Vol. 22 No. 3 (2025)

Ushbu maqolada bolalar serebral falaji haqida, ularni kelib chiqishi, sabablari, alomatlari va bunday nuqsoni boʻlgan bolalarni nutqi qanday boʻlishi va ularni oʻziga xosligi, nuqsonni oldini olish va korreksiyalash usullari haqida, bolalar serebral falaji (BSF) markaziy asab tizimining rivojlanishida yuzaga keladigan shikastlanishlar natijasida paydo bo‘ladigan murakkab nevrologik buzilishdir. Ushbu kasallik bolalarning harakat, nutq, kognitiv va psixo-emotsional rivojlanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi haqida.

Psixotrop vositalar bu-Insonlarning aqliy mehnat faoliyatiga,tuyg’ulariga va ruhiyatiga ta’sir etuvchi preparatlardir.Psixotrop vositalar asosan qo‘rquv,hayajon,vahima,xavotirlik va bezovtalik bilan kechadigan nevrozlarda qo‘llaniladi.Insonda ruhiy jarayon fikrlash va his-tuyg‘udan iborat.

Psixoptrop vositalar(preparatlar) inson ruhiyatiga ta‘siri bo’yicha ikkita katta guruhga bo‘linadi:

1.Psixosedativlar.

1. Psixostimulatorlar.

Preparatlarning ta‘siri asosan ruhiy va emotsional tizim faoliyatining buzilishi natijasida kelib chiqadigan o’zgarishlarda yaxshi namoyon bo‘lib, ta‘siri ko‘proq bilinadi. Ruhiy holat, vajohatlanish, hayajonlanish, harakatning qo‘zg‘alishi tinchlanadi. Bular odamning es-hushiga ta‘sir qilmaydi, uyquga sabab bo’lmaydi.

Psixosedativ vositalar farmakologik ta‘siri bo'yicha neyroleptiklar, trankvilizatorlar va sedativ vositalarga bo‘linadi.

Nafas a‘zolari holatining buzilishi o‘pka harakatchanligining cheklanishi, nafas yo‘llari o‘tkazuvchanligining buzilishi, o‘pkaning o‘zida nafas olish sathining kamayishi bilan bog‘liq bo‘lgan o‘zgarishlar nafas a’zolariga ta’sir etuvchi vositalarni qo‘llashga sabab bo‘ladi. Nafas a‘zolariga ta‘sir etuvchi vositalar quyidagi guruhlarga bo’linadi:

• nafas stimulatorlari;


• yo‘talga qarshi vositalar;


• balg‘am ko‘chiruvchi vositalar;


• bronxial astmada qo‘llaniladigan vositalar.

Maqola eng avvalo tasviriy sanʼat fanining bugungi kunda umumtaʼlim maktablari oʼquvchilarining aqliy, maʼnaviy, ekologik tarbiyalangan, intensiv fikrlaydigan hamda tashabbuskor boʼlib komil topishiga koʼmak beruvchi omillar xaqida yozilgan. Maqolada shuningdek buyuk mutafakkirlarning fikrlari, fanning yurtimizda olib borilayotgan izchil bunyodkorlik ishlariga kelajakda qoʼshadigan xissasi xaqida xam yoritib ketilgan.

The nursing profession is pivotal in ensuring quality healthcare services, and as such, it is crucial to continuously adapt and enhance nursing education. This paper explores the importance of teaching therapeutic practices in nursing education, with a focus on the integration of modern technologies in the teaching and learning process. The role of innovative technological tools in improving the efficiency of nursing care, enhancing clinical decision-making, and fostering better patient outcomes is examined. Additionally, this study discusses the challenges and benefits of integrating such technologies into the nursing curriculum, highlighting the need for a balance between traditional methods and modern advancements.

This research explores the cultural and linguistic subtleties of phrases such as 'thank you,' 'sorry,' and 'no' in both Uzbek and English. It investigates how these essential speech acts reflect societal conventions, historical backgrounds, and their importance in manners. Through the analysis of examples and research from academic articles and literary works—featuring authors like William Shakespeare, O'tkir Hoshimov, Said Ahmad, and Abdulla Qodiriy—the research demonstrates how apologies can mediate conflicts, gentle refusals can preserve social harmony, and expressions of gratitude can enhance relationships. The article highlights these distinctions to underscore the significance of cultural sensitivity in language acquisition and successful cross-cultural communication.

