Dekabr, 2024-Yil
823
SHAXSTIŃ BAǴDARLANǴANLIǴIN ÚYRENIW
Mambetiyarova Venera Reyimbaevna
Qoraqalpoq Davlat Universiteti Pedagogika va Psixologiya kafedrasi assistant
Xongrbayeva Gulbanu Tugelbay qizi
Berdaq atindaği Qaraqalpaq mámleketlik universiteti
Shimbay fakulteti 2-kurs ámeliy psixologiya studenti
https://doi.org/10.5281/zenodo.14502928
Annotatsiya.
Usı tezisde shaxstıń baǵdarlanǵanlıǵın qáliplestiriwshi tiykarǵı faktorlar,
olardı úyreniw metodları hám de bul baǵdarlanǵanlıqtiń rawajlanıwı jámiyet rawajlanıwındaǵı
ornı analiz etiledi. Izertlewdiń teoriyalıq hám ámeliy tiykarları keltirilib, shaxstıń qızıǵıwshılıqları
hám motivatsion faktorların anıqlaw usılları kórsetilgen.
Tiykarǵı bólim
Shaxstıń baǵdarlanǵanlı onıń qızıǵıwshılıqları, mútajlikleri, qádiriyatları jáne social
maqsetlerine tiykarlanǵan psixologiyalıq jaǵday retinde kórinetuǵın boladı. Baǵdarlanǵanlıq
shaxstıń iskerligin arnawlı bir maqsetlerge baǵdalaydı onı málim bir social ortalıqta aktiv qatnas
etiwge úndeydi.
Shaxstıń baǵdarlanǵanlı túsinigi
Shaxs baǵdarlanǵanlı, áwele, onıń motivatsion tiykarların ańlatadı. Izertlewler kórsetedi,
baǵdarlanǵanlıqtiń qáliplesiwi social ortalıq, shańaraqqa tiyisli tárbiya hám shaxstıń óz-ózin
ańǵarıw processleri menen tıǵız baylanıslı. baǵdarlanǵanlıqtıń tiykarǵı túrleri tómendegiler:
Gumanitar baǵdarlanǵanlıq: Insan máplerin, social sheriklik hám altruizmni
sáwlelendiredi.
Ámeliy baǵdarlanǵanlıq: Texnikalıq kónlikpeler hám iskerlikke baǵdarlanǵan.
Intellektuallıq baǵdarlanǵanlıq: Bilim alıwǵa, ilimiy izertlewlerge beyimlik.
Baǵdarlanǵanlıqtı úyreniw metodları
Глава 1
Psixologiyalıq testler: Shaxstıń motivatsion profili hám qızıǵıwshılıqların anıqlaw
ushın qollanıladı.
Глава 2
Anketa hám sorawlar : Social hám mádeniy táreplerdi analiz qılıw imkaniyatın
beredi.
Dekabr, 2024-Yil
824
Глава 3
Gúzetiw: Shaxstıń kúndelik iskerligindegi minez-qulqları arqalı baǵdarlanǵanlıqti
bahalaw.
Baǵdarlanǵanlıqtı rawajlandırıwdıń aktual jolları
Tálim sisteması hám tárbiya procesi shaxstıń maqsetleri hám qádiriyatların
rawajlandırıwda sheshiwshi rol oynaydı. Zamanagóy programmalar arqalı shaxstıń
qızıǵıwshılıqların ámeliy iskerlikke báǵdarlaw nátiyjesinde olardıń social aktivligi asadı.
Shaxstıń baǵdarlanǵanlıǵı (motivatsiya, qızıǵıwshılıq, hám beyimlik) insannıń qanday iskerlik
túrlerine qızıǵıwshılıǵın hám olarǵa salıstırǵanda qanday ústin turatuǵınlıq beriwin ańlatadı. Bul
ádetde tómendegilerdi óz ishine aladı :
Sezimiy qızıǵıwshılıqlar (mısalı, kórkem óner, sport, ilim).
Iskerlik túrleri (dóretiwshilik, ámeliy, basqarıw yamasa isbilermenlik).
