2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
429
BUXORO AMIRLIGINING HAYOT TARZI
Toshpo’latova Shaxnoza Shuhratovna
Osiyo xalqaro universiteti “Tarix va filologiya” kafedrasi.
Tarix fani o’qituvchisi
Salimova Parvinabonu Ravshan qizi
Tarix ta’lim yo’nalishi 2-bosqich talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15286962
Annotatsiya. Ushbu maqola XVIII asr o’rtalari va XX asrning boshlarida Buxoro
amirligining ijtimoiy-siyosiy hayoti, ya’ni xalqning qanday mashg’ulotlar bilan shug’ullanganligi
hamda ularning ahvoli va yashash turmush tarzini bayon qiladi. Bundan tashqari markazi qadimiy
Buxoro shahri atrofida joylashgan amirlik savdo, madaniyat va islom ilmi uchun muhim markaz
edi. Siyosiy tizim islom monarxiyasi va diniy boshqaruvning uyg’nligi bilan ajralib turadi, amir
siyosiy va diniy hokimiyatga ega edi.
Kalit so’zlar: xo’jalik hayoti, yer egaligi, soliq turlari, hunarmandchilik va savdo turlari,
Buxoroga tashrif buyurgan elchilar, Amir Abdulahad, temir yo’l, urf-odatlar.
Vaqt tarix harakatining eng muhim mulki sifatida kechani bugun bilan, bugunni ertangi kun
bilan bog’lab, nafaqat aniq tarixiy voqealar, yaxlit tarixiy jarayon, balki u yoki bu davrda tarixiy
jaryonning faol ishtirokchisi bo’lgan buyuk shaxslar haqida ham o’z qarorini qabul qiladi. XVIII
asr da tashkil topgan Buxoro amirligi Markaziy Osiyodagi eng muhim siyosiy va madaniy
tuzulmalardan biri edi.U Buyuk Ipak yo’lidagi asosiy bekat bo’lgan qadimiy Buxoro shahri atrofida
joylashgan bo’lib, XX asr boshlarida Sovetlar nazorati ostida parchalanib ketgunga qadar nufuzli
davlat bo’lib qoldi.
Buxoroda 1756-1920-yillarda hukumronlik qilgan mang’itlar sulolasi islom monarxiyasi
bo’lib, amir ham siyosiy, ham diniy hokimiyatni amalga oshirgan. Amir mintaqada islom dinining
manaviy himoyachisi hisoblanib, ichki ishlar, harbiy harakatlar va diniy ishlarda oliy hokimiyatga
ega edi. Amirning qudrati sezilarli bo’lsa-da, uning boshqaruvi ko’pincha “ulamo” nomi bilan
mashhur bo’lgan zodagon oilalar va diniy ulamolardan iborat katta kengash tomonidan
shakllantirilar edi. Buxoroda siyosiy tuzum o’ta markazlashgan bo’lib, amir davlatning turli
hududlarda boshqarishda sodiq harbiy sarkardalar va mansabdor shaxslar guruhiga tayanar edi.
Amirlikning harbiy qudrati uning otliq qo’shinlariga asoslangan bo’lib, ular ham ichki
xafsizlik ham tashqi mudofaada muhim rol o’ynagan. Amir hokimiyatiga qaramay, mintaqaning
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
430
kuchli diniy elitasi kundalik hayotning ko’plab jabhalarini tartibga solib, islom qonunlari shariat
boshqaruvida markaziy o’rini egallab turishini taminlaydi.
Buxoro nafaqat siyosiy markaz balki Sharq va G’arbni bog’lagan qadimgi Ipak yo’li savdo
tarmog’ining asosiy markazi ham bo’lgan. Buxoro shahrining o’zi Xitoy, Fors, Hindiston va
Rossiyadan oqib kelayotgan tovarlar uchun muhim bozorga aylanadi. Viloyat iqtisodi qishloq
xo’jaligi, xususan, paxta, bug’doy, sholi va meva yetishtirishga asoslngan. Bu mahsulotlar qo’shni
davlatlar bilan savdo qilinib, mintaqa savdogarlik to’qimachilik, gilam va boshqa nafis
mahsulotlarni ham eksport qilgan. Buxoroning savdo tranzit nuqtasi sifatida roli uning iqtisodiy
muvaffaqiyatida muhim rol o’ynadi. Buxoro orqali tovaralar oqimi uning asrlar davomida gulllab
yashnashiga, savto-sotiqdan to’plangan boylik esa amirlikda madaniy va me’morchilikni
taraqiyotini qo’llab-quvvatlash imkonini beradi. Shaharda karvon saroylar-sayohatchilar uchun
mehmonxonalar va katta bozorlar qurulib, uning iqtisodiy ahamiyatini aks ettirilgan. Bundan
tashqari mintaqada fors, turk va arab ta’siriningtarqalishi Buxoroda, xususan, fan va falsafa,
adabiyot sohalarida intellektual va madaniy muhitning gullab-yashnashigaolib keldi.
