Jild 5 № 2 (2025)
Maqolalar
HISSIY EMOTSIONAL HOLATLAR KELIB CHIQISHINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada shaxsning rivojlanish jarayonida shaxsning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari, hissiy emotsional holatlari o‘zgarishining ijtimoiy psixologik xususiyatlari haqida.
QASHQADARYO VOHASINING TARIXIY O‘RGANILISHI: BOSQICHLAR, NATIJALAR VA ISTIQBOLLAR
Annotatsiya: Mazkur maqolada Qashqadaryo vohasi Markaziy Osiyoning qadimiy madaniy va tarixiy hududlaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada vohaning tarixiy o‘rganilishi bosqichlari, arxeologik qazilmalar natijalari, yozma manbalardagi ma’lumotlar hamda zamonaviy ilmiy tadqiqotlar tahlil qilinadi. Shuningdek, tarixiy o‘rganish jarayonidagi muhim bosqichlar va ularga ta’sir etgan omillar xronologik asosda yoritiladi. Maqola Qashqadaryo vohasining ilmiy jihatdan tadqiq etilishi jarayoniga nazar tashlab, bu boradagi istiqboldagi yo‘nalishlarni ham ko‘rsatib beradi.
Аннотация:В данной статье рассматривается Кашкадарьинский оазис как один из древнейших культурных и исторических регионов Средней Азии. Анализируются этапы его исторического изучения, результаты археологических раскопок, сведения письменных источников, а также современные научные исследования. Особое внимание уделяется важным этапам исторического изучения региона и факторам, повлиявшим на эти процессы в хронологическом порядке. Статья предоставляет научный обзор исследований, проведённых в Кашкадарьинском оазисе, и обозначает перспективные направления дальнейших изысканий.
Abstract: This article explores the Kashkadarya oasis, one of the ancient cultural and historical regions of Central Asia. It analyzes the stages of historical research on the region, results of archaeological excavations, information from written sources, and modern scientific studies. Additionally, the paper highlights key phases in the study of the region and the factors that influenced them in a chronological framework. The article provides a scholarly overview of the research conducted on the Kashkadarya oasis and outlines future directions in this field.
ZAMONAVIY PSIXOLOG MUTAXASSISLARGA QO‘YILADIGAN MUHIM TALABLAR
O'QUVCHILAR ORASIDAGI TELEFONGA QARAMLIKNI CHEKLASHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI
ANNOTATSIYA: Maqolada yosh avlod orasida mobil qaramlikni oldini olish,telefonning inson hayotiga taʼsiri haqida yoritilgan.
FARZAND TARBIYASIDAGI OTA-ONALIK MAS’ULIYATINI O'RGANISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
ETIKA : AXLOQ FALSAFASI
Annotatsiya: Mazkur maqolada etika fanining mohiyati, asosiy tushunchalari, tarixiy taraqqiyoti hamda inson va jamiyat hayotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, turli diniy va falsafiy maktablarda axloq haqidagi qarashlar ko‘rib chiqiladi. XXI asrda global etosfera, ya’ni umumjahon axloqiy muhiti zaruriyati haqida so‘z yuritiladi.
Аннотация: В данной статье анализируется суть науки этики, её основные понятия, историческое развитие, а также роль в жизни человека и общества. Также рассматриваются взгляды на мораль в различных религиозных и философских школах. В XXI веке обсуждается необходимость глобальной этосферы — общемировой нравственной среды.
Abstract: This article analyzes the essence of ethics, its key concepts, historical development, and its role in the life of individuals and society. It also examines moral views in various religious and philosophical schools. In the 21st century, the article discusses the necessity of a global ethosphere — a universal moral environment.
MILLIY TARAQQIYOT STRATEGIYASI O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY DAVLAT RIVOJINING MUHIM OMILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekistonda ijtimoiy davlat rivojida Milliy taraqqiyot strategiyasining o‘rni va ahamiyati haqida fikrlar yuritilgan.
ТИЖОРАТ БАНКЛАРИ ЛИКВИДЛИЛИГИНИНГ ИҚТИСОДИЙ МОҲИЯТИ ВА УНИ ТАЪМИНЛАШ ШАРТЛАРИ
Жаҳон иқтисодий амалиёти шуни кўрсатадики, банклар вужудга келгандан буён уларда ликвидлик муаммоси мавжуд. Яъни банклар фаолиятининг самарадорлиги - мижозлар олдидаги мажбуриятларни ўз вақтида бажара олиши билан белгиланади. Тарихдан маълумки, пул алмаштирувчи саррофлар ўз мажбурияти ва қарзларини тўлай олмаса ёки топшириқдарни бажара олмаса, уларнинг столлари синдирилган ва “banco rotto”, деб эълон қилинган. Бизнинг юртимизда ҳам иқдисодиётни модернизация қилиш шароитида банкларни бошқариш жараёнида ликвидликни таъминлаш долзарб бўлиб қолмоқда.
ТИЖОРАТ БАНКИНИНГ ЛИКВИДЛИЛИГИНИ БОШҚАРИШ НАЗАРИЯЛАРИ
1.Тижорат ссудалари назарияси. Бу назария 18-асрда Англияда пайдо бўлган. Унга кўра, банкнинг активлари қисқа муддатли ссудаларга жойлашган тақдирда, банк ўз ликвидлигини сақлаб қолади. Кредитлар фақатгина оборот маблағларини шакллантириш ва “пул-моддий товар захиралари-реализация-дебиторлик қарзлари-пул” қонунининг бажарилишига, яъни ишлаб чиқариш жараёнидан истеъмолгача бўлган жараённинг бажарилишига қаратилган. Аммо, бу назарияда ривожланаётган иқтисодиётнинг кредитларга эҳтиёжи ҳисобга олинмайди, чунки иқтисодий таназзул шароитида қисқа муддатли ссудалар ҳам сўндирилмай қолиши мумкин. Бундан ташқари фаолиятини кенгайтирмоқчи бўлган корхоналар янги ер, бино, иншоот ва воситаларни сотиб олишга ва узоқ муддатли кредитга эҳтиёж сезади, бу эҳтиёжнинг бажарилишини банклар ёқламаганлиги учун тижорат майдонига кредит уюшмалари, жамғарма кассалари ва бошқа молия муассасалари каби рақобатчилар чиқа бошладилар ва улар корхоналар учун узоқ муддатли кредитлар ажрата бошладилар.
KICHIK BIZNESDA MIJOZLAR FIKRINI TAHLIL QILISH ORQALI XIZMAT SIFATINI YAXSHILASH
Annotatsiya. Kichik biznes subyektlari raqobat muhitida muvaffaqiyatli faoliyat yuritishlari uchun mijozlarning ehtiyoj va istaklarini to‘g‘ri aniqlash hamda xizmat sifatini doimiy ravishda oshirib borishlari zarur. Ushbu tezisda kichik biznes korxonalarida mijozlar fikrini o‘rganish, tahlil qilish va ularning asosida xizmat ko‘rsatish sifatini takomillashtirish masalalari o‘rganiladi. Tadqiqot doirasida mijozlar fikrini yig‘ish vositalari — so‘rovnomalar, onlayn sharhlar, ijtimoiy tarmoq fikrlari va og‘zaki mulohazalarning amaliy ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, fikrlarni tahlil qilish orqali korxona faoliyatida qanday aniq o‘zgarishlar kiritish mumkinligi misollar orqali ko‘rsatiladi. Natijada, xizmat ko‘rsatish sifatini yaxshilash orqali mijozlar sadoqatini oshirish, mijozlar oqimini ko‘paytirish va korxonaning barqaror o‘sishini ta’minlashning muhim jihatlari asoslab beriladi. Tadqiqot kichik biznesda mijozga yo‘naltirilgan boshqaruv yondashuvini mustahkamlashga xizmat qiladi.
ЛОГИЧЕСКОЕ МЫШЛЕНИЕ КАК ФАКТОР РАЗВИТИЯ ЛИЧНОСТИ.
