Jild 63 № 6 (2025)

Jild 63 № 6 (2025)
Nashr qilingan: 16-06-2025

Maqolalar

3-6 18 4

HAMID OLIMJON VA ZULFIYA IJODIDA TABIAT TASVIRI VA INSON RUHIYATI UYGʻUNLIGI

Ismoilova Bahor Eshdavlat qizi

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  xalqimiz  suygan  serqirra  ijodkorlar,  o‘zbek 
adabiyotining yorqin vakillaridan bo‘lgan Hamid Olimjon va Zulfiya Isroilova ijodida 
peyzaj ya'ni tabiat tasviri hamda inson ruhiyati uygʻunligi tahlil qilindi.  

275-280 17 7

MATNLARNI TAHLIL QILISH ORQALI HISSIYOT VA EMOTSIONAL RANGLANISHINI ANIQLASH ALGORITMINI TADBIQ QILISH VA ISHLAB CHIQISH

Dilmurodov Shoxjahon Sirojiddin o‘g‘li

Annotatsiya. Ushbu maqola matnli ma’lumotlarni tahlil qilish orqali hissiylik 
va  emotsional  ranglanishni  aniqlash  uchun  mashinaviy  o‘qitish  algoritmlariga 
asoslangan  interaktiv  veb-ilova  ishlab  chiqishni  taqdim  etadi.  Ilova  YouTube 
platformasidagi  foydalanuvchi  sharhlarini  tahlil  qilish  uchun  Flask  freymvorkidan 
foydalanadi va YouTube Data API orqali sharhlarni real vaqt rejimida yuklaydi. O‘quv 
ma’lumotlari  GitHub  repositoriyidan  olinadi va scikit-learn kutubxonasi  yordamida 
SVM,  Random  Forest,  Logistic  Regression,  Gradient  Boosting  va  Naive  Bayes 
algoritmlari qo‘llaniladi. Sharhlar ijobiy, salbiy yoki neytral deb tasniflanadi, natijalar 
esa  foydalanuvchilar  uchun  vizual  jadval  shaklida  taqdim  etiladi.  Algoritmlarning 
samaradorligi  aniqlik,  aniqlik  darajasi,  to‘liqlik  va  F1  ko‘rsatkichlari  asosida 
baholanadi. Ushbu yondashuv ijtimoiy media ma’lumotlarini avtomatlashtirilgan tahlil 
qilishda yuqori samaradorlikni namoyish etadi. 

246-249 19 3

KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARNING PSIXIK RIVOJLANISH BOSQICHLARI

Norqizilova Mavjuda Aliyevna

Annotatsiya: Maqolada kichik maktab yoshi davrida psixik rivojlani va xulq-
atvor  xususiyatlari  to‘g‘risida  so‘z  yuritiladi.  Bolani  erta  o‘qish,  yozish,  sanashga 
o‘rgatib uning bilish jarayonlari zo‘riqtirilsa, bolaning emotsional hissiy rivojlanishi 
uchun  zarur  bo‘lgan  miya  quvvatining  tanqislashuviga  sabab  bo‘ladi.  Bundan 
bolalarning emotsional hissiy jarayonlarining kechishida yoki jismoniy rivojlanishida 
kamchiliklar sodir bo‘ladi.   

250-254 16 1

JAMIYATIMIZDA BOLALARDA ZOʻRAVONLIKKA QARSHI IMMUNITETNI SHAKLLANTIRISHNING DOLZARB PSIXOLOGIK MASALALARI

Ismoilova Namunaxon Abduqahhorovna

 
Annotatsiya:  Bolalarga  nisbatan  zo'ravonlikning  mohiyati  bolaga  jismoniy, 
psixologik,  ijtimoiy  ta'sir  ko'rsatish,  shu  jumladan  uning  jismoniy  yoki  ruhiy 
salomatligi va daxlsizligi, huquqlari va farovonligiga tahdid soladigan, uni o'zi uchun 
muhim bo'lgan faoliyatni to'xtatishga va boshqa harakatlar qilishga majburlaydigan 
shafqatsiz munosabatdir.  

255-258 27 8

BOLALARNI OILAVIY HAYOTGA TAYYORLASHNING PSIXOLOGIK MASALALARI

Ochilov Otamurod Qobil o‘g‘li

 
ANNOTATSIYA 
 Oila inson uchun mehnat qobiliyatini tiklash va dam olish joyi. Shuningdek, oila 
muhim tarbiya o‘chog‘i hamdir. Oilada bolalar tarbiyasida ota-bobolar, momolardan 
qolgan, ming yillar mobaynida hayot sinovlaridan o‘tgan yaxshi udum, odatlar mavjud.  

259-262 18 7

STRESSNING SALBIY OQIBATLARI HAMDA PSIXOLOGIYADA OʻRGANILISHI

Xojabekova Nazira Allanazarovna

 
Annotatsiya: Stress sog'liqqa jiddiy zarar etkazadi, odam tez-tez shamollashga 
moyil  bo'ladi,  surunkali  kasalliklar  kuchayadi.  Stressga  uzoq  vaqt  ta'sir  qilish, 
depressiv  kasalliklarning  boshlanishiga  yordam  beradi.  Hayotingizda  doimiy  stress 
paydo bo'lishining oldini olish uchun siz ba'zi qoidalarga rioya qilishingiz kerak. Agar 
stressni  kamaytirish  bo'yicha  harakatlaringiz  muvaffaqiyatsiz  bo'lsa, 
professionallardan yordam so'rang. 

263-267 14 7

MULOQOT PSIXOLOGIYASINING SHAXS HAYOTIDAGI AHAMIYATI HAMDA SHAKLLANISH BOSQICHLARI

Kuralboyeva Saida Zakirovna

ANNOTATSIYA 
Muloqot - odamlarning birgalikdagi faoliyatlari ehtiyojlaridan kelib chiqadigan 
turli  faolliklari  mobaynida  bir-birlari  bilan  o`zaro  munosabatlarga  kirishish 
jarayonidir.  Ya’ni,  har  bir  shaxsning  jamiyatda  bajaradigan  faoliyatlari  (mehnat, 
o`qish, o`yin, ijod qilish va boshqalar) o`zaro munosabat va o`zaro ta’sir shakllarini 
o`z ichiga oladi. Chunki har qanday ish odamlarning bir-birlari bilan til topishishni, 
bir-birlariga  turli  xil  ma’lumotlarni  uzatishni,  fikrlar  almashinuvi  kabi  murakkab 
hamkorlikni talab qiladi. Shuning uchun ham har bir shaxsning jamiyatda tutgan o`rni, 
ishlarining  muvaffaqiyati,  obro`si  uning  muloqotga  kirisha  olish  qobiliyati  bilan 
bevosita bog`liqdir. Bir qarashda osongina tuyulgan shaxslararo muloqot aslida juda 
murakkab jarayon bo`lib, unga odam hayoti mobaynida o`rganib boradi.    

268-270 17 3

O‘SPIRINLARDA TAFAKKUR HAMDA IJTIMOIY FIKRNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK BOSQICHLARI

Zuxurova Muyassar Xamidullayevna

Annotatsiya  Ushbu  maqolada  o`spirinlik  davring  psixologik  xususiyatlari 
borasida, ilk o`spirinlar aql-idroq tafakkurining rivojlanishi, va kasb tanlash xaqida 
atroflicha ma`lumotlar berib o`tiladi.  