Buxoro amirligi islom madaniyati va ilm-fanning chirog’i edi. Buxoro shahrining o’zi islom
olamidaeng mashhur intelektual markazlardan biriga aylanib, butun musulmon olamida olimlar,
shoirlar va din arboblarini o’ziga tortdi. Mintaqa ulamolari islom fiqhi, ilohiyot va tasavuf
ilmlarining rivojlanishida katta rol o’ynagan. Mashhur faylasuf va tasavvuf olimi Bahouddin
Naqshband kabi ko’zga ko’ringan namoyondalar shahar bilan bog’lanib, Buxoro Naqshbandiya
so’fiylik tariqat markaziga aylandi. Buxoro shuningdek adabiyot, san’at va me’morchilikda o’z
aksini topgan fors, turkiy va Markaziy Osiyo madaniy tasirlarining o’ziga xos yg’unligini
ta’minlaydi.
Tarixshunoslik sohasidagi g’arbiy aniqrog’i Yevropa va Amerika mutahasislari O’rta Osiyo
tarixiga shuningdek Buxoro amirligi tarixiga katta ahamiyat bildirgan, chunki biz bilamizki XIX
asrda Buxoro amirligi turli sohalarda mintaqaning boshqa davlatlardan ustun edi. Amirlik ulkan
ijtimoiy-iqtisodiy va tabiiy salohiyatga, harbiy qudratga ega edi. Buxoro amirligi esa xorijlik ingliz
zabon yozuvchilar, tarixchilar, sayohatchilarda katta qiziqish uyg’otgani tabiiy. Tarixiy manbalarga
ko’ra, Buxoro amirligi haqida ilk malumotlar Angliyaning Turkiston o’lkasi hududiga iqtisodiy
kirib borishi boshlanishi xorijiy adabiyotlarda paydo bo’ladi.
Amir eng katta yer egasi hisoblangan. Davlat yerlarini rasman sotish, hamda hadiya etish
taqiqlangan bo’lsada bunga doimo ham amal qilinmagan. Davlat yerlari bo’sh yotgan yerlarni
o’zlashtirish hisobiga ko’paytirib turilgan. Undan tashqari davlat yerlari hukumdor oldida katta
gunoh qilgan yirik yer egalaridan musodara qilingan. Amirlikda mavjud bo’lgan yana bir yer egalik
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
431
shakli mulk- xususiy yerlar bo’lib bu yer egaligi shakli qo’zg’almas mulk hisoblangan hamda hech
qanday cheklovlarsiz meros bo’lib qoldirish mumkin bo’lgan. Mulki xur egasi doimo amaldagi
hukumdor tomonidan berilgan yorliqqa ega bo’lishi shart bo’lgan va aynan shu yorliq tufayli u yer
solig’idan ozod qilingan. Amirlikda dehqon ahli foydalanayotgan yerlarga nisbatan mulki xiroj
atamasi ishlatilgan. Bunday yerlar ega bo’lgan yer egalari o’z yerlarini erkin sotish, meros qoldirish
va hadya etish huuqiga ega bo’lganlar. Bunday yerlardan rasman hosilning uchdan biri miqdorida
soliq belgilangan bo’lsa-da, amirlikning har biri hududida o’rnatilgan va belgilangan tartib hamda
urf-odatlarga ko’ra, soliq miqdori hosilning uchdan to beshdan birigacha bo’lgan. An’anaga ko’ra
vaqf yerlari asosan diniy muassasalar-majidlar, mozorlar, xonaqoh, madrasalarga yer maydonlarini
meros qoldirish hamda xayr-ehson qilish natijasida vujudga kelgan bo’lib u yer egaligini alohida
shaklini tashki etgan ushbu yerlardan tushgan foyda mutavvali ixtiyoriga kelib tushgan. Mutavali
asosan vaqf egalari avlodlaridn tayinlngan bo’lib, u vaqf hujjtlarig asoslanib foydani taqsimlab
chiqqan. Amirlikda vaqf yerlarini sotish, bunday yerlardan soliq olish taqiqlangan bo’lsa-da,
manbalar va hujjatlarga bunga amal qilinmaganligini ko’rsatadi.
