Authors

  • Umidjon Sadullayev

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.73012

Keywords:

Navoiy shoir insonparvarlik g’oya yoshlar haqiqat adolat.

Abstract

Alisher Navoiy buyuk oʻzbek shoiri, mutafakkiri, davlat arbobi va tilshunos olim. Uning hayoti oʻzbek adabiyoti va madaniyatining oltin davri hisoblanadi. Alisher Navoiy 1441-yil 9-fevralda Hirot shahrida (hozirgi Afgʻoniston) Temuriylar sulolasiga mansub davlat arbobi oilasida tugʻilgan. Uning otasi Gʻiyosiddin Muhammad Temuriylar shahzodalarining yaqin maslahatchisi boʻlgan. Yosh Alisher saroyda yaxshi taʼlim olgan va turli fanlarni oʻrgangan. Alisher Navoiy yoshligidan sheʼriyatga qiziqqan va koʻplab mashhur shoirlarning asarlarini oʻqigan. U Hirot, Mashhad va Samarqandda tahsil olgan. Uning ustozlari orasida davrning eng bilimli olimlari va shoirlari boʻlgan.

background image

965

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

ALISHER NAVOIY VA UNING INSONPARVARLIK G'OYALARI

Sadullayev Umidjon Shokir o’g’li

Osiyo Xalqaro Universiteti

“Tarix va filologiya” kafedrasi o’qituvchisi.

https://doi.org/10.5281/zenodo.15059678

Annotatsiya.

Alisher Navoiy buyuk oʻzbek shoiri, mutafakkiri, davlat arbobi va tilshunos

olim. Uning hayoti oʻzbek adabiyoti va madaniyatining oltin davri hisoblanadi. Alisher Navoiy

1441-yil 9-fevralda Hirot shahrida (hozirgi Afgʻoniston) Temuriylar sulolasiga mansub davlat

arbobi oilasida tugʻilgan. Uning otasi Gʻiyosiddin Muhammad Temuriylar shahzodalarining

yaqin maslahatchisi boʻlgan. Yosh Alisher saroyda yaxshi taʼlim olgan va turli fanlarni

oʻrgangan. Alisher Navoiy yoshligidan sheʼriyatga qiziqqan va koʻplab mashhur shoirlarning

asarlarini oʻqigan. U Hirot, Mashhad va Samarqandda tahsil olgan. Uning ustozlari orasida

davrning eng bilimli olimlari va shoirlari boʻlgan.

Kalit so’zlar:

Navoiy, shoir, insonparvarlik, g’oya, yoshlar, haqiqat, adolat.

ALISHER NAVOI AND HIS HUMANITARIAN IDEAS

Abstract.

Alisher Navoi is a great Uzbek poet, thinker, statesman and linguist. His life is

considered the golden age of Uzbek literature and culture. Alisher Navoi was born on February

9, 1441 in the city of Herat (now Afghanistan) into a family of a statesman belonging to the

Timurid dynasty. His father, Ghiyosiddin Muhammad, was a close advisor to the Timurid

princes. Young Alisher received a good education at the palace and studied various sciences.

Alisher Navoi was interested in poetry from a young age and read the works of many famous

poets. He studied in Herat, Mashhad and Samarkand. Among his teachers were the most

educated scientists and poets of the time.

Keywords:

Navoi, poet, humanitarianism, idea, youth, truth, justice.

АЛИШЕР НАВОИ И ЕГО ГУМАНИСТИЧЕСКИЕ ИДЕИ

Аннотация.

Алишер Навои — великий узбекский поэт, мыслитель,

государственный деятель, языковед. Его жизнь считается золотым веком узбекской

литературы и культуры. Алишер Навои родился 9 февраля 1441 года в городе Герате

(современный Афганистан) в семье государственного деятеля из династии Тимуридов.

Его отец, Гиясиддин Мухаммад, был близким советником принцев Тимуридов. Молодой

Алишер получил хорошее образование во дворце и изучал различные предметы. Алишер

Навои с юных лет интересовался поэзией и читал произведения многих известных

поэтов. Он учился в Герате, Мешхеде и Самарканде. Среди его учителей были самые

образованные ученые и поэты того времени.

Ключевые слова:

Навои, поэт, гуманизм, идея, молодежь, правда, справедливость.


background image

966

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

Alisher Navoiy Oʻzbekiston tarixida nafaqat buyuk shoir, mutafakkir, davlat arbobi

sifatida, balki oʻzining chuqur insonparvarlik gʻoyalari bilan ham alohida oʻrin egallaydi. Uning

insonparvarlik qarashlari adabiy merosi, davlat boshqaruvidagi faoliyati va shaxsiy hayotida

yaqqol namoyon boʻladi.

Navoiyning insonparvarlik gʻoyalarining asosiy yoʻnalishlari:

Inson qadrini ulugʻlash:

Navoiy insonni Allohning eng oliy maxluqi deb biladi va uning

qadrini hamma narsadan ustun qoʻyadi. Uning asarlarida insonning ichki dunyosi, ruhiy

kechinmalari, orzu-umidlari va dardlari teran ifodalangan. Navoiy insonning nasl-nasabi,

ijtimoiy kelib chiqishidan qatʼiy nazar, barcha insonlar teng huquqlarga ega boʻlishi kerakligini

taʼkidlaydi.

Adolat va haqiqatparvarlik:

Navoiy adolatni jamiyat taraqqiyotining asosi deb biladi. U

adolatsizlik, zulm va zoʻravonlikka qarshi keskin kurashadi. Uning asarlarida adolatli hukmdor,

mehribon va rahm-shafqatli inson obrazi gavdalantirilgan. Navoiy amaldorlarni xalq

manfaatlarini koʻzlab ish yuritishga, kambagʻal va nochorlarga yordam berishga chaqiradi.

Mehr-shafqat va saxovat:

Navoiy insonlar oʻrtasida mehr-oqibat, hamdardlik va

muruvvat tuygʻularini rivojlantirishga intiladi. U oʻzining shaxsiy mablagʻlari hisobidan

madrasalar, kasalxonalar, koʻpriklar va boshqa xayriya muassasalarini qurdiradi. Navoiy yetim-

yesirlarga, beva-bechoralarga, musofirlarga doimo yordam qoʻlini choʻzadi.

Maʼrifatparvarlik va ilm-fanni targʻib qilish:

Navoiy jaholatni jamiyatning eng katta

dushmani deb biladi. U ilm-maʼrifatni, sanʼatni va madaniyatni rivojlantirishga katta eʼtibor

qaratadi. U oʻzining asarlari orqali xalqni bilim olishga, oʻz ustida ishlashga va kamol topishga

undaydi. Navoiy olimlar, shoirlar va sanʼatkorlarni qoʻllab-quvvatlaydi, ularning ijodiy faoliyati

uchun zarur sharoitlarni yaratadi.

Tinchliksevarlik va bagʻrikenglik:

Navoiy urush va nizolarni qoralaydi, tinchlik va

totuvlikni targʻib qiladi. U turli millat va elatlarning vakillarini oʻzaro hurmat va hamjihatlikda

yashashga chaqiradi. Navoiyning asarlarida diniy bagʻrikenglik gʻoyalari ham oʻz ifodasini

topgan.

Navoiyning insonparvarlik gʻoyalarining adabiy merosda aks etishi:

Navoiyning "Xamsa", "Lison ut-tayr", "Mahbub ul-qulub", "Hayrat ul-abror" kabi

asarlarida insonparvarlik gʻoyalari yorqin aks etgan. Uning qahramonlari adolat, mehr-shafqat,

sadoqat va fidoyilik kabi insoniy fazilatlarni oʻzida mujassam etgan. Navoiy oʻzining sheʼrlarida

insonning ruhiy olamini, uning orzu-umidlari va dardlarini teran tasvirlaydi. Uning asarlari

insonni yaxshilikka, ezgulikka va kamolotga intilishga undaydi.


background image

967

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

Alisher Navoiy o'zining boy va serqirra ijodi davomida adolat g'oyalarini doimo

ulug'lagan va bu g'oyalar uning asarlarida markaziy o'rinlardan birini egallagan. Navoiy adolatni

jamiyatning asosi, davlatning qudrati va insoniyatning baxt-saodatiga eltuvchi yo'l deb bilgan.

Navoiy asarlarida adolatning asosiy ko'rinishlari:

Adolatli hukmdor: Navoiy ideal hukmdor obrazini yaratishda adolatni asosiy mezon qilib

oladi. "Xamsa" dostonlaridagi adolatli hukmdorlar obrazi bunga yaqqol misol bo'la oladi.

Masalan, "Farhod va Shirin" dostonidagi Kayxusrav adolatli va xalqparvar hukmdor

sifatida tasvirlanadi. Navoiy hukmdorlarning adolatli bo'lishi, xalq dardini anglay olishi, qonun

ustuvorligini ta'minlashi va har bir fuqaroning huquqini himoya qilishi kerakligini uqtiradi.

Adolatli qozilik: Navoiy qozilarning adolatli bo'lishi jamiyatda tinchlik va osoyishtalikni

ta'minlashning muhim sharti ekanligini ta'kidlaydi. Qozilar poraxo'rlikdan, tarafkashlikdan va

nafsga qullikdan uzoq bo'lishi, faqatgina haqiqatni izlashi va adolatli hukm chiqarishi lozim.

Adolatli munosabatlar: Navoiy insonlar o'rtasidagi munosabatlarda ham adolat

muhimligini ta'kidlaydi. Har bir inson boshqalarga nisbatan adolatli bo'lishi, ularning huquqlarini

hurmat qilishi va ularga nisbatan zulm qilmasligi kerak. "Mahbub ul-qulub" asarida Navoiy

insonlar o'rtasidagi adolatli munosabatlarning turli ko'rinishlarini, jumladan, do'stlik, muhabbat,

oilaviy munosabatlar va hokazolarni yoritib beradi.

Ijtimoiy adolat: Navoiy jamiyatda ijtimoiy adolatning o'rnatilishini ham istaydi. U boylar

va kambag'allar o'rtasidagi tafovutning haddan ziyod oshib ketishini qoralaydi va jamiyatda

tenglik va adolat tamoyillarini o'rnatishga chaqiradi. Navoiy saxovatpesha bo'lish, muhtojlarga

yordam berish va kambag'allarni qo'llab-quvvatlash orqali ijtimoiy adolatga erishish

mumkinligini ta'kidlaydi.

Navoiy asarlarida adolat g'oyalarining ahamiyati:

Navoiy asarlaridagi adolat g'oyalari bugungi kunda ham o'z ahamiyatini yo'qotmagan.

Uning adolat haqidagi fikrlari jamiyatimizda adolatli munosabatlarni o'rnatish, qonun

ustuvorligini ta'minlash va har bir fuqaroning huquqini himoya qilishda muhim ahamiyatga ega.

Navoiyning adolat g'oyalari yosh avlodni adolatli, halol va vatanparvar bo'lib yetishishiga

xizmat qiladi.

Xulosa:

Alisher Navoiyning insonparvarlik gʻoyalari oʻzbek xalqining maʼnaviy merosining

ajralmas qismidir. Uning inson qadrini ulugʻlash, adolatni qaror toptirish, mehr-shafqatni targʻib

qilish, ilm-maʼrifatni yoyish va tinchliksevarlikni targʻib qilishga qaratilgan qarashlari bugungi

kunda ham oʻz ahamiyatini yoʻqotmagan. Navoiyning insonparvarlik gʻoyalari yosh avlodni

vatanparvarlik, insonparvarlik va maʼnaviy barkamol insonlar qilib tarbiyalashda muhim

ahamiyatga ega.


background image

968

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

REFERENCES

1.

Sadullayev, U. (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT. Medicine,

pedagogy and technology: theory and practice, 2(4), 376-385.

2.

Sadullayev, U. (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT. Medicine,

pedagogy and technology: theory and practice, 2(4), 376-385.

3.

Sadullaev, U. . (2024). USE OF INFORMATION TECHNOLOGY IN EDUCATION.

Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(5), 344–352.

4.

Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–

QADRIYATLAR BESHIGI. Modern Science and Research, 3(12), 1228-1238.

5.

Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI

OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI. Modern Science and Research, 3(12), 994-1003.

6.

Sadullayev, U. (2024). MIRZA SIROJ HAKIM AND HIS LEGACY. Modern Science and

Research, 3(2), 902-910.

7.

Toshpo‘latova,

S.,

Gadayeva,

M.,

&

Sadullayev,

U.

(2024).

SHARQ

ALLOMALARINING DIDAKTIK QARASHLARI. Modern Science and Research, 3(12),

985-993.

8.

Shokir o’g’li, S. U. (2023). The History of the Creation and Formation of the

Neighborhood. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education

(2993-2769), 1(10), 480-485.

9.

Sadullayev, U. (2024). THE NEIGHBORHOOD IS THE CRADLE OF VALUES. Modern

Science and Research, 3(1), 607–613.

10.

Shokir O’g’li, S. U. (2023). The importance of the mahalla system’s reformations in new

Uzbekistan. International Journal Of History And Political Sciences, 3(10), 25-30.

11.

Sadullayev , U. (2023). THE ROLE OF THE NEIGHBORHOOD IN RAISING A

SPIRITUALLY MATURE GENERATION. Modern Science and Research, 2(10), 488–

493.

12.

Sadullayev, U. (2023). ABOUT THE EMERGENCE OF THE CONCEPT OF

NEIGHBORHOOD. Modern Science and Research, 2(12), 722–727.

13.

Shokir o’gli, S. U. (2023). The Essence of State Policy on Youth in New Uzbekistan.

American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769),

1(9), 554-559.

14.

Shokir o’gli, S. U. (2023). The Essence of State Policy on Youth in New Uzbekistan.

American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769),

1(9), 554-559.


background image

969

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

15.

O’gli, S. U. S. (2023). ELUCIDATION OF ISSUES OF THE HISTORY OF BUKHARA

GUZARS IN OA SUKHAREVA AND HER STUDIES. International Journal Of History

And Political Sciences, 3(11), 30-35.

16.

Sadullayev, U. (2023). O’zbekistonda xotin-qizlarga berilayotgan e’tibor: mahalla

boshqaruvida xotin-qizlarning roli. In Oriental Conferences (Vol. 1, No. 1, pp. 551-556).

ООО «SupportScience».

17.

Shokir o'gli, U. S. (2023). MILLIY QADRIYATLARIMIZ ASROVCHISI. Journal of new

century innovations, 35(1), 79-80.

18.

Sadullayev, U. (2023). THE ROLE OF THE NEIGHBORHOOD IN THE SOCIAL

DEVELOPMENT OF SOCIETY. Modern Science and Research, 2(10), 755–757.

19.

Sadullayev,

U.

(2023). THE ROLE OF WOMEN

IN NEIGHBORHOOD

MANAGEMENT IN UZBEKISTAN. Modern Science and Research, 2(9), 132–135.

20.

Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). YOSHLAR DUNYOQARASHI

SHAKLLANISHIDA MILLIY TARBIYA VA TAʼLIMNING AHAMIYATI. Modern

Science and Research, 4(1), 59–67.

21.

Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). IBN SINONING FALSAFIY

QARASHLARI. Modern Science and Research, 4(1), 52–58.

22.

Sadullayev, U. (2024). Zamonaviy o’zbek mahallalarida ijtimoiy o’zgarishlar. Medicine,

Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(10), 284–294.

23.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi.

Science and Education, 3(10), 385-389.

24.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan

during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.

25.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk

Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World. Miasto Przyszłości, 53, 956-

959.

26.

Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI

BO‘LGAN “TURKISTON MUXTORIYATI”. Modern Science and Research, 3(12), 609-

613.

27.

Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH TARIXI.

Modern Science and Research, 4(1), 663-672.

28.

Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI. Medicine,

pedagogy and technology: theory and practice, 2(11), 154-159.


background image

970

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

29.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING

KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.

30.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE

EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)),

319-325.

31.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN

MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1),

248-256.

32.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA

ABDULAZIZXON

MADRASASINING

QURILISHI

VA

UNING

TARIXIY

AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.

33.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL-JOME’AS

SAHIH” ILMIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 472-476.

34.

Haqqulov,

M.

(2025).

YANGI

DAVRDA

AVSTRIYA

(GABSBURGLAR)

IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR). Modern

Science and Research, 4(2), 834-842.

35.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE

EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)),

319-325.

36.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL-JOME’AS

SAHIH” ILMIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 472-476.

37.

Haqqulov,

M.

(2025).

YANGI

DAVRDA

AVSTRIYA

(GABSBURGLAR)

IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR). Modern

Science and Research, 4(2), 834-842.

38.

Srojeva, G., Haqqulov, M., & Gulyamov, A. (2025). KUDZULA KADFIZ

BOSHCHILIGIDA

KUSHON

IMPERIYASIGA

ASOS

SOLINISHI

VA

BU

IMPERIYANING RAVNAQI. Modern Science and Research, 4(2), 109-117.

39.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:

YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV

TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73-80.

40.

Haqqulov, M., Gulyamov, A., & Srojeva, G. (2025). JADIDLARNING 1916 YILDAGI

XALQ QO’ZG’OLONIDA TUTGAN O’RNI. MILLIY HUKUMAT-TURKISTON

MUXTORIYATI VA UNING FAOLIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 100-

108.


background image

971

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

41.

Haqqulov,

M.,

Yarashova,

M.,

&

Yuldosheva,

F.

(2025).

ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING

ASOSIY

YO

‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA

TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81-91.

42.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO MUZEYINING II JAHON

URUSHIGACHA BO ‘LGAN DAVRDAGI FAOLIYATI. Modern Science and Research,

4(2), 92-99.

43.

Sayfutdinov, F. (2025). 1918-1920 YILLAR XALQARO MUNOSABATLAR

TARIXIDA

VERSAL

VASHINGTON

KANFRENSIYALARINING

AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 1066–1073. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/68491

44.

Sayfutdinov F., & Sharipov D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION:

HISTORICAL DEVELOPMENT AND PROSPECTS.

Journal of Universal Science

Research

,

3

(1(Special

issue),

300–304.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/65623

45.

Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI

O'QITISHDAGI AHAMIYATI.

46.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ

XALQINING YORITILISHI.

47.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of

Karakalpak.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION

IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(3), 149-155.

48.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY

VA ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

852-858.

49.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI

ZARAFSHON

VOHASIDA

ETNOSLARARO

MUNOSABATLAR.

TA’LIM VA

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

3

(9), 1–5. Retrieved from

https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

50.

Sayfutdinov , F. . (2024). ILLUMINATION OF THE SPIRITUAL LIFE OF THE

KARAKALPAK PEOPLE IN RESEARCH.

Journal of Universal Science Research

,

2

(5),

441–452.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-

research/article/view/34891

51.

Sayfutdinov F. (2024). MANG’IT AMIRLARI DAVRIDA BUXORO AMIRLIGI

ME’MORCHILIK SOHASI RIVOJI.

Modern Science and Research

,

3

(10), 620–629.

Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/45335


background image

972

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

52.

Ilniyazovich, S. F. (2024). Historiography of Various Expeditions and their Results in the

Regions Inhabited by Karakalpaks in the First Half of the 20th Century.

EUROPEAN

JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 159-165.

53.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT

(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

54.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF

THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

55.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),

179-183.

56.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS

DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

57.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA

HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

58.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA

O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research,

3(12), 339-343.

59.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR

DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI

ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

60.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991

YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

61.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar.

ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

62.

Xayrullayev,

U.

F.

(2023).

1918-1939

YILLARDA

POLSHANING

ICHKI

SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

63.

Xayrullayev, U. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI

IJTIMOIY HOLAT. Modern Science and Research, 4(2), 1186-1193.

64.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules

and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations. EUROPEAN JOURNAL

OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 189-194.

65.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in

the Bukhara Emirate. Miasto Przyszłości, 53, 964-969.


background image

973

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3

66.

Boltayev, O. (2024). QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI. Modern Science and Research, 3(10), 64-68.

67.

Obid o’g’li, B. O. QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA

BUXORO,

XIVA

VA

KO’CHMANCHILAR

BILAN

OLIB

BORGAN

DIPLOMATIYASI.

68.

Boltaev, O. (2024). BUKHARA'S CARAVAN TRADE AND ITS ROLE ON THE SILK

ROAD. Analytical Journal of Education and Development, 4(10), 293-297.

69.

Boltayev, O. (2023). A GENERAL DESCRIPTION OF THE POLITICAL AND

DIPLOMATIC PROCESSES IN CENTRAL ASIA IN THE MIDDLE OF THE 18TH

CENTURY. Modern Science and Research, 2(9), 145-149.

70.

Toshpo’latova, S. (2024). TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR.

Modern Science and Research, 3(11), 774-782.

71.

Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных

научных исследований, 2(5), 453-462.

72.

Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research,

3(5), 522-529.

73.

Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District.

Modern Science And Research, 3(5), 148-151.

74.

Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL

MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT. Modern Science and Research, 3(2), 447-450.

75.

Toxirovich, N. J. (2025). MASOFAVIY TA'LIM JARAYONIDA TALABALAR

ISHONCHI SHAKLLANISHINING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI. PEDAGOGIK

TADQIQOTLAR JURNALI, 3(1), 679-684.

76.

Toxirovich, N. J. (2025). MASOFAVIY TA'LIM JARAYONIDA TALABALAR

ISHONCH HISSINI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI.

PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI, 2(2), 210-214.

77.

Nozimov, J. (2024). Talabalar masofaviy ta'lim jarayonida ishonch tuyg'usini

shakllantirishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari. Medicine, pedagogy and technology:

theory and practice, 2(10), 384-388.

References

Sadullayev, U. (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 2(4), 376-385.

Sadullayev, U. (2024). MAHALLA: UNDERSTANDING THE CONCEPT. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 2(4), 376-385.

Sadullaev, U. . (2024). USE OF INFORMATION TECHNOLOGY IN EDUCATION. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(5), 344–352.

Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR BESHIGI. Modern Science and Research, 3(12), 1228-1238.

Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI. Modern Science and Research, 3(12), 994-1003.

Sadullayev, U. (2024). MIRZA SIROJ HAKIM AND HIS LEGACY. Modern Science and Research, 3(2), 902-910.

Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING DIDAKTIK QARASHLARI. Modern Science and Research, 3(12), 985-993.

Shokir o’g’li, S. U. (2023). The History of the Creation and Formation of the Neighborhood. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 480-485.

Sadullayev, U. (2024). THE NEIGHBORHOOD IS THE CRADLE OF VALUES. Modern Science and Research, 3(1), 607–613.

Shokir O’g’li, S. U. (2023). The importance of the mahalla system’s reformations in new Uzbekistan. International Journal Of History And Political Sciences, 3(10), 25-30.

Sadullayev , U. (2023). THE ROLE OF THE NEIGHBORHOOD IN RAISING A SPIRITUALLY MATURE GENERATION. Modern Science and Research, 2(10), 488–493.

Sadullayev, U. (2023). ABOUT THE EMERGENCE OF THE CONCEPT OF NEIGHBORHOOD. Modern Science and Research, 2(12), 722–727.

Shokir o’gli, S. U. (2023). The Essence of State Policy on Youth in New Uzbekistan. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(9), 554-559.

Shokir o’gli, S. U. (2023). The Essence of State Policy on Youth in New Uzbekistan. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(9), 554-559.

O’gli, S. U. S. (2023). ELUCIDATION OF ISSUES OF THE HISTORY OF BUKHARA GUZARS IN OA SUKHAREVA AND HER STUDIES. International Journal Of History And Political Sciences, 3(11), 30-35.

Sadullayev, U. (2023). O’zbekistonda xotin-qizlarga berilayotgan e’tibor: mahalla boshqaruvida xotin-qizlarning roli. In Oriental Conferences (Vol. 1, No. 1, pp. 551-556). ООО «SupportScience».

Shokir o'gli, U. S. (2023). MILLIY QADRIYATLARIMIZ ASROVCHISI. Journal of new century innovations, 35(1), 79-80.

Sadullayev, U. (2023). THE ROLE OF THE NEIGHBORHOOD IN THE SOCIAL DEVELOPMENT OF SOCIETY. Modern Science and Research, 2(10), 755–757.

Sadullayev, U. (2023). THE ROLE OF WOMEN IN NEIGHBORHOOD MANAGEMENT IN UZBEKISTAN. Modern Science and Research, 2(9), 132–135.

Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). YOSHLAR DUNYOQARASHI SHAKLLANISHIDA MILLIY TARBIYA VA TAʼLIMNING AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 59–67.

Sadullayev, U., Muyiddinov, B., & Boltayev, O. (2025). IBN SINONING FALSAFIY QARASHLARI. Modern Science and Research, 4(1), 52–58.

Sadullayev, U. (2024). Zamonaviy o’zbek mahallalarida ijtimoiy o’zgarishlar. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(10), 284–294.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi. Science and Education, 3(10), 385-389.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World. Miasto Przyszłości, 53, 956-959.

Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI BO‘LGAN “TURKISTON MUXTORIYATI”. Modern Science and Research, 3(12), 609-613.

Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1), 663-672.

Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 2(11), 154-159.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)), 319-325.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1), 248-256.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA ABDULAZIZXON MADRASASINING QURILISHI VA UNING TARIXIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL-JOME’AS SAHIH” ILMIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 472-476.

Haqqulov, M. (2025). YANGI DAVRDA AVSTRIYA (GABSBURGLAR) IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR). Modern Science and Research, 4(2), 834-842.

Xakkulov, M., & Kosimov, U. (2025). HISTORY OF MILITARY WORK IN THE EMIRATE OF BUKHARA. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)), 319-325.

Haqqulov, M., & Sadulloyeva, M. (2025). IMOM BUXORIYNING “AL-JOME’AS SAHIH” ILMIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 472-476.

Haqqulov, M. (2025). YANGI DAVRDA AVSTRIYA (GABSBURGLAR) IMPERIYASINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTI (XVI-XVIII ASRLAR). Modern Science and Research, 4(2), 834-842.

Srojeva, G., Haqqulov, M., & Gulyamov, A. (2025). KUDZULA KADFIZ BOSHCHILIGIDA KUSHON IMPERIYASIGA ASOS SOLINISHI VA BU IMPERIYANING RAVNAQI. Modern Science and Research, 4(2), 109-117.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73-80.

Haqqulov, M., Gulyamov, A., & Srojeva, G. (2025). JADIDLARNING 1916 YILDAGI XALQ QO’ZG’OLONIDA TUTGAN O’RNI. MILLIY HUKUMAT-TURKISTON MUXTORIYATI VA UNING FAOLIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 100-108.

Haqqulov, M., Yarashova, M., & Yuldosheva, F. (2025). ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO ‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81-91.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO MUZEYINING II JAHON URUSHIGACHA BO ‘LGAN DAVRDAGI FAOLIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 92-99.

Sayfutdinov, F. (2025). 1918-1920 YILLAR XALQARO MUNOSABATLAR TARIXIDA VERSAL – VASHINGTON KANFRENSIYALARINING AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 1066–1073. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/68491

Sayfutdinov F., & Sharipov D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION: HISTORICAL DEVELOPMENT AND PROSPECTS. Journal of Universal Science Research, 3(1(Special issue), 300–304. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/65623

Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI O'QITISHDAGI AHAMIYATI.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ XALQINING YORITILISHI.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of Karakalpak. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 149-155.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY VA ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI. Modern Science and Research, 3(12), 852-858.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI ZARAFSHON VOHASIDA ETNOSLARARO MUNOSABATLAR. TA’LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 3(9), 1–5. Retrieved from https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

Sayfutdinov , F. . (2024). ILLUMINATION OF THE SPIRITUAL LIFE OF THE KARAKALPAK PEOPLE IN RESEARCH. Journal of Universal Science Research, 2(5), 441–452. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/34891

Sayfutdinov F. (2024). MANG’IT AMIRLARI DAVRIDA BUXORO AMIRLIGI ME’MORCHILIK SOHASI RIVOJI. Modern Science and Research, 3(10), 620–629. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/45335

Ilniyazovich, S. F. (2024). Historiography of Various Expeditions and their Results in the Regions Inhabited by Karakalpaks in the First Half of the 20th Century. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 159-165.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT (RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179-183.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research, 3(12), 339-343.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991 YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar. ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

Xayrullayev, U. F. (2023). 1918-1939 YILLARDA POLSHANING ICHKI SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

Xayrullayev, U. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IJTIMOIY HOLAT. Modern Science and Research, 4(2), 1186-1193.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 189-194.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in the Bukhara Emirate. Miasto Przyszłości, 53, 964-969.

Boltayev, O. (2024). QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA BUXORO, XIVA VA KO’CHMANCHILAR BILAN OLIB BORGAN DIPLOMATIYASI. Modern Science and Research, 3(10), 64-68.

Obid o’g’li, B. O. QO’QON XONLIGINING XVIII ASR SO’NGI CHORAGIDA BUXORO, XIVA VA KO’CHMANCHILAR BILAN OLIB BORGAN DIPLOMATIYASI.

Boltaev, O. (2024). BUKHARA'S CARAVAN TRADE AND ITS ROLE ON THE SILK ROAD. Analytical Journal of Education and Development, 4(10), 293-297.

Boltayev, O. (2023). A GENERAL DESCRIPTION OF THE POLITICAL AND DIPLOMATIC PROCESSES IN CENTRAL ASIA IN THE MIDDLE OF THE 18TH CENTURY. Modern Science and Research, 2(9), 145-149.

Toshpo’latova, S. (2024). TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR. Modern Science and Research, 3(11), 774-782.

Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 453-462.

Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research, 3(5), 522-529.

Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District. Modern Science And Research, 3(5), 148-151.

Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT. Modern Science and Research, 3(2), 447-450.

Toxirovich, N. J. (2025). MASOFAVIY TA'LIM JARAYONIDA TALABALAR ISHONCHI SHAKLLANISHINING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI. PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI, 3(1), 679-684.

Toxirovich, N. J. (2025). MASOFAVIY TA'LIM JARAYONIDA TALABALAR ISHONCH HISSINI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI. PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI, 2(2), 210-214.

Nozimov, J. (2024). Talabalar masofaviy ta'lim jarayonida ishonch tuyg'usini shakllantirishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 2(10), 384-388.

Most read articles by the same author(s)

Shaxnoza Toshpo‘latova , Mohigul Gadayeva, Umidjon Sadullayev, SHARQ ALLOMALARINING DIDAKTIK QARASHLARI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Umidjon Sadullayev, Mohigul Gadayeva, Shaxnoza Toshpo‘latova , MAHALLA – QADRIYATLAR BESHIGI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Mohigul Gadayeva, Shaxnoza Toshpo`latova , Umidjon Sadullayev, TARIX FANLARINI O`QITISHDA MUZEYLARNING O`RNI. , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Umidjon Sadullayev, ETHNOGENESIS AND ETHNIC HISTORY OF THE UZBEK PEOPLE , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

Umidjon Sadullayev, Fotima Bekmurodova, JADIDCHILIK HARAKATI VA ABDURAUF FITRAT , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Umidjon Sadullayev, TARIX DARSLARIDA SUN'IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI. , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Oxun Boltayev, Umidjon Xayrullayev, Umidjon Sadullayev, BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA) , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Umidjon Sadullayev, EDWARD ALLWORTH AND THE STUDY OF MODERN UZBEKS , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

Umidjon Sadullayev, Aslbek Nurnazarov, MAHMUD AZ- ZAMAXSHARIY VA UNING ILMIY FAOLIYATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Umidjon Xayrullayev , Umidjon Sadullayev, Mohlaroyim Yarashova, Oxun Boltayev, XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA NISBATAN YURITGAN SIYOSATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

1 2 3 > >>