорий қилиш орқали имижни мустаҳкамлаш таклифлари илгари сурилган. Шунингдек, ходимларнинг профессионал кўриниши, фуқаролар билан муомала маданияти ва ахборот хизматлари фаолиятининг самарадорлигини ошириш масалалари ёритилган
BOSHLANG‘ICH SINFLARDA O‘QISH MOTIVATSIYASINI OSHIRISHDA O‘QITUVCHINIMG ROLI (2-SINF MISOLIDA)
Maqolada 2-sinf o‘quvchilarida o‘qishga nisbatan ichki va tashqi motivlar uyg‘unligini shakllantirishda o‘qituvchining yetakchi roli nazariy va amaliy jihatdan yoritiladi. Nazariy asos sifatida o‘zini-o‘zi belgilash nazariyasi, qiziqishning to‘rt bosqichli modeli hamda sotsiokultural qarashlar tahlil qilinadi; o‘qituvchi faoliyatining sinf muhitini tashkil etish, individual tanlov va maqsad qo‘yish imkoniyatlarini yaratish, mazmunni shaxsiy tajriba bilan bog‘lash, hamkorlik va mulohazakor o‘qish amaliyotlarini yo‘lga qo‘yish kabi komponentlari konseptual izohlanadi. Amaliy qismda 2-sinfda 10 haftalik o‘qish motivatsiyasini qo‘llab-quvvatlash dasturi tasvirlanadi: dars oldi suhbatlari, o‘quvchining tanlov huquqi, o‘qish konfranslari, uy va maktab hamkorligi, portfel va “o‘qish pasporti” kabi vositalar integratsiya qilinadi.
SHARAP USNATDINOVTÍŃ «I. YUSUPOV. SHAYÍRDÍŃ JASLÍǴÍ» HÚJJETLI POVESTINDE PROTOTIP HÁM KÓRKEM OBRAZ
Biz bul maqalamızda Sh.Usnatdinovtıń «I.Yusupov. Shayırdıń jaslıǵı» hújjetli povestinde prototip hám kórkem obraz máselesin teoriyalıq tiykarda úyrenip, jazıwshı labaratoriyasın analizlewge háreket ettik. Bunda real ómirde jasaǵan insanlar menen shıǵarmadaǵı qaharman obrazları, xarakterleri arasındaǵı ózgeshelikler hám uqsaslıqlar salıstırmalı usılda úyrenildi.