Iyun, 2025-Yil
626
ARK ZINDONI. SAROY OSTIDAGI SUKUT:ZAMONAVIY TADQIQOTLAR
Gadayeva Mohigul Muxamedovna
Osiyo xalqaro universiteti Tarix va filologiya kafedrasi o`qituvchisi
G`aniyeva Irodabonu Dilshodovna
Osiyo xalqaro universiteti 1-T-24 guruh talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15754586
Annotatsiya.
Ushbu maqolada Buxoroi Sharifdagi Ark hukmdorlarning qarorgohi, mudofaa
inshooti, madaniyat va fan markazi boʻlib xizmat qilgani hamda uning tarkibidagi Zindon xususida
so`z boradi.
Kalit so`zlar:
Ark,Zindon, qamoqxona,jinoyatlar, mahbuslar, josuslar,mang`itlar .
Аннотация.
В этой статье рассказывается о арке в Бухар-Шарифе, которая
служила резиденцией правителей, оборонительным сооружением, центром культуры и
науки, а также о подземелье в ней.
Ключевые
слова
:
Ark,подземелье,
тюрьма,преступления,
заключенные,
шпионы,мангиты.
Buxorodagi Ark Zindoni tarixi, mahbuslari va tarixiy saboqlari.
Buxoro – Markaziy Osiyodagi eng qadimiy shaharlardan biri bo‘lib,
Ark Qoʻrgʻoni Buxoro
shahridagi eng qadimiy va monumental qalʼalardan biridir.
Koʻp asrlar davomida Ark
hukmdorlarning qarorgohi, mudofaa inshooti, shuningdek, davlat boshqaruvi, madaniyat va fan
markazi boʻlib xizmat qilgan. Ark hududida saroylar, masjidlar, idoralar, qamoqxonalar (zindonlar)
va xazina joylashgan. Hatto Abu Ali ibn Sino va Umar Xayyom kabi buyuk olimlar ham Ark
kutubxonasida faoliyat yuritganlar.
Ammo shu buyuk saroyning ostida, keng jamoatchilikdan yiroqda,
Ark Zindoni
deb atalgan
qamoqxona mavjud edi. Ushbu zindon tarixda “sukut bilan qoplangan” joy sifatida eslanadi – u
yerda mahbuslarning nolalari emas, faqat devorlarning sovuq jimjitligi eshitilgan. Bu maqola ana
shu zindonning yaratilishidan to faoliyatining tugashigacha bo‘lgan tarixini yoritadi.
Buxoro
qadimiy shahar, u ming yillar davomida turli sivilizatsiyalar, siyosiy kuchlar va diniy yo‘nalishlar
chorrahasida yashab kelgan. Uning markazida esa Buxoro Arki – amirlar qarorgohi, hukm markazi
va ko‘plab tarixiy voqealarning guvohi bo‘lgan muhtasham inshoot joylashgan. Ammo Ark
saroyining tagida joylashgan zindon, ya’ni qamoqxona, tarixning eng sukutli va iztirobli
sahifalaridan biridir. Bu zindon shunchaki qamoqxona emas – u jimjitlik bilan azob berilgan,
adolatsizlik va zulm timsoli sifatida tarixda muhrlanib qolgan. Buxoro Zindoni esa Arkdan taxminan
yuz metr shimoli-sharqda, qadimiy shahristonning shimoli-gʻarbiy burchagida joylashgan
Zindonning paydo bo‘lishi Buxoro zindoni hozirgi ko‘rinishga ega bo‘lgan davr XVIII asrning
ikkinchi yarmiga to‘g‘ri keladi. Mang‘itlar sulolasining hukmronligi davrida, taxminan 1780-
yillarda Ark yaqinida maxsus qamoqxona – zindon qurilgan. U qadimiy shahristonning shimoli-
g‘arbiy qismida, Ark saroyidan taxminan 100 metr narida joylashgan. Bu zindon nafaqat
mahbuslarni saqlash, balki hukumatning kuchini va nazoratini namoyish etuvchi joy
bo‘lgan.Arxitektura va tuzilishi Zindon ikki qismdan iborat bo‘lgan:- Zindon-i bolo – yuqori
qavatdagi panjara orqasidagi kameralar, oddiy mahbuslar uchun mo‘ljallangan.