Рассматривая понятие «мышление», следует выделить несколько точек зрения. Мышление - это психический процесс, отражающий общую объективную действительность и составляющий высшую стадию людского познания [3]. Мышление является особым психическим процессом, оно несет в себе ряд непростых характеристик и признаков, таких как отражение действительности и опосредованное познание объективной реальности [6]. Еще одной важной отличительной особенностью мышления является то, что всегда осуществляется взаимосвязь мышления и решение какой-либо задачи, которая возникла в процессе познания или в практической деятельности [1]. Начало мышления осуществляется с поставленного вопроса, ответ на который и будет целью мышления. Что бы найти этот ответ, необходимо задействовать мыслительные операции. Таким образом, можно сделать вывод, что мышление - это обобщенное отраженное и опосредованное познание действительности [4]. Если мы обратимся к толковому словарю С.И.Ожегова, в таком случае мы узнаем, что мышление – это «способность человека рассуждать, представляющая собою процедуру отражения беспристрастной реальности в представлениях, предложениях, понятиях» [5]. Исходя из данного определения, можно сказать, что человек недостаточно бы имел представление об окружающем его мире, если бы его познание определялось лишь показаниями его анализаторов. Возможности глубокого и широкого познания мира способствует человеческому мышлению. Не требует доказательств того, что апельсин – круглый, так как мы это видим благодаря анализатору. А вот радиус и окружность мы увидеть, услышать, почувствовать – не можем, только можем вычислить. Такого рода понятие является опосредованным [5]. Чувственной базой мышления являются ощущения, восприятие и представление. Посредством органов чувств в наш мозг поступает та или иная информация. Содержимое информации обрабатывается мозгом. Другой более усложнённой (логической) формой обработки информации будет являться деятельность мышления [3].
YOSH SPORTCHILARNING JISMONIY RIVOJLANISH VA SOG'LOMLASHTIRISH JARAYONLARIGA BELBOG'LI KURASHNING FIZIOLOGIK TA'SIRI
Annotatsiya: Ushbu tezisda yosh sportchilarning jismoniy rivojlanishi va sogʻlomlashtirish jarayonlariga belbogʻli kurashning ta'siri fiziologik nuqtayi nazardan tahlil qilingan. Belbogʻli kurash bilan shugʻullanayotgan yoshlarning jismoniy sifatlari, yurak-qon tomir va nafas olish tizimlariga ta'siri hamda umumiy sogʻlomlashuvdagi roliga oid ilmiy kuzatuv natijalari keltirilgan. Tadqiqot natijalari asosida yosh sportchilarni tayyorlashda ushbu sport turining ahamiyati ochib berilgan.
Аннотация: В данной тезисе анализируется влияние борьбы на поясах на физическое развитие и процессы здоровья молодых спортсменов с физиологической точки зрения. Представлены результаты научных наблюдений за физическими качествами молодых людей, занимающихся борьбой на поясах, ее влиянием на сердечно-сосудистую и дыхательную системы, а также ее ролью в общем состоянии здоровья. По результатам исследования выявлена значимость данного вида спорта в подготовке молодых спортсменов.
Abstract: This thesis analyzes the influence of belt wrestling on the physical development and health improvement processes of young athletes from a physiological point of view. The results of scientific observations on the physical qualities of young people engaged in belt wrestling, their impact on the cardiovascular and respiratory systems, and their role in general health improvement are presented. Based on the results of the study, the importance of this sport in the training of young athletes is revealed.
TA’LIM TIZIMIDA MAKTAB AMALIYOTCHI PSIXOLOGINING O'RNI
ANNOTASIYA : Maqolada psixolog faoliyatining vazifalari ta’lim tizimida amaliy psixologik xizmat sohasidagi asosiy vazifalari haqida yoritilgan.
DIQQATNI JAMLASH HAMDA QOBILIYATNING PASAYISHI HOLATLARINI OLDINI OLISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada bolalar va kattalarda diqqatni jamlash holati buzilganda ota-onalarga psixologik yordam berish haqida uslubiy tavsiyalar berilgan.
RUHIY VA JISMONIY RIVOJLANISHIDA NUQSONI BO'LGAN BOLALAR BILAN OLIB BORILADIGAN KORREKSION ISHLAR
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada aloxida yordamga muxtoj bolalar bilan olib boriladigan korreksion ishlar, bolalardagi psixofiziologik kamchiliklarni iloji boricha bartaraf etish, tuzatish yoki bilinmaydigan holga keltirish usullarini belgilash va amaliyotda tatbiq etish yo`llari haqida so`z yuritiladi
BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARI BILAN ISHLASHNING SAMARALI USULLARI
ANNOTATSIYA: Boshlangʻich maktabda oʻqishni endi boshlayotgan oʻquvchilar bilan ishlash, ularga taʼlim berish va xulq-atvorining rivojlanishiga erishish juda katta masʼuliyat talab etadi. Bunda, pedagogika muhim ahamiyatga ega, chunki u oʻqituvchilarga sinfni tashkil qilish uchun eng yaxshi tajribalar haqida tushuncha beradi. Bu ularga turli xil oʻquvchilar qanday oʻrganishlarini tushunishga imkon beradi, shuning uchun ular oʻz darslarini ushbu ehtiyojlarga moslashtirishlari mumkin. Natijada, bu ularning oʻqitish sifatini oshiradi, chunki u talabalar tomonidan yaxshi qabul qilinadi.
OILAVIY ZO'RAVONLIK-GLOBAL MUAMMO SIFATIDA
ANNOTATSIYA: Hozirgi kunda oilaviy (maishiy) zoʻravonlik mavzusi dunyoning aksariyat mamlakatlari uchun dolzarbdir.
BULLING-PSIXOLOGIK DOLZARB MUAMMO SIFATIDA
O’SMIRLIK DAVRIDAGI O'ZIGA XOS JIHATLARNING NAMOYON BO'LISHI
FARZAND TARBIYASIDA OILALARNING O'RNI
O‘QUVCHILARDA KUN TARTIBI,MOBIL TELEFONLARDAN FOYDALANISH MADANIYATI,ZARARLI ODATLARGA QARSHI KO'NIKMALARNI SHAKLLANTIRISHNING DOLZARB PSIXOLOGIK MASALALARI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada o’quvchilarning kundalik faoliyatlari, o’quvchilarning kun tartibi va mobil qurilmalardan foydalanish madaniyati, o’quvchilarda zararli odatlarni oldini olish, mukkasidan ketishning yo‘qotish yo‘llari, o’quvchilar bo’sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish omillari bayon etilgan.
UYDA YAKKA TARTIBDA TA’LIM OLAYOTGAN BOLALARNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK RIVOJLANISHI
Annotasiya. Ushbu maqolada imkoniyati cheklangan bolalarning uyda yakka tartibda ta’lim olishga bo‘lgan huquqlarini ta’minlash hamda ularning ta’lim olishlari uchun zarur sharoit yaratish, ularning ijtimoiy rivojlanish istiqbollarini, o‘zini namoyon qilish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ijtimoiy muammolarni aniqlash va ularni mustaqil ravishda yengishini ta'minlash, o‘zo‘zini anglash va ijtimoiylashuvni rag‘batlantiradigan tegishli vaziyatlarni yaratish, ijtimoiy moslashuvini shakllantirish uchun ijtimoiy-pedagogik yordam ko‘rsatish kabilar haqida so‘z yuritiladi.
YOSHLARNING IJTIMOIYLASHUVIDA INTERNET TARMOQLARINING O’RNI
Annotatsiya: Maqolada internetning, ijtimoiy tarmoqlarning jamiyatga ta’siri alohida ko’rib chiqiladi.Ijtimoiy tarmoqlarning jamiyat hayotiga kirib borishi ularning ijtimoiylashuvi, zamonaviy yoshlarni tarbiyalashdagi tutgan o’rni, ijobiy va salbiy ta’siri nazarda tutiladi.Jamiyatda axborot texnologiyalarini rivojlantirish va internet ta’siri ostida jamiyatdagi o’zgarishlarni barqarorlashtirish to’g’risidagi ustuvar talablar qo’yiladi.
