Authors

  • Feruz Sayfutdinov
  • Jahongir Sharopov

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.98470

Abstract

Insoniyat tarixi davomida xalqlarning ommaviy ravishda o‘z hududlarini tark etib, yangi yerlarga ko‘chishi eng muhim geosiyosiy va madaniy jarayonlardan biri hisoblanadi. Miloddan avvalgi asrlardan boshlab to milodiy V asrgacha davom etgan "Buyuk ko‘chishlar davri" (Migration Period yoki Völkerwanderung) Yevropa va Osiyo tarixiga chuqur iz qoldirgan. Bu maqolada ushbu davrning sabablari, asosiy bosqichlari, ishtirokchi xalqlar va ularning tarixiy oqibatlari ilmiy manbalar asosida yoritiladi.

background image


May, 2025-Yil

750

XALQLARNING BUYUK KO'CHISHLARI: TARIXIY TAHLIL

Sayfutdinov Feruz Ilniyazovich

Osiyo xalqaro universiteti Tarix va filologiya kafedrasi o’qituvchisi.

Sharopov Jahongir Nusratovich

Osiyo xalqaro universiteti tarix yo’nalishi 2-bosqich talabasi.

Tel: +99893-685-77-55.

E-mail:

sferuz1011@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.15520949

Insoniyat tarixi davomida xalqlarning ommaviy ravishda o‘z hududlarini tark etib, yangi

yerlarga ko‘chishi eng muhim geosiyosiy va madaniy jarayonlardan biri hisoblanadi. Miloddan
avvalgi asrlardan boshlab to milodiy V asrgacha davom etgan "Buyuk ko‘chishlar davri"
(Migration Period yoki Völkerwanderung) Yevropa va Osiyo tarixiga chuqur iz qoldirgan. Bu
maqolada ushbu davrning sabablari, asosiy bosqichlari, ishtirokchi xalqlar va ularning tarixiy
oqibatlari ilmiy manbalar asosida yoritiladi.

1. Buyuk Ko‘chishlarning Sabablari

Buyuk ko‘chishlar turli omillar ta’sirida yuzaga kelgan. Ularga iqlim o‘zgarishlari,

resurslar tanqisligi, ichki siyosiy beqarorlik, tashqi bosqinchiliklar, aholi sonining ortishi va
iqtisodiy bosimlar kiradi.

Tarixchi P. Xetli ta’kidlaganidek, "IV-V asrlarda Yevrosiyo dashtlarida yuz bergan

qurg‘oqchilik va iqlimning keskin sovib ketishi ko‘chmanchi xalqlarni yangi hududlarga siljishga
majbur qildi" (Heather, 2006, p. 35).

2. Asosiy Xalqlar va Harakat Yo‘nalishlari
Gallar va Vestgotlar

Gallar Shimoliy Germaniya hududidan Janubiy Yevropaga siljidi. Vizigotlar esa Rim

imperiyasi hududiga bostirib kirib, 410-yilda Rim shahrini talon-taroj qildi.

Hunlar

Hunlar milodiy IV asr oxirida sharqdan g‘arbga qarab siljib, boshqa ko‘chmanchi xalqlarni

Yevropa hududlariga haydab soldi. Attila boshchiligidagi Hun imperiyasi Germaniya va Galliyaga
tahdid solgan edi.

Gibbon bu jarayonni shunday izohlaydi: "Hunlar sharqdan kelib, gotlar, vandal va boshqa

germani qabilalarini imperiya hududiga haydab keldi va bu harakat Rim qulashining asosiy
omillaridan biriga aylandi" (Gibbon, 1776, Vol. IV).

Slavyanlar va Avarlar

Slavyanlar Markaziy Yevropaga kirib kelib, asta-sekin u yerda doimiy yashashgan.
Avarlar esa VI asrda Duno hududida kuchli davlat tuzishga erishdi.

3. Buyuk Ko‘chishlarning Oqibatlari
Rim Imperiyasining Qulashi

Buyuk ko‘chishlarning eng muhim oqibatlaridan biri G‘arbiy Rim imperiyasining 476-

yilda qulashidir. Germani qabilalarining bostirib kirishi va mustaqil qirolliklar tuzishi Yevropada
feodal tuzumning shakllanishiga olib keldi.

Madaniy Almashinuv

Bu jarayon davomida ko‘plab xalqlar o‘zaro madaniy ta’sir ko‘rsatdi. Ko‘chmanchilar

Yevropaga yangi urf-odatlar, harbiy usullar, tilda o‘zgarishlar olib keldi.


background image


May, 2025-Yil

751

4. Ilmiy Tadqiqotlar va Manbalar

Ushbu mavzuni chuqur o‘rganish uchun zamonaviy tarixiy adabiyotlarga murojaat qilindi.
Jumladan:

Heather, P. (2006).

