№ 15(50) (2025)
Статьи
FRANSUZ TILIDAGI FE’LLI SO‘Z BIRIKMALARI VA ULARNING O‘ZBEK TILIDAGI EKVIVALENTLARI: PREDLOGLAR VA MA’NO TAHLILI
Ushbu maqolada fransuz tilidagi so‘z birikmalarining sintaktik tuzilishi, semantik aloqalari va ularning o‘zaro farqlari haqida chuqur tahlil kiritilgan. So‘z birikmasi fransuz tilida gapning eng kichik sintaktik qismi sifatida, ikki mustaqil ma’noli so‘zning o‘zaro bog‘lanishi orqali murakkab tushunchalarni ifodalash imkoniyatini taqdim etadi. Maqolada so‘z birikmalari ikki asosiy turga bo‘linishi: erkin va turg‘un birikmalar to‘g‘risida va ularning har birining xususiyatlari aniq ko‘rsatiladi. Erkin birikmalarda so‘zlar o‘zaro almashtirilishi mumkin bo‘lsa, turg‘un birikmalar esa o‘z tarkibidagi so‘zlarni o‘zgartirishga mos kelmaydi.
FARG‘ONA VILOYATI SHAROITIDA ANORNI (PUNICA GRANATUML) SUG‘ORISH TARTIBOTI
Mazkur maqolada Farg‘ona viloyati adirlik mintaqalarida tarqalgan och tusli tosh-shag‘alli bo‘z tuproqlar sharoitida anorni qozoqi va oq dona navlarini sug‘orish tartiboti keltirib o‘tilgan.
АРХИТЕКТУРА И УПРАВЛЕНИЕ БЕСПРОВОДНЫМИ СЕТЯМИ В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ УЗБЕКИСТАНА ДЛЯ РАБОТЫ С БОЛЬШИМИ ДАННЫМИ
В статье анализируются ключевые аспекты построения и администрирования беспроводных сетей стандарта Wi-Fi в образовательной среде, с акцентом на обработку и передачу больших данных (BigData). На примере инфраструктуры Ташкентского университета информационных технологий (ТУИТ) рассматриваются практические решения. Также определены основные направления для дальнейшего совершенствования беспроводных сетей в секторе высшего образования Узбекистана.
MUNOJAT YO‘LCHIYEVA IJODIY FAOLIYATI VA UNING O‘ZBEK MAQOM SAN’ATIDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada O‘zbekiston xalq artisti, O‘zbekiston Qahramoni Munojat Yo‘lchiyevaning hayoti, ijodi, ustoz-shogirdlik an’anasi asosidagi san’at yo‘li, pedagogik faoliyati, bastakorlik asarlaridagi roli va xalqaro miqyosdagi faoliyati haqida so‘z yuritiladi.
УСВОЕНИЕ ФАТИЧЕСКОЙ И ХАРАКТЕРИЗУЮЩЕЙ ФУНКЦИЙ ОБРАЩЕНИЙ НА ПРАКТИЧЕСКИХ ЗАНЯТИЯХ ПО СИНТАКСИСУ
В статье излагается материал о своеобразии обращений, являющихся одним из способов осложнения простого предложения. Введение обращений в предложение не переводит конструкцию в разряд сложных, но само простое предложение осложняется компонентом адресного сообщения. Представление адресного компонента в виде личной номинации, олицетворения или персонификации обусловливает выполнение им нескольких функций, которые должны учитываться в практике преподавания синтаксиса. Само изучение предложений, осложненных обращением, не должно быть формальным. Оно предполагает использование современных приемов активизации деятельности студентов и поддержания интереса к усвоению лингвокультурной значимости обращений. Использование материала из русской видеосказки позволяет стимулировать студентов к поисково-творческой деятельности и осознанному усвоению сущности обращений и их функций.
SEMANTIC STRUCTURE OF ADJECTIVES IN MODERN RUSSIAN LANGUAGE
This article examines the semantic structure of adjectives in modern Russian. Particular attention is paid to the classification of adjectives by meaning, their function in conveying the assessment, state, feature and subjective attitude of the speaker. The processes of expansion and transformation of adjective meanings in context are also analyzed. The role of adjectives in the formation of axiological and emotional-evaluative components in speech is shown. Structural and semantic features of qualitative, relative and possessive adjectives are highlighted. The study is based on a comparative analysis of lexical material and examples from fiction and journalistic speech.