Amir Nasrullo davridan boshlab yer egaligining tanho shakli tarqalgan. Nasrullo o’ziga
bo’ysinmagan amaldorlar va urug’ oqsoqollarning yerlarini musodara qilib bunday yerlarni
vaqtincha egalik qilish huquqi bilan o’z tarafdorlariga hadiya qilgan. Amir Muzaffar davridan
boshlab tanho tog’li hududlarga ham tarqaladi. Mirzo Badi Devonning “Majma ul-arqom” asardagi
malumotlarga ko’ra amirlik quyidagi ma’muriy-hududiy bo’laklarga: 100ming tanobdan iborat
sug’oriladigan yer tumanga, 50 ming tanobdan iborat sug’oriladigan yer xazorga, 25ming tanob
sug’oriladigan yer nimxazoraga, 10-15ming tanob sug’oriladigan yer obxo’rga, 400tanob
sug’oriladigan yer qariyaga, 300 tanob sug’oriladigan yer marzaga bo’lingan. Bunday tartibda
bo’linish bo’yicha xiroj, zakot va boshqa turdagi soliqlarni yig’ish va qulay bo’lgan.
Buxoro amirligida eng asosiy soliq bu yerdan olinadigan xiroj solig’i edi. Bu soliq amlokdor
va oqsoqollar ishtirokida hosil pishib yetilgan paytda hosilga qarab belgilangan. Xajmi esa hosilning
3 dan,4dan ayrim hollarda 1/5 qismi ko’rinishida bo’lgan. dorug’alar uchun kafsani dorug’a ham
to’laganlar. Qonuniy yer solig’idan tashqari yer egalari har bir tanob bog’ yoki tomorqadan maxsus
tanob puli va yem-xashak yetishtiradigan yerlardan alaf puli olingan. Ular umumiy nomda tanobona
deb ham yuritilgan. Amirlikdagi yana bir soliqlardan biri-zakot edi. Zakot davlatning mol mulkidan
olinadigan solig’i bo’lib mol-mulk narxining 40/1 hajmida undirilgan. Bu soliqning eng daromadli
tomoni mahsulotlarga soliq solish shuningdek savdogarlarning mahsulot uchun olib kelingan
pullariga soliq solish bo’lgan. Zakot mahsulotlaridan bir necha marta undirib olingan. Urushlar
davrida favqulotda soliq-jul undirilgan. Undan tashqari savdo-sotiqdan dalloli, daryodan mahsulotni
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
432
qayiqdan olib o’tganligi uchun suv puli, bozordagi savdo joyi uchun puli taxtajoy kabi soliqlar
olingan. Ommaviy jamoat ishlariga ishtirok etmaganlardan shariatga ko’ra, boqipuli deb ataluvchi
jarima olingan. Soliqlar, to’lovlar va jarimalar pul va mahsulot ko’rinishida, mahalliy soliq
yig’uvchilar hamda amir tayinlangan kishilar tomonidan yig’ib olingan.
XIX asrning 1-yarmida Buxoro amirligiga V.Murkroft tashrif buyurgan. Uning sayohati
xorijlik, anglo-amerikalik mutaxassislar va tadqiqotchilar uchun Buxoro amirligi hududini ochishda
asosiy o’rin tutadi. Turli hududlarga tashrif buyurgan sayohatchilar Buxoro amirligi va Markaziy
Osiyoning boshqa xonliklarga tobe bo’lgan turli xalqlarning davlat boshqaruv tizimi, ijtimoiy-
iqtisodiy va madaniy hayotidagi muayyan farqlarni kuzatish imkomiga ega bo’ladilar.
Chor Rossiyasi Markaziy Osiyoda, jumladan, Buxoro amirligi hududlarida olib borgan
harbiy harakatlaridan nafaqat siyosiy va harbiy strategik maqsadlarni, balki iqtisodiy maqsadlarni
ham ko’zlagan edi. U Buxoro amirligi bilan tuzmoqchi bo’lgan shartnomaning dastlabki
loyihalarida, so’ngra 1868-yil may oyida 2 tomonlama imzolangan tinchlik va 1873-yilda
imzolangan do’stlik shartnomasida Buxoraga iqtisodiy talablarini beji ilgari surgan emasdi, uni o’z
nazoratiga olish, kerak bo’lsa, o’z manfaatlaridan kelib, to’liq rivojlanishga erishish edi. Eng
muhimi, Buxoro iqtisodiyoti Yaqin Sharqdagi Angliya-Rossiya raqobatini bartaraf etish, harbiy
strategik sohada yangi yutuqlarni taminlash maqsadida Rossiya harbiy kuchlari uchun o’ziga xos
tramplin va o’ziga xos xom-ashyo bazasi bo’lib xizmat qiladigan hududga aylanishi ko’zda tutilgan
edi .