Ark Zindoni ikki asosiy qismdan iborat bo‘lgan:
Iyun, 2025-Yil
627
Zindon-i Bolo
– yuqori qavatdagi panjara orqasidagi kameralar bo‘lib, engil jinoyatchilar
shu yerda saqlangan.
Zindon-i Poyon
(yoki “Bug Pit”) – yer ostidagi quduqsimon, chuqur qamoqxona. Uning
diametri ~5 metr, chuqurligi esa 6,5 metr atrofida bo‘lib, yorug‘likdan mutlaqo uzilgan.“Bug Pit”
ichida harorat o‘ta sovuq yoki jazirama bo‘lgan, havo oqimi bo‘lmagan, devorlarda namlik, pastda
esa chayonlar, ilonlar, qumursqalar ko‘p bo‘lgan. U yerga odatda siyosiy mahbuslar, josuslikda
gumon qilinganlar yoki amir uchun eng xavfli deb topilgan shaxslar tashlangan.
- Zindon-i poyon yoki “Bug Pit” – yer ostidagi maxsus chuqurlik. Ushbu quduq shaklidagi
qamoqxona diametri 5 metr, chuqurligi esa 6,5 metr atrofida bo‘lgan. Unda deyarli yorug‘lik yo‘q,
shamollatilmagan, chayonlar, qumursqalar va boshqa hasharotlar to‘lib yotgan. Bu joyga eng og‘ir
jinoyatlarda ayblanganlar yoki siyosiy mahbuslar tashlangan.Kimlar va nima uchun
qamalgan?Zindonda turli toifadagi mahbuslar saqlangan:
- Siyosiy jinoyatchilar – amir hokimiyatiga qarshi chiqqanlar yoki shubhali deb topilganlar
- Moliyaviy jinoyatchilar – soliq to‘lamaganlar, qarzdorlar
- Diniy sabablarga ko‘ra jazolanganlar – ibodatdan voz kechgan yoki dinga hurmatsizlik qilgan
shaxslar
- Josuslikda gumon qilinganlar – ayniqsa XIX asrning “Buyuk o‘yin” davrida
Bu yerga tushganlarning ko‘pchiligi ayblovlardan bexabar yoki nohaq qamalgan bo‘lgan. Zindonda
mahbuslar har qanday insoniy sharoitdan yiroq holda saqlangan, qiynoqlarga solingan.Mashhur
mahbuslarEng mashhur voqealardan biri 1839–1842 yillarda sodir bo‘lgan:
Britaniya armiyasi zobitlari Charles Stoddart va Arthur Conolly Buxoro amirligi bilan diplomatik
munosabatlar o‘rnatish uchun kelgan, biroq amir Nasrulloh ularni josuslikda ayblab, 4 yil davomida
Bug Pit’da saqlagan. Ular nihoyat 1842-yilning 24-iyun kuni Ark maydonida omma oldida qatl
etilgan. Bu voqea butun dunyoda Buxoro hukmronligiga qarshi tanqidlar uyg‘otgan.Zindon
faoliyatining yakuniZindon 1920-yilgacha faoliyat yuritgan. Aynan shu yili Sovet qo‘shinlari
Buxoroni egallab, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tashkil topganidan so‘ng zindon yopilgan va
faoliyatini to‘xtatgan.
Ark Zindoni
1920-yilgacha
faoliyat yuritgan. Buxoro Xalq Sovet
Respublikasi e’lon qilinib, amirlik tugatilgach, bu qamoqxona rasman yopilgan. Sovet davrida
uning ba’zi qismlari turli maqsadlarda foydalanilgan, ammo asliyat saqlanib qolgan. XX asr oxirida
va XX asr boshlarida esa zindon
muzey
ga aylantirilib, tarixiy obyekt sifatida saqlana boshlandi.
Bugungi kunda Ark Zindoni sayyohlar uchun ochiq bo‘lib,
“Huquq va sud tarixi muzeyi”
sifatida
faoliyat yuritadi. Unda tarixiy eksponatlar, mahbuslar kamerasi, qiynoq qurollari va 19-asrga oid
hujjatlar namoyish etilgan. U yerda maxsus ekskursiyalar o‘tkaziladi va Buxoro amirligi davrining
huquqiy muhitini tushunishga yordam beriladi.Bu zindon nafaqat jismoniy qamoqxona, balki
fikr
va so‘z erkinligining bo‘g‘ilgan maskani
edi. Unda sukut – hayqiriq o‘rniga o‘rnatilgan qoida,
inson erkinligi o‘rniga mahkumlik timsoli bo‘lgan. Bu yer – tarixning jim guvohi. Hozirgi kunda bu
sukut bizni fikrlashga, tarixdan saboq olishga va adolatni qadrlashga chaqiradi.