The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the

Barbarians

. Oxford University Press.

Gibbon, E. (1776).

The History of the Decline and Fall of the Roman Empire

. London.

Kulikowski, M. (2007).

Rome’s Gothic Wars: From the Third Century to Alaric

.

Cambridge University Press.

Burns, T. S. (1994).

Barbarians within the Gates of Rome: A Study of Roman Military

Policy and the Barbarians, ca. 375–425 A.D.

Indiana University Press.

Xulosa

Xalqlarning buyuk ko‘chishlari insoniyat tarixining eng muhim burilish nuqtalaridan

biridir. Bu jarayon Rim imperiyasining tanazzuliga, Yevropada yangi siyosiy tuzilmalar vujudga
kelishiga va madaniy uyg‘unlashuvga sabab bo‘ldi. Tarixiy manbalar asosida olib borilgan
tahlillar, bu davrning hozirgi Yevropa siyosiy va madaniy tuzilmasini shakllantirishdagi rolini
ochib beradi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1.

Sayfutdinov, F. (2025). MANG‘ITLAR DAVRI SAROYLAR ARXITEKTURASI:
TARIXIY KONTEKST VA BADIIY XUSUSIYATLARNING O’RGANILISH
TARIXI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(4),

439–448.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/82182

2.

Sayfutdinov, F. (2025). BUKHARA ARCHITECTURE: HISTORICAL HERITAGE AND
ITS SIGNIFICANCE.

Modern Science and Research

,

4

(3), 485–492. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74121

3.

Sayfutdinov, F. (2025). BUXORO ME’MORCHILIGI: TARIXIY MEROS VA UNING
AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 572–579. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72130

4.

Sayfutdinov, F. (2025). 1918-1920 YILLAR XALQARO MUNOSABATLAR TARIXIDA
VERSAL – VASHINGTON KANFRENSIYALARINING AHAMIYATI.

Modern Science

and Research

,

4

(2), 1066–1073. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/68491

5.

Sayfutdinov F., & Sharipov D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION: HISTORICAL
DEVELOPMENT AND PROSPECTS.

Journal of Universal Science Research

,

3

(1(Special

issue), 300–304. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-

research/article/view/65623

6.

Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI
O'QITISHDAGI AHAMIYATI.

7.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ
XALQINING YORITILISHI.

8.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of
Karakalpak.

EUROPEAN

JOURNAL

OF

INNOVATION

IN

NONFORMAL

EDUCATION

,

4

(3), 149-155.


background image


May, 2025-Yil

752

9.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY VA
ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 852-

858.

10.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI
ZARAFSHON

VOHASIDA

ETNOSLARARO

MUNOSABATLAR.

TA’LIM VA

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

3

(9), 1–5. Retrieved from

https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

11.

Sayfutdinov F. (2024). ILLUMINATION OF THE SPIRITUAL LIFE OF THE
KARAKALPAK PEOPLE IN RESEARCH.

Journal of Universal Science Research

,

2

(5),

441–452.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-

research/article/view/34891

12.

Sayfutdinov F. (2024). MANG’IT AMIRLARI DAVRIDA BUXORO AMIRLIGI
ME’MORCHILIK SOHASI RIVOJI.

Modern Science and Research

,

3

(10), 620–629.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/45335

13.

Ilniyazovich, S. F. (2024). Historiography of Various Expeditions and their Results in the
Regions Inhabited by Karakalpaks in the First Half of the 20th Century.

EUROPEAN

JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 159-165.

14.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XIX ASRDA XONLIKLARNING O‘ZARO
SAVDO

MUNOSABATLARI.

JOURNAL

OF

SCIENCE,

RESEARCH

AND

TEACHING

,

2

(8),

111–114.

Retrieved

from

http://jsrt.innovascience.uz/index.php/jsrt/article/view/284

15.

Sayfutdinov, F. (2023). ILLUMINATION OF KARAKALPAK PEOPLE IN
ETHNOGRAPHIC STUDIES.

Modern Science and Research

,

2

(12), 910–917. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/27281

16.

Sayfutdinov, F. (2024). HISTORIOGRAPHY OF INFORMATION ABOUT THE
POPULATION OF THE ZARAFSHAN OASIS. (20TH CENTURY).

Modern Science and

Research

,

3

(2),

911–914.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/29503

17.