This paper examines the critical knowledge and skills that nurses must possess when teaching and practicing in the fields of surgery and intensive care. Emphasizing both the clinical and educational aspects of nursing practice, it highlights the importance of up-to-date knowledge in medical techniques, patient care, and emergency procedures. Furthermore, it discusses the role of nurses in promoting patient safety, ensuring effective communication, and delivering high-quality education within these specialized fields.

Ushbu maqolada, ijtimoiy himoyaga muhtoj bo’lgan ayrim toifadagi fuqorolarni mehnatini muhofaza qilish masalalari o’rganiladi. Mehnat huquqi, ayniqsa, zaif guruhlar uchun muhim ahamiyatga ega bo’lib, mehnat sharoitlarini yaxshilash, ishchilarning huquqlarini himoya qilish, hamda mehnat bozorida tenglikni ta’minlash bo’yicha takliflar beriladi. Maqolada, ijtimoiy himoya tizimining rivojlanishi, mehnat huquqlari va normativ-huquqiy bazani mustahkamlash yo’llari, shuningdek, davlat va jamoatchilikning bu boradagi o’rni va majburiyatlari tahlil qilinadi. Maqola, ushbu muammolarning dolzarbligini ko’rsatib, mehnatni muhofaza qilish tizimini takomillashtirish zaruratini ta’kidlaydi.

Mazkur maqola bolalar va o'smirlardagi agressivlikning asosiy sabablarini tahlil qilishga bag'ishlangan. Tadqiqotda agressiv xulq-atvorning rivojlanishiga biologik, psixologik, va ijtimoiy omillar ta'sir qilishi ko'rib chiqilgan. Mavzuga oid ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish asosida, maqolada oiladagi munosabatlar, tengdoshlar ta'siri, maktab muhitidagi muammolar, hamda ijtimoiy tarmoqlar va ommaviy axborot vositalarining rolini o'rganish natijalari taqdim etilgan. Tadqiqotda o'smirlarning agressivlik darajasi ularning rivojlanishiga ta'sir qiluvchi ekologik faktorlar, masalan, oilaviy stress, ta'lim muassasalaridagi xatti-harakat qoidalari va do'stlar bilan aloqalar orqali o'zgarishi aniqlangan. Shuningdek, maqolada o'smirlardagi agressivlikni kamaytirish bo'yicha tavsiyalar keltirilgan. Bu tavsiyalar oilada o'quvchi bilan muloqotni yaxshilash, maktabda psixologik yordam ko'rsatish, va ijtimoiy dasturlar orqali agressivlikni oldini olishga qaratilgan. Tadqiqot, bolalar va o’smirlarda agressivlikni kamaytirish uchun samarali strategiyalarni ishlab chiqishda va ularni amaliyotga joriy qilishda muhim ilmiy asos yaratadi.

Цель данной статьи — рассмотреть основные достижения джадидов, их вклад в развитие Узбекистана и необходимость возрождения джадидских идей для прогресса и восстановления былого величия государств наших предков. В статье подробно анализируется роль джадидов в реформировании образовательной системы, социальной справедливости, а также их влияние на культурное возрождение Узбекистана и народов Центральной Азии. Особое внимание уделяется идеям джадидов о равенстве, просвещении и национальном возрождений народов Центральной Азии, которые сыграли ключевую роль в процессе формирования независимого Узбекистана. Также рассматривается актуальность этих идей в контексте современных вызовов, таких как глобализация, социальные и политические реформы, культурное сохранение и развитие. Автор так же рассматривает скорое появление третьего ренессанса в Центральной Азии благодаря идеям наших предков джадидов. В заключении подчеркивается необходимость продвижения идей джадидизма в современных реформах для дальнейшего прогресса Узбекистана и укрепления его позиций в мире.