AXBOROTNING JAMIYATDAGI O‘RNI
Annotatsiya: Ushbu maqolada axborot tushunchasi, uning inson hayotidagi va zamonaviy jamiyatdagi o‘rni chuqur tahlil qilinadi. Axborot texnologiyalarining taraqqiyoti ijtimoiy munosabatlarga, ta’lim, iqtisodiyot, siyosat va boshqaruv tizimlariga qanday ta’sir ko‘rsatayotgani yoritiladi. Shuningdek, axborot xavfsizligi va axloqiy jihatlar masalasi ham ko‘rib chiqiladi.
MUSTAQILLIK YILLARIDA O’ZBEKISTONDA MILLIY URF-ODATLAR, QADRIYATLAR VA AN’ANALARNING QAYTA TIKLANISHI
Annotatsiya: Ushbu maqolada yoshlarimiz o’rtasida ma’naviy va diniy jabhalarda kechayotgan murakkab jarayonda barcha millat va din vakillari bir-birlariga nisbatan hamjihatlik bag`rikenglik va o’zaro hurmat tamoyillariga amal qilishlari doimiy barqarorlikning muhim omillaridan biri ekanligini yoshlar ongiga sindirishdan iboratdir. So’nggi yillarda butun dunyo, shu jumladan, mintaqamizda kuchayib borayotgan Milliy-ma’naviy qadriyatlar – “milliylik” “ma’naviyat” va “qadriyat” tushunchalari kesishgan nuqtada jamlashgan ijtimoiy xodisalarni o’z ichiga oladi. Deylik ayrim millatlar tarixiy taraqqiyot davomida ishlab chiqarishning ma’lum sahasida yuksak layoqatni shakllantirgan tarbiya, tafakkurning ta’siri yo’nalishiga e’tibor beradi. Milliy istiqlol g’oyasining amal qilishiga, kishilar qalbi va ongiga singdirilishiga jiddiy zarar yetkazadigan ayrim tafovutlardan ogoh bo’lishga undaydi. Shuni hisobga olib, mamlakatimizda bu muammo ilmiy asosda, xolisona hal qilinmoqda.
Аннотация: Цель данной статьи – донести до нашей молодежи мысль о том, что в сложных процессах, происходящих среди нашей молодежи на духовном и религиозном фронтах, соблюдение принципов солидарности, толерантности и взаимного уважения представителей всех национальностей и религий по отношению друг к другу является одним из важных факторов прочной стабильности. Национально-духовные ценности, которые в последние годы набирают силу во всем мире, в том числе и в нашем регионе, включают в себя социальные явления, сосредоточенные на стыке понятий «национальность», «духовность», «ценность». Например, некоторые народы обращают внимание на направление влияния образования и мышления, которое в ходе исторического развития сформировало высокую компетентность в определенной сфере производства. Он призывает осознать определенные различия, которые серьезно мешают реализации идеи национальной независимости и ее внедрению в сердца и умы людей. Учитывая это, данная проблема решается в нашей стране на научной основе и объективно.
Abstract: This article aims to impress upon the minds of young people that in the complex process taking place among our youth on the spiritual and religious fronts, the adherence of representatives of all nationalities and religions to the principles of solidarity, tolerance and mutual respect for each other is one of the important factors of permanent stability. National-spiritual values, which have been gaining strength in the whole world, including our region, in recent years - include social phenomena concentrated at the intersection of the concepts of "nationality", "spirituality" and "value". Let's say that some nationalities pay attention to the direction of the influence of upbringing and thinking, which formed high competence in a certain field of production during their historical development. It encourages us to be aware of some differences that seriously harm the implementation of the idea of national independence and its instillation in the hearts and minds of people. Taking this into account, this problem is being solved in our country on a scientific basis and objectively.
INSONDA EKOLOGIG TAFAKKURNI SHAKLLANTIRISH
Annоtasiya Maqolada yoshlarda ekoestetik tafakkurni shakllantirishning regulyativ imkoniyatlari falsafiy tahlil qilingan. Bunda ekoestetik tafakkur hodisasi, uni shakllantiruvchi obyektiv va subyektiv omillar, bundan tashqari ekoestetik tafakkurning individuallik jihatlari ochib berilgan. Maqoladagi eng muhim jihatlardan biri unda ekoestetik tafakkurning dunyoda sodir bo‘layotgan global ekologik muammolarni hal etishdagi regulyativ, boshqaruv imkoniyatlari va ushbu imkoniyatlardan foydalanish istiqbollari tahlil qilingan.
Резюме: В статье осуществляется философский анализ формирования экоэстетического мышления и ее регулятивные возможности. Изучается экоэстетическое мышление как социально-философское явления, а также объективные и субъективные факторы которые формируют экоэстетическое мышления. Кроме того раскрывается индивидуальные аспекты экоэстетического мышления. Один из важных моментов в статье анализировалась регулятивные возможности экоэстетического мышления в решении глобальных экологических проблем.
PEDOGOGLARDAGI KREATIVLIK QOBILIYATNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK VAZIFALARI
USMON ZUNNURAYNNING O`LDIRILISHI FITNASI SABABLARI
Muhammad ibn Shihob Zuhriy aytadi: Usmon ibn Affon 12 yil mo`minlarga amir bo`ldi, bundan dastlabki olti yili odamlar undan hech ranjimadilar, hatto u Qurayshga Umar ibn Xattobdan ko`ra suyukliroq bo`ldi. Chunki Umar o`ta qattiqqo`l edi, Usmon esa ularga yumshoqlik qildi, ularga ko`p marhamatlar ko`rsatdi, yaxshi qarindoshlik aloqalarida bo`ldi. Shundan so`ng fitna yuz berdi. Musulmon muarrixlar Usmon xalifaligining ikkinchi yarmida, hijriy 30-35 yillarda yuz bergan hodisalarni Usmon roziyallohu anhuni shahid qilinishiga olib kelgan fitna deb ataydilar[1].
TEMPERAMENTNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI,PSIXOLOGIK HIMOYA MEXANIZMLARI
STRESS BILAN KURASHISHNING SAMARALI USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada stress bilan kurashish usullari va bir qator metodikalari va ahamiyati, amaliyotchi psixologlarning shaxs sifatida egallashi lozim bo'lgan xususiyatlari va muataxassis sifatida jamiyat hayotidagi o'rni muhokama qilingan. Shuningdek, amaliyotchi psixologlarning axloqiy va kasbiy tamoyillari yoritib berilgan.
TA’LIM TIZIMIDA PSIXOLOGNING OʻRNI
ANNOTASIYA : Maqolada psixolog faoliyatining vazifalari ta’lim tizimida amaliy psixologik xizmat sohasidagi asosiy vazifalari haqida yoritilgan.
KORREKSION PEDAGOGIKADA INDIVIDUAL YONDASHUVNING AHAMIYATI
ONA TILINI O‘RGANISH USULLARI:YANGI SO‘ZLAR O‘RGANISH VA TILNI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI
Annotatsiya: Ushbu maqola ona tilini o‘rganish va uning boyligini oshirishning samarali usullari haqida batafsil ma'lumot beradi. Til o‘rganish jarayonida yangi so‘zlarni o‘rganish, ularni kontekstda to‘g‘ri qo‘llash va tilni rivojlantirishga qaratilgan bir qancha amaliy usullarni ko‘rib chiqiladi. Maqolada kitob o‘qishning tilni boyitishdagi ahamiyati, yangi so‘zlarni doimiy ravishda yozish va qo‘llash, shuningdek, tinglash va suhbatlashish orqali tilni rivojlantirish usullari ta'riflanadi. Tilni o‘rganishda ilmiy, texnik va so‘zlashuv tilining ahamiyati ham yoritilgan. Shuningdek, guruh ishlari, suhbatdoshlar bilan muloqot va onlayn kurslar orqali tilni o‘zlashtirishning samarali yo‘llari ko‘rsatiladi. Maqolada tilni o‘rganish jarayonining doimiy va tizimli faoliyatni talab etgani, shuningdek, tilning rivojlanishi orqali shaxsiy va madaniy yuksalishga erishish mumkinligi ta'kidlanadi. Bu maqola ona tilini o‘rganishga qiziquvchi har bir kishi uchun foydali maslahatlar va usullarni taklif etadi.