Sayfutdinov , F. (2024). ETHNIC COMPOSITION OF THE ZARAFSHAN OASIS (2ND
HALF OF THE 20TH CENTURY).

Modern Science and Research

,

3

(1), 577–581.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28335

18.

Sayfutdinov Feruz Ilniyozovich, . (2023). LAND OWNERSHIP RELATIONS BASED ON
THE NATIONAL ECONOMY OF KARAKALPAK.

International Journal Of Literature

And Languages

,

3

(11), 20–27.

https://doi.org/10.37547/ijll/Volume03Issue11-04

19.

Sayfutdinov Feruz Ilniyozovich, . (2023). STUDY OF THE KARAKALPAK PEOPLE IN
ETHNOLOGICAL SCIENTIFIC WORKS HISTORY .

International Journal Of History

And Political Sciences

,

3

(12), 61–68. https://doi.org/10.37547/ijhps/Volume03Issue12-11

20.

Sayfutdinov, F. (2023). ANALYSIS OF DATA ON LAND OWNERSHIP AND
LIVESTOCK FARMING OF KARAKALPAKS.

Modern Science and Research

,

2

(10),

650–657. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/25727

21.

Sayfutdinov Feruz Ilniyazovich, . (2023). USING GIS SOFTWARE AND THE
IMPORTANCE OF DIGITAL HISTORY IN THE STUDY OF HISTORY .

International

Journal

Of

History

And

Political

Sciences

,

3

(10),

31–33.

https://doi.org/10.37547/ijhps/Volume03Issue10-06


background image


May, 2025-Yil

753

22.

Sayfutdinov, F. (2023). THE IMPORTANCE OF DIGITAL TECHNOLOGY IN
TEACHING HISTORY.

Modern Science and Research

,

2

(10), 719–723. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/24678

23.

Ilniyoz o’g’li, S. F. (2023).

XIX ASRDA XONLIKLARNING O ‘ZARO SAVDO

MUNOSABATLARI. JOURNAL OF SCIENCE, RESEARCH AND TEACHING, 2 (8), 111–
114

.

24.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ
XALQINING YORITILISHI.

25.

Xayrullayev U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI
VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR
TAVSIFI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

147–154.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60142

26.

Xayrullayev U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI
VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR
TAVSIFI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

147–154.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60142

27.

Xayrullayev U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR

DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI
ALOQALAR TAVSIFI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 147–154. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60142

28.

Muxamedovna, G. M. (2024). PARANJI TARIXI, YOXUD O'RTA ASR

AYOLLARINING KIYIMI HAQIDA.

29.

Gadayeva, M., & Sabriddinova, G. (2025). JADIDLAR FAOLIYATIDA XOTIN-
QIZLARNING ORNI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 648-655.

30.

Gadayeva, M. (2025). CHOLPONNING SHERLARIDA ERK, OZODLIK VA OZLIK

MASALALARI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 549-563.

31.

Gadayeva,

M.

(2025).

ABDULHAMID

CHOLPONNING

JADIDCHILIK

HARAKATIDAGI ORNI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 1013-1019.

32.

.Gadayeva, M. (2025). TURKISTONLIK GENERAL AYOL, MILLAT ONASI-
QURBONJON

DODXOHNING

MARD,

JASUR

VA

VATANPARVARLIGI

HAQIDA.

Modern Science and Research

,

4

(1), 344-352.

33.

Gadayeva, M. (2024). MARKAZIY OSIYODA JADID AYOLLARI TARIXI.

Modern

Science and Research

,

3

(12), 652-658.

34.

Muxamedovna, G. M. (2024). Millatimiz Faxri-Buxoro Ma’rifatparvari.

Miasto

Przyszłości

,

52

, 557-562.

35.

Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA AXBOROT
KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI.

TA'LIM VA RIVOJLANISH

TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

4

(5), 97-102.

36.

Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The
“Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture.

SPAST Reports

,

1

(7).

37.

Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH
AHAMIYATI.

Научный Фокус

,

1

(5), 178-180.

38.

Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALARDAN

FOYDALANISHNING

AHAMIYATI.

Научный

Фокус

,

1

(5), 175-177.


background image


May, 2025-Yil

754

39.

Gulyamov, A. A. (2024). JАMIYАTIMIZNING IJTIMОIY-IQTISОDIY, MА’NАVIY-
MАDАNIY

SОHАLАRIDА

ОILАNING RОLI.

ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И

ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ

,

36

(2), 149-153.

40.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules
and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations.

EUROPEAN JOURNAL OF

INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 189-194.

41.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in
the Bukhara Emirate.

Miasto Przyszłości

,

53

, 964-969.

42.