271-274 22 8

BOLALARDAGI AGRESSIVLIK MUAMMOSI,YUZAGA KELISHI, KORREKSIYASI

Qoʻshmatov Kamoliddin Abduvahobovich

ANNOTATSIYA 
Hozirgi  paytda  agressivlilik  muommosi  psixologiyadagi  eng  dolzarb 
mavzulardan biriga aylangan. Insondagi agressivlik holati har qanday sabablarga 
bog’liq bo’lib, bu holatning psixodiagnostikasi,  psixoprofilaktikasi bo’yicha xorijda 
bir  qancha  tadqiqot  ishlari  olib  borilgan  va  ulardan  amaliyotchi  psixologlarimiz 
foydalanib kelmoqda. Shunday bo’lsada  maktabgacha ta’lim muassasalari xodimlari 
va  maktab  psixologlari    so’ngi  paytlarda  bolalarda  agressivlilik    juda  ko’payib 
ketganini ta’kidlab kelishadi. Bolalarda  agressiv harakatlar ayniqsa, ularning  o’tish 
davrida  kuzatiladi.  

242-245 15 5

OʻZBEK TILINI OʻQITISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR: TAJRIBA VA ISTIQBOLLAR

Masharipova Guljohon Nurullayevna

 
Annotatsiya 
Mazkur  maqolada  Oʻzbek  tilini  oʻqitishda  qoʻllanilayotgan  zamonaviy 
yondashuvlar, ularning afzalliklari, samaradorlik darajasi va amaliyotga tatbiq etilishi 
haqida  fikr  yuritilgan.  Kompetensiyaviy  yondashuv,  interaktiv  uslublar,  AKT 
(axborot-kommunikatsiya  texnologiyalari)  vositalaridan  foydalanish,  kommunikativ 
metodlar  va  kreativ  yondashuvlar  tahlil  qilinadi.  Maqolada  Oʻzbek  tilini  oʻqitish 
sifatini oshirishga xizmat qiluvchi ilgʻor tajribalar va tavsiyalar ham oʻz aksini topgan. 

281-284 22 10

TEACHING READING: STRATEGIES FOR IMPROVING READING SKILLS

Erkinova Ruxsora Dilshod qizi, Vohidova Marjonaxon Akmaljon qizi, Egamberdiyeva Irodaxon, Abduraxmonov Turaxon

 
Annotation:  This  article  explores  the  significance  of  teaching  reading  and 
presents effective strategies for improving reading skills among learners. It highlights 
the  cognitive  and  linguistic  processes  involved  in  reading,  categorizes  reading 
strategies  into  bottom-up,  top-down,  and  interactive  models,  and  discusses  both 
traditional and technology-enhanced approaches. The article also emphasizes the role 
of motivation, vocabulary development, and comprehension in reading proficiency. 
The  aim  is  to  equip  educators  with  research-backed  methods  to  enhance  learners' 
reading capabilities in various educational contexts. 

285-289 24 5

O’ZBEKISTONDA DINIY BAG’RIKENGLIK VA MILLATLARARO TOTUVLIK

Abdukaxorova O’g’iloy Isroiljon qizi

Annotatsiya: Oʻzbekistonda diniy bagʻrikenglik va millatlararo totuvlik davlat 
siyosatining  ustuvor  yoʻnalishlaridan  biri  hisoblanadi.  Bu  tamoyillar  mamlakatda 
yashovchi turli millat va din vakillarining hamjihatlikda hayot kechirishi, tinchlik va 
barqarorlikni  taʼminlashda  muhim  oʻrin  tutadi.  Oʻzbekiston  Konstitutsiyasi  va 
qonunlari  diniy  eʼtiqod  erkinligi  hamda  barcha  millatlarning  teng  huquqliligini 
kafolatlaydi.  Shuningdek,  mamlakatda  turli  diniy  konfessiyalar  va  madaniy 
markazlarning faoliyati davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanib, millatlararo muloqot va 
hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Ushbu 
maqolada  Oʻzbekistonda  diniy  bagʻrikenglik  va  millatlararo  totuvlikning  huquqiy 
asoslari, amaliy tajribasi va xalqaro miqyosdagi oʻrni tahlil etiladi. 

290-293 18 3

ZULFIYA NOMIDAGI DAVLAT MUKOFOTI — XOTIN-QIZLAR MEHNATI VA IQTIDORI UCHUN MUNOSIB E’TIROF

Abdukaxorova O’g’iloy Isroiljon qizi

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  Zulfiya  nomidagi  davlat  mukofoti  xotin-
qizlarning  ijtimoiy,  madaniy  va  ilmiy  sohalardagi  yutuqlarini  eʼtirof  etish  va 
ragʻbatlantirish vositasi sifatida yoritilgan. Mukofotning ahamiyati, uning yosh avlodni 
vatanparvarlik  va  ijodkorlik  ruhida  tarbiyalashdagi  oʻrni  ko‘rsatib  berilgan. 
Shuningdek, mukofotga sazovor bo‘lgan iqtidorli qizlarning erishgan yutuqlari va ular 
orqali jamiyat rivojiga qo‘shayotgan hissasi tahlil qilingan. Ushbu eʼtirof jamiyatda 
ayollarning  mavqeini  oshirish,  ularni  qo‘llab-quvvatlash  va  yangi  avlod  vakillariga 
ilhom  bag‘ishlashda  muhim  ahamiyat  kasb  etishi  ta’kidlangan.  Zulfiya  nomidagi  
davlat mukofoti haqida qonun, normalar, uning talablari haqida batafsil ma’lumot berib 
o’tiladi.Davlatimiz  xotin–qizlarning  jamiyat  hayotining  muhim  qismi  ekanligini 
anglatib turuvchi muhim kuch ekanligi ushbu maqola orqali e’tirof etiladi.

294-299 22 6

MA’LUMOTLARNI DASTLABKI ISHLOV BERISH JARAYONLARI

To‘xtasinov Adxamjon Ilxomjon o‘g‘li, Sodiqov Vali Salim o‘g‘li

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  ma’lumotlarni  dastlabki  ishlov  berish 
(preprocessing)  bosqichlari  va  ularning  ma’lumotlar  tahlili  hamda  mashinaviy 
o‘qitishdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida tozalash, transformatsiya qilish, 
xususiyat  muhandisligi,  xususiyat  tanlash  va  ma’lumotlarni  ajratish  kabi  asosiy 
jarayonlar  chuqur  o‘rganildi.  Har  bir  bosqich  Python  dasturlash  tilidagi  Pandas, 
NumPy va Scikit-learn kutubxonalari yordamida amaliy jihatdan tasvirlandi. Maqolada 
nazariy yondashuvlar real dunyo misollari bilan boyitilib, ma’lumotlar sifatini oshirish 
va modellashtirish uchun qulay muhit yaratish usullari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari 
ma’lumotlar  bilan  ishlaydigan  mutaxassislar  uchun  foydali  uslubiy  ko‘rsatmalarni 
taqdim etadi. 

300-303 23 4

HARBIY O‘ZLASHMA SOHA SO‘ZLARI

Gulzebo Nuraliyeva, Sohibjamol Abdullayeva, Nafisa Alimnazarova

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  zamonaviy  harbiy  sohada  qo‘llanilayotgan 
o‘zlashma so‘zlarning kelib chiqishi, ularning o‘zbek tilidagi shakllanishi va ishlatilish 
holati  tahlil  qilinadi.  Harbiy  tilning  zamonaviylashuvi  va  xalqarolashuvi    aynan 
o‘zlashma  terminlar  orqali  yuz  bermoqda.  Maqolada  ingliz,  rus,  arab  va  boshqa 
tillardan  kirib  kelgan  harbiy  terminlar  misollar  asosida  yoritilib,  ularning  leksik-
semantik moslashuvi va umumxalq tili bilan integratsiyasi o‘rganiladi.  