МАГНИЙ ХЛОРАТ ВА 2-АМИНО-1,3,4-ТИАДИАЗОЛДАН ҲОСИЛ БЎЛГАН БИРИКМАНИНГ КИМЁВИЙ, ДТА, ИК-СПЕКТРОСКОПИК, CEM ТАҲЛИЛИ
Ушбу мақолада мавжуд хлоратли дефолиантларнинг хоссаларини яхшилаш мақсадида таркибига гетроциклик бирикмалардан 2-амино-1,3,4-тиадиазол асосида янги дефолиант синтези ва хоссалари ўрганилган.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QISH DARSLARIDA VATANNI SEVISH TUYG‘USINI O‘STIRUVCHI SHE’RLARDAN FOYDALANISHNING ILMIY NAZARIY AHAMIYATI
Mazkur maqolada o‘quvchilarda vatanparvarlik tuyg‘usini rivojlantirishda bolalar ijodkorlari she’rlarining ahamiyati yoritilgan. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida Vatanni sevish tuyg‘usini o‘stiruvchi she’rlardan darslarda foydalanib, qanday natijalarga erishish mumkinligi, bolalar ijodkorlari asarlarining bosh g‘oyalari ochib berilgan. Vatanparvarlik tuyg‘usining rivojlanishi va ta’lim -tarbiyaning bir –biri bilan bog‘liqligi ochib berilgan.
THE EFFECTIVENESS OF TASK-BASED LANGUAGE TEACHING IN ENHANCING SPEAKING SKILLS IN EFL CLASSROOMS
This paper explores the implementation of Task-Based Language Teaching (TBLT) as a methodology in English as a Foreign Language (EFL) contexts, particularly in improving speaking skills among university students. By analyzing classroom-based research, this study demonstrates how real-life communicative tasks can increase student engagement, confidence, and fluency. The methodology section details the design and execution of a quasi-experimental study. The results indicate that students taught using TBLT show significantly greater improvement in spontaneous speaking compared to those taught using traditional grammar-based approaches.
CONTEMPORARY FOREIGN LANGUAGE TEACHING METHODS FOR CHILDREN IN THEIR EARLY YEARS
This thesis explores contemporary methods for teaching foreign languages to young children, emphasizing their cognitive and emotional development during early childhood. It outlines key theories in second language acquisition and highlights modern approaches such as Communicative Language Teaching (CLT), Total Physical Response (TPR), Task-Based Learning, and play-based techniques. The paper also examines the role of technology and addresses the unique challenges teachers face in early language instruction. The findings underscore the importance of interactive, meaningful, and age-appropriate methodologies that align with children's natural learning styles.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALARINI O‘QITISHDA VIRTUAL O‘QUV MUHITIDA INTERAKTIV METODLARDAN FOYDALANISH
Raqamli texnologiyalarini o‘qitishda virtual o‘quv muhitida interaktiv metodlardan foydalanish, ta’lim jarayonini yanada samarali va qiziqarli qilish uchun muhim ahamiyatga ega. Bunday muhitda o‘quvchilar bilimlarni o‘zlashtirishni, tajriba o‘rganishni va bir-birlari bilan hamkorlikda fikr almashishni osonlashtiradilar. Interaktiv metodlar, masalan, onlayn simulyatsiyalar, virtual laboratoriyalar va interaktiv o‘yinlar, o‘quvchilarga o‘rganilayotgan materialni amalda qo‘llash imkonini beradi. Buning natijasida o‘quvchilar o‘z bilimlarini yanada chuqurroq tushunishlari va ko‘nikmalarini rivojlantirishlari mumkin.
DETALLARNI YEYILGAN YUZASINI QAYTA TIKLASHNING DOLZARB MASALALARI
Bugungi kunda respublikamizda mashinasozlik sohasini jadal rivojlantirishning asosiy shartlaridan biri bu texnik modernizatsiya qilish yoki boshqacha aytganda, ilmiy-texnik rivojlanishning yutuqlariga asoslangan yangi texnika va texnologiyalarni mashinasozlik ishlab chiqarish jarayonlariga joriy etish hisoblanadi. Respublikamizda yo‘l qurish, qurilish, konchilikda qazish ishlari hajmini orttirish, ishlab chiqarishning moddiy va energetik harajatlarini kamaytirish, ularda keng qo‘llaniladigan texnika vositalaridan samarali foydalanish yuzasidan keng qamrovli chora-tadbirlar amalga oshirilib, muayyan natijalarga erishilmoqda.
АХBОRОT TЕХNОLОGIYALАRI VА GLОBАL TАRАQQIYOT TЕNDЕNSIYALАRI
ushbu mаqоlаdа ахbоrоt tехnоlоgiyalаrining jаhоn miqyosidаgi tаrаqqiyot jаrаyonlаrigа tа'siri tаhlil qilingаn. muаllif tоmоnidаn ахbоrоtlаshtirishning iqtisоdiy, ijtimоiy vа mаdаniy sоhаlаrdаgi o'rni, shuningdеk, uning glоbаlizаtsiya jаrаyonlаri bilаn o'zаrо bоg'liqligi аsоsli misоllаr аsоsidа yoritilgаn. mаqоlаdа rаqаmli trаnsfоrmаtsiya, innоvаtsiоn yondаshuvlаr vа ахbоrоt-kоmmunikаtsiya vоsitаlаri оrqаli yuzаgа kеlаyotgаn yangi glоbаl tеndеntsiyalаrgа e'tibоr qаrаtilgаn. shuningdеk, rivоjlаnаyotgаn dаvlаtlаr uchun ахbоrоt tехnоlоgiyalаrini jоriy etishdаgi imkоniyatlаr vа muаmmоlаr hаm ko'rib chiqilgаn. mаzkur tаhlillаr nаtijаsidа ахbоrоt tехnоlоgiyalаri XXI аsrdа glоbаl tаrаqqiyotning аsоsiy drаyvеrlаridаn biri ekаnligi аsоslаb bеrilgаn.
SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI RAQAMLASHTIRISHNING TASHKILIY-HUQUQIY MEXANIZMLARI HAQIDA
Ushbu maqolada sog‘liqni saqlash tizimining raqamlashtirilishi bilan bog‘liq tashkiliy va huquqiy jarayonlar o‘rganiladi. So‘nggi yillarda raqamli texnologiyalar hayotimizning turli sohalariga jadal kirib kelmoqda, ayniqsa sog‘liqni saqlash tizimida bu jarayon aholiga ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlar sifatini oshirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Maqolada raqamlashtirishga doir amaldagi qonun hujjatlari, davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari, shuningdek, bu boradagi tashkiliy chora-tadbirlar tahlil qilinadi. O‘zbekiston misolida sog‘liqni saqlashda raqamli texnologiyalarni joriy qilish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar, mavjud yutuqlar hamda duch kelinayotgan qiyinchiliklar yoritib beriladi. Jumladan, tibbiy ma’lumotlarni elektron shaklda yuritish, shifokor va bemor o‘rtasidagi masofaviy muloqot imkoniyatlari, hamda “Elektron sog‘liqni saqlash” tizimi kabi loyihalar misolida raqamlashtirishning amaliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada nafaqat mavjud holat tahlil qilinadi, balki bu tizimni yanada rivojlantirish uchun qanday tashkiliy o‘zgarishlar va huquqiy mexanizmlar zarur ekani borasida ham takliflar beriladi. Shuningdek, xalqaro tajriba bilan taqqoslash asosida O‘zbekistonda ushbu sohani takomillashtirishga doir tavsiyalar ilgari suriladi. Bu ish sog‘liqni saqlashda raqamlashtirish jarayonining samaradorligini oshirish, aholiga tibbiy xizmatlar ko‘rsatish sifatini yaxshilash va sohadagi boshqaruvni soddalashtirish yo‘lida foydali manba bo‘lib xizmat qiladi.
ДИПЛОМАТИЧЕСКИЕ ОТНОШЕНИЯ КОКАНДСКОГО ХАНСТВА С КИТАЕМ: ИСТОРИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
В данной статье в качестве отдельного исследования рассматриваются взаимодипломатические отношения Кокандского ханства с Китаем. Впервые он был сравнительно проанализирован с данными из местных рукописей по этой теме и данными из китайских и уйгурских документов. При этом уточняется сущность содержания отношений между двумя государствами, указывается на неблагоприятное развитие взаимоотношений.
CHIZEL-KULTIVATORNING CHUQUR YUMSHATGICH ORGANLARINI YEYILISHIGA TA’SIR QILUVCHI OMILLAR TAHLILI
Tuproqqa ishlov berish sifati, energiya sarfi va ishlov berishdagi umumiy xarajatlar ish organlarining konstruktsion parametrlari va holatiga sezilarli darajada bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun taniqli olimlar va firmalar tomonidan ish organlarini takomillashtirishga alohida e’tibor berib kelinmoqda.
MAKTABGACHA TA’LIMDA IJTIMOIY ARALASH YOSHLI GURUHLARNING TIZIMI VA MUAMMOLARI
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimining davlat va jamiyat hayotidagi o‘rni va ahamiyati, aralash yoshdagi guruhlar, bolalarning yoshga oid xususiyatlari haqida bayon qilingan. Maktabgacha ta’lim tashkilotidagi ta’lim tarbiyadagi muammolar, kamchiliklar va ularning yechimlari tavsiyalar hamda xulosalar yoritib berilgan.