Gulyamov, A. (2024). BUXORO MUZEYNING TASHKIL TOPISHI TARIXI.

Modern

Science and Research

,

3

(12), 659-667.

43.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN
MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI.

Modern Science and Research

,

4

(1),

248-256.

44.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING
KARTOGRAFIK MEROSI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 221-227.

45.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA
ABDULAZIZXON

MADRASASINING

QURILISHI

VA

UNING

TARIXIY

AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 471-478.

46.

Gulyamov, A., & Ashurov, D. (2025). CHANGES IN THE LIFE OF THE WORLD'S
COUNTRIES AFTER WORLD WAR II.

Journal of universal science research

,

3

(1

(Special issue)), 333-341.

47.

Gulyamov,

A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT

BOSHQARUVI, TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI.

Modern Science and Research

,

4

(1),

790-798.

48.

Gulyamov, A., & Xamidova, R. (2025). ABU RAYHON BERUNIY BUYUK QOMUSIY
OLIM.

Modern Science and Research

,

4

(2), 758-766.

49.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan
during the Years of Soviet Authority.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN

NONFORMAL EDUCATION

,

4

(9), 129-132.

50.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar
tarixi.

Science and Education

,

3

(10), 385-389.

51.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk
Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World.

Miasto Przyszłości

,

53

, 956-

959.

52.

Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI BO ‘LGAN
“TURKISTON MUXTORIYATI”.

Modern Science and Research

,

3

(12), 609-613.

53.

Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI.

Medicine, pedagogy

and technology: theory and practice

,

2

(11), 154-159.

54.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN
MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI.

Modern Science and Research

,

4

(1),

248-256.

55.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING
KARTOGRAFIK MEROSI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 221-227.


background image


May, 2025-Yil

755

56.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA
ABDULAZIZXON

MADRASASINING

QURILISHI

VA

UNING

TARIXIY

AHAMIYATI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 471-478.

57.

Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH
TARIXI.

Modern Science and Research

,

4

(1), 663-672.

58.

Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani. Modern
Science and Research, 3(2), 87-93.

59.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara. Modern Science and
Research, 3(2), 1004-1011.

60.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics. Modern Science and Research, 3(2), 500-507.

61.

Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology. Modern Science and Research, 3(1),
504-510.

62.

Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life. American Journal of
Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 655-659.

63.

Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of
Tajiks In The Works Of MS Andreyev. International Journal Of History And Political
Sciences, 3(12), 42-47.

64.

Нийозова Гулчехра Шерматовна, & Каримов Сухроб Юсупович. (2025). КУСАМ ИБН
АББАС

И

ИСЛАМИЗАЦИЯ

СРЕДНЕЙ

АЗИИ.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14736948

65.

Ярашова, М. . (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ
ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.

Modern Science and Research

,

3

(10), 362–368.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

66.

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ
УСУЛЛАРИ.

Modern Science and Research

,

3

(11), 782–787. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

67.

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf
Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.

Miasto

Przyszłości

,

52

,

622–625.

Retrieved

from

https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

68.

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA
ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

621–632. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

69.

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.

Modern

Science and Research

,

4

(1), 160–168. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/60323


References

Sayfutdinov, F. (2025). MANG‘ITLAR DAVRI SAROYLAR ARXITEKTURASI: TARIXIY KONTEKST VA BADIIY XUSUSIYATLARNING O’RGANILISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(4), 439–448. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/82182

Sayfutdinov, F. (2025). BUKHARA ARCHITECTURE: HISTORICAL HERITAGE AND ITS SIGNIFICANCE. Modern Science and Research, 4(3), 485–492. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74121

Sayfutdinov, F. (2025). BUXORO ME’MORCHILIGI: TARIXIY MEROS VA UNING AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(3), 572–579. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72130

Sayfutdinov, F. (2025). 1918-1920 YILLAR XALQARO MUNOSABATLAR TARIXIDA VERSAL – VASHINGTON KANFRENSIYALARINING AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(2), 1066–1073. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/68491

Sayfutdinov F., & Sharipov D. (2025). CENTRAL ASIAN INTEGRATION: HISTORICAL DEVELOPMENT AND PROSPECTS. Journal of Universal Science Research, 3(1(Special issue), 300–304. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/65623

Ilniyazovich, S. F. (2023). RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING TARIX FANINI O'QITISHDAGI AHAMIYATI.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ XALQINING YORITILISHI.

Ilniyazovich, S. F. (2024). The Formation of Preliminary Knowledge about the People of Karakalpak. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 149-155.

Sayfutdinov, F. (2024). BUXORO AMIRLIGINING QURILISH TARIXI: MADANIY VