Authors

  • Olimjon Dzhuraev
    Veterinary Scientific Research Institute https://orcid.org/0009-0002-4400-193X
  • G Mamadullaev
    Veterinary Scientific Research Institute
  • M Ruzimurodov
    Veterinary Scientific Research Institute

Author Biography

  • Olimjon Dzhuraev, Veterinary Scientific Research Institute

    Veterinary Scientific Research Institute, Head of Pathomorphology Laboratory, candidate of veterinary sciences, senior researcher

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.archive.31025

Keywords:

cattle tuberculosis allergic diagnosis PPD tuberculin SKJ comparative efficiency

Abstract

This article describes the comparative effectiveness of PPD-tuberculin and SKJ-tuberculin in the allergic diagnosis of bovine tuberculosis.

background image

ВТОРАЯ РЕСПУБЛИКАНСКАЯ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКАЯ
КОНФЕРЕНЦИЯ

ПРОБЛЕМЫ ИЗЫСКАНИЯ,

СИНТЕЗА И ПРОИЗВОДСТВА
ПРЕПАРАТОВ ДЛЯ
ВЕТЕРИНАРИИ

(МАТЕРИАЛЫ ДОКЛАДОВ НАУЧНОЙ КОНФЕРЕНЦИИ)

САМАРКАНД - 1999 г.

КОРАМОЛЛАР ТУБЕРКУЛЕЗИНИ АЛЛЕРГИК ТАШХИСИДА ППД
— ТУБЕРКУЛИН ВА СКЖ — ТУБЕРКУЛИНЛАРНИНГ УЗАРО

КИЕСИЙ САМАРАДОРЛИГИ

Г. X. МАМАДУЛЛАЕВ, О. А. ЖУРАЕВ, М. А. РУЗИМУР0Д0В

Узбекистан ветеринария илмий тадцикат института

Туберкулинизация — ҳайвонлар туберкулезный аниқлашда асосий

услублардан бири ҳисобланиб махсус туберкулинлар ёрда- мида

амалга оширилади. Туберкулиннинг сифати аллергик таш- ҳисда

асосий омил бўлиб, текширишлар самарадорлигини белги- лайди.

L

Турли мамлакатларда туберкулин тайёрлаш учун туберкулез- нинг

М. Бонне ва М, туберкулозис штаммларидан фойдаланила- ди.

Баъзи туберкулинлар М. Бовис, бошқалари М. туберкулозис

турларидан ёки иккала штамм биргаликда қўшиб тайёрланади. Айрим

тадқиқотчилар эса бир пула 3 ёки ундан ортиқ штаммлар- дан

фойдаланишган. Мана шундай туберкулинлардан бирини биз ўз

тадқиқотларимизда синовдап ўтказдик.

СКЖ

туберкулин Козоғистон ветеринария илмий тадқицот

института олимлари томонидан яратилган ва

!

Олма-Ота биофаб-

рикасида ишлаб чиқарилган бўлиб, сут эмизувчи ҳайвонлар учун


background image

мўлжалланган. СКЖ — туберкулин —■ тиниқ, сқ-сариқ рангли тайёр

стандарт эритма шаклидаги аллерген бўлиб, чукма ёки бошқа

қўшимчалардан мустаснодир. Сақлаш муддати.

ишлаб чихарилган

кундан бошлаб 1 йил.

Препарат 5000 ТБ (туберкулин бирлиги)

1

ёки 0,2 мл миқдор- да

тери ичига юборилади. Бунинг учун БИ-7, ИБВ-02 асбобларп ёки 1—2

мл ҳажмдаги ширин/ ва туберкулинизация учун қулла- ниладиган

игналардан фойдаланиш мумкин.

СКЖ

туберкулин асосан қорамоллар туберкулезини анналам

учун кулланилади. Бузокларни 2 ойлигидан, сигирларни бу-

гозлигининг ҳар қаидай давридан қатъий назар аллергик текши- риш

зарур. Ҳўкизларга аллерген дум ўзагининг тери бўр- масига

юборилади. Реакция натижаси 72 соатдан сўнг ўлчанади.

Туберкулез бўйича соғлом хўжаликда СКЖ — туберкулинга 5 мм

ва носоғлом ҳўжаликда 3 мм дан ортиқ натижа берган ҳай- вонлар

ижобий реакция берувчилар ҳисобланади.

Мазкур ҳабарномада ушбу туберкулиннинг қорамоллар ту-

беркулезини аллергик ташхисидаги самарадорлигини Курси био-

фабрикасида ишлаб чиқарилган ва сут эмизувчи ҳайвонлар учун

мўлжалланган ППД-туберкулин билан биргаликда қиёсий равиш- да

синаб кўриш натижалари баён килинади.

ПО


background image

111

Тажриба туберкулез бўйича носоғлом ҳўжаликда ўтказилди.

Дастлаб 320 бош қорамол ППД-туберкулин билан 90 кун ора-

лиғида 2 марта туберкулезга аллергик услубда текширилди. Биринчи

текширишда 14 бош сигирда ППД— туберкулинга ижобий реакция

аниқланди. Ракциянинг ўртача интенсивлиги 5,5±0,3 мм ни ташкил

қилди. Иккинчи текширишда 32 бош қо- рамолда ППД-туберкулинга

ижобий реакция берувчи қорамол аниқланиб, ўртача интенсивлик

4,7±0,3 мм га тенг бўлди.

Текширишлар натижаларига кўра доимий реакция берувчи қо-

рамоллар подадан ажратиб олинди ва учта гуруҳга бўлинди: I ва II

гуруҳларда 10 бошдан, Ш-гуруҳда — 12 бош. Учинчи текши- риш

муддатида I-гуруҳ моллари ППД-туберкулин билан, П-гуруҳ — СКЖ-

туберкулин ва Ш-гуруҳ параллел равишда ҳар иккала препарат (бир

вақтнинг ўзида бўйиннинг чап томонидан ППД- туберкулин ва ўнг

томонидан СКЖ-туберкулин) билан текширилди.

Реакция натижаси 72 соатдан сўнг ўлчанди.

Қорамолларнинг барчасида ижобий натижа қайд килиниб I-

гуруҳдаги реакциянинг ўртача интенсивлиги 4,7±0,7 мм, П-гуруҳ- да

— 7,1±0,6 мм ва Ш-гуруҳда — ҳар иккала аллергенга ҳам қарийб бир

ҳил натижа ППД-туберкулинга 6,3±0,3 ва СКЖ-ту- беркулинга 6,0±0,4

мм ни ташкил қилди.

Шундай қилиб, тадқиқотлар натижаларига кўра хулоса қилиш

мумкинки, қорамоллар туберкулезини аллергик ташҳис қилишда

СКЖ-туберкулин ижобий натижа берди. ППД-туберкулингй нис-

батан қиёсий равишда синовдан ўтказилган текширишларда қа- рийб

бир хил натижа олинди. СКЖ-туберкулиннинг аллергенлик хусусияти

бўйича ППД-туберкулиидан қолишмаслиги аниқланди. Шунинг учун

қорамоллар туберкулезини аллергик услубда ташҳис килишда ППД-

туберкулин билан бир қаторда таъсис қилинган кўрсатмага мувофиқ

0,2 мл (5000 ТБ) миқдорида СКХ-туберку- линдан ҳам фойдаланиш

мумкин.

БУЗОҚЛАР ДИПЛОКОКК СЕПТИЦЕМИДСИ КАСАЛЛИГИНИНГ

ТАШХИСИ

МАҲМАТКУЛОВ М. А. АБДУСАТТОРОВ А.

Узбекистан ветеринария илмий тадқиқот института

Маълумки ҳар қандай касалликка ўз вақтида тўғри қўйилган

ташхис асосий муваффақиятлар гаровидир, чунки кўп касаллик- ларда

кузатиладиган клиник белгилар ва патоморфологик ўзга- ришлар бир-

бирларига ўхшаш бўлади.

Бўзоқлар диплококк инфекциясига ташхис цўйишда қўйидаги

Most read articles by the same author(s)

G Mamadullaev, B Elmurodov, Olimjon Dzhuraev, O Djurakulov, U Fayziev, Rifizostrep – new combined drug against mycobacteria tuberculosis , in Library: Vol. 22 No. 2 (2022): Archive

I Sultanova, Olimjon Dzhuraev, Pathological anatomical changes and the results of histological examination in rabbit colibacillosis , in Library: Vol. 22 No. 1 (2022): Archive

Olimjon Dzhuraev, Results of pathomorphological studies on testing a new combined drug “Rifizostrep” , in Library: Vol. 3 No. 3 (2023): библиотека

Khadicha Usmonova, U Izbasarov, G Mamadullaev, Z Ruziev , Modern Requirements for the Treatment of Dermatoses (Psoriasis, Eczema) of Complex Etiology, Trichophytosis in Humans, Sheep and Goats , in Library: Vol. 22 No. 2 (2022): Archive

Olimjon Dzhuraev, Gulmurod Mamadullayev, Results of pathologoanatomic examinations in experimental tuberculosis used with "Rifizostrept" preparation , in Library: Vol. 20 No. 2 (2020): Archive

Olimjon Dzhuraev, General definition of pathomorphological changes in infectious diseases , in Library: Vol. 1 No. 1 (2024): библиотека

Nurali Navruzov, G Mamadullaev, O Djurakulov, S Khamidov, Etis-2 complex of the causative agent of colibacteriosis sensitivity and resistance to the drug , in Library: Vol. 3 No. 3 (2023): библиотека

Olimjon Dzhuraev, Laboratory examinations of dead farm animals by a pathologist after anatomical dissection , in Library: Vol. 4 No. 4 (2023): библиотека

Nurali Navruzov, O Djurakulov, S Khamidov, G Mamadullaev, Antibacterial against the causative agent of salmonellosis effect of drugs , in Library: Vol. 3 No. 3 (2023): библиотека

Muhiddin Ruzimurodov, G Mamadullaev, A Tukhliev, A Rakhimov, Specific activity of the PPD tuberculin diagnostic , in Library: Vol. 16 No. 1 (2016): Archive

<< < 1 2 3 4 5 > >>