В статье анализируется практическое применение технологии машинного обучения. В нем показано применение машинного обучения в таких областях, как здравоохранение, финансы, транспорт, образование, социальные сети и СМИ. В статье также подчеркивается роль машинного обучения в создании инноваций и повышении эффективности общества. Подчеркивается, что практическое применение этой технологии важно для развития общества и создания новых возможностей. Машины эффективно диагностируют заболевания, предотвращают мошенничество, создают автоматизированные системы и разрабатывают персонализированные системы обучения.

this article discusses the features of the development of the study of foreign languages and its impact on education. A cross and comparative analysis of the influence of the choice of the direction of development of the study of a foreign language was carried out and also this article will provide a comprehensive overview of the many different types of families and family members that exist in today’s society, and how they are all connected.

Гранатовый браслет - это история запретной и невозможной любви. В основе рассказа лежит тема противоречия между общественными нормами и истинными чувствами. Это произведение о любви, которая существует вне времени и пространства, о борьбе душ и несбывшемся счастье.Жанр — повесть. Тема — любовь. Проблематика: Особенности композиции — кольцевая, 13 глав с эпиграфом и вставными новеллами.

Ushbu maqolada dorivor lavanda (Lavandula) o`simligi o`rganilgan bo`lib, u Lavanda turkumi,labgullilar oilasiga mansub yarim buta.O`simlikning vatani o`rta yer dengizining Fransiya va Ispaniya qirg`oqlari hisoblanadi. O`simlik tabiiy holatda yevropaning hamma joylarida, Shimoliy Afrika va Shimoliy Amerikada ekiladi. Ushbu o`simlik farmakologiya va kosmetalogiyada qo`llaniladi. Lavanda tarkibida turli xil biologik faol moddalar,jumladan,glikozidlar mavjud bo`lib,ular organizmga terapevtik ta`sir ko`rsatadi. Ushbu maqolada lavanda glikozidlarining ahamiyati va ularning dorivor xususiyatlari tahlil qilinadi.

Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida tibbiyot instituti talabalarida chet tilini o‘rganishga nisbatan motivatsiya xosil qilish va chet til o‘qitish metodikasi orqali motivatsiya talqini qilingan. tibbiyot instituti talabalarida chet tilini o‘rganishga lingvodidaktik tadqiqoti va chet til o‘qitish metodikasini muammolari qiyosiy tarzda amalga oshirilgan farqlanishi tillar o‘rtasidagi metodikasini mazmunida ko‘rsatib o‘tiladi. 

ushbu maqolada duduqlanishning nevrotik va nevrozga o’xshash shakillari bilan olib boriladigan massa va texnikalari, rinolaliya va ovoz buzilishlarida qo’llanilishi mumkin bo’lgan massaj turlari va ularning ahamiyati haqida qisqacha bayon etilgan. Bolalar uchun massaj jarayonlarining foydali tomonlari juda ko’p va keltirilgan massaj texnikalari va usullari yuqoridagi nuqsonlar uchun eng qulayi va foydalilari hisoblanadi.

Ushbu maqolada logopedik amaliyotda o'z-o'zini massaj usullaridan foydalanishning ahamiyati va samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada, o'z-o'zini massajning logopedik jarayondagi roli, til va nutq rivojlanishini qo'llab-quvvatlashdagi o'rni, shuningdek, bu usulning nutq va til kasalliklariga qarshi kurashishda qanday foyda keltirishi haqida ma'lumotlar keltirilgan. Shuningdek, o'z-o'zini massaj yordamida bemorlarning nutq va til ko'nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan turli metodikalar va amaliy yondashuvlar tahlil qilinadi.

Ushbu maqolada rivojlanishida mujassam nuqsonlarga ega bo'lgan bolalarni yakka o'qitish dasturini loyihalashda zamonaviy yondashuvlar tahlil qilinadi. Maqolada, bu bolalarning individual ehtiyojlarini hisobga olish va ularga mos o'qitish metodikalarini ishlab chiqish jarayoni, shuningdek, o'qituvchilar va ota-onalar o'rtasidagi hamkorlikning ahamiyati ko'rib chiqiladi. Rivojlanish nuqsonlariga ega bolalar uchun samarali ta'lim dasturlari yaratishda innovatsion texnologiyalarning roli va ta'lim tizimining moslashuvchanligi muhokama qilinadi.

The article shows that solving mathematical problems can be more effectively implemented using artificial intelligence (AI) than traditional methods. Artificial intelligence, in particular neural networks and deep learning (Deep Learning) methods, significantly simplify and accelerate the process of solving mathematical and statistical problems. This work considers the application, capabilities and practical approaches of artificial intelligence methods in solving mathematical problems.

Mazkur maqola so‘nggi yillarda dunyoda yuz berayotgan jadal o‘zgarishlar barobarida migratsiya jarayonlarining globallashuvi jahon jamoatchiligini keng tashvishga solayotgan muammolardan biriga aylanayotganligi,  bu borada Xalqaro migratsiya tashkiloti tomonidan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar bo‘yicha agentligi tomonidan amalga oshirilayotgan ishlar  borasidagi ma’lumotlar tahliliga bag‘ishlangan.

Mazkur maqolada ta’lim jarayonlarini raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirishning muhim jihatlari ko’rsatib o’tilib, amaliyot tajribalariga tayangan holda ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar berilgan.

Ушбу мақолада ички ишлар органлари фаолиятида муаммоли вазиятларнинг юзага келиши ва уларнинг ечими, мушкул ёки мураккаб шароитларда юзага келувчи психиканинг зўриқиши, одамлар гуруҳига нисбатан жисмоний ва руҳий зарар етказишга қаратилган индивидуал ёки жамоавий хатти-ҳаракатлар бўлиб, ходимнинг хизмат фаолиятида салбий акс этиб, жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин, стресснинг физиологик, психологик, шахсий ҳамда тиббий белгилари мавжуд бўлиб, уларнинг исталган тури доимо ҳиссий қўзғалиш билан биргаликда кечади.

This article analyzes the role of family and society in the process of moral education. Moral education is the foundation of personal development, and the influence of the family, as well as the societal environment, is studied in detail. Additionally, the importance of schools, neighborhoods, and mass media in instilling moral values in younger generations is also discussed.

The Islamic education system aims to ensure the scientific and moral development of individuals. Moral education plays a crucial role in a person’s spiritual and ethical growth.

The article reviews algorithms for extracting informatics features from data using artificial intelligence methods. Extracting informatics features is the process of identifying important and useful information from a data set. This process is carried out, in particular, using natural language processing (NLP), machine learning (ML), and deep learning (DL) technologies. The article covers in detail the stages of data collection, preprocessing, feature extraction, and selection, as well as algorithms for extracting informatics features using machine learning and deep learning methods (e.g., SVM, KNN, CNN, RNN).

The article examines how artificial intelligence technologies can be used in the study of English Romanticism. English Romanticism is an important period of literature of the 18th and 19th centuries, which presents ideas such as nature, the human psyche, fantasy, and freedom. Artificial intelligence, in particular, through the use of natural language processing, data analysis, and generative models, helps to automate the analysis of romantic works, create new literary works, and gain a deeper understanding of the historical context. The article highlights the possibilities of using AI for methodological and semantic analysis of texts, creating advanced search systems in literary studies, and identifying literary motifs of the Romantic period.

The article states that Artificial Intelligence technologies are currently bringing positive changes to various aspects of society, including production, education, healthcare, finance and public safety, and that economically, artificial intelligence is creating opportunities for automating production, creating innovative products and creating new jobs. The impact of artificial intelligence on the economic and social system, its advantages and problems are considered.

Mazkur maqolada nogiron bolalarni ijtimoiy hayotga jalb etishda xalqaro tajribalarni qo‘llash masalasi ko‘rib chiqiladi. Rivojlangan davlatlarda qo‘llanilayotgan inklyuziv taʼlim, adaptiv sport, raqamli texnologiyalar va innovatsion reabilitatsiya usullari tahlil qilinib, ularning samaradorligiga baho beriladi. Shuningdek, nogiron bolalarning jamiyatga moslashuvini taʼminlash maqsadida amalga oshirilayotgan davlat siyosati, nodavlat tashkilotlar faoliyati va jamoatchilik ishtiroki haqida maʼlumotlar keltiriladi. O‘zbekistonda mazkur tajribalardan foydalanish imkoniyatlari va istiqbollari ham muhokama qilinadi.

Буюк шоир, миллатимизнинг фахри Алишер Навоийга бағишланган бадиий, адабий, адабий-танқидий  асарлар сони ҳам сон жиҳатдан, ҳам сифат жиҳатдан кўпайиб бормоқда. Бу силсилада адабий-танқидий асарларнинг ҳам ўрни бор. Шу жиҳатдан қарагнада, ушбу мақолада академик Азизхон Қаюмовнинг Алишер Навоийга бағишланган эссеси ва унда инсонпарвар давлат арбоби ва  улуғ шоир образини яратиш йўлидаги изланишлари  таҳлил қилинган, эссенавис олимнинг маҳорат қирралари ҳақида мулоҳазалар билдирилган.

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida ta’limning sifati va tarbiyaviy ahamiyatini oshirishga yo‘naltirilgan ta’lim texnologiyalaridan foydalanishni takomillashtirish yuzasidan fikrlar yuritilgan.

Ushbu maqolada raqamli ta’lim muhitida o‘quvchilarni fan olimpiadalariga tayyorlashning metodik ta’minotini takomillashtirish muammolari, zamonaviy texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlari hamda samarali ta’lim usullari tahlil qilinadi. Informatika va axborot texnologiyalari (AT) fanlari misolida innovatsion metodlarning afzalliklari yoritilib, ilg‘or yondashuvlar taklif etiladi. Zamonaviy interaktiv platformalar, sun’iy intellekt tizimlari, onlayn resurslar va masofaviy ta’lim vositalari yordamida olimpiadaga tayyorgarlik jarayonini takomillashtirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari informatika fanidan olimpiadalarga tayyorgarlik ko‘ruvchi o‘quvchilar va ularning murabbiylari uchun foydali metodik tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan.

Jomboy va Bulungʻur tumanlari (O‘zbekiston. Samarqand viloyati) Oʻrta Osiyoning tipik quruq iqlimli hududlarida joylashgan boʻlib, ularning suv havzalari (kanallar, botqoqliklar, daryolar) noyob suv-oʻt oʻsimliklari va umurtqasiz hayvonlar, jumladan zuluklar (Hirudinea) uchun yashash muhitini taʼminlaydi. Ushbu tadqiqot Jomboy va Bulungʻur tumani suv havzalarida uchraydigan 6 zuluk turining tarqalishi, ekologik moslashuvi va trofik aloqalarini oʻrganishga bagʻishlangan.

The article presents the algorithm of operation of the perceptron, the necessary conditions and technical aspects for its correct operation. It also considers its application in various fields such as machine learning, classification, face recognition, and handwritten digit recognition. The perceptron is the basis for the development of modern artificial intelligence systems and is important as one of the main elements of deep learning.

Ushbu maqolada zamonaviy kasblarning kelajak avlod hayotidagi o‘rni, ularning mehnat bozoriga ta’siri va yoshlar uchun yaratadigan imkoniyatlari tahlil qilinadi. Texnologik taraqqiyot, raqamli iqtisodiyot va ekologik muammolar tufayli an’anaviy kasblarga bo‘lgan talab o‘zgarib, yangi kasblar shakllanmoqda. Raqamli texnologiyalar, sun’iy intellekt, yashil energetika va innovatsion muhandislik sohalari kelajak mehnat bozorining asosiy yo‘nalishlariga aylanmoqda. Yosh avlodning ushbu o‘zgarishlarga moslashishi, yangi bilim va ko‘nikmalarni egallashi muhim ahamiyat kasb etadi.

Ushbu maqolada Olim Toshboyevning "Ultontoz" romani badiiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Asarda mustamlakachilik davridagi ijtimoiy-siyosiy muammolar, milliy o‘zlikni yo‘qotish xavfi va zamonaviy manqurtlik masalalari yoritilgan. Qahramonlar obrazlari, syujet qurilishi va til vositalari orqali asarning g‘oyaviy-badiiy qiymati ochib beriladiВ данной статье анализируются художественные особенности романа Олима Тошбоева "Ультонтоз". В произведении освещаются социально-политические проблемы колониального периода, опасность утраты национальной идентичности и современные проявления манкуртизма. Через образы персонажей, построение сюжета и языковые средства раскрывается идейно-художественная ценность произведения

This article analyzes the artistic features of Olim Toshboyev’s novel "Ultontoz". The work addresses socio-political issues of the colonial period, the threat of losing national identity, and contemporary manifestations of "mankurtism". Through character portrayals, plot construction, and linguistic means, the ideological and artistic value of the novel is revealed.