Vol. 2 No. 10 (2024)

Vol. 2 No. 10 (2024)
Published: 01-10-2024

Articles

6-11 36 18

FACTORS AND CAUSES OF HELMINTHIC DISEASES AND THE INFLUENCE OF THESE FACTORS ON THE INCIDENCE RATE

Boysariev Bekzod Zhora, Fayziboev Pirmamat Normamatovich, Abdimuminova Laylo Abdimuminovna

Соғлом турмуш тарзи учун қишлоқ хўжалигини юқори технологияларга асосланган ҳолда ривожлантириш, инсонларнинг камроқ касалликларга чалинишини борасида керакли чорала-тадбирларни ишлаб чиқишдан иборат. Бироқ, паразит организмлар табиатда кенг тарқалган бўлиб, миллий иқтисодиёт ва инсон саломатлигига катта зарар етказаётган бир давирда уларни ўрганиш ва қарши курашиш ҳам муҳим топшириқлардан биридир.

12-17 58 32

ANALYSIS OF MORBIDITY RATES BY TYPE OF HELMINTHIASIS

Fayziboev Pirmamat Normamatovich, Zhavkharov Shokhrukh Zhirakul ugli, Boborakhmatov Sultanali Salomovich, Fayziboev Bekzod Pirmamat ugli

Многие исследователи считают, что факторы передачи яиц гельминтозов: детские горшки, стулья, игрушки и другие предметы, которые соприкасаются с руками. В Узбекистане наиболее важным фактором передачи яиц в сельских условиях являются детские сладости, халва и другие пищевые продукты. Также в распространении возбудителя гименолепидоза в некоторой степени участвуют и мухи. Наличие промежуточного хозяина, несущего яйца остается под вопросом до сих пор.

18-24 49 21

КАСАЛЛАНИШ КЎРСАТКИЧЛАРИНИНГ ГЕЛМИНТОЗЛАРНИНГ ТУРЛАРИ БЎЙИЧА ТАҲЛИЛИ

Амонбоев Абдумалик Собиржон ўғли, Холов Шавкат Рўзи ўғли, Файзибоев Пирмамат Нормаматович

Многие исследователи считают, что   факторы передачи яиц гименолепидоза: большое значение имеют детские горшки, стулья, игрушки и другие предметы, которые соприкасаются с поврежденными руками. В Узбекистане наиболее важным фактором передачи яиц в сельских условиях являются детские сладости, халва и другие пищевые продукты.

25-30 49 24

ГЕЛМИНТОЗ БИЛАН КАСАЛЛАНГАНЛАРНИНГ ЁШИ ВА ОЙЛАР БЎЙИЧА КЎРСАТКИЧЛАРИ

Умбарова Сабина Тўлқин қизи, Бегимов Абдулла Вахоб ўғли, Файзибоев Пирмамат Нормаматович

Установлено, что паразитарные заболевания в больших количествах встречаются в основном в странах с теплым и тропическим климатом. Наиболее высокая заболеваемость зарегистрирована среди детей сельского населения. Заболевания, относящиеся к паразитарным, считаются лидирующими у народов Севера, Сибири, Дальнего Востока и Северного Кавказа. По данным ВОЗ, в настоящее время они занимают 2-е место в мире после респираторных заболеваний.

31-37 48 22

ПРЕИМУЩЕСТВО МИНИ ИНВАЗИВНЫХ ДОСТУПОВ В ХИРУРГИЧЕСКОМ ЛЕЧЕНИИ РАЗЛИЧНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ОРГАНОВ ГРУДНОЙ КЛЕТКИ

Тошпулатов Мухаммадрасул Гайратжонович, Рихсиев Зоир Гаффарович, Турсунов Насриддин Тоштемирович

Мини-инвазивные хирургические подходы в лечении заболеваний органов грудной клетки демонстрируют значительные преимущества по сравнению с традиционными открытыми операциями. Они способствуют снижению травматичности, сокращению времени госпитализации и минимизации послеоперационных осложнений. Такие методы обеспечивают улучшение эстетических результатов за счет меньших разрезов и снижения уровня болевого синдрома. Использование современных технологий, таких как видеоэндоскопия и роботизированные системы, позволяет повышать точность хирургических манипуляций и оптимизировать клинические исходы. Данные аспекты делают мини-инвазивные подходы эффективным стандартом в хирургической практике, требующим дальнейшего исследования для определения их долгосрочных эффектов.