Аннотация: Эта статья содержит подробную информацию об эффективных способах изучения родного языка и увеличения его богатства. Изучение языка Новые слова изучат ряд практических способов применения их должным образом в контексте и развития языка. В статье описывается важность чтения книги в обогащении языка книги, постоянно писать и применять новые слова, а также развитие языка посредством прослушивания и разговора. Важность научного, технического и говорящего языка также рассматривается в изучении языка. Существуют также эффективные способы освоения языка посредством групповых дел, собеседников посредством диалога и онлайн -курсов. В статье отмечается, что требуется процесс обучения языку и систематическая деятельность, а также личный и культурный рост посредством развития языка. Эта статья предлагает полезные советы и методы для всех, кто заинтересован в изучении местного языка.
Annotation: This article provides detailed information on effective ways to learn the mother tongue and increase its wealth. Language learning new words will learn a number of practical ways to apply them properly in the context and to develop language. The article describes the importance of reading a book in the language enrichment of the book, constantly writing and applying new words, as well as language development through listening and talking to. The importance of scientific, technical and speaking language is also covered in the learning of the language. There are also effective ways to master language through group affairs, interlocutors through dialogue and online courses. The article notes that the language learning process is required and systematic activities, as well as personal and cultural growth through the development of language. This article offers useful tips and methods for everyone interested in learning a native language.
BOSHLANG'ICH SINFLARDA ,,TARBIYA'' FANINI O'QITISHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada boshlang’ich sinflarda tarbiya fanini o’qitishda o’qituvchilarning darslarda edagogic texnologiya, boshlang’ich sinflarda interfaol metodlar va ta’limiy o’yinlardan, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish o’quvchilarni mustaqil fikrlashga, ijodiy izlanish va mantiqiy fikrlash doiralarini kengaytirish bilan birga ularni darslarda o’rganganlarini hayot bilan bog’lashga, qiziqishlarini oshirishga yordam beradigan fikrlar bayon qilingan.
ABSTRACT: In this article, the use of pedagogical technology in the classroom, interactive methods and educational games in primary school, the use of modern information and communication technologies in teaching elementary education in primary school helps students to think independently, creative research and logical thinking. Along with the expansion, ideas are articulated that help them relate what they learn in the lessons to life, increasing their interest.
МАГИСТЕРСКАЯ ДИССЕРТАЦИЯ И ЕЁ СТРОЕНИЕ
Актуальность. Магистерская диссертация является важным итогом обучения в магистратуре и отражает уровень научной подготовки студента, его умение формулировать научные проблемы, проводить самостоятельные исследования и применять полученные знания на практике. Успешное написание диссертации требует чёткого понимания её структуры, логики научного изложения и соблюдения академических требований. В условиях растущих требований к научной культуре выпускников магистратуры, актуальным становится системное изучение структуры и принципов построения магистерской диссертации как основы научного стиля и исследовательской грамотности.
QADIMGI HINDISTON SIVILIZATSIYASIDA DIN VA SAN'AT
Annotatsiya: Mazkur maqolada qadimgi Hindiston sivilizatsiyasining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari atroflicha o'rganiladi. Xususan, miloddan avvalgi III ming yillikda Hind vodiysida yuzaga kelgan Mohenjo-Daro va Xarappa madaniyatlari asosida bu sivilizatsiyaning taraqqiy etgan shaharsozlik tizimi, rivojlangan irrigatsiya inshootlari, yozuv va hisob-kitob tizimlari haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, maqolada qadimgi hind jamiyatida paydo boʻlgan qadimiy dinlar ham oʻrganiladi. Xususan hinduizm, buddizm kabi dinlar bunga misol boʻladi. Yana hindlarning eng qadimiy klassik raqslaridan biri Bharata Natyam raqsi ham ushbu maqolada yoritib oʻtilgan.
YOSHLARGA TARBIYA BERISHNING AYRIM PSIXOLOGIK JIHATLARI
ANNOTATSIYA: Mazkur maqola bola tarbiyasida psixologik yondashuvning ahamiyati va uning bolalar rivojlanishiga ta'sirini tahlil qilishga bag'ishlangan. Bola tarbiyasi nafaqat ma'lum qoidalar va ta'lim berish jarayoni, balki bolaning psixologik ehtiyojlari va rivojlanish bosqichlarini hisobga olishni talab qiladi. Maqolada bola psixologiyasining asosiy tamoyillari, ya'ni emotsional, aqliy va ijtimoiy rivojlanish aspektlari hamda bu rivojlanishlarni qo'llab-quvvatlashda psixologik yondashuvning roli ko'rib chiqiladi.
O'ZLASHTIRISHIDA MUAMMO YUZAGA KELADIGAN BOLALAR BILAN PSIXOLOGIK MASHG'ULOTLAR OLIB BORISH
Annotatsiya: Bugungi kunda ta’lim jarayonida eng muhim masalalardan biri o’quvchining ruhiyati va uni darsga bo’lgan qiziqishidir. Dars jarayonida o’quvchi ko’pgina qiyinchiliklarga uchrashi mumkin va ularni yengib o’tish bir muncha mushkul masala hisoblanadi. Bu esa o’quvchining mavaffaqiyatga erishishiga to’sqinlik qiladi. Ushbu maqolada shu kabi masalalarga to’xtalib o’tdik.
YOSHLAR O'RTASIDA JINOYATCHILIKNI OLDINI OLISHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI
XALQARO ZAMONAVIY MUSIQA USLUBLARI
ANNOTATSIYA: Hozirgi yozgan maqolam aynan hozir zamonamiz musiqasini yoritganman. Bunda chet el bastakorlar hamda kompazitorlarini erishgan yutuqlari va qanday ko`rik tanlovlar, hozirgi, xalqaro musiqamiz rivojini yoritib o`tganman.
ANNOTATION: The article I'm writing now covers contemporary music. I spoke about the achievements and competitions of foreign composers and composers, about the development of contemporary and international music.
АННОТАЦИЯ: Статья, которую я сейчас пишу, посвящена современной музыке. В то же время я упомянул о достижениях и конкурсах зарубежных композиторов и композиторов, развитии современной и международной музыки.
FAN VA DINIY E’TIQODNING ZAMONAVIY JAMIYATGA TA’SIRI
Annotatsiya. Ushbu maqola zamonaviy jamiyatda fan va diniy e'tiqodning o'zaro ta'sirini tahlil qiladi. Fanning texnologik taraqqiyotga, dunyoqarashning o'zgarishiga va sog'liqni saqlashga ta'siri ko'rib chiqiladi. Shuningdek, diniy e'tiqodning axloqiy me'yorlarga, ma'naviy qoniqishga va ijtimoiy birdamlikka ta'siri o'rganiladi.
Abstract. This article analyzes the interplay between science and religious belief in modern society. It examines the impact of science on technological progress, changing worldviews, and healthcare. The influence of religious belief on ethical norms, spiritual fulfillment, and social cohesion is also explored.
Аннотация. В данной статье анализируется взаимодействие науки и религиозной веры в современном обществе. Рассматривается влияние науки на технологический прогресс, изменение мировоззрения и здравоохранение. Также исследуется влияние религиозной веры на этические нормы, духовное удовлетворение и социальную сплоченность.