304-307 19 5

INGLIZ VA OʻZBEK TILLARIDAGI HARBIY TERMINLARNING TAKOMILLASHUVI VA TILSHUNOSLIKKA KIRIB KELISH TARIXI

Gulzebo Nuraliyeva, Gulsevar Boboyeva, Jo’rabekova Robiya

Annotatsiya 
Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek tillaridagi harbiy terminlarining shakllanishi, 
tarixiy  rivojlanish  bosqichlari,  ularning  lug‘aviy  tizimda  mustahkamlanishi  hamda 
tilshunoslik faniga kirib kelish jarayonlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ingliz tilidagi 
harbiy  terminlarning  oʻzbek  tiliga  tarjima  qilinishi  va  adaptatsiyasi,  sohalararo 
integratsiya jarayonlari koʻrib chiqiladi. 

308-311 13 3

THE ROLE OF EMOTIONAL INTELLIGENCE IN MODERN PEDAGOGY

Sohibjamol Abdullayeva Oybek qizi, Sarvar Hafizov Boborajab o‘g‘li

Annotatsiya 
Ushbu maqola zamonaviy pedagogikada hissiy intellektning (EI) muhim rolini 
o'rganadi.  Ta'lim  jarayonida  hissiy  intellekt  o'quvchilarning  har  tomonlama 
rivojlanishini  hal  qilish  uchun  asosiy  mahoratga  aylandi.  Maqolada  EI  va  o'qitish, 
o'quvchilarning faolligi, inklyuziv ta'lim va maktab etakchiligi o'rtasidagi bog'liqlikni 
ko'rsatadigan  nazariy  asoslar,  amaliy  qo'llanmalar  va  empirik  dalillar  muhokama 
qilinadi. 

72-80 19 6

GEOLOGIK DAVRLAR TASNIFI VA PALEONTOLOGIK TOPILMALAR

Rasulov Azimdjan Nozimdjanovich

Аnnotatsiya 
 Paleontologiya  -  nafaqat  biologiya  va  geologiya  bilan  chambarchas  bog‘liq, 
balki  insoniyatning  o‘z  tarixini  anglashda  ham  muhim  o‘rin  tutadi.  Paleontologik 
topilmalar  -  bizga  o‘tmish  hayotini,  iqlimni  va  tabiatdagi  evolyutsion  jarayonlarni 
anglashga yordam beradi. Ushbu maqolada yuqorida ta’kidlangan mavzular yoritilgan 
hamda O‘zbekiston davlat tabiat muzeyi misolida tavsiflangan. 

234-241 17 3

HOZIRGI KUNDA TAʼLIM JARAYONIDA PSIXOLOGIYANING AHAMIYATINI

Tursunova Surayyo Abduvaxobovna

 Annotatsiya:  Hozirgi  kunda  taʼlim  jarayonida  psixologiyaning  ahamiyatini 
ortiqcha baholash qiyin. Taʼlim inson hayotidagi asosiy element boʻlib, uning kasbiy 
va  shaxsiy  rivojlanishini  belgilaydi.  Bir  tomondan,  psixologiya  inson  miyasining 
tuzilishi va oʻrganish mexanizmlarini yaxshiroq tushunishga yordam beradi. Boshqa 
tomondan, u oʻquv jarayonining sifati va samaradorligini oshirishi mumkin boʻlgan 
usullar va yondashuvlarni taqdim etadi. 

227-233 20 5

OʻQUVCHILARDA AUTODESTRUKTIV XULQ-ATVORNI BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Shodiyev Odil Alifboyevich

Annotatsiya. Autodestruktiv xulqni o'rganish uchun psixologik kuzatish metodi 
ham tadqiqotlarda keng qo’llaniladi. Bu metodning samarali xususiyatlari bo’yicha 
psixologik  ilmiy  adabiyotlarda  ko’plab  ijobiy  xulasolarni  uchratish  mumkin. 
Jumladan L.Vigotskiy kuzatish metodini psixologik tadqiqotlarda keng qo‘llagan va 
uni  ijtimoiy  o‘rganish  nazariyasi  asosida  tushuntirgan.  U  shaxs  rivojlanishini 
kuzatishda atrof-muhit va jamiyatning ta’sirini chuqur o‘rgangan. Vigotskiyga ko‘ra, 
kuzatish bola o‘zining muhitdagi o‘rni va rivojlanish jarayonini tushunishga imkon 
beradi. 

222-226 15 6

YOSHLARNI KASB-HUNARGA QIZIQTIRISHNING MUHIM VAZIFALARI

Abdumalikov Jamshid Toxir o'g'li

Annotatsiya:  Kasb  tanlashga  yo‘naltirish  ilmiy  madaniyatning  kompitenti 
sifatida ijtimoiy madaniy nuqtai nazardan asoslangan muayyan tarixiy va madaniy 
kontekst,  aksiologik  doirada  rivojlanadi:  boshqa  tomondan  esa  ilm-madaniyatni 
rivojlantirish uchun asos vazifasini bajaradi.    

218-221 10 4

O‘SMIRLARDA HUQUQBUZARLIK HAMDA JINOYATCHILIKNI OLDINI OLISHNING SOGʻLOM PSIXOLOGIK USULLARI

Bo‘riyev Kamoliddin Turg‘unovich

Annotatsiya: O‘smirlar boshqa kishilarni baholashda bazan shoshma-shosharlik 
qilib, qat’iy fikr yuritishga yo‘l qo‘yib qo‘yadilar. Masalan: ular ko‘pincha kishilarni 
faqat ayrim xatti-harakatlari va ayrim sifatlariga qarab baholaydilar. Bu bahoni esa 
butun  bir  shaxsga  nisbatan  tadbiq  qiladilar.  Natijada  kishining  qadr-qimmati  uning 
ijobiy va salbiy sifatlari haqida ko‘pincha noto‘g‘ri xulosa chiqaradilar.  

215-217 15 7

INGLIZ VA O'ZBEK TILLARIDA ADABIY PARODIYA TILINING RITORIK VA GERMENEVTIK JIHATLARI

Aniyozova Guli

ANNOTATSIYA 
         Maqolada  Ingliz  va  o'zbek  tillarida  adabiy  parodiya  tilining  ritorik  va 
germenevtik jihatlari ko‘rib chiqiladi. So‘roq gaplarning turlari tahlil qilinadi va eng 
keng tarqalgan ritorik savollar ham muhokama qilinadi. 

205-214 19 10

ФИЗИОЛОГИЯ СЛУХА: МЕХАНИЗМЫ ВОСПРИЯТИЯ ЗВУКА И ПОДДЕРЖАНИЯ РАВНОВЕСИЯ.