Amir Abdulahat davrida Buxoro amirligi davrida rivojlanish cho’qqisiga erishdi desak
mubolag’a bo’lmaydi. Bu amir boshqa mang’it amirlaridan o’zining shaxsiy fazilatlari bilan ajralib
turardi va u xaramidagi ayollardan kamroq foydalanar edi, sipirtli ichimliklar ichmasdi va ovqatda
soddalikni saqlardi.1988-yilda Rossiya Mudofaa vazirligi tomonidan Abdulahadxonga Buxoro
amirlogiga qarashli Chorjo’ydan Buxoroni aylanib o’tib, Olot, Qorako’l, Yakkatut, Kogon,
Qiziltepa orqali sevimli qarorgohi Karmana va undan keyin Samarqandga olib boruvchi temir yo’l
qurish uchun ruxsat berilgan. Temir yo’l orqali harakatlanish va Amudaryo bo’ylab paraxod
qatnovining yo’lga qo’yilishi natijasida yuk va yo’lovchi tashish tezlashadi. Abdulahad xon davrida
savdo-sotiq keng rivojlangan. XIX-asrning 70-80-yillarida Buxorodan Rossiyaga jo’natiladigan.
Masalan: 1880-1881- yillarda 4000 pud qorako’l mo’ynasi, 6,1 pud sitrus urug’i, 4000 pud
qog’oz ipi ekport qilingan.
1890-yilda Rosiyadan Buxoro amirligiga guruch, bug’doy, bug’doy uni, qand, choy, kerasin,
bo’yoq, arpa, chinni idishlar va boshqa tovarlar assortimenti, 1891-yilda jami 2480 pudni tashkil
etdi. Buxoro amirligidan Rossiyaga exsport qilinadigan asosiy sanoat xomashyosi paxta, jun va ipak
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
433
edi. Quritilgan mevalar, qovun va tarvuzlar ekport qilingan. 1891-1893-yillarda Buxoro amirligidan
Rosiya imperiyasiga va boshqa mamlakatlarga 14 million so’mlik mahsulot eksport qilinib, 15
million so’mlik tovar keltirilgan.
Amir Abdulahadxon davrida Kogondan Qarshi orqali Termizgacha temiryo’l tarmog’ini
qurishni rejalashtiradi. U o’z mablag’i hisobidan Kogondan Buxorogacha uzunligi 12 km bo’lgan
temiryo’l qurishga qaror qiladi. Amir ko’magida Amudaryo orqali qit’adagi eng yirik temiryo’l
ko’prigi qurilishi o’sha davrda rejalashtirilgan edi. 1898-yil 17- oktabrdan 1901-yil 17-maygacha
uzunligi 750 metr bo’lgan temiryo’l ko’prigi qurilishi yakunlanadi. Temiryo’l ko’prigi qurilishini
3million 468ming rubl miqdorda moliyalashtirish amirlik tomonidan amalga oshirilgan bo’lsa-da ,
ko’prik poydevorida “Bu ko’prik oliy hazratlari Nikolay II tomonidan Amir Abdulahadxon
ishtirokida qurilgan ” deb qayt etilgan .1888-yil 28-avgustdagi xabariga ko’ra 1894 -yilda Karmana
vokzal maydonida temir yo’l yonidagi “Poznansky va kompaniya “ aksiyadorlik jamiyatining paxta
tozalash zavodi qurilgan.
Xulosa:
Bu maqola orqali shuni bayon qilish mumkinki, Buxoro amirligi turli xil jabhalarni
boshidan kechirdi. Buxoro amirligining hayot tarzi o‘ziga xos diniy, madaniy va ijtimoiy
qadriyatlarga asoslangan bo‘lib, asrlar davomida shakllangan an'ana va urf-odatlarni o‘z ichiga
olgan. Aholining kundalik turmushi, hunarmandchiligi, savdo-sotiq faoliyati hamda diniy-ma'rifiy
hayoti bu amirlikning boy tarixiy merosini tashkil etadi. Bugungi kunda bu hayot tarzi O‘zbek
xalqining madaniy xotirasida muhim o‘rin egallaydi va tarixiy o‘tmishimizni anglashda muhim
manba bo‘lib xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
The Bukhara Emirate: a historical overview/2024.12 december.
2.
”Buxoro amirligining siyosiy tuzumi va davlat boshqaruvi” / D.Rasulova. Malakaviy ishi.
3.
From the historical of economic and cultural life of Bukhara emirate during the rule of Amir
Abdulahadkhan/ Novateur publications/5 may 2021.
4.
Economic life and development of Bukhara emirate/Western Eureon jurnal of historical
events and social science/9,september.2024.
5.
Toshpo’latova, S. (2025). BO’LAJAK TARIX O’QITUVCHILARINING PEDAGOGIK-
PSIXOLOGIK
TAYYORGARLIGINING
UMUMIY
KONTSEPTSIYASI
VA
AHAMIYATI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 481-484.
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
434
6.
Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA
O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI. Modern Science and
Research, 4(1), 177-186.
7.
Toshpo’latova, S., & Tursunova, S. (2025). TURKISTONDAGI–BIRINCHI
DRAMMA.
Modern Science and Research
,
4
(3), 468-480.
8.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING
DIDAKTIK QARASHLARI. Modern Science and Research, 3(12), 985-993.
9.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI
OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI. Modern Science and Research, 3(12), 994-1003.
10.
Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR
BESHIGI. Modern Science and Research, 3(12), 1228-1238.
11.
Toshpo'latova
Shaxnoza
Shuhratovna.
(2024).
ILK
UYG'ONISH
DAVRI
NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI
TARIX FANIGA QIZIQTIRIS METODIKASI.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14520996
12.
Toshpo’latova, S. (2024). TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR.
Modern Science and Research, 3(11), 774-782.
13.
Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных научных
исследований, 2(5), 453-462.
14.
Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research,
3(5), 522-529.
15.
Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID
FIKRLAR. Modern Science and Research, 3(12), 353-361.
16.
Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District.
Modern Science And Research, 3(5), 148-151.
17.
Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL
MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT. Modern Science and Research, 3(2), 447-450.
18.
Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of
Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology. SPAST Reports,
1(7).
19.
Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology. European Journal Of Innovation In
Nonformal Education, 4(3), 432-437.
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
435
20.
Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO
XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI. Innovations in Technology and
Science Education, 2(8), 1214-1222.
21.
Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani. Modern
Science and Research, 3(2), 87-93.
22.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara. Modern Science and
Research, 3(2), 1004-1011.
23.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics. Modern Science and Research, 3(2), 500-507.
24.
Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology. Modern Science and Research, 3(1),
504-510.
25.
Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life. American Journal of
Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 655-659.
26.
Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of
Tajiks In The Works Of MS Andreyev. International Journal Of History And Political
Sciences, 3(12), 42-47.
27.
Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career. Modern Science and Research,
2(12), 801-807.
28.
Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony. International Journal
Of History And Political Sciences, 3(11), 17-23.
29.
Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE
WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI". Modern Science and Research, 2(9),
404-409.
30.
Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL
CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN
THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV. Modern Science and Research, 2(10), 291-299.
31.
Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS
OF AFGHANISTAN. Modern Science and Research, 2(9), 84-89.
32.
Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of
Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”. International Journal of Intellectual
Cultural Heritage, 3(1), 12-16.
33.
Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”
Marosimining Etnologik Tahlili. Scholar, 1(28), 395-401.
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
436
34.
Toshpo’latova, S., & Hoshimova, M. (2025). BERUNIY VA UNING DIDAKTIK
QARASHLARI. Modern Science and Research, 4(1), 344-351.
35.
Toshpo’latova, S. (2024). ILK UYG’ONISH DAVRI NAMOYONDALARNING
DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA
QIZIQTIRISH METODIKASI. Modern Science and Research, 3(12), 643-651.
36.
Muyiddinov, B., Toshpo‘latova, S., & Gadayeva, M. (2025). TEMURIYLAR DAVRIDA
KUTUBXONACHILIK, HUJJATCHILIK VA ISH YURITISHNING O’ZIGA XOSLIGI.
Modern Science and Research, 4(2), 97-105.
37.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Muyiddinov, B. (2025). BO’LAJAK
O’QITUVCHILARNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGINI TARKIB
TOPTIRISH MODELI. Modern Science and Research, 4(2), 106-116.
38.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Muyiddinov, B. (2025). TARIX DARSLARINI
OQITISHDA INTERFAOL METODLARNING AHAMIYATI. Modern Science and
Research, 4(2), 87-96.
39.
Toshpo‘latova, S. (2025). O’QITUVCHILARNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK
TAYYORGARLIGINI TARKIB TOPTIRISH MODELINING MAZMUNI VA
AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 581-590.
40.
Toshpo‘latova, S. (2025). BO’LAJAK TARIX O’QITUVCHILARINING PEDAGOGIK-
PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGI.
Modern Science and Research
,
4
(3), 235-245.
41.
Muxamedovna, G. M. (2024). Millatimiz Faxri-Buxoro Ma’rifatparvari.
Miasto
Przyszłości
,
52
, 557-562.
42.
Muxamedovna, G. M. (2024). PARANJI TARIXI, YOXUD O'RTA ASR
AYOLLARINING KIYIMI HAQIDA.
43.
Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA
AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI.
TA'LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI
,
4
(5), 97-102.
44.
Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The
“Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture.
SPAST Reports
,
1
(7).
45.
Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH
AHAMIYATI.
Научный Фокус
,
1
(5), 178-180.
46.
Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISHNING
AHAMIYATI.
Научный
Фокус
,
1
(5), 175-177.
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
437
47.
Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth
Psychology In Improving People'S Lives.
Modern Science and Research
,
3
(2), 676-683.
48.
Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-
Pedagogical Skills In Pedagogical Activity.
Modern Science and Research
,
3
(2), 684-689.
49.
Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL
WOMEN'S DRESS.
Modern Science and Research
,
3
(2), 1097-1103.
50.
Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL
SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN.
Modern
Science and Research
,
2
(10), 459-464.
51.
Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini
Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том
1 Июль 2023 Год.
Лучшие интеллектуальные исследования
,
1
(1), 11-16.
52.
Gadayeva, M. (2024). Attack Action.
Modern Science and Research
,
3
(1), 1028-1033.
53.
Gadayeva, M. (2024). Effective Ways To Use The" Thoughtstorm" Method On The Theme
Of The" Eastern Renaissance" Era.
Modern Science and Research
,
3
(1), 1024-1027.
54.
Muxamedovna, G. M. (2023). KREATIV YONDASHUV ASOSIDA DIDAKTIK
MATERIALLAR
YARATISH
MEXANIZMLARI.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
21
(3), 12-14.
55.
Muxamedovna, G. M. (2023). Uchinchi renesans davrida ajdodlarimiz merosini organish
orqali integratsion ta’limni yanada takomillashtirish tamoyillari.
Образование наука и
инновационные идеи в мире
,
22
(1), 35-38.
56.
Muxamedovna, G. M. (2023). History Of Patriotic Women.
International Journal Of
History And Political Sciences
,
3
(12), 69-75.
57.
Muxamedovna, G. M. (2023). Innovatsion TaLim-Buyuk Kelajak Poydevori.
World
scientific research journal
58.
Gadayeva, M. (2024). Effective Ways To Use The" Thoughtstorm" Method On The Theme
Of The" Eastern Renaissance" Era.
Modern Science and Research
,
3
(1), 1024-1027.
59.
Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI
TAQDIRI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 741–749. Retrieved from
60.
Yuldosheva , F. . (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR
O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA.
Modern Science and
Research
,
3
(11),
788–791.
Retrieved
from
2025
APRIL
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 4
438
61.
Yuldosheva F. Y. qizi. (2023).
LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI
TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA.
GOLDEN
BRAIN
,
1
(16), 338–342.
https://researchedu.org/index.php/ /article/view/3908
62.
Yuldosheva , F. . (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z
TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH
DAVRINING RAMZI.
Modern Science and Research
,
4
(1), 420–427. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60832
63.
Yuldosheva, F. & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?.
Modern
Science
and
Research
,
4
(1),
359–366.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681
64.
Ярашова, М. . (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ
ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.
Modern Science and Research
,
3
(10), 362–368.
Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901
65.
Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ
УСУЛЛАРИ.
Modern Science and Research
,
3
(11), 782–787. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057
66.
Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf
Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.
Miasto
Przyszłości
,
52
,
622–625.
Retrieved
from
https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679
67.
Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA
ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI.
Modern Science and Research
,
3
(12),
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456
68.
Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.
Modern
Science
and
Research
,
4
(1),
160–168.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323
69.
Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI
AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL.
Modern
Science
and
Research
,
4
(1),
600–607.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64116
70.
Yarashova M. & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI
KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR.
Modern Science and
Research
,
4
(1),
352–358.
Retrieved
from