JAMIYATDA DINLARARO MULOQOTNING AHAMIYATI
Annotatsiya. Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining diniy tarkibi, turli konfessiyalarning jamiyatdagi o‘rni va diniy bag‘rikenglik tamoyillari tahlil qilinadi. Aholining asosiy qismi islom diniga e’tiqod qilishi bilan birga, xristianlik, yahudiylik, buddaviylik kabi boshqa dinlar ham mamlakatda mavjudligi ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada davlatning dunyoviyligi, vijdon erkinligi va millatlararo totuvlikni ta’minlash borasidagi siyosati ham yoritiladi. Turli diniy konfessiyalarning tinch-totuv yashashi, diniy bag‘rikenglikning jamiyat barqarorligidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, O‘zbekistonda faoliyat yuritayotgan diniy tashkilotlar va ularning jamiyatdagi roli haqida ma’lumotlar keltiriladi.
Annotation: This article analyzes the religious composition of the Republic of Uzbekistan, the role of various confessions in society, and the principles of religious tolerance. It is highlighted that while the majority of the population adheres to Islam, other religions such as Christianity, Judaism, and Buddhism also coexist in the country. The article discusses the state’s policies to ensure secularism, freedom of conscience, and interethnic harmony. Furthermore, it examines the peaceful coexistence of different religious confessions and the significance of religious tolerance in maintaining social stability. Information about religious organizations operating in Uzbekistan and their role in society will also be provided.
Аннотация: В данной статье анализируется религиозный состав Республики Узбекистан, роль различных конфессий в обществе и принципы религиозной толерантности. Подчеркивается, что, хотя большинство населения исповедует ислам, в стране также существуют другие религии, такие как христианство, иудаизм и буддизм. Статья рассматривает политику государства по обеспечению светскости, свободы совести и межнационального согласия.Кроме того, анализируется мирное сосуществование разных религиозных конфессий и значимость религиозной толерантности для поддержания социальной стабильности. Будет также предоставлена информация о религиозных организациях, действующих в Узбекистане, и их роли в обществе.
INSONIYAT TARAQQIYOTINING IKKI QANOTI – DUNYOVIY BILIM VA DINIY E'TIQOD BIRLIGIGA ERISHISHNING AHAMIYATI
Anotatsiya: Zamonaviy jamiyatda dunyoviy bilimlar (fan, texnologiya, falsafa) va diniy e’tiqod o‘rtasidagi munosabatlar ko‘pincha qarama-qarshi deb qaraladi. Bu maqolada ikkala sohaning uyg‘unligi insoniyat taraqqiyoti, shaxsiy kamolot va ijtimoiy barqarorlik uchun qanchalik muhim ekanligi tahlil qilinadi. Tarixiy misollar (Islom oltin davri, G‘arbda ilm-fan va din hamkorligi), zamonaviy muammolar (bioetika, ekologiya) va kelajakdagi yechimlar (ta’lim, ijtimoiy dialog) orqali din va fan o‘rtasidagi muvozanatning ahamiyati ko‘rsatib beriladi. Maqolaning asosiy maqsadi – ikkala qarash ham bir-birini inkor etmasdan, balki to‘ldiruvchi vosita sifatida qarash zarurligini isbotlashdir.
Аннотация: В современном обществе светские науки (наука, технология, философия) и религиозные убеждения часто рассматриваются как противоположные. В данной статье анализируется важность гармонии между этими двумя сферами для прогресса человечества, личного совершенствования и социальной стабильности. На примерах исторических событий (Золотой век ислама, сотрудничество науки и религии на Западе), современных проблем (биоэтика, экология) и будущих решений (образование, социальный диалог) демонстрируется значение баланса между религией и наукой. Основная цель статьи – доказать необходимость восприятия этих двух взглядов не как взаимоисключающих, а как взаимодополняющих элементов.
Annotation: In modern society, secular sciences (science, technology, philosophy) and religious beliefs are often viewed as opposing forces. This article analyzes the significance of integrating these two domains for the progress of humanity, personal development, and social stability. Through historical examples (the Islamic Golden Age, the collaboration between science and religion in the West), contemporary challenges (bioethics, ecology), and future solutions (education, social dialogue), the importance of balance between religion and science is demonstrated. The primary objective of the article is to prove that these two perspectives should not be seen as mutually exclusive but rather as complementary forces.
O‘ZBEKISTONDA ISLOMIY FINTECHNING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI: MAVJUD MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Annotasiya: Ushbu tezisda O‘zbekiston Respublikasida Islomiy FinTechni rivojlantirish istiqbollari va mavjud muammolar tahlil qilinadi. Maqolada Islomiy moliya va raqamli texnologiyalarning o‘zaro aloqasi, xalqaro tajribalar, O‘zbekistonning moliya sektori holati va islomiy moliyaviy texnologiyalarni rivojlantirish uchun zarur shart-sharoitlar keng yoritilgan. Mavjud muammolar va yechimlar tizimli tahlil qilinib, Islomiy FinTechni rivojlantirish uchun amaliy tavsiyalar beriladi.
Аннотaция: В данной тезисной работе рассматриваются перспективы и существующие проблемы развития исламского ФинТех в Республике Узбекистан. В работе анализируются взаимосвязь исламских финансов и цифровых технологий, международный опыт, текущее состояние финансового сектора Узбекистана и условия для развития исламских финансовых технологий. Проблемы и возможные решения рассматриваются системно, а также предложены практические рекомендации для развития исламского ФинТех.
Abstract: This thesis analyzes the prospects and existing challenges of developing Islamic FinTech in the Republic of Uzbekistan. The paper examines the interrelationship between Islamic finance and digital technologies, international experiences, the current state of Uzbekistan’s financial sector, and the necessary conditions for the development of Islamic financial technologies. The issues and potential solutions are analyzed systematically, and practical recommendations for the development of Islamic FinTech are provided.
YOSHLARNI KASB-HUNARGA YO'NALTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
ANNOTATSIYA : Mazkur maqolada ta`lim jarayonida o`quvchi yoshlarni kasbga yo`naltirish, kasb tanlash masalalari, shungdek, o`quvchilarni kasbga yo`naltirishda yosh bosqichlarini inobatga olish xususiyatlari bayon qilingan.
JAMIYATIMIZDA AYOLLARGA NISBATAN ZO'RAVONLIKKA QARSHI KURASH YUZASIDAN AMALGA OSHIRILAYOTGAN CHORA-TADBIRLARNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK JIHATLARI
Annotatsiya:Mazkur maqola xotin-qizlarga nisbatan tazyiq va zo‘ravonlikning turli shakllari, ularning ijtimoiy, jismoniy va psixologik ta’sirlari hamda bu muammolarni hal qilish uchun amalga oshirilayotgan huquqiy va ijtimoiy choralarni tahlil qiladi. Xotin-qizlarga qarshi zo‘ravonlikning turli shakllari, jumladan, maishiy zo‘ravonlik, jinsiy tazyiq, do‘pposlash va boshqa jismoniy ta’sirlar, ular uchun jiddiy xavf tug‘diradi va jamiyatdagi gender tengsizlikni kuchaytiradi. Shuningdek, maqolada ayollarga nisbatan zo‘ravonlikning oldini olish va unga qarshi kurashishda amalga oshirilgan xalqaro va milliy darajadagi qonuniy chora-tadbirlar, jumladan, O‘zbekiston Respublikasi hududidagi qonunlar va dasturlar tahlil etiladi. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi, xotin-qizlarni himoya qilish va gender tengligini ta’minlash yo‘lida amalga oshirilayotgan choratadbirlar samaradorligini ko‘rsatish, shuningdek, bu borada yanada samarali mexanizmlar va strategiyalarni ishlab chiqish zarurligini ta’kidlashdan iborat.
YOLG'ONNI TAN OLISH VA UNI QABUL QILISHNING PSIXOLOGIK USULLARI
YEVROPA MUSIQA TARAQQIYOTI
ANNOTATSIYA: Bu maqolam yevropa musiqa taraqqiyoti haqida. Uyg`onish davrining buyuk allomalari Yevropa musiqasi rivojiga ulkan yangilanishlar kiritgan va bu borada ular hech narsasini ayamaganlar shuning uchun Yevropa musiqasi har bir davr musiqachilari bu davr asarlarini o`zgacha ohanglaruni ifoda etib ijro qilishga harakat qiladilar.
TASHQI SAVDO BALANSINI MUVOZANATLASHTIRISH
Annotatsiya: Tashqi savdo balansi mamlakat iqtisodiyotining muhim ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, uning muvozanati iqtisodiy barqarorlik va rivojlanish uchun katta ahamiyatga ega. Tashqi savdo balansi eksport va import o‘rtasidagi farqni ifodalaydi. Eksport mamlakat tomonidan boshqa davlatlarga sotilgan tovar va xizmatlar qiymatini, import esa xorijdan sotib olingan tovar va xizmatlar qiymatini anglatadi. Tashqi savdo balansi musbat bo‘lsa, bu eksportning importdan ko‘p ekanligini bildiradi, ya’ni mamlakat savdo sohasida foyda ko‘rmoqda. Aksincha, manfiy balans importning eksportdan oshib ketishini anglatadi va bu holat mamlakat iqtisodiyotiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA ILMIY FAOLIYATNI BOSHQARISHNING INNOVATSION YONDASHUVLARI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalarida ilmiy faoliyatni boshqarishning innovatsion yondashuvlari ko‘rib chiqiladi. Zamonaviy ilmiy boshqaruv tizimlarida raqamlashtirish, sun’iy intellekt, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va tizimli monitoring mexanizmlarining joriy etilishi orqali ilmiy samaradorlikka qanday ta’sir ko‘rsatayotgani tahlil qilinadi. Muallif tomonidan ilmiy faoliyatni boshqarishda xorijiy tajribalar bilan solishtirgan holda milliy modelga oid takliflar ishlab chiqilgan. Shuningdek, maqolada ikki xil jadval orqali mavjud holat va istiqbolli yo‘nalishlar taqdim etilgan.
TA’LIM TIZIMIDA RAQAMLI BOSHQARUVNING JORIY ETILISHI: MUAMMO VA YECHIMLAR
ANNOTATSIYA: Mazkur maqolada ta’lim tizimiga raqamli boshqaruv konsepsiyasining joriy etilishi, uning dolzarbligi, mavjud muammolari va ularni hal etish yo‘llari tahlil qilingan. Ta’lim jarayonini boshqarishda raqamli texnologiyalar vositasida samaradorlikni oshirish, resurslarni tejash, ma’lumotlar uzatishning shaffofligini ta’minlash kabi jihatlar yoritilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston ta’lim tizimida raqamli boshqaruv platformalarining amaliy holati, xalqaro tajribalar asosida yechimlar taklif etilgan. Shuningdek, metodologik yondashuvlar asosida so‘rovnoma natijalari va amaliy misollar orqali raqamli transformatsiyaning natijalari tahlil qilinadi.
АННОТАЦИЯ: В данной статье анализируется внедрение концепции цифрового управления в систему образования, ее актуальность, существующие проблемы и пути их решения. В исследовании рассматриваются такие аспекты, как повышение эффективности, экономия ресурсов и обеспечение прозрачности передачи данных посредством цифровых технологий в управлении образовательным процессом. В исследовании рассматривается практическое положение цифровых платформ управления в системе образования Узбекистана и предлагаются решения на основе международного опыта. Также анализируются результаты цифровой трансформации посредством методических подходов, результатов анкетирования и практических примеров.
ANNOTATION: This article analyzes the introduction of the concept of digital management into the education system, its relevance, existing problems and ways to solve them. The study covers aspects such as increasing efficiency, saving resources, and ensuring transparency of data transfer through digital technologies in managing the educational process. The study examines the practical situation of digital management platforms in the education system of Uzbekistan and proposes solutions based on international experience. It also analyzes the results of digital transformation through methodological approaches, questionnaire results, and practical examples.
TRANSPORT MASHINALARIDA G'ILDIRAKLI YURISH TIZIMINING YO'L-QATNOV QULAYLIGI VA ENERGIYA SARFI
Annotatsiya. Ushbu maqolada transport mashinalarining gʻildirakli yurish tizimining yoʻl-qatnov qulayligiga va energiya sarfiga taʼsiri oʻrganiladi. Gʻildirakli yurish tizimining konstruktiv xususiyatlari, ular yoʻl yuzasi bilan o‘zaro ta’siri, va harakatlanishdagi tebranish, ishqalanish kabi omillarning umumiy transport samaradorligiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, energiya tejovchanligini oshirish yoʻllari, optimal gʻildirak konstruksiyalari, shina bosimi, osma tizimlar va boshqa muhim omillar misolida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari transport vositalarining ekspluatatsion harakteristikalarini yaxshilashga xizmat qilishi mumkin.
Абстрактный. В статье рассматривается влияние колесной тяговой системы транспортных средств на комфортность езды и энергопотребление. Проанализированы конструктивные особенности системы привода колес, их взаимодействие с дорожным покрытием, а также влияние таких факторов, как вибрация и трение во время движения, на общую эффективность транспорта. В нем также рассматриваются способы повышения энергоэффективности за счет использования оптимальной конструкции колес, давления в шинах, систем подвески и других важных факторов. Результаты исследований могут служить улучшению эксплуатационных характеристик транспортных средств.
Abstract. This article studies the impact of the wheeled running system of transport vehicles on road comfort and energy consumption. The design features of the wheeled running system, their interaction with the road surface, and the impact of factors such as vibration and friction during movement on the overall transport efficiency are analyzed. Also, ways to increase energy efficiency are considered using the example of optimal wheel designs, tire pressure, suspension systems and other important factors. The results of the study can serve to improve the operational characteristics of vehicles.
O'ZBEK ZAMONAVIY MUSIQASI.
ANNOTATSIYA: Bizning O`zbek musiqamizda yangicha musiqa uslublari mustaqilikdan keying yillarda katta rivojlaninish bosqichlarida katta o`zgarishlar bo`lib o`tdi. Bunga yorqin dalil qilib musiqamiz tarixiga bir nazar solsek bunga yaqqol dalil bo`la oladi. Zamonaviy musiqamiz rivojlanishiga o`z hissasini qo`shgan bastakorlar va kompazitorlarni bir qator eslab o`tamiz.
DINIY DUNYOQARASHNING INSON MA'NAVIYATINI RIVOJLANTIRISHDAGI O‘RNI
Annotatsiya. Ushbu maqolada diniy dunyoqarashning inson ma’naviy kamoloti, axloqiy fazilatlari va ruhiy barkamollikdagi o‘rni yoritiladi. Islom dini asosida shakllangan qadriyatlar, tarixiy va zamonaviy ijtimoiy muhitda insonni tarbiyalashdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek, diniy dunyoqarashning ma’naviy uyg‘unlik va jamiyat barqarorligiga ta’siri yoritiladi.
Annotation. This article explores the role of religious worldview in the spiritual development, moral values, and inner harmony of an individual. It analyzes the importance of values formed on the basis of Islam in educating individuals within both historical and modern social contexts. Furthermore, the article highlights the impact of religious worldview on spiritual harmony and societal stability.
Аннотация. В данной статье рассматривается роль религиозного мировоззрения в духовном становлении личности, формировании нравственных качеств и внутренней гармонии. Анализируется значение ценностей, сформированных на основе ислама, в воспитании человека в историческом и современном социальном контексте. Также освещается влияние религиозного мировоззрения на духовную согласованность и стабильность общества.
IoT (ИНТЕРНЕТ ВЕЩЕЙ): ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫЕ УСТРОЙСТВА И ТЕХНОЛОГИИ УМНОГО ДОМА
Аннотация: В результате развития современных технологий жизнь человека стала значительно удобнее, а спрос на автоматизированные и интеллектуальные системы растет. Одной из таких тенденций является концепция «Интернета вещей» (IoT). Интернет вещей — это набор технологий, которые позволяют подключать различные физические объекты через Интернет, а также управлять ими и контролировать их удаленно. Примерами этого являются умные дома, умный транспорт, умные города, системы промышленной автоматизации и другие. В частности, концепция умного дома является наиболее важным и практичным применением Интернета вещей в реальной жизни. Система «умного дома» состоит из различных датчиков, исполнительных механизмов, модулей управления и сетевых устройств, позволяющих осуществлять автоматическое или дистанционное управление всеми важными функциями дома — освещением, отоплением, безопасностью, электроснабжением и другими процессами.
Abstract: As a result of the development of modern technologies, human life has become much more convenient, and the demand for automated and intelligent systems is growing. One of these trends is the concept of the "Internet of Things" (IoT). The Internet of Things is a set of technologies that allow you to connect various physical objects via the Internet, as well as manage and control them remotely. Examples of this are smart homes, smart transport, smart cities, industrial automation systems and others. In particular, the concept of a smart home is the most important and practical application of the Internet of Things in real life. A smart home system consists of various sensors, actuators, control modules and network devices that allow automatic or remote control of all important functions of the house - lighting, heating, security, power supply and other processes.
BANKLAR VA ULARNING IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDAGI O‘RNI
Annotatsiya. Ushbu maqolada banklar faoliyatining milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishidagi o‘rni tahlil etilgan. Bank tizimi nafaqat moliyaviy vositachilik funksiyasini bajaradi, balki investitsiyalarni jalb qilish, ishlab chiqarishni kreditlash, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, zamonaviy moliyaviy texnologiyalarning banklar faoliyatiga integratsiyasi va raqamli bank xizmatlari orqali iqtisodiy samaradorlikni oshirish yo‘nalishlari ko‘rib chiqilgan. Tahlillar asosida bank tizimining rivojlanishi iqtisodiyotning harakatlantiruvchi kuchi sifatida namoyon bo‘layotgani isbotlangan.
Abstract. This article analyzes the role of banking activities in the sustainable development of the national economy. The banking system not only performs the function of financial intermediation, but also plays an important role in attracting investments, lending to production, supporting entrepreneurship, and ensuring macroeconomic stability. Also, the integration of modern financial technologies into the activities of banks and the directions of increasing economic efficiency through digital banking services are considered. Based on the analysis, it is proven that the development of the banking system is manifested as a driving force of the economy.
Абстрактный. В статье анализируется роль банковской деятельности в устойчивом развитии национальной экономики. Банковская система не только выполняет функцию финансового посредничества, но и играет важную роль в привлечении инвестиций, кредитовании производства, поддержке предпринимательства, обеспечении макроэкономической стабильности. Также были рассмотрены вопросы интеграции современных финансовых технологий в деятельность банков и пути повышения экономической эффективности за счет цифровых банковских услуг. На основании анализа доказано, что развитие банковской системы является движущей силой экономики.
BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARIDA SINFDAN VA MAKTABDAN TASHQARI MASHG'ULOTLARDA IJTIMOIY FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISH
Аnnotatsiya: Maqolada umumiy o'rta ta'lim maktablari boshlang'ich sinf o'quvchilarining o'qish darslarida sinfdan tashqari ishlarni tashkil etish masalalari haqida fikr yuritilgan.
Аннотация: В статье рассматриваются вопросы организации внеаудиторной деятельности на уроках чтения младших школьников.
Abstract: The article discusses the issues of organizing extracurricular activities in reading lessons of primary schoolchildren.
BANK ISHI ASOSLARI VA UNING RIVOJLANISHI
Annotatsiya. Maqola "Bank ishi asoslari va uning rivojlanishi" mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, bank tizimining asosiy funksiyalari, uning iqtisodiyotdagi o‘rni va rivojlanish tendentsiyalarini tahlil qiladi. Maqolada bank ishining moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, kreditlash, to‘lovlar va investitsion faoliyat kabi asosiy komponentlari ko‘rib chiqilgan. Maqola banklarning o‘z faoliyatini yangi sharoitlarda qanday moslashtirishi, innovatsiyalarni qanday amalga oshirishi va iqtisodiy o‘sishga qanday hissa qo‘shishi haqida chuqur tahlil beradi.
Abstract. The article is devoted to the topic "Fundamentals of Banking and its Development" and analyzes the main functions of the banking system, its role in the economy and development trends. The article examines the main components of banking, such as ensuring financial stability, lending, payments and investment activities. The article provides an in-depth analysis of how banks adapt their activities to new conditions, how they implement innovations and how they contribute to economic growth.
Абстрактный. Статья посвящена теме «Основы банковского дела и его развитие» и анализирует основные функции банковской системы, ее роль в экономике и тенденции развития. В статье рассматриваются основные составляющие банковской деятельности, такие как обеспечение финансовой устойчивости, кредитование, расчеты и инвестиционная деятельность. В статье представлен углубленный анализ того, как банки адаптируют свою деятельность к новым условиям, как они внедряют инновации и как они способствуют экономическому росту.
BANK KODEKSINING MOHIYATI, BANK XODIMINING KASBIY XULQ-ATVORI
Annotatsiya. Mazkur maqolada bank kodeksining mazmun-mohiyati va uning bank tizimidagi tartib-intizomni ta'minlashdagi o‘rni yoritib berilgan. Ayniqsa, bank xodimlarining kasbiy xulq-atvori me'yorlari, ularning axloqiy va huquqiy mas'uliyati, shuningdek, mijozlar bilan muloqotda halollik, xolislik va professionallik tamoyillariga rioya qilish masalalari tahlil qilinadi. Bu mavzu bo‘yicha berilgan tavsiyalar bank faoliyatini yanada shaffof va ishonchli qilishga xizmat qiladi.
Abstract. This article discusses the essence of the banking code and its role in ensuring discipline in the banking system. In particular, the standards of professional conduct of bank employees, their moral and legal responsibilities, as well as the issues of adhering to the principles of honesty, impartiality and professionalism in communicating with customers are analyzed. The recommendations given on this topic serve to make banking activities more transparent and reliable.
Абстрактный. В статье рассматривается сущность банковского кодекса и его роль в обеспечении дисциплины в банковской системе. В частности, анализируются стандарты профессионального поведения банковских служащих, их этическая и правовая ответственность, а также соблюдение принципов честности, беспристрастности и профессионализма в общении с клиентами. Рекомендации по данной теме помогут сделать банковские операции более прозрачными и надежными.
BANKLAR VA ULARNING IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHDAGI O‘RNI
Annotatsiya. Maqolada banklar tizimining iqtisodiyotni rivojlantirishdagi muhim roli o‘rganiladi. Banklar faqat moliyaviy resurslar taqdim etib, iqtisodiy jarayonlarning izchil amalga oshirilishini ta'minlabgina qolmay, balki iqtisodiy o‘sishning asosiy rag‘batlantiruvchisi hisoblanadi. Banklar orqali kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash, investitsiyalarni jalb qilish, innovatsion loyihalarni moliyalashtirish va aholi uchun moliyaviy xizmatlar ko‘rsatish iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Mazkur maqola bank tizimining barqarorligini saqlash va iqtisodiy rivojlanishning uzluksizligini ta'minlashdagi ahamiyatini ko‘rsatadi.
Abstract. The article examines the important role of the banking system in the development of the economy. Banks not only provide financial resources and ensure the consistent implementation of economic processes, but also are the main drivers of economic growth. Supporting small and medium-sized businesses, attracting investments, financing innovative projects and providing financial services to the population through banks serve to strengthen economic stability. This article shows the importance of the banking system in maintaining the stability and ensuring the continuity of economic development.
Абстрактный. В статье рассматривается важная роль банковской системы в экономическом развитии. Банки не только предоставляют финансовые ресурсы и обеспечивают бесперебойную реализацию экономических процессов, но и являются основными двигателями экономического роста. Поддержка малого и среднего бизнеса, привлечение инвестиций, финансирование инновационных проектов, предоставление финансовых услуг населению через банки служат укреплению экономической стабильности. В статье подчеркивается важность банковской системы в поддержании стабильности и обеспечении непрерывности экономического развития.
MAHSULOT TANNARXI VA XARAJATLAR HISOBINI TASHKIL QILISHNING XORIJ TAJRIBALARI
Annotatsiya: Har bir xo'jalik yurituvchi subyekt o'zining faoliyatidan kelib chiqqan holda hisob siyosatini ishlab chiqadi va unda xarajatlarni hisobga olish va mahsulot tannarxini kalkulatqilish usulini belgilaydi. Xarajatlarni hisoblash ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olgan holda birlik narxlarini hisoblash uchun asos hisoblanadi. Har bir korxonada ishlab chiqarishning o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda hisoblab chiqiladigan tovar birliklari qabul qilinadi.
СОТИШ УЧУН МЎЛЖАЛЛАНГАН УЗОҚ МУДДАТЛИ АКТИВЛАРНИНГ МЕЗОНЛАРИ
Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятини ташкил этишда узоқ муддатли активлар муҳим аҳамият касб этади. Узоқ муддатли активларни ҳисобга олишнинг жуда кўп қиррали муаммоси бухгалтерия ҳисобининг шаклланиши ва ривожланишининг деярли бутун тарихи давомида кўплаб тадқиқотчилар томонидан ўрганилган. Бироқ, ҳозирги вақтда иқтисодиётда бозор муносабатларини шакллантиришнинг мураккаб жараёнлари бухгалтерлар ва иқтисодчиларнинг қарашларини чуқур қайта кўриб чиқишни талаб қилмоқда.
ZAMONAVIY TENDENSIYALAR
ANNOTATSIYA: O`zbek musiqa tarixi bizning ota bobolarimizdan bizga meros bo`lib kelayotgan madaniyatni tushunamiz. Hozirgi kunda bizga qoldirilgan boy merosni ardoqlab yosh avlodga musiqa sirlarini to`liq anglab yetishida ko`mak berishimiz kerak. Bu musiqiy merosimizni boyishiga o`z hissamizni ko`proq qo`sha olishimiz darkor.
ANNOTATION: The history of Uzbek music was inherited from our ancestors We understand the culture that is coming in. Today, we need to help the younger generation to understand the secrets of music and honor the rich heritage left to us. We need to be able to contribute more to the enrichment of this musical heritage. Keywords: Training, Technical means, Music education, Didactic games, Initiative, Development.
АННОТАЦИЯ: История узбекской музыки досталась нам в наследство от наших предков Мы понимаем культуру, которая приходит. Сегодня мы должны помочь молодому поколению понять секреты музыки и почтить оставленное нам богатое наследие. Мы должны иметь возможность вносить больший вклад в обогащение этого музыкального наследия.
INVESTMENT POTENTIAL OF THE TAKAFUL SYSTEM AND ITS INTEGRATION INTO THE ISLAMIC CAPITAL MARKET
Abstract: This thesis analyzes the investment potential of the Takaful insurance system and its integration opportunities into the Islamic capital market. The study examines Sharia-compliant investment activities of Takaful companies, their participation through sukuk and Islamic funds, as well as integration into local and international financial infrastructure. Using Uzbekistan as a case study, the analysis explores factors such as digital innovations, regional cooperation, the activity of Shariah supervisory boards, and financial stability. As a conclusion, the paper justifies the role of Takaful not only as a means of social protection but also as a significant investment player in the capital market.
O'ZBEKISTONDA TURIZM SOHASINI RIVOJLANTIRISH DASTURI
Annotatsiya: O'zbekiston Respublikasi turizm sohasini rivojlantirishga katta e'tibor qaratmoqda. Mamlakatning boy madaniy merosi, tarixiy yodgorliklari, tabiiy go'zalliklari va mehmondo'st aholisi turizmni rivojlantirish uchun qulay sharoit yaratmoqda. Turizm sohasining rivojlanishi iqtisodiyotga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, yangi ish o'rinlari yaratadi, hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga hissa qo'shadi va xalqaro aloqalarni mustahkamlaydi.
O'QUVCHILARDA KUZATILADIGAN DEVIANT XULQ-ATVORNI KORREKSIYALASHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya:Maqolaning mazmuni shundan iboratki, deviant xulqli o‘smirlar bilan ishlashda ularni tuzatish, to‘g’rilash davomida o‘smir xulqini kelib chiqishi sabablarini aniqlash.
INGILIZ VA O'ZBEK TILLARIDA VULGARIZM TERMENLARINING CHOG'ISHTIRMA TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu ilmiy tezis ingliz va o'zbek tillaridagi vulgarizm terminlarining qiyosiy tahlilini o'z ichiga oladi. Tadqiqotda har ikki tildagi vulgar so'z va iboralarning semantik, stilistik va pragmatik xususiyatlari o'rganilgan. Ikki madaniyatda vulgarizmlarning ishlatilishi, ijtimoiy va madaniy kontekstdagi o'rni, shuningdek ularning tarjima qilish muammolari tahlil etilgan. Natijada har ikki til o'rtasidagi vulgarizmlarning o'xshash va farqli jihatlari aniqlangan hamda ularning ijtimoiy va madaniy omillar bilan bog'liqligi ko'rsatilgan. Tadqiqot natijalari lingvistik tadqiqotlar, tarjimashunoslik va madaniyatlararo muloqot sohalarida amaliy ahamiyatga ega.
O‘ZBEKISTON MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI TIZIMIDA SUN’IY INTELLEKT
Abstract: This paper explores the integration of artificial intelligence (AI) technologies in the educational system of Uzbekistan, with a specific focus on their implementation in secondary schools. The study highlights the role of AI in enhancing personalized learning, automating assessment processes, and providing intelligent tutoring systems that support students’ academic progress. Despite positive developments and growing interest in AI-based education, several challenges remain, such as limited teacher training, insufficient technical infrastructure, and a lack of adaptive curriculum content. The paper draws attention to the need for strategic investments, professional development, and policy reforms to ensure the effective and equitable use of AI in education across Uzbekistan. The analysis is based on current global practices and national educational reforms, including the "2020–2030 Educational Development Concept" of the Republic of Uzbekistan. The conclusions propose practical steps for fostering a more AI-integrated learning environment in schools.
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston umumta’lim maktablarida sun’iy intellekt texnologiyalarining joriy etilishi va undan samarali foydalanish masalalari yoritilgan. Maqolada sun’iy intellekt asosidagi ta’lim vositalari yordamida individual yondashuvni ta’minlash, baholash tizimini avtomatlashtirish, virtual yordamchilardan foydalanish, ta’lim jarayonini modellashtirish va tahlil qilish kabi asosiy jihatlar tahlil qilingan. Shuningdek, sun’iy intellektni chet tillarini o‘rgatishda qo‘llash tajribalari haqida ham ma’lumotlar berilgan. Tadqiqot davomida bu texnologiyalarni joriy etishda mavjud muammolar - o‘qituvchilar malakasining yetarli emasligi, texnik infratuzilmaning cheklanganligi va o‘quv dasturlarining moslashmaganligi kabi holatlar ham chuqur tahlil qilingan. Yakuniy xulosalarda esa sun’iy intellektdan maktab ta’limida muvaffaqiyatli foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.
O'QUVCHILAR BILAN INDIVIDUAL HAMDA GURUHIY ISHLASHNING PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada ta’lim jarayonida yakka tartibda va guruh bo‘lib ishlashning o‘rni va ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Interfaol metodlar va innavatsion texnologiyalardan foydalanish haqida tushunchalar ko‘rsatilgan.