Turmıslıq qádiriyatlar (mısalı, materiallıq párawanlıq, ózin ańǵarıw, yamasa toparǵa
xizmet etiw).
Shaxs baǵdarlanǵanlıǵın úyreniwdiń áhmiyeti
Kásip tańlawda járdem: Kásiplik jónelgenlikti anıqlaw shaxsqa ózine uyqas jumıs yamasa
bilimlendiriw tarawın tańlawda járdem beredi.
Jeke rawajlanıw : Jónelgenlikti biliw adamǵa óz kúshli táreplerin rawajlandırıwǵa hám
kemshiliklerin toltırıwǵa járdem beredi.
Topar basqarıwı : Jumıs beretuǵınlar xızmetkerlerdiń qızıǵıwshılıq hám qábiletlerin bilgen
halda olardı tuwrı wazıypalarǵa báǵdarlawı múmkin.
Juwmaq
Shaxstıń baǵdarlanǵanlıǵın úyreniw jámiettiiń túrli tarawlarında, atap aytqanda tálim,
psixologiyalıq máslahát jáne social rawajlanıw processlerinde úlken áhmiyetke iye. Bul
processlerdi rawajlandırıw ushın shaxstıń qızıǵıwshılıqları hám maqsetlerin tuwrı bahalaw hám de
olarǵa uqsas ortalıqtı qáliplestiriw zárúr.
Usınıs
Shaxstıń baǵdarlanǵanlıǵın úyreniwde tálim mákemelerinde individual jantasıwdı keń
engiziw, ilimiy izertlewlerdi kúsheytiw hám zamanagóy texnologiyalardan paydalanıw zárúrli
áhmiyetke iye.
Dekabr, 2024-Yil
825
REFERENCES
1.
Рейимбаевна, М. В. "ВОЗМОЖНОСТИ СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ
ТРЕНИНГОВ В РАЗВИТИИ ЖИЗНЕННЫХ ЦЕЛЕЙ У ПОДРОСТКОВ." Inter
education & global study 8 (2024): 455-461.
2.
Daribaev,
Atabay,
Arman
Sipatdinov,
and
Venera
Mambetiyarova.
"THE
RELATIONSHIP OF OUR YOUTH IN THE ERA OF GLOBALIZATION WITH THEIR
PARENTS DURING ADOLESCENCE." Modern Science and Research 3.5 (2024): 245-
247.
3.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Sipatdinov Arman Sharafatdinovich.
"GLOBALLASHUV ASRIDAGI YOSHLARIMIZNING O’SMIRLIK DAVRIDAGI
OTA-ONALAR BILAN MUNOSABATI." (2024).
4.
Jansulu, Tursinbaeva, and Mambetiyarova Venera. "SOTSIAL PSIXOLOGIYADA
SHAXS MUAMMOSI." (2024).
5.
Mambetiyarova, Venera, and Jansulu Tursinbaeva. "PERSONALITY PROBLEM IN
SOCIAL PSYCHOLOGY." Modern Science and Research 3.5 (2024): 303-305.
6.
Venera, Mambetiyarova. "PSYCHOLOGICAL ANALYSIS OF THE RELATIONSHIP
BETWEEN CHILDREN AND PARENTS IN ADOLESCENCE." European International
Journal of Pedagogics 4.05 (2024): 16-19.
7.
Alpamıs, Bazarbaev, and Mambetiyarova Venera. "SOCIAL PSIXOLOGIYADA KISHI
TOPARLAR PSIXOLOGIYASI." Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning
zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari 31.2 (2024): 150-153.
8.
Mambetiyarova, Venera, and Sulaymon Nazarov. "RELATIONSHIP OF ADOLESCENT
CHILDREN IN THE FAMILY." Modern Science and Research 3.6 (2024).
9.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Nazarov Sulaymon. "RELATIONSHIP OF
ADOLESCENT CHILDREN IN THE FAMILY." (2024).
10.
Sipatdinov, Arman, and Venera Mambetiyarov. "KATTA MAKTABGACHA
YOSHDAGI BOLALARNING IJTIMOIYLASHISH JARAYONINI TO’G’RI TASHKIL
ETISH SHARTLARI." Modern Science and Research 3.10 (2024): 269-273.
11.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera, and Umirzakova Laylo Mansurjon Qizi.
"XARAKTER AKSENTUATSIYASI." Научный Фокус 2.19 (2024): 50-55.
12.
Venera, Mambetiyarova, and Shodiyorova Fazilat Obid Qizi. "SHAXSNING
EMOTSIONAL JABHASI VA UNI O’RGANISH METODLARI." Научный Фокус 2.19
(2024): 208-213.
Dekabr, 2024-Yil
826
13.
Reymbaevna,
Mambetiyarova
Venera.
"TATBIQIY
SOTSIAL
PSIXOLOGIYA." Научный Фокус 2.19 (2024): 47-49.
14.
Reymbaevna, Mambetiyarova Venera. "SHAXS TEMPERAMENTINI O’RGANISH
METODLARI." MASTERS 2.11 (2024): 9-16.
15.
Rayimbayevna, Mambetiyarova Venera. "PSIXOLOGIK ADAPTATSIYS VA OILA
INTEGRATSIYASI." Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy
tendensiyalari va rivojlanish omillari 37.2 (2024): 150-153.
16.
Reyimbaevna,
Mambetiyarova
Venera.
"ETNOPSIXOLOGIYA
FANINING
PREDMETI,
VAZIFALARI
VA
METODLARI." Modern
education
and
development 15.7 (2024): 304-308.
17.
Mambetiyarova, Venera, and Aytbike Oralbaeva. "DIN PSIXOLOGIYASINING
ZAMONAVIY FANLAR TIZIMIDAGI TUTGAN O’RNI." Modern Science and
Research 3.12 (2024): 100-104.
18.
Ilyasova, Gulnaz, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "OILA SHAXS
IJTIMOIYLASHUVIGA
TA’SIR
KO’RSATUVCHI
MUHIM
OMIL
SIFATIDA." Modern Science and Research 3.12 (2024): 601-604.
19.
Tursinbaeva, Jansulu, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "TATBIQIY
IJTIMOIY PSIXOLOGIYANING RIVOJLANISH BOSQICHLARI VA UNING
AMALIY QO’LLANILISHI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 605-608.
20.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Jumabayeva Marupa. "OTA-ONA VA
FARZANDLAR
MUNOSABATINING
XUSUSIYATLARI." TADQIQOTLAR.
UZ 51.6 (2024): 20-23.
21.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Dáwletbaeva Gúmisay. "PSIXOLOGIK
ADAPTATSIYA VA OILA INTEGRATSIYASI." TADQIQOTLAR. UZ 51.6 (2024):
34-37.
22.
Maxsetbaeva, Dilnaz, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "MILLIY
XARAKTER VA ETNIK IDENTIKLIKNING SHAKLLANISHI VA ULARNING
GLOBAL O ‘ZGARISHLARDAGI ROLI." Modern Science and Research 3.12 (2024):
597-600.
23.
Reyimbaevna, Mambetiyarova Venera, and Musaeva Gulnur. "ETNOS VA MILLAT
TUSHUNCHALARINING QIYOSIY TAHLILI." TADQIQOTLAR. UZ 51.6 (2024): 38-
45.
Dekabr, 2024-Yil
827
24.
Bekbergenova, Diynara, Arman Sipatdinov, and Venera Mambetiyarova. "DINNING
SHAXS SHAKLLANISHIDAGI O'RNI VA MOHIYATI." Modern Science and
Research 3.12 (2024): 593-596.
25.
Mambetiyarova,
Venera,
and
Feruza
Xojametova.
"ETNIK
GURUHLAR
PSIXOLOGIYASI
TIZIMIDA
ETNOSENTRIZMNING
YUZAGA
KELISH
BOSQISCHLARI." Modern Science and Research 3.12 (2024): 106-110.
