Том 4 № 11 (2025)

Ushbu maqolada organ transplantatsiyasi jarayonida donor tanlash mezonlari, bioetika tamoyillari hamda huquqiy jihatlar yoritilgan. Adolat, avtonomiya va nozararlik kabi axloqiy prinsiplarga rioya qilishning ahamiyati, organ yetishmovchiligi muammosi, noqonuniy transplantatsiya xavflari va kelajakdagi istiqbollar tahlil qilingan. Shuningdek, transplantatsiya jarayonida xalqaro huquqiy normalar va milliy qonunchilikdagi talablar taqqoslab o‘rganilgan.

Bu maqola inson organizmining gumoral boshqarishda ishtirok etuvchi ekzokrin vazifani ya’ni atsinar hujayralardan ajraluvchi fermentlarning sintezida va qo’shimcha ravishda endokrin gormonlarini to’gridan-to’g’ri qon orqali butun organizmga ta’siri va shu kabi biologik suyuqliklarni hosil bo’lishida qatnashadigan oshqozon osti bezi organidagi patalogiyalardan bir bo’lgan,hozirgi kunda ommaviy va ko’payib borayotgan qandli diabet kasalligi haqida chuqur yoritilgan.Qandli diabet-hastaligi bu oshqozon osti bezi Langergans orolchasining β(betta) hujayrasidan ajralib chiquvchi insulin gormoni miqdorining anormal ajralishi, so’ngra qonda glukoza(shakar) miqdorining oshib ketishi natijasida ushbu kasallik vujudga keladi.

Mazkur ilmiy ish tijorat banklarida strategik rejalashtirishni takomillashtirishning nazariy, uslubiy va amaliy jihatlarini yoritadi. Tadqiqotda banklarning uzoq muddatli rivojlanish strategiyalarini shakllantirishda raqamli transformatsiya, risk-menejment, KPI tizimlari va diversifikatsiya kabi zamonaviy boshqaruv vositalarining o‘rni tahlil qilinadi. O‘zbekiston tijorat banklari misolida 2020–2024 yillar davomida strategik ko‘rsatkichlar dinamikasi statistik ma’lumotlar asosida o‘rganilib, ularning samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi. Natijalar bank faoliyatida barqarorlikni ta’minlash, raqobatbardoshlikni kuchaytirish va mijoz ehtiyojlariga mos xizmatlar taklif etishda strategik rejalashtirishning hal qiluvchi rolini ko‘rsatadi.

This article analyzes the impact of physical training on game performance in basketball. In achieving high results in basketball, the athlete's physical indicators - endurance, strength, speed, agility and coordination - are of great importance. The article examines various areas and methods of physical training and scientifically explains how they affect the results of the game. It also analyzes the inextricable link between physical training and the technical and tactical abilities of athletes. The results of the study show the possibilities of increasing game performance through the effective development of athletes' physical training.

Ushbu ilmiy ish tijorat banklarida asosiy vositalar hisobi va auditini zamonaviy talablar asosida takomillashtirish masalalarini yoritadi. Tadqiqotda asosiy vositalarni dastlabki baholash, eskirishni hisoblash, qayta baholash jarayonlari hamda amortizatsiya siyosatini optimallashtirishning xalqaro va milliy me’yoriy-huquqiy asoslari tahlil qilinadi. Shuningdek, asosiy vositalar auditining mazmuni, ularni inventarizatsiya qilish, foydalanish samaradorligini aniqlash va hisob ma’lumotlarining ishonchliligini tekshirish usullari o‘rganiladi. Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS) talablariga moslashtirish, raqamli texnologiyalar asosida audit jarayonini avtomatlashtirish va aktivlarning bozor qiymatini aniqlash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi. Natijalar asosida asosiy vositalar hisobi va auditini takomillashtirish banklarning moliyaviy barqarorligi, shaffofligi hamda investorlar ishonchini oshirishga xizmat qilishi ko‘rsatiladi.

В статье рассматриваются основные функциональные стили современного русского языка, их характерные особенности, сферы применения, а также роль в коммуникации. Проводится анализ стиля с точки зрения его структуры, лексических и грамматических особенностей. Особое внимание уделено проблеме стилистического выбора в зависимости от ситуации общения.

This article investigates the pragmatic functions of body-related idioms in the portrayal of interpersonal conflict in German literature. Drawing on principles from pragmatics, politeness theory, and cognitive linguistics, it examines how somatic idioms—such as jemandem die Stirn bieten, kaltes Herz, and sich in die Haare kriegen—serve not merely as figurative expressions but as dynamic tools for negotiating emotional stance, intensifying or mitigating face-threatening acts, and constructing power relations within fictional dialogue. Through a qualitative analysis of conflict scenes in selected German novels from the late nineteenth century to the present, the study reveals that these idioms function on both micro- and macro-narrative levels: they influence the immediate interaction between characters while simultaneously contributing to thematic development and reader engagement. Findings highlight the dual potential of such idioms to escalate or defuse tension, depending on contextual cues, tone, and character relationships. This underscores the need for a pragmatic-literary approach that accounts for the interplay between linguistic form, embodied metaphor, and narrative strategy.

Ushbu maqolada o‘zbek adabiyotida ayol obrazining badiiy talqini, tarixiy shakllanishi va o‘zgarib borishi tahlil etiladi. Adabiyot – xalq ruhiyati, ijtimoiy ong va qadriyatlarning ifodasi sifatida, ayol siymosini hamisha jamiyatdagi o‘rniga qarab turlicha yoritgan. Xalq og‘zaki ijodida Barchinoy, Bibihonim kabi jasoratli, vafodor va dono ayollar timsoli o‘z ifodasini topgan bo‘lsa, mumtoz adabiyotda Layli kabi muhabbat va sadoqat ramziga aylangan obrazlar namoyon bo‘ladi. Yozma adabiyotda esa tarixiy ayol siymolari – Qutlug‘ Nigorxonim, Malika Bu’ani kabi obrazlar orqali ayolning siyosiy va ijtimoiy hayotdagi faol ishtiroki ko‘rsatiladi. Maqolada ayollar obrazining faqatgina maishiy emas, balki madaniy-estetik, tarbiyaviy, falsafiy qatlamlari ham ochib beriladi. Ayol obrazi milliy adabiyotimizda nafaqat oila va muhabbat timsoli, balki xalqning or-nomusi, sabr-matonati va donoligining timsoli sifatida talqin qilinganligi asosli misollar bilan yoritilgan.

В данной научной статье представлен углубленный анализ интеграции информационных технологий в современные методологии управления проектами. В последние годы, в результате процессов цифровой трансформации и меняющихся требований глобального рынка, такие методологии, как Agile, Scrum, Kanban, PRINCE2 и PMBOK, всё чаще интегрируются с инструментами информационных технологий. В исследовании подробно рассматривается роль облачных сервисов, искусственного интеллекта (ИИ), аналитики больших данных, устройств Интернета вещей и блокчейн-технологий в планировании проектов, мониторинге производительности, прогнозировании рисков и оптимизации ресурсов. Также научно продемонстрированы преимущества интеграции этих технологий, такие как повышение эффективности, сокращение времени и затрат, расширение совместной работы и прозрачность процессов управления.

Ushbu maqolada odam anatomiyasini o'rgatishda turli texnologiyalar va didaktik modullardan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tibbiyot ta'limida anatomiyani samarali o'rgatish uchun virtual reallik (VR), 3D modellashtirish, aralash reallik, interaktiv dasturlar va mobil ilovalarning qo'llanilishi baholandi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, bu texnologiyalar talabalarning bilim olish jarayonini yanada samarali va qiziqarli qiladi, anatomik tuzilmalarni yaxshiroq tushunish va eslab qolish imkoniyatini beradi. Shuningdek, bu texnologiyalar talabalarga o'quv jarayoniga chuqurroq kirish va mustaqil o'rganish imkoniyatini taqdim etadi.

Ushbu maqolada raqamli gistalogiya tushunchasi, uning tibbiy ta’limdagi ahamiyati hamda interaktiv o‘quv modullarining o‘quv jarayonidagi samaradorligi keng yoritilgan. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar jadal sur’atlar bilan barcha sohalarga, xususan, tibbiy ta’lim tizimiga ham kirib kelmoqda. Gistalogiya fanini o‘rganishda an’anaviy mikroskopik usullar bilan bir qatorda raqamli texnologiyalarni qo‘llash talabalarga yuqori sifatli raqamli preparatlar bilan ishlash, ularni kattalashtirish, turli qatlamlarda tahlil qilish va dinamik jarayonlarni interaktiv tarzda kuzatish imkonini beradi. Tadqiqotda aynan shu zamonaviy imkoniyatlar asosida yaratilgan interaktiv o‘quv modullarining samaradorligi tahlil qilingan.

В статье рассматривается деятельности инспектора профилактики по организации виктимологической профилактики преступлений в сфере хищения чужого имущества в своей профессиональной деятельности. Целью исследования является оптимизация механизма деятельности инспектора профилактики органов внутренних дел, в сфере виктимологической профилактики преступлений в сфере хищения чужого имущества. Также в работе разработаны и основаны предложения и рекомендации, организационные и правовые основы, направленные на оптимизацию деятельности инспектора профилактики по организации виктимологической профилактики преступлений в сфере хищения чужого имущества, проводится аналитическое исследование в рассматриваемой сфере.

The typology formation of general secondary education schools represents a multidimensional field of study at the intersection of pedagogy, architecture, sociology, and educational policy, encompassing the systematic classification and design of school types according to functional, spatial, historical, and socio-cultural criteria. In the context of Uzbekistan, the evolution of school typologies has been shaped by a unique synthesis of indigenous educational traditions, Soviet-era planning norms, and post-independence reforms that prioritize modernization, inclusivity, and adaptability to global standards while preserving national identity. This research provides an in-depth theoretical and empirical analysis of typology formation in general secondary education schools, combining a historical perspective with an evaluation of contemporary needs.

Ushbu maqolada tijorat banklari faoliyatida nomoddiy aktivlarning o‘rni, ularning tasnifi va audit jarayonidagi metodik yondashuvlar atroflicha yoritilgan. Bank tizimida tezkor raqamli transformatsiya va intellektual resurslardan foydalanish ortib borayotgan bir davrda, nomoddiy aktivlarning haqqoniy hisobini yuritish va ularni samarali auditdan o‘tkazish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada dasturiy ta’minot, litsenziyalar, nou-xau, brend qiymati kabi aktivlar turlari misolida ularni aniqlash, baholash, amortizatsiya qilish va moliyaviy hisobotlarda aks ettirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, xalqaro standartlarga mos ravishda auditorlik tekshiruvining bosqichlari va metodikasi tizimli tarzda bayon etilgan. Tadqiqot natijalari tijorat banklarida nomoddiy aktivlar auditini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.

Солнечные сушильные установки являются эффективным средством снижения энергозатрат при переработке сельскохозяйственной продукции. Применение возобновляемых источников энергии в сушильных технологиях способствует устойчивому развитию сельских регионов, сокращению выбросов парниковых газов и повышению конкурентоспособности продукции. В работе представлен обзор конструктивных решений солнечных сушил, методы оценки их энергоэффективности, а также сравнительный анализ технических характеристик различных систем. Рассмотрены перспективы применения солнечных сушил в условиях жаркого и сухого климата, в частности в странах Центральной Азии.

Ушбу мақолада суғурта ташкилотларида харажатларни бошқариш ва оптималлаштиришнинг назарий ҳамда амалий жиҳатлари ёритилади. Суғурта компаниялари фаолиятида харажатлар тузилмаси, уларнинг турлари ва шаклланиш омиллари таҳлил қилинади. Замонавий бошқарув усуллари, молиявий назорат механизмлари ҳамда ресурслардан самарали фойдаланиш бўйича илғор хорижий тажрибалар ўрганилади. Шунингдек, харажатларни қисқартириш, фойда рентабеллигини ошириш ва суғурта хизматлари сифатини яхшилаш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилади.

Mazkur maqolada O‘zbekistonda chet tilini o‘qitishning hozirgi holati tahlil qilinadi. Maqolada ta’lim tizimidagi islohotlar, metodologik yondashuvlar, zamonaviy texnologiyalarning qo‘llanilishi va o‘quvchilarning til kompetensiyasini rivojlantirishdagi muammolar yoritiladi. Shuningdek, mavjud muammolarni bartaraf etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.

So‘nggi yillarda mamlakatimizning barcha sohalarida  raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga katta e’tibor qaratilmoqda. Buning natijasida  esa  iqtisodiyotda elektron tijoratning ulushi ortib bormoqda. Shu sababli, iqtisodiyotimiz iqtisodiyotning raqamlashuvi, mobillashuvi, sohaga sun’iy intellektning joriy etilishi bilan bog‘liq muhim davrni boshdan kechirmoqda.

This article examines the significance of information security in maintaining and strengthening national economic security. It explores the main threats to economic stability arising from cyberattacks, data breaches, and the misuse of digital technologies. The paper analyzes strategic approaches for protecting critical economic infrastructure, enhancing cyber resilience, and ensuring secure data management in state and corporate sectors. Special attention is paid to the role of information security policies, regulatory frameworks, and technological innovations in preventing economic risks. The findings contribute to developing effective strategies for safeguarding the economic sovereignty of the state in the context of global digitalization.

Mazkur maqolada makroiqtisodiyotning zamonaviy sharoitdagi asosiy strategik yo‘nalishlari yoritilgan. Xususan, iqtisodiy o‘sish, bandlik, inflyatsiyani boshqarish, tashqi iqtisodiy muvozanat, fiskal va monetar siyosat, innovatsion rivojlanish yo‘nalishlari chuqur tahlil qilingan. Shuningdek, O‘zbekiston misolida strategik ustuvorliklar ko‘rib chiqilgan.

Afaziya — bu miya shikastlanishi natijasida nutq funksiyasining buzilishi bo‘lib, bemorning muloqot qobiliyatiga sezilarli darajada ta’sir qiladi. Zamonaviy reabilitatsiya usullari neyropsixologik yondashuv, logopedik terapiya, kompyuter texnologiyalari va multimodal metodlarni o‘z ichiga oladi. Ularning maqsadi bemorning nutq, yozish, o‘qish va tushunish ko‘nikmalarini tiklash hamda ijtimoiy moslashuvini yaxshilashdir. Ilmiy izlanishlar shuni ko‘rsatadiki, erta va individual yondashuv samaradorlikni oshiradi, yangi texnologiyalar esa reabilitatsiya jarayonini tezlashtiradi

The article studies the theoretical aspects of the harmonization of legal education and moral education in New Uzbekistan, the socio-philosophical and legal analysis of the harmonization of legal education and moral education in New Uzbekistan, the socio-educational tasks and prospects of the harmonization of legal education and moral education in New Uzbekistan. The theoretical and methodological foundations of the harmonization of legal education and moral education in New Uzbekistan are also analyzed.

Ushbu maqolada XXI asrda ta'lim tizimida inson omili va sun'iy intellektning oʻzaro munosabati, samaradorligi hamda kelajakdagi istiqbollari tahlil qilinadi.Tadqiqotda texnologiyalarning ta'limga kiritilishi ijobiy natijalar bera olishi bilan birga, insoniy tarbiya, hissiyot va axloqiy yondashuv yetishmasligi kabi salbiy jihatlar ham muhokama qilinadi.Pedagogik jarayonda inson va sun'iy intellektni uygʻunlashtirish taklifi ilgari suriladi.

This article explores the political trajectory of Jahon Obidova, one of the most prominent Uzbek female figures of the Soviet era. Starting her career in Tashkent, Obidova rose through the political ranks during a time of major social transformation in Uzbekistan. As an advocate for women's emancipation and education, she became a symbol of Soviet modernization and gender reform. Her journey to Moscow and eventual inclusion in the Soviet administrative elite marks a significant chapter in the political history of Central Asian women. Drawing on primary sources, memoirs, and archival materials, the study not only reconstructs Obidova's contributions but also situates her legacy within the broader narrative of Soviet gender politics and repression. The article also sheds light on the personal sacrifices and ideological complexities faced by women like Obidova who were navigating power in a patriarchal and authoritarian system.

Ushbu maqolada yoshlar orasida ortiqcha vazn va 2-tip qandli diabetning kengayish sabablari, zamonaviy tashxis va monitoring usullari, profilaktika strategiyalari hamda global tajribalar tahlil qilingan. Shuningdek, sog‘lom ovqatlanish, jismoniy faollik va texnologik yechimlarning yoshlar salomatligini mustahkamlashdagi o‘rni ilmiy asosda yoritilgan.

Taqdim etilayotgan ushbu maqolada rivojlanish psixologiyasi va pedagogik psixologiyaning sirli tarixi va ushbu sohaga oid izlanishlar, bola psixologiyasidagi ahamiyatli jihatlar borasida ma’lumotlar keltirilgan.

Вирусный гепатит С тесно связанна с преждевременным старением яичников и ухудшает фертильность (1,3). Течение ВГС у беременной может сопровождаться увеличением виремии и самопроизвольным снижением вирусой нагрузки после родов. Возможен спонтанный клиренс вируса после родов. У беременной с ХВСГ выше риска гестационного диабета и чрезмерной прибавки в весе и внутрипеченочного холестаза беременных.