Юсупов А.П, Тулкинов Х.Х, Абдуллаев О.Б

Аннотация:  Настоящей  обзорной  статье  представлен  исчерпывающий 
анализ работы слухового и вестибулярного аппаратов человека. В ней подробно 
описаны  анатомические  элементы  наружного,  среднего  и  внутреннего  уха,  а 
также  их  значение  в  преобразовании  и  транспортировке  звуковых  волн. 
Значительное  внимание  уделено  клеточным  и  молекулярным  процессам 
механоэлектрического преобразования в волосковых клетках кортиева органа, 
являющихся  основой  кодирования  звуковой  информации.  Последовательно 
излагаются центральные слуховые пути, от слухового нерва до высших отделов 
коры  головного  мозга,  которые  отвечают  за  обработку,  интерпретацию  и 
восприятие  звуков,  включая  определение  тона,  интенсивности  и  направления 
звука.  Вторая  часть  обзора  посвящена  физиологии  вестибулярной  системы. 
Детально  рассматривается  устройство  и  функционирование  отолитового 
аппарата и полукружных каналов, их роль в обнаружении линейных и угловых 
перемещений.  Описаны  основные  вестибулярные  рефлексы,  такие  как 
вестибуло-окулярный и вестибуло-спинальный, обеспечивающие устойчивость 
взгляда и поддержание равновесия. В завершающих разделах статьи затронуты 
современные  вызовы  и  нерешенные  задачи  в  области  аудиологии  и 
вестибулологии,  включая  патогенез  сенсоневральной  потери  слуха,  шума  в 
ушах,  нарушений  равновесия,  а  также  обсуждаются  возможности  внедрения 
инновационных методов диагностики и терапии, таких как генная инженерия и 
восстановление сенсорных клеток. 

193-204 20 5

ФИЗИОЛОГИЯ ВЕГЕТАТИВНОЙ НЕРВНОЙ СИСТЕМЫ: СИМПАТИКО-ПАРАСИМПАТИЧЕСКИЙ БАЛАНС.

Музаффаров Ж.Ш, Тулкинов Х.Х, Абдуллаев О.Б

 
Аннотация: Вегетативная (автономная) нервная система (ВНС) является 
ключевым регулятором гомеостаза, осуществляя бессознательный контроль над 
жизненно  важными  функциями  организма.  Она  состоит  из  двух  основных 
отделов  —  симпатического  (СНС)  и  парасимпатического  (ПНС),  которые 
зачастую  действуют  антагонистически,  но  в  то  же  время  синергично,  для 
поддержания  динамического  равновесия,  известного  как  симпатико-
парасимпатический  баланс.  Нарушение  этого  баланса,  или  вегетативная 
дисфункция, тесно связано с развитием и прогрессированием широкого спектра 
соматических  и  психоэмоциональных  расстройств,  включая  сердечно-
сосудистые заболевания, метаболический синдром, тревожные и депрессивные 
расстройства. Настоящий обзор посвящен всестороннему анализу современных 
данных  о  физиологии  ВНС  с  акцентом  на  механизмах  поддержания  и 
последствиях нарушения симпатико-парасимпатического баланса. Рассмотрены 
анатомо-функциональные  особенности,  нейротрансмиттерные  системы, 
центральные  и  периферические  механизмы  регуляции,  а  также  современные 
методы  оценки  вегетативного  статуса.  Цель  данного  обзора  — 
систематизировать  и  обобщить  имеющиеся  знания  для  более  глубокого 
понимания роли ВНС в норме и при патологии. 

183-192 21 4

ЭНДОКРИННАЯ СИСТЕМА И СТРЕСС: ГОРМОНАЛЬНЫЙ БАЛАНС ЖИЗНИ.

Музаффаров Ж.Ш, Тулкинов Х.Х, Абдуллаев О.Б

Аннотация: Стресс является неотъемлемой частью жизни современного 
человека,  оказывая  глубокое  влияние  на  физиологическое  и  психологическое 
состояние организма. Эндокринная система играет ключевую роль в реакции на 
стрессовые  факторы  и  поддержании  гомеостаза.  В  данном  обзоре 
рассматривается  сложное  взаимодействие  между  различными  компонентами 
эндокринной системы и стрессом, анализируется влияние острых и хронических 
стрессовых воздействий на гормональный баланс. Основное внимание уделено 
гипоталамо-гипофизарно-надпочечниковой  (ГГН)  оси  и  симпато-
адреномедуллярной  (САМ)  системе  как  основным  эффекторам  стресс-ответа. 
Также обсуждается влияние стресса на функцию щитовидной железы, половых 
желез, метаболизм глюкозы и другие эндокринные процессы. Рассматриваются 
патофизиологические  механизмы,  посредством  которых  длительный  стресс 
может приводить к дисрегуляции эндокринной системы и развитию различных 
заболеваний,  включая  метаболический  синдром,  сердечно-сосудистые 
заболевания, нарушения репродуктивной функции и психические расстройства. 
В  заключении  подчеркивается  важность  понимания  этих  механизмов  для 
разработки  эффективных  стратегий  профилактики  и  коррекции  стресс-
индуцированных нарушений гормонального баланса и сохранения здоровья. 

175-182 20 7

ИССЛЕДОВАНИЕ ПРИЧИН И УСЛОВИЙ СОВЕРШЕНИЯ ПРЕСТУПЛЕНИЙ КАК КЛЮЧЕВОЙ ЭЛЕМЕНТ В БОРЬБЕ С ПРЕСТУПНОСТЬЮ

Хожахметова Гульсара Муханбай кизи

Аннотация 
В статье анализируется комплекс факторов, определяющих преступность, и 
условий,  способствующих  совершению  преступных  деяний.  Раскрываются 
понятие и классификация причин преступности — социальных, экономических, 
правовых  и  психологических.  Также  отдельно  рассматриваются  условия 
(криминогенная  среда,  безнаказанность,  правовая  культура  и  др.),  создающие 
благоприятную  среду  для  преступной  активности.  При  этом  подчеркивается 
эффективное  предупреждение  преступлений  требует  комплексного  анализа 
причин  и  условий,  направленного  на  устранение  коренных  факторов  в 
преступной среды. 

171-174 15 10

“YORQIN TURMUSH” VA “YORQIN HAYOT” JURNALLARIDA TARJIMA ASARLARNING YORITILISHI. (1936-1941-YILLAR MISOLIDA)

Doniyorova Gulrux Baxtiyorovna, H.Boltaboyev

Annotasiya 
 “Yorqin  turmush”    va  “Yorqin  hayot”  jurnallarining  1936-41  yillarda  chop 
etilgan sonlaridagi tarjima  asarlarning  ilmiy  qimmati, tarjima asarlarning ahamiyati,  
gazetxonlarni turli millatlarning adabiy, siyosiy, iqtisodiy ahvoli haqida xabardor qilish 
borasida qilingan ishlar haqida so’z yuritiladi.    

168-170 15 4

СТРУКТУРНЫЕ ОСОБЕННОСТИ РУССКИХ МЕТАФОР

Тилавова Дилбар Саидовна

Аннотация 
Статья  посвящена  анализу  структурных  особенностей  русских  метафор. 
Метафора  рассматривается  как  важный  элемент  языка,  который  служит  для 
выражения абстрактных понятий через конкретные образы. В работе изучаются 
различные  типы  метафор,  их  функциональные  особенности  и  влияние  на 
восприятие  мира.  Особое  внимание  уделяется  классификации  метафор, 
различиям в их конструкции и соотношению с культурными и лингвистическими 
особенностями русского  языка.  Исследование  направлено на  понимание  того, 
как  метафоры  помогают  создавать  уникальные  образы  и  как  они  влияют  на 
восприятие текста и речи. 

163-167 16 7

ARAB BADIIYATSHUNOSLIGIDA ISTIORA VA MAJOZ SAN’ATI

Xursanmurodov Tolibboy Shukrullo o’g’li

Annotatsiya: Ushbu maqolada arab adabiyotida muhim sanalgan bayon ilmi va 
unga tegishli bo’lgan majoz, isteora tashbeh kabi atamalar keng o’rganilgan. Zero bu 
ilmlarni  bilgan  kishi  arab  tili  sir  asrorlarini  tushunishligi  oson  bo’lishi,  maqsadga 
tezroq yetishi ta’kidlangan.  

159-162 16 9

IBN SINO MA’NAVIY MEROSIDA AXLOQ MASALASI VA UNING BADIIY OBRAZLARDAGI TALQINI

Haqberdiyeva Vazira Jamshed qizi, L.R.Usmonova

 
Annotatsiya:Ibn Sino, o‘rta asrlar Islom falsafasining buyuk namoyandalaridan 
biri sifatida, nafaqat ilm-fan, balki axloqiy masalalar bo‘yicha ham o‘zining chuqur 
fikrlari bilan tanilgan. Uning ma’naviy merosi, ahloqiy qadriyatlar va insoniyatning 
axloqiy  masalalariga  bo‘lgan  yondashuvi  orqali  shakllangan.Ibn  Sinoning  axloqiy 
fikrlari,  uning  falsafiy  asarlarida,  xususan,  "Kitob  al-Shifa"  va  "Kitob  al-Najat"da 
ifodalangan. 

155-158 15 3

NOGIRONLIGI BO’LGAN SHAXSLARNI PSIXOLOGIK QO’LLAB - QUVVATLASH ORQALI HAYOTGA BO’LGAN QIZIQISHINI OSHIRISH

Raximova Lobar Qahramonovna

Annotatsiya:  nogironlik,  ko'plab  odamlar  uchun  jismoniy  va  ruhiy  jihatdan 
qiyinchiliklar tug'dirishi mumkin, bu esa ularning o'ziga bo'lgan ishonchini va hayotga 
bo'lgan qiziqishini  pasaytirishi  mumkin.  Psixologik  qo'llab-quvvatlash, shuningdek, 
ijtimoiy  integratsiya  va  shaxsiy  rivojlanish  jarayonida  muhim  rol  o'ynaydi. 
Shuningdek, psixologik qo'llab-quvvatlashning nogiron shaxslar uchun qanday ijobiy 
ta'sir  ko'rsatishi,  ularning  o'z-o'zini  anglashini  kuchaytirishi  va  jamiyatda  faol 
qatnashishlarini rag'batlantirishi haqida fikr yuritiladi. 

151-154 17 3

RUXIY TAZIQGA UCHRAGAN AYOLLARNI O’ZIGA BO’LGAN ISHONCHINI OSHIRISH

Kamilova Durdona Rustamovna

 
Annotatsiya:  ruxiy  tazik,  ko'pincha  stress,  travma  yoki  hayotiy  vaziyatlar 
natijasida yuzaga keladi va bu ayollarning psixologik holatiga salbiy ta'sir ko'rsatishi 
mumkin.Birinchidan,  ayollarning  ruxiy  tazik  bilan  kurashish  usullari,  jumladan, 
psixoterapiya,  qo'llab-quvvatlash  guruhlari  va  shaxsiy  rivojlanish  dasturlari  tahlil 
qilinadi. Ikkinchidan, o'ziga bo'lgan ishonchni oshirish uchun zarur bo'lgan ijtimoiy va 
emotsional  ko'nikmalar,  shuningdek,  o'z-o'zini  baholash  va  o'z-o'zini  anglash 
jarayonlari muhokama qilinadi. 

64-66 12 4

VIRTUAL MUZEYLARNING PAYDO BO‘LISHI VA AHAMIYATI

Maxmudova Nodira Abduvoxit qizi, Rahmonov G‘ulomjon Rahimjon o‘g‘li

Ushbu  maqola  axborot  texnologiyalari  yordamida  virtual  sayohat  qilish  orqali 
muzeylar  bilan  tanishish  va  bunday  sayohatdagi  afzalliklar  haqida  ma’lumotlar 
yoritilgan.   

58-63 16 3

“BOBURNOMA” ASARIDA TABIAT TASVIRINING ILMIY AHAMIYATI SCIENTIFIC SIGNIFICANCE OF THE DESCRIPTION OF NATURE IN “BABURNAME”

Maxmudova Nodira Abduvoxit qizi, Rahmonov G‘ulomjon Rahimjon o‘g‘li

Annotatsiya 
Ilm-fan olamida har bir manba o‘z o‘rniga ega. “Boburnoma” asarida ham tabiiy 
fanlar uchun qimmatli ma’lumotlar mavjud. Bu asarda, ayniqsa,  Mirzo Bobur yashab 
o‘tgan  va  hayoti  davomida  sayohat  qilgan  hududlarning  botanika,  jug‘rofiya, 
ma’danshunoslik, ekologiya kabi fanlarga aloqador ma’lumotlar mavjud bo‘lib, ularni 
tadqiq  etish  kelajakda  tabiiy  fanlar  sohasida  ilmiy  izlanish  olib  boradigan  olimlar 
uchun muhim ahamiyatga ega. 

54-57 25 6

ЮРИДИЧЕСКИЕ НАУКИ ВОПРОСЫ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ НЕГОСУДАРСТВЕННОЙ СУДЕБНО-ЭКСПЕРТНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Туймуродов Зойир Гафурович

Аннотация: Современные условия реформирования судебно-экспертной 
системы Республики Узбекистан требуют повышенного внимания к развитию 
негосударственного сектора в этой области. В работе анализируются проблемы, 
связанные  с  нормативно-правовым  регулированием,  качеством  экспертных 
заключений, недостатком профессиональных кадров и ограниченным доступом 
к  современному  оборудованию.  Обозначены  направления  совершенствования 
института  негосударственной  судебной  экспертизы,  включая  необходимость 
стандартизации,  лицензирования,  повышения  ответственности и  интеграции с 
государственной системой правосудия. Опыт Узбекистана в данном контексте 
демонстрирует  первые,  но  важные  шаги  в  обеспечении  объективности  и 
независимости экспертной деятельности. 

50-53 17 2

SYLLABUS-BASED EFL PROGRESS TEST FOR PRIMARY SCHOOL CHILDREN

Sevinchoy Soatboyeva Madamin qizi,, Sobirova Gulnoza Xidirboyevna

Annotation: This article discusses how to design syllabus-based progress tests 
for primary school EFL learners. It explains the benefits of testing what students have 
learned in class and offers simple, practical ideas for creating fair and age-appropriate 
tests. 

46-49 18 4

ТИПОЛОГИЯ МНОГОЧЛЕННЫХ СЛОЖНЫХ ПРЕДЛОЖЕНИЙ В ПРОЗЕ А. П. ЧЕХОВА

Зиядова Диёра

Аннотация: Данная статья посвящена изучению типология многочленных 
сложных  предложений  в  прозе  А.П.  Чехова.  В  статье  анализируется 
углубленного  анализа  и  системного,  детального  описания  структуры  и 
семантики СМП в прозе А. П. Чехова. 

38-45 13 5

MUSIQA MADANIYATI DARSLARIDA ХALQ MUSIQASIDAN FOYDALANISHNING ZAMONAVIY USULLARINI QO’LLASH MЕTODIKASI

Mamajonova Gulzoda

 
Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  musiqa  madaniyati  darslarida  xalq  musiqasidan 
foydalanishning zamonaviy usullarini qo‘llash  metodikasi yoritilgan.Maqolada xalq 
musiqasini  interaktiv  dars  shakllarida,  multimediya  resurslari,  integratsiyalashgan 
o‘qitish  metodlari  va  ijodiy  topshiriqlar  orqali  qo‘llash  bo‘yicha  amaliy  tavsiyalar 
berilgan.  Shuningdek,  dars  jarayonida  o‘quvchilarning  faolligini  oshirish,  musiqiy 
eshitish ko‘nikmalarini rivojlantirish hamda milliy o‘zlikni anglashga xizmat qiluvchi 
pedagogik  yondashuvlar  muhokama  qilinadi.  Maqola  musiqa  o‘qituvchilari, 
metodistlar va tadqiqotchilar uchun foydali metodik manba bo‘lib xizmat qiladi. 

35-37 14 9

LINGVOKULTUROLOGIYA VA METAFORIK IFODALAR TASNIFI(INGLIZ VA O'ZBEK TILLARI QIYOSIDA)

Qobuljonova Robiya

Annotatsiya.  Ushbu maqolada lingvokulturologiya sohasi hamda metaforalar 
haqida o'rganildi. Ularning kelib chiqish tarixi, turlari , ularga oid terminlar haqida 
ma'lumot  berildi.  Metaforalarning  lingvokulturologik  jihatdan  tahlilining 
tilshunoslikdagi o'rni to'g'risida izoh berildi. Ingliz va o'zbek tillariga oid metaforik 
ifodalarga bir nechta misollar berilib , lingvokulturologik jihatdan tahlil qilindi. 

32-34 12 5

BADIIY MATNDA UYUSHIQ BO’LAKLARNING QO’LLANISHI. (ODIL YOQUBOVNING ‘‘MUQADDAS” QISSASIDA UYUSHIQ BO’LAKLARNING ISHTIROKI.)

Saitova Nilufar Djumaydillayevna, Shoniyeva Jasmina, Bozorova Vazira

Annotatsiya: Ushbu maqolada badiiy matnni sintaktik tahlil qilish tamoyillari 
va asarda qoʻllangan soʻzlarning sintaktik bog’lanishi va uyushiq bo’lakalr atroflicha 
oʻrganilgan. Sintaktik  tahlil tamoyillariga alohida toʻxtalib  oʻtilib,  har biriga asar 
ichidan bir nechta namunalar keltirildi. 

29-31 12 2

ALISHER NAVOIY ASARLARIDA SIFATLARNING QO‘LLANILISHI

Boymirzayev Muhammad, Bozorova Zuhra, Mamadaliyeva Sevinch

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  Alisher  Navoiyning  sifat  darajalari  haqidagi 
fikrlari  yoritilgan  bo’lib,  hozirgi  o’zbek  grammatikasida  ham  qo’llanilayotganligi 
isbotlab  beruilgan.  Bundan  tashqari  Navoiy  svetaforni  yaratganmi  degan  savolga 
isbotlari bilan javob keltirilgan.  

22-28 17 4

O‘ZBEK TILIDA SO`Z BIRIKMASINI O‘QITISH METODIKASI

Nurinova Gulchehra Yo’ldoshevna

Annotatsiya: Mazkur maqola o‘zbek tilida so‘z birikmasini o‘qitish metodikasiga 
bag‘ishlangan.  Muallif  so‘z  birikmasining  nazariy  asoslari,  amaliy  qo‘llanilishi  va 
o‘qitish usullarini tahlil qiladi. Maqolada, so‘z birikmasi va unga yondosh holatlar) 
o‘rtasidagi  farqlar  aniq  misollar  orqali  tushuntiriladi.  Nazariy  jihatlar,  so‘z 
birikmasining tuzilishi, grammatik aloqasi va ma’no mustaqilligi haqida bilim beriladi. 
Amaliy  qo‘llanilish  bo‘yicha  so‘z  birikmalarini  to‘g‘ri  tuzish  va  qo‘llash  bo‘yicha 
mashqlar va misollar keltiriladi. 

18-21 19 9

X.DO' STMUHAMMADNING "PANOH"QISSASIDA SYUJET ASOSIY OQIMINI O'ZGARTIRISHGA QODIR OBRAZLAR TAHLILI

Salimova Rayxona Burxon qizi

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  asar  voqealar  rivojini  burishga  qodir 
qahramonlar xarakteri ochib berilib,ularning asardagi roli tahlil qilindi. 

16-17 24 4

XURSHID DO'STMUHAMMADNING "MA,OSH"HIKOYASI TAHLILI

Salimova Rayxona Burxon qizi

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  asar  qahramonlarining  xarakteri  va  asar 
mazmunidan kelib chiqadigan xulosa tahlillar vositasi orqali yoritildi. 

13-15 18 6

XURSHID DO'STMUHAMMADNING "OROMKURSI"QISSASIDA YORDAMCHI PERSONAJLAR TAHLILI

Salimova Rayxona Burxon qizi

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  bosh  qahramon  atrofida  birlashuvchi  ,uning 
xarakterini ochib berishga qodir obrazlar tahlil qilindi. 

7-12 17 6

TURKISTON O‘LKASIDA AN’ANAVIY TIBBIY XIZMAT SHAKLLARI.

Bozarov Umid Narzullo o’g’li

ANNOTATSIYA 
Mazkur  maqolada  Turkiston  o‘lkasida  tarixan  shakllangan  an’anaviy  tibbiy 
xizmat shakllari, xalq tabobatining ijtimoiy hayotdagi o‘rni, tabiblik amaliyoti va uning 
aholi salomatligiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, ushbu tizimning o‘ziga xos jihatlari, 
turli kasalliklarni davolash usullari va bu xizmatlarning keyingi davr tibbiyoti bilan 
bog‘liqligi tahlil qilinadi. 

67-71 24 8

CHIVINLAR ORQALI YUQADIGAN KASALLIKLAR

Rahmonov G‘ulomjon Rahimjon o‘g‘li, Maxmudova Nodira Abduvoxit qizi

Ushbu maqolada chivinlar orqali yuqadigan yuqumli kasalliklar, ularning turi, 
tarqalish geografiyasi, kasallik alomatlari va ulardan saqlanish yo‘llari ilmiy asosda 
bayon etilgan. Asosan, bezgak, denge isitmasi, sariq isitma, Zika virusi va filariyatoz 
kabi  kasalliklar  tahlil  qilinib,  chivinlarga  qarshi  kurashishning  samarali  usullari 
keltirilgan. 

147-150 17 7

CLASSROOM MANAGEMENT STRATEGIES FOR ENGLISH TEACHERS

Karimova Asalbonu Doniyor qizi

Annotation: This article explores effective classroom management strategies 
specifically designed for English language teachers. It emphasizes  the creation of a 
positive and productive learning environment that supports language acquisition and 
student  engagement.  The  article  offers  practical  techniques  and  examples  for 
maintaining  order,  fostering  participation,  and  addressing  common  challenges  in 
English classrooms. 

144-146 18 5

SHAMSIDDIN GURLONIYNING “AL-KIFOYA” ASARI: “HIDOYA” SHARHLARI ORASIDAGI MAVQEI VA O‘ZIGA XOS JIHATLARI

Muhriddin Abbosxonov

 
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada hanafiy fiqhining eng nufuzli matnlaridan 
biri bo‘lgan Burhoniddin Margʻinoniyning “Hidoya” asariga yozilgan sharhlar orasida 
Shamsiddin  Gurloniyning  “Al-Kifoya”  asarining  o‘rni  va  o‘ziga  xos  jihatlari  tahlil 
etiladi. Muallif Gurloniyning sharhga yondashuvi, ilmiy tafakkuri va mantiqiy uslubini 
chuqur tahlil qiladi hamda uni boshqa mashhur sharhlar — jumladan Ibn Humomning 
“Fathul  Qodir”i  va  Badriddin  Ayniyning  “Inoya”si  bilan  solishtiradi.  Asarda 
Gurloniyning  tanqidiy  fikrlash  qobiliyati,  mazhablararo  qiyosiy  tahlil  yuritishi, 
dalillarga  asoslangan  yondashuvi  va  fiqhiy  masalalarni  soddalik  bilan  bayon  qilish 
uslubi  alohida  ta’kidlanadi.  Shuningdek,  maqolada  “Al-Kifoya”  asarining  amaliy 
fiqhda  tutgan  o‘rni,  diniy  ta’limdagi  ahamiyati  va  zamonaviy  fiqhiy  tafakkurdagi 
dolzarbligi yoritiladi. Muallif xulosasiga ko‘ra, “Al-Kifoya” nafaqat “Hidoya” matnini 
tushunishga  xizmat  qiluvchi  izohiy  manba,  balki  talabalarni  mustaqil  fikrlashga 
undovchi, ijtihodiy tafakkurni rivojlantiruvchi bebaho ilmiy meros sifatida qadrlanishi 
lozim. 

139-143 23 4

MOVAROUNNAHRDA SHAYBONIYLAR SULOLASINING HUKMRONLIGINI O‘RNATILISHI VA UNING TARIXIY AHAMIYATI

Axmadov Davron Azamat oʻgʻli

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  Movarounnahrda  Shayboniylar  sulolasining 
hukmronlik davrining boshlanishi, siyosiy va harbiy jarayonlar, sulola vakillarining 
faoliyati, shuningdek, ushbu o‘zgarishlarning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotga 
ta’siri tahlil qilinadi. Shayboniylar tomonidan Temuriylar hukmronligining tugatilishi 
va  Yaqin  Sharqdagi  kuchlar  muvozanatining  o‘zgarishi  tarixiy  manbalar  asosida 
yoritiladi. 

134-138 21 8

KASBIY TA’LIM MUASSASALARINI O’QUV-METODIK TA’MINLAGAN HOLDA POLITEXNIKUMLARGA AYLANTIRISH HAMDA MILLIY TA’LIM DASTURLARINI XALQARO TA’LIM DASTURLARI BILAN UYG’UNLASHTIRISH: G‘IJDUVON TUMAN 3-SON POLITEXNIKUMI NEGIZIDA

Rashidov Bahodir Idiqurbonovich, Rustamov Bekmurod Alisher o‘g‘li, Isroilova Dilnoza Asliddin qizi

Annotatsiya:  U  yoki  bu  ta’lim  texnologiyasining  tanlanishi  eng  avvalo 
maqsadga, ya’ni qanday darajada bilim, xatti-harakat usullari va shaxsiy fazilatlarning 
o‘zlashtirilishi nazarda tutilganligiga bog‘liq. Aniq maqsadni ko‘zlamagan mashg’ulot 
samara bermaydi, chunki olingan natija bilan ko‘zlangan maqsadni bir-biriga qiyoslab 
pedagogik jarayon (mashg’ulot) samaradorligini aniqlash mumkin, xolos. An’anaviy 
ta’lim maqsadni pedagog faoliyati orqali ifodalashga intilgan. Kasbiy ta’lim maqsadi 
avvalo jamiyat va davlatning talab hamda ehtiyojiga binoan shakllantiriladi.  

130-133 14 9

THRESHOLDING USULI YORDAMIDA TASVIRLARDAGI OBYEKT CHEGARALARINI ANIQLASH.

Xo‘jayev Shukurjon Ahmedovich, Xusainov Xikmat Yusupbayevich

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  tasvirni  qayta  ishlash  sohasida  muhim  o‘rin 
tutadigan thresholding usuli yordamida obyektlarning chegaralarini aniqlash masalasi 
ko‘rib chiqiladi. Thresholding — bu tasvirni binar ko‘rinishga keltirish orqali obyekt 
va fonni ajratib olish  imkonini beruvchi segmentatsiya usulidir. Mazkur tadqiqotda 
ushbu yondashuvning nazariy asoslari, matematik formulalari hamda amaliy jihatlari 
chuqur  tahlil  qilinadi.  Xususan,  global  thresholding,  Otsu  metodi  va  adaptive 
thresholding kabi turli algoritmlar o‘zaro taqqoslab o‘rganiladi. 

122-129 18 2

YUQORI MOLEKULYAR BIRIKMALAR ERITMALARNING XOSSALARI. QONNING REOLOGIK XOSSALARI

Toxtamurodova Muslimaxon Abduraxim qizi, Saidobbozov.S

ANNOTATSIYA.  Mazkur  mavzu  —  “Yuqori  molekulyar  birikmalar 
eritmalarning xossalari. Qonning reologik xossalari” — biologiya, biofizika, tibbiyot 
va kimyo fanlari kesishgan nuqtada joylashgan bo‘lib, organizmdagi murakkab modda 
almashinuvi, hujayraviy muhitning fizik-kimyoviy holati va qon aylanish tizimining 
mexanik  xususiyatlarini  chuqur  anglashga  yordam  beradi.  Yuqori  molekulyar 
birikmalar  (YMB)  —  bu  katta  molekulyar  massaga  ega  bo‘lgan,  ko‘p  sonli 
takrorlanuvchi birliklardan iborat makromolekulalar bo‘lib, ular tabiiy yoki sun’iy yo‘l 
bilan  hosil  qilinadi.  Biologik  tizimlarda  uchraydigan  YMBlarga  oqsillar,  nuklein 
kislotalar, polisaxaridlar kabi molekulalar kiradi. Ushbu birikmalarning eritmalardagi 
holati  va  fizik-kimyoviy  xossalari  ularning  tuzilishi,  gidratasiyalanish  darajasi, 
kontsentratsiyasi, molekulyar og‘irligi, zanjir shakli va boshqa parametrlariga bog‘liq. 
YMB eritmalari oddiy past molekulali birikmalar eritmalaridan tubdan farq qiladi. Ular 
ko‘pincha  psevdoplastik  yoki  dilatant  xulq-atvorga  ega  bo‘lib,  viskoelastiklik 
xususiyatlarini  namoyon  etadi.  Bu  eritmalarni  tavsiflovchi  asosiy  ko‘rsatkichlar 
qatoriga  yopishqoqlik,  plastiklik,  tixotropiya  va  strukturaviy  mexanik  xususiyatlar 
kiradi.  Masalan,  oqsil  eritmalari  yopishqoqligi  oqsil  molekulalarining  bir-biri  bilan 
o‘zaro  ta’sirlashuv  darajasiga,  ularning  hajmiy  konfiguratsiyasiga  bog‘liq  bo‘ladi. 
Eritmadagi YMBning harakati, diffuziyasi, ko‘p hollarda gidrodinamik o‘zgarishlarga 
bog‘liq bo‘lib, bu eritmaning oqim xossalariga sezilarli ta’sir qiladi. Qon esa o‘ziga 
xos,  murakkab  reologik  tizim  sifatida  YMB  eritmalarining  real  biologik  muhitdagi 
namunasidir.  Uning  asosiy  komponentlari  —  plazma  va  qon  shaklli  elementlari 
(eritrotsitlar,  leykotsitlar,  trombotsitlar)  —  harakat  jarayonida  o‘zaro  murakkab 
mexanik aloqada bo‘ladi. Qonning reologik xossalari deganda uning oqimga qarshi 
ko‘rsatadigan  qarshilik  darajasi,  yopishqoqligi,  deformatsiyalanish  xususiyatlari 
tushuniladi. Qon gomojen emasligi, viskoelastikligi, nisbatan past yoki yuqori harorat 
va  pH  darajasiga  sezuvchanligi  sababli  u  Nyuton  bo‘lmagan  suyuqlik  sifatida 
tasniflanadi. 

117-121 16 2

АLISHER NАVОIYNING “MАHBUB UL-QULUB”DOSTONIDA KICHIK JANRLAR POETIKASI

Sheraliyeva Rayxona Sodiq qizi

Annotatsiya 
Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Mahbub ul-qulub” asarida qo‘llanilgan 
kichik janrlar — masalan, latifa, hikmat, maqol, ibratli hikoyatlar kabi shakllarning 
poetik xususiyatlari tahlil qilinadi. Asarda ushbu janrlar orqali muallif ijtimoiy hayot, 
axloqiy  qadriyatlar  va  insoniy  fazilatlarni  yuksak  badiiy  mahorat  bilan  tasvirlagani 
yoritib beriladi. Kichik janrlarning tuzilishi, badiiy ifoda vositalari va ma'naviy-estetik 
yuklamalari maqola doirasida ilmiy asosda tadqiq etiladi. Shuningdek, ushbu janrlar 
orqali Navoiyning nasr va she’r uyg‘unligi, xalq og‘zaki ijodiga bo‘lgan munosabati 
ham ochib beriladi. 

113-116 98 11

TA’LIM JARAYONIDA PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALARDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI

To‘rayev Muzaffar Farmonovich

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  ta'lim  jarayonida  pedagogik  dasturiy 
vositalardan  foydalanishning  afzalliklari,  ularning  o‘quvchilarning  bilim  olishga 
bo‘lgan  qiziqishini  oshirish,  mustaqil  fikrlash,  tezkor  axborot  izlash  va  zamonaviy 
texnologiyalar  bilan  ishlash  ko‘nikmalarini  shakllantirishdagi  o‘rni  tahlil  qilinadi. 
Maqolada  zamonaviy  ta’lim  platformalari,  interaktiv  dasturlar  va  multimediya 
vositalarining samaradorligi bayon qilingan. 

107-112 15 6

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI VA JANUBIY KOREYA O‘RTASIDAGI IQTISODIY HAMKORLIK TARIXI:NATIJALAR VA ISTIQBOLLAR

A’loxanov Muhriddin To’raxonovich

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  O‘zbekiston  va  Janubiy  Koreya  o‘rtasidagi 
iqtisodiy  hamkorlik  tarixining  natija  va  istiqbollari,    uning  rivojlanish  bosqichlari, 
asosiy  yo‘nalishlari  va  kelajak  istiqbollari  batafsil  tahlil  qilinadi.  Ishda  ikki  davlat 
o‘rtasidagi investitsiyalar, savdo aloqalari, sanoat va texnologiyalar sohasidagi o‘zaro 
ta’sirlar  o‘rganilgan.  Shuningdek,  hamkorlikdagi  mavjud  muammolar  va  ularni 
bartaraf etish yo‘llari ham ko‘rib chiqilgan. Maqola IMRAD usulida yozilgan bo‘lib, 
aniq iqtiboslar va manbalar keltirilgan. 

98-106 24 2

"EDUCATIONAL COOPERATION BETWEEN UZBEKISTAN AND SOUTH KOREA: HISTORY AND PROSPECTS"

Aloxanov Muhriddin Turakhonovich

Abstract. This article analyzes the cooperation between Uzbekistan and South 
Korea  in  the  field  of  education.  Written  in  the  IMRAD  format,  it  discusses  the 
development  directions,  achieved  results,  existing  challenges,  and  future 
recommendations  for  educational  relations  between  the  two  countries.  Particular 
attention  is  given  to  the  activities  of  Korean  higher  education  institutions  in 
Uzbekistan,  scholarship  programs,  cultural  exchange,  and  scientific-innovative 
collaboration. 

95-97 14 5

ОПЫТ РАЗЛИЧНЫХ СТРАН ПРИ РАЗРАБОТКЕ ЦИФРОВЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЯ НА ПРИМЕРЕ МАТЕМАТИКИ.

Хлебалина Юлия Викторовна

Аннотация: Статья посвящена анализу перспектив повышения цифровых 
компетенций  участников  образовательного  процесса,  с  акцентом  на 
использование  цифровых  технологий  при  изучении  математики.  В  статье 
рассмотрены  примеры  внедрения  цифровых  инструментов  и  платформ  в 
образовательный  процесс  как  в  зарубежных  странах,  так  и  в  Узбекистане. 
Рассматривается  международный  опыт  применения  платформ  Khan  Academy, 
GeoGebra, MySchool в образовательных системах Финляндии, Южной Кореи и 
Сингапура,  где  цифровизация  образования  способствует  улучшению  качества 
обучения.  В  Узбекистане  также  предпринимаются  шаги  в  направлении 
повышения  цифровых  компетенций  учащихся  и  преподавателей,  однако 
существуют  определенные  проблемы,  такие  как  неравномерный  доступ  к 
цифровым технологиям в разных регионах.  

92-94 12 10

THE STOMACH

Murodullayev Khumoyun Izzatillo o’g’li, Pardayev Dilmurod Shermuhammadovich, Musurmonova Marjona Samandar qizi, Khasanov Farrukhjon Sherali o‘g‘li

Abstract:  Role  of  the  digestive  tract  in  the  digestive  system.  Anatomical, 
physiological and histological structure of the stomach. Relationship between them and 
the extent to which they are bounded by the body. Information about infectious and 
non-infectious  diseases  of  the  stomach  at  present.  In  what  countries  are  the  most 
common stomach diseases in the world? How many people suffer from such illnesses 
and  how  many  percent  of  annual  deaths.  Measures  to  combat  the  diseases  of  the 
digestive system in the world.            

88-91 20 10

MULOQOT VA NUTQ MADANIYATI HAQIDA ASOSIY TUSHUNCHALAR

M.Tursunova

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  muloqot  va  nutq  madaniyatining  asosiy 
tamoyillari, ularning jamiyatdagi ahamiyati va rivojlanish usullari tahlil qilinadi. Til 
madaniyatining  nutqiy  va  nutqsiz  kommunikatsiyadagi  roli,  shaxs  va  jamiyat  nutq 
madaniyati o'rtasidagi farqlar, shuningdek, samarali muloqot qilish uchun zarur bo'lgan 
ko'nikmalar yoritilgan. 

81-87 16 4

TAKOFULNING MINTAQALAR BO‘YICHA RIVOJLANISH TENDENSIYALARI TAHLILI

Naimova Mashhura Qobiljon qizi

Annotatsiya: Mazkkur maqolada islomiy sug‘urta– takoful tushunchas hamda 
takofulning mintaqalar bo‘yicha rivojlanish tahlili haqida so‘z boradi.