EMOTSIONAL INTELLEKTNING SHAXS FIKRLASH JARAYONIGA TA’SIRI
Ushbu maqolada emotsional intellekt (EI) va inson fikrlash jarayoni o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ilmiy asosda tahlil qilinadi. Zamonaviy psixologik nazariyalar, neyropsixologik tadqiqotlar va empirik ma’lumotlarga tayanilgan holda, EI ning tanqidiy fikrlash, qaror qabul qilish, muammolarni hal qilish va ijodiy tafakkurga ko‘rsatadigan ta’siri yoritilgan. Tadqiqot natijalari EI ni o‘rganish va rivojlantirishning ta’lim va kasbiy rivojlanishga bo‘lgan ahamiyatini ko‘rsatadi.
AVTOBIOGRAFIK ROMANLARDA REPRESSIYA MAVZUSI (“KAFANSIZ KO‘MILGANLAR” ASARI ASOSIDA)
Ushbu maqolada avtobiografik asarlar doirasida, xususan Shukrullo Yusupovning “Kafansiz ko‘milganlar” nomli romani misolida, XX asrning o‘rtalarida yuz bergan qatag‘on voqealari, bu fojialarning ziyolilar hayoti va jamiyat ongidagi o‘rni tahlil etiladi. Muallif tomonidan qalamga olingan asar, o‘z boshidan o‘tgan og‘ir sinovlar va jamiyatdagi ko‘plab begunoh insonlarning taqdirini yoritishga bag‘ishlangan.
ФОНОСТИЛИСТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РУССКОГО И ТЮРКСКИХ ЯЗЫКОВ: СЛОВЕСНОЕ УДАРЕНИЕ И СИНГАРМОНИЗМ
Статья посвящена фоностилистическим особенностям русского и тюркских языков, рассматриваемым через призму таких фонетических явлений, как словесное ударение и сингармонизм. Показано, что в русском языке ударение выполняет важную выразительную и структурную функцию, тогда как в тюркских языках основным средством звуковой организации выступает гармония гласных — сингармонизм. Рассматриваются ключевые различия в использовании звуковых средств в зависимости от коммуникативной задачи и стиля. Использованы методы сравнительного анализа, индуктивный и дедуктивный подходы, что позволило выявить как сходства, так и типологические различия, а также подчеркнуть теоретическую и практическую значимость изучаемой проблемы.
PROBLEMS IN APPLYING AI ASSISTED TOOLS TO ENHANCE EFL LEARNERS WRITING SKILLS
This study provides a critical viewpoint on the body of research currently available on the use of AI tools in the classroom. This article's main goal is to shed light on the potential negative effects, study findings, and prospects of this movement. AI has become an integral element of modern technology, powering everything from smartphones to the intricate algorithms that run financial markets. As such, its influence on education is evident, particularly in the context of learning foreign languages. Thus, the widespread usage of AI technologies increases awareness of its effects and function in education, particularly in EFL learning and enhancing students' writing abilities. Numerous studies and discussions have been conducted on this subject; some have concluded that it is harmless and helpful, while others have pointed out that it can impair students' writing skills as well as their psychology, which lowers their self-esteem. In order to make conclusions regarding its worldwide significance, the author provides more specific material and attempts to present a viewpoint based on negative sides of this shift in EFL education.
XUDOYORXON O‘RDASI: SAROYDAN MUZEYGACHA BO‘LGAN YO‘L
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysining eng yirik me’moriy inshooti, sayyohlar orasida vodiyning tashrif qog‘ozi deya e’tirof etiladigan Xudoyorxon saroyining davlatning bosh boshqaruv qarorgohidan muzeyga aylantirilguncha bo‘lgan tarixi haqida qisqacha mulohazalar bayon etilgan. Qo‘qon xonligi davrida qurilgan ushbu saroy, o‘zining me’moriy go‘zalligi va tarixiy ahamiyati bilan diqqatga sazovordir.
KORRUPSIYA JINOYATINI SODIR QILGAN SHAXSNING KRIMINOLOGIK PORTRETINI O‘RGANISH MUAMMOLARI
Ushbu maqolada korrupsiyaviy jinoyatlarni sodir qilgan jinoyatchi shaxs muammolari hamda uning kriminologik portretini o‘rganish masalalari, ushbu sohaga oid ilmiy va amaliy tavsiyalar tahlil qilingan hamda uni o‘rganishni takоmillashtirishga qaratilgan tavsiya va takliflar ishlab chiqilgan.