38-45 78 27

TADBIRKORLIK SUBYEKTLARIDA START-UP LARNI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-IQTISODIY SHARTLARI

Odilov Akmal Baxrom O‘g‘li

Ushbu maqola tadbirkorlik subyektlarida start-uplarni rivojlantirish uchun zarur bo'lgan ijtimoiy-iqtisodiy shartlarni tahlil qiladi. Start-uplar innovatsion g'oyalar asosida faoliyat yuritib, iqtisodiy o'sishga va yangi ish o'rinlariga hissa qo'shadilar. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yildagi "Tadbirkorlikni rivojlantirish va qo'llab-quvvatlash to'g'risida"gi qarori, 2019-yilda qabul qilingan "Tadbirkorlik faoliyatini yanada rivojlantirish to'g'risida"gi qonun va 2020-yildagi "Innovatsion rivojlanish to'g'risida"gi qonunlar orqali davlat tomonidan ko'rsatilayotgan qo'llab-quvvatlashning ahamiyati ko'rsatildi.


Maqolada ijtimoiy infratuzilma, hukumat siyosati va moliyaviy imkoniyatlar kabi asosiy omillar tahlil qilingan. Ta'lim tizimining malakali kadrlar tayyorlashdagi roli, innovatsion markazlarning start-uplarga taqdim etayotgan xizmatlari va start-uplarga investitsiya kiritish mexanizmlari alohida e'tiborga olinadi. Natijada, ijtimoiy-iqtisodiy shartlarni yaxshilash orqali start-uplarning muvaffaqiyatini ta'minlash va iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish uchun kompleks yondashuv zarurligi ta'kidlangan. Maqola tadbirkorlik muhitini yaxshilash va innovatsion iqtisodiyotni rivojlantirishga qaratilgan amaliy tavsiyalarni o'z ichiga oladi.

46-51 92 25

PERSONAL BOSHQARUVINI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI BIZNES SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI

Ziyavitdinova Shaxodat Shamsitdinovna

Ushbu maqolada shaxsiy boshqaruvni takomillashtirish orqali biznes samaradorligini oshirishning asosiy yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqsadlarni aniq belgilash, vaqtni samarali boshqarish, raqobatbardosh ko‘nikmalarni o‘zlashtirish, jamoa bilan muloqotni yaxshilash, innovatsion yondashuvlarni qo‘llash, tahlil va hisobotlarni tayyorlash, shuningdek, stressni boshqarish kabi usullar orqali tadbirkorlar o‘z biznes faoliyatlarini yanada samarali qilib rivojlantirishlari mumkin. Ushbu strategiyalar shaxsiy va professional muvaffaqiyatni ta’minlashga yordam beradi va ish jarayonlarini optimallashtiradi.

52-59 49 21

EXPERIMENTAL ANALYSIS OF LOAD CHARACTERISTICS OF A TWO-CYLINDER PISTON COMPRESSOR

Khalikov Abdiravub Mamarahimovich,, Matmuradov Farhod Matniyazovich,, Kholikova Lobar Abdiravubovna.

The article presents the results of a theoretical justification and experimental analysis of the load characteristics of a two-cylinder piston compressor. The data have been summarized and a mathematical apparatus has been developed to determine the moment of resistance of a piston compressor based on SA-7A when its rotation frequency changes.

60-65 247 30

LEKSIKOLOGIYANING HAMKOR SOHALARI

Sevinch Nu’monova

Mazkur maqola sizga leksikologiya, uning mazmuni, tarkibiy qismlari haqida ma’lumot beruvchi kichik bir manbadir.

66-72 192 30

O‘ZBEK TILIDA BELGI VA UNING DARAJA KATEGORIYASI TALQINIGA DOIR

Shomuratova Orzigul Xusan qizi

O‘zbek tilshunosligida daraja ma’nosini ifodalovchi vositalar formal-sinxronik tadqiqining ilk namunasini A.N.Kononov  monografiyasida kuzatamiz.  Olim sifat darajasi ikki ko‘rinish (qiyosiy va orttirma)ga ega bo‘lishini ko‘rsatadi hamda qiyosiy darajaning  uch  usulda ifodalanishini ta’kidlaydi: a) morfologik; b) sintaktik; v) sintaktik-morfologik.

73-83 183 31

AHOLI O‘SISHINING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI

Xusenov Shahzod Fazlitdin o‘g‘li

Ushbu maqola O‘zbekistonning demografik jarayonlari va iqtisodiy rivojlanish o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni tahlil qiladi. Aholi sonining o‘sishi, uy-joy ta’minoti va kommunal xizmatlar sifatini yaxshilashga qaratilgan hukumat islohotlari, jumladan, "Yashil makon" loyihasi doirasida rejalashtirilgan 400,000 yangi uy-joy qurilishi ko‘rib chiqiladi. Oziq-ovqat mahsulotlariga bo‘lgan talab va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash maqsadlari ham muhokama qilinadi.


Maqola, aholi soni va tarkibining iqtisodiy ko‘rsatkichlarga, davlat budjeti va tashqi investitsiyalarga ta’sirini yoritib, hukumat chora-tadbirlarining ahamiyatini ta’kidlaydi va kelajakdagi barqaror iqtisodiy o‘sish uchun zaruriy tavsiyalar beradi.

84-86 36 36

FUSION CUISINE: BLENDING CULINARY TRADITIONS FROM DIFFERENT CULTURES STUDYING THE IMPACT AND POPULARITY OF FUSION CUISINE IN MODERN GASTRONOMY

G’ofurova Vasila Odiljon qizi

In today’s fast developed century chefs need some imagination and innovation to attract and catch customers. For this of course fusion cuisine can be the best approach by mixing some different cooking methods of various nations.

87-92 59 23

O‘ZBEK TILI O‘QUV MASHG‘ULOTLARINI TASHKIL ETISHDA ZAMONAVIY BILIM BERISHNING MAQSAD VA VAZIFALARI

Ergashev Maqsud

Insoniyat jamiyati, shuningdek, respublikamizda mavjud ijtimoiy-itisodiy, g‘oyaviy-siyosiy, ta’limiy-tarbiyaviy muammolarning yechimini topish tabiiy, ijtimoiy, texnik fanlarni o‘zaro aloqadorligi va o‘zaro munosabatlariga bog‘liq.

93-98 46 17

СПОРТ ТУРЛАРИ БУЙИЧА СПОРТЧИЛАPHИНГ ОВҚАТЛАНИШ ҲОЛАТИНИ БАХОЛАШ

Валиева М. У.

Taдқиқотда тошкент шахридаги ДинамоваМехнатспорт мажмуаларида 16 ёшдан 35 ёшгача бўлган 140 нафар спортчи иштирок этди. Спортчиларнинг овқатланиши хисоб-китоб ва лаборатория усуллари билан баҳоланди. Озиқланиш ва биологик қиймат умумий овқатланиш корхоналари ва оилавий овқатланиш учун  1260 та таомни хисобига олган холда хисобланади. Aмалий овқатланиш холати  умумий қабул қилинган усуллардан  фойдаланган холда оилавий овқатланиш  асосида бахоланади. Кундалик овқатланишнинг статистик тахлили  анкета усули ёрдамида бахоланди. Oзиқ-oвқат маҳсулотларининг озуқавий қиймати ўрганилди. Оқсиллар, ёғлар, карбон сувлар, стероллар, холестрин, бетастероллар, витамин C, калория миқдори ва озиқ-овқатнинг фоиз қийматини ўрганиш учун лаборатория усуллари қўлланилди. Совуқ хавода озиқ-овқатнинг энергия қиймати иссиқ хавога қараганда бир оз юқори бўлиб, узоқ масофаларга югурувчилар орасида спортчиларнинг малакасига боғлиқ эмас эди, озиқ-овқатнинг энергия қиймати ва таркиби физиологик стандартларга мос келади.

99-104 62 24

ЎЗБЕКИСТОН ШАРОИТИДА ГЕЛМИНТОЗ КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ 2012 - 2022 ЙИЛЛАРГА КЩРА РЕТРОСПЕКТИВ ЭПИДЕМИОЛОГИК ТАҲЛИЛИ

Файзибоев Пирмамат Нормаматович, Миртозаев Ислом Рўзимурот ўғли, Карабаев Азамат Худойбердиевич, Файзибоев Бекзод Пирмамат ўғли

Паразитарные заболевания встречаются практически во всех странах. Около трети населения Земного шара заражено возбудителями паразитарных заболеваний. В условиях Узбекистана гименолепидозы, связанные с гельминтами, в основном регистрируются по сравнению с остальными районами в горных районах Наманганской, Ферганской, Сырдарьинской и Сурхандарьинской областей. Например, на основании данных Республиканского центра санитарно-эпидемиологической безопасности  за 2011 год было установлено, что Наманган -556, Фергана-435,5, Сырдарья-330,3 и Сурхандарья-220,4 имеют данные интенсивные показатели.

97-100 65 36

СУДЕБНО-МЕДИЦИНСКИЕ АСПЕКТЫ ОТРАВЛЕНИЯ УГАРНЫМ ГАЗОМ В РЕГИОНАЛЬНЫХ ФИЛИАЛОВ РЕСПУБЛИКАНСКОГО НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКОГО ЦЕНТРА СМЭ УЗБЕКИСТАНА

Рахмонов Холмат Юрсунбоевич, Ирискулов Одил Эргашович, Баходирова Шохиста Убайдуллаевна, Абдурахмонов Вохид Курбонович

Угарный газ (СО) со времен Аристотеля (384–322 г. до н.э.) известен как сильно токсичный, ядовитый газ. Эпидемиологическая ситуация отравлений СО и по сей день остается актуальной проблемой во всем мире. По разным регионам Республики Узбекистан в структуре смертельных отравлений удельный вес отравления СО занимает первое место (от 33,3 до 94,4%), при этом в большей степени пострадали лица трудоспособного возраста (56%) и мужского пола (61%), в основном жители городов (62%) [2,5,6].

109-112 90 26

BIOLOGIYA TA'LIMIDA O'QUVCHILARDA MASALA VA MASHQ YECHISH KO'NIKMALARI MUAMMO SIFATIDA

Mamadaliyeva Barnoxon Ibragimovna

Uzluksiz ta'lim tizimida biologiya fanlarini o'qitishda o'quvchilarda masala va mashqlar yechish ko'nikmalarini shakllantirish ularni kreativ faoliyatini, mantiqan, ijodiy va tahliliy fikrlash qobilyatlarini rivojlantirishga asos bo'ladi.

113-117 128 18

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI BOG‘LOVCHILARNING VAZIFADOSHLIGI

Abdisharipov Baxrambek Baxodir o‘g‘li

O‘zbek va ingliz tillaridagi bog‘lovchilar (konnektorlar) o‘zaro bog‘laydigan so‘zlar yoki iboralardir. Ularning vazifasi gaplar va iboralarni mantiqiy ravishda bir-biriga bog‘lashdir. Ushbu bog‘lovchilar o‘xshash vazifani bajarishiga qaramay, ularning qo‘llanishi va uslubi tillar o‘rtasida farq qiladi.

118-121 58 21

O‘ZBEK VA RUS TILLARIDA BELGI DARAJASI MIKROMAYDONINING QIYOSIY TADQIQI

Shomuratova Orzigul Xusan qizi

Hozirgi kunda ko’pgina tillar o’zlarining xalqaro, milliy yoki ta’lim korporatsiyalariga ega. Bu esa, o‘z navbatida, tilga e’tibor kuchayib borayotganidan dalolat beradi. Ma’lumki, ilk milliy korpus tarkibiga badiiy qimmatli, lingvodidaktik ahamiyatga ega (tarjima qilinmagan) badiiy adabiyot namunalari kiritilgan. Keyinchalik turli maqsadlarda yaratilgan til korpuslari, jumladan, rus tilining xalqaro korpusi va Amerika milliy korpusi boshqa ba’zi turdagi korpuslarning paydo bo’lishiga olib keldi. Shuningdek, o‘zbek korpus tilshunosligi bo‘yicha hali uzoq tarixga ega bo‘lmagan o‘ndan ortiq tadqiqotlar olib borilib, qisqa vaqt ichida Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat universitetida o‘zbek tili korpusi tashkil etildi.

122-127 342 76

O‘ZBEK TILI TA’LIMIDA MORFOLOGIYA O‘QITISH METODIKASINING AHAMIYATI

Atiyazov Saparbay Jumamuratovich

Ushbu maqolada morfologiya o‘qitish metodikasining ahamiyati va ushbu sohani qay tarzda o‘qitish haqida atroflicha to‘xtalgan. Bundan tashqari morfologiya o‘qitish metodikasi bo‘yicha amaliy misollar va mashqlarni interfaol usullardan foydalangan holda taqdim etish to‘g‘risida to‘xtalib o‘tilgan.

128-136 48 21

BIOLOGIYA O’QITUVCHILARINI AXBOROT MA’DANIYATINI SHAKLLANTIRISH OMILLARI

Ismatillayeva Dilfuza Botirjonovna

Maqolada axborot madaniyati tushunchasi mazmuni, shaxsning axborot tayyorgarligi tarkibiy tuzilishi, bo‘lajak biologiya o‘qituvchilari axborot madaniyatini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari yoritilgan.

137-147 226 47

TO‘QIMACHILIK SANOATINI RIVOJLANTIRISHNING TASHKILIY-IQTOSODIY MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH

Muxiddinova Kamola Sagdullayevna, Muxiddinov Djaxongir Murodulloyevich

Ushbu maqolada O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatini rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmini takomillashtirish masalalari ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining strategik vazifalari asosida to‘qimachilik va tikuv-trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarishni barqaror rivojlantirish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish va eksport salohiyatini oshirish maqsadlari tahlil qilinadi. Maqolada sanoat tarmoqlarining barqaror rivojlanishi, mavjud muammolar va ularni hal etishga qaratilgan chora-tadbirlarga e'tibor qaratilgan. Shuningdek, kadrlar tayyorlash tizimi, boshqaruv mexanizmini modernizatsiya qilish va xalqaro standartlarga moslashtirish muhim ahamiyatga ega ekanligi ta'kidlanadi. Ushbu tadqiqot natijalari O‘zbekiston to‘qimachilik sanoatini yanada rivojlantirish va mamlakat iqtisodiy o‘sishini rag‘batlantirish uchun yo‘nalishlarni belgilashga yordam beradi.

148-154 91 32

АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ ЕҢБЕКТЕРІНДЕГІ ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ЛИНГВОДИДАКТИКАЛЫҚ, СЕМАНТИКАЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Байкабилов Усербай Алимханович

Ғалымның әрбір грамматикалық бірлікті сипаттауы қазіргі еңбектермен салыстырыла қарастырылып, қазақ тілінің грамматикалық бітім-болмысын берудегі Ахмет Байтұрсынұлының айрықша лингвистикалық таланты дәлелденді.

155-164 42 37

УСТАНОВЛЕНИЕ ЛОКАЛИЗАЦИИ МЕСТА ПРИЛОЖЕНИЯ СИЛЫ ПО ПОВРЕЖДЕНИЯМ ДЛИННЫХ ТРУБЧАТЫХ КОСТЕЙ ПРИ АВТОТРАВМЕ

Давранова Азиза Эркиновна, Ирискулов Одил Эргашович, Азимов Кахрамон Исомович, Урунов Ромиш Маматкулович

Во второй половине XX столетия резко возросло количество всех видов транспорта, что привело к значительному увеличению числа транспортных травм. По данным ВОЗ, смертность от механической травмы занимает 3-е место среди всех летальных исходов. Наиболее частыми причинами механической травмы являются автодорожные происшествия [2, 3]. Ежегодно в Самаркандской области регистрируются сотни случаев причинения повреждений в результате дорожно-транспортных происшествий.      

165-169 110 32

QISHLOQ XO‘JALIGIDA TEXNOLOGIYALARNING MAHSULDORLIKKA VA SAMARADORLIKKA TA’SIRI

Aytımbetova Zuxra Maxambetalievna

Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligida texnologiyalarning mahsuldorlikka va samaradorlikka ta’siri o‘rganiladi. Zamonaviy texnologiyalarning qishloq xo‘jaligida keng joriy qilinishi natijasida mahsulot yetishtirish jarayonlaridagi samaradorlik va hosildorlik qanday o‘zgargani tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada texnologik yangilanishlarning qishloq xo‘jaligidagi mehnat unumdorligini oshirish, resurslardan samarali foydalanish va xarajatlarni kamaytirish kabi ijobiy ta’sirlari ko‘rsatilgan. Mahsulot ishlab chiqarishning ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy jihatlariga ham e’tibor qaratilgan.

170-172 102 44

ENHANCING LANGUAGE SKILL DEVELOPMENT THROUGH TASK-BASED LANGUAGE TEACHING (TBLT)

Uzakova Gozzal Rustemovna

Task-Based Language Teaching (TBLT) has gained attention as an effective, learner-centered approach that promotes language skill development through meaningful, real-life tasks. This article explores the principles of TBLT, its applications for enhancing the four core language skills (listening, speaking, reading, and writing), and insights on integrating TBLT for comprehensive language proficiency. By examining key components and research-backed benefits of TBLT, this article highlights the approach's potential to foster authentic language use and improve learners’ confidence, fluency, and critical skills for real-world communication.

173-176 163 35

O‘ZBEKISTONDA INSON HUQUQLARI VA MILLIY QONUNCHILIKNI TAKOMILLASHTIRISH

Jumayev Firdavs Bekzod o’g’li

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasidagi inson huquqlari himoyasi va milliy qonunchilikdagi islohotlar ko‘rib chiqiladi. Maqolada mamlakat mustaqillikka erishganidan keyin amalga oshirilgan huquqiy islohotlar va inson huquqlarini ta'minlashga qaratilgan qonunlar tahlil qilinadi. O‘zbekiston Konstitutsiyasida kafolatlangan fuqarolarning asosiy huquq va erkinliklari, jumladan, hayot, shaxsiy xavfsizlik, so‘z erkinligi, ta'lim olish va sog‘liqni saqlash huquqlari bilan birga, davlat tomonidan ularni himoya qilish mas'uliyati ham ko‘rsatilgan. Shuningdek, O‘zbekistonning xalqaro tashkilotlar bilan hamkorligi, jumladan, Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT), Xalqaro Mehnat Tashkiloti (XMT) va boshqa global tashkilotlar bilan bo‘lgan kelishuvlar asosida amalga oshirilgan islohotlar haqida ham so‘z yuritiladi. Maqolada, shuningdek, sud tizimi va uning islohoti, sud mustaqilligini ta'minlash, shaffof sud jarayonlari va fuqarolar huquqlarini himoya qilishdagi roliga ham alohida e'tibor qaratiladi.