U hozirda Buxoro huquq va qonunchilik tarixi muzeyi sifatida faoliyat yuritadi va
YUNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.
Xulosa qilib aytganda
, "Ark Zindoni: Saroy Ostidagi Sukut: Zamonaviy Tadqiqotlar" mavzusi
Buxoro Ark qoʻrgʻonining chuqur tarixiy va madaniy ahamiyatini ochib berishga qaratilgan boʻlib,
uning qadimiy sir-asrorlarini, meʼmoriy oʻziga xosliklarini va jamiyat hayotidagi oʻrnini zamonaviy
Iyun, 2025-Yil
628
ilmiy yondashuvlar orqali oʻrganishni maqsad qilgan. Ushbu tadqiqotlar nafaqat tarixiy bilimlarni
boyitadi, balki kelajak avlodlar uchun bu noyob madaniy merosni saqlashga ham xizmat qiladi.
REFERENCES
1.
Zaynutdinov M. – Zindon: O‘rta asr jazo tizimining ijtimoiy va huquqiy mohiyati, “Tarix
va Madaniyat” jurnali, 2020, №2.
2.
2. Abdullaev R. – Ark va zamonaviy muzeylashtirish konsepsiyalari, “Sharq yulduzi”,
2022, №1.
3.
Gadayeva, M. (2025). TARIX OQITISH JARAYONIDA OQUVCHILARNING
RIVOJLANISHI VA KAMOL TOPISHI.
Modern Science and Research
,
4
(6), 756-765.
4.
Gadayeva, M. (2025). PARANJIDAN VOZ KECHILGAN KUN:” YANGI HAYOT”
BOSHLANISHI.
Modern Science and Research
,
4
(5), 771-777.
5.
Gadayeva, M. (2025). TARIX DARSLARIDA OQUVCHILARNING BILIM, MALAKA
VA KONIKMALARINI HOSIL QILISH VA BAHOLASH.
Modern Science and
Research
,
4
(5), 792-800.
6.
Gadayeva, M. (2025). TARIXIY BILIMLARNI SHAKLLANTIRISH JARAYONI VA
TARIX DARSLARINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO ‘LLARI.
Modern
Science and Research
,
4
(4), 1423-1431.
7.
Gadayeva, M. (2025). SOMONIYLAR DAVRIDAGI DEVONLAR VA BUGUNGI O
‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI VAZIRLIKLARINING TAQQOSIY TAHLILI.
Modern
Science and Research
,
4
(4), 381-388.
8.
Gadayeva, M. (2025). CHOLPONNING SHERLARIDA ERK, OZODLIK VA OZLIK
MASALALARI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 549-563.
9.
Gadayeva,
M.
(2025).
ABDULHAMID
CHOLPONNING
JADIDCHILIK
HARAKATIDAGI ORNI.
Modern Science and Research
,
4
(2), 1013-1019.
10.
Gadayeva, M. (2025). TURKISTONLIK GENERAL AYOL, MILLAT ONASI-
QURBONJON
DODXOHNING
MARD,
JASUR
VA
VATANPARVARLIGI
HAQIDA.
Modern Science and Research
,
4
(1), 344-352.
11.
Gadayeva, M. (2024). MARKAZIY OSIYODA JADID AYOLLARI TARIXI.
Modern
Science and Research
,
3
(12), 652-658.
12.
Muxamedovna, G. M. (2024). Millatimiz Faxri-Buxoro Ma’rifatparvari.
Miasto
Przyszłości
,
52
, 557-562.
13.
Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA AXBOROT
KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI.
TA'LIM VA RIVOJLANISH
TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI
,
4
(5), 97-102.
14.
Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The
“Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture.
SPAST Reports
,
1
(7).
15.
Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH
AHAMIYATI.
Научный Фокус
,
1
(5), 178-180.
16.
Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISHNING
AHAMIYATI.
Научный
Фокус
,
1
(5), 175-177.
17.
Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL
WOMEN'S DRESS.
Modern Science and Research
,
3
(2), 1097-1103.
Iyun, 2025-Yil
629
18.
Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL
SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN.
Modern
Science and Research
,
2
(10), 459-464.
19.
Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini
Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том
1 Июль 2023 Год.
Лучшие интеллектуальные исследования
,
1
(1), 11-16.
20.
Gadayeva, M. (2024). Attack Action.
Modern Science and Research
,
3
(1), 1028-1033.
21.
Gadayeva, M. (2024). Effective Ways To Use The" Thoughtstorm" Method On The Theme
Of The" Eastern Renaissance" Era.
Modern Science and Research
,
3
(1), 1024-1027.
22.
Muxamedovna, G. M. (2023). KREATIV YONDASHUV ASOSIDA DIDAKTIK
MATERIALLAR
YARATISH
MEXANIZMLARI.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
21
(3), 12-14.
23.
Muxamedovna, G. M. (2023). Uchinchi renesans davrida ajdodlarimiz merosini organish
orqali integratsion ta’limni yanada takomillashtirish tamoyillari.
Образование наука и
инновационные идеи в мире
,
22
(1), 35-38.
24.
Muxamedovna, G. M. (2023). History Of Patriotic Women.
International Journal Of
History And Political Sciences
,
3
(12), 69-75.
25.
Muxamedovna, G. M. (2023). Innovatsion TaLim-Buyuk Kelajak Poydevori.
World
scientific research journal
,
17
(1), 74-76.
26.
Gadayeva, M. (2024). Effective Ways To Use The" Thoughtstorm" Method On The Theme
Of The" Eastern Renaissance" Era.
Modern Science and Research
,
3
(1), 1024-1027.
27.
Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth
Psychology In Improving People'S Lives.
Modern Science and Research
,
3
(2), 676-683.
i.
Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-
Pedagogical Skills In Pedagogical Activity.
Modern Science and Research
,
3
(2), 684-689.
28.
Gadayeva, M., & Sabriddinova, G. (2025). JADIDLAR FAOLIYATIDA XOTIN-
QIZLARNING ORNI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 648-655.
29.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Muyiddinov, B. (2025). TARIX DARSLARINI
OQITISHDA INTERFAOL METODLARNING AHAMIYATI.
Modern Science and
Research
,
4
(2), 87-96.
30.
Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR
BESHIGI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 1228-1238.
31.
Muxamedovna, G. M., Shuhratovna, T. S., & Shokir ogli, S. U. TARIX FANLARINI
OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI.
32.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING
DIDAKTIK QARASHLARI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 985-993.
33.
Gadayeva, M., & Sabriddinova, G. (2025). BOBURNOMADA DIPLOMATIK
MUNOSABATLAR TALQINI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 409-416.
34.
Toshpo’latova, S. (2025). BO’LAJAK TARIX O’QITUVCHILARINING PEDAGOGIK-
PSIXOLOGIK
TAYYORGARLIGINING
UMUMIY
KONTSEPTSIYASI
VA
AHAMIYATI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 481-484.
35.
Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA
O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI. Modern Science and
Research, 4(1), 177-186.
Iyun, 2025-Yil
630
36.
Toshpo’latova, S., & Tursunova, S. (2025). TURKISTONDAGI–BIRINCHI
DRAMMA.
Modern Science and Research
,
4
(3), 468-480.
37.
Toshpo'latova
Shaxnoza
Shuhratovna.
(2024).
ILK
UYG'ONISH
DAVRI
NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI
TARIX FANIGA QIZIQTIRIS METODIKASI.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14520996
38.
Toshpo’latova, S. (2024). TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR.
Modern Science and Research, 3(11), 774-782.
39.
Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных научных
исследований, 2(5), 453-462.
40.
Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research,
3(5), 522-529.
41.
Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID
FIKRLAR. Modern Science and Research, 3(12), 353-361.
42.
Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District.
Modern Science And Research, 3(5), 148-151.
43.
Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL
MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT. Modern Science and Research, 3(2), 447-450.
44.
Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of
Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology. SPAST Reports,
1(7).
45.
Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology. European Journal Of Innovation In
Nonformal Education, 4(3), 432-437.
46.
Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO
XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI. Innovations in Technology and
Science Education, 2(8), 1214-1222.
47.
Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani. Modern
Science and Research, 3(2), 87-93.
48.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara. Modern Science and
Research, 3(2), 1004-1011.
49.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics. Modern Science and Research, 3(2), 500-507.
50.
Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology. Modern Science and Research, 3(1),
504-510.
51.
Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life. American Journal of
Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 655-659.
52.
Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of
Tajiks In The Works Of MS Andreyev. International Journal Of History And Political
Sciences, 3(12), 42-47.
53.
Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career. Modern Science and Research,
2(12), 801-807.
54.
Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony. International Journal
Of History And Political Sciences, 3(11), 17-23.
Iyun, 2025-Yil
631
55.
Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE
WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI". Modern Science and Research, 2(9),
404-409.
56.
Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL
CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN
THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV. Modern Science and Research, 2(10), 291-299.
57.
Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS
OF AFGHANISTAN. Modern Science and Research, 2(9), 84-89.
58.
Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of
Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”. International Journal of Intellectual
Cultural Heritage, 3(1), 12-16.
59.
Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”
Marosimining Etnologik Tahlili. Scholar, 1(28), 395-401.
60.
Toshpo’latova, S., & Hoshimova, M. (2025). BERUNIY VA UNING DIDAKTIK
QARASHLARI. Modern Science and Research, 4(1), 344-351.
61.
Toshpo’latova, S. (2024). ILK UYG’ONISH DAVRI NAMOYONDALARNING
DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA
QIZIQTIRISH METODIKASI. Modern Science and Research, 3(12), 643-651.
62.
Toshpo‘latova, S. (2025). O’QITUVCHILARNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK
TAYYORGARLIGINI TARKIB TOPTIRISH MODELINING
MAZMUNI VA
AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 581-590.
63.
Toshpo‘latova, S. (2025). BO’LAJAK TARIX O’QITUVCHILARINING PEDAGOGIK-
PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 235-245.
64.
Toshpo’latova, S., & Tursunova, S. (2025). MAHMUDXO’JA BEHBUDIY-O’ZBEK
JADIDCHILIGINING ASOSCHISI.
Modern Science and Research
,
4
(2), 770-781.
65.
Toshpo‘latova, S. (2025). TARIX DARSLARIDA INNOVATSION METODLARDAN
FOYDALANISH:
ZAMONAVIY
YONDASHUVLAR.
Modern
Science
and
Research
,
4
(5), 561-567.
66.
Toshpo’latova, S. (2025). BUXORO AMIRLIGINING HAYOT TARZI.
Modern Science
and Research
,
4
(4), 429-438.
67.
Toshpo‘latova, S. (2025). BO’LAJAK TARIX O’QITUVCHILARINING PEDAGOGIK-
PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGINI SHAKLLANTIRISH: NAZARIY VA AMALIY
JIHATLAR.
Modern Science and Research
,
4
(4), 385-394.
68.
Sayfutdinov, F. . (2025). MANG‘ITLAR DAVRI SAROYLAR ARXITEKTURASI:
TARIXIY KONTEKST VA BADIIY XUSUSIYATLARNING O’RGANILISH
TARIXI.
Modern
Science
and
Research
,
4
(4),
439–448.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/82182
69.
Sayfutdinov, F. (2025). BUKHARA ARCHITECTURE: HISTORICAL HERITAGE AND
ITS SIGNIFICANCE.
Modern Science and Research
,
4
(3), 485–492. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74121
Iyun, 2025-Yil
632
70.
Sayfutdinov, F. (2025). BUXORO ME’MORCHILIGI: TARIXIY MEROS VA UNING
AHAMIYATI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 572–579. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72130
71.
Sayfutdinov, F. (2025). 1918-1920 YILLAR XALQARO MUNOSABATLAR TARIXIDA
VERSAL – VASHINGTON KANFRENSIYALARINING AHAMIYATI.
Modern Science
and Research
,
4
(2), 1066–1073. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
72.
Sayfutdinov , F., & Sharipov , D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION:
HISTORICAL DEVELOPMENT AND PROSPECTS.
Journal of Universal Science
Research
,
3
(1(Special
issue),
300–304.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/65623
73.
Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI
O'QITISHDAGI AHAMIYATI.
74.
Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ
XALQINING YORITILISHI.
75.
Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of
Karakalpak.
EUROPEAN
JOURNAL
OF
INNOVATION
IN
NONFORMAL
EDUCATION
,
4
(3), 149-155.
76.
Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY VA
ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 852-
858.
77.
Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI
ZARAFSHON
VOHASIDA
ETNOSLARARO
MUNOSABATLAR.
TA’LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI
,
3
(9), 1–5. Retrieved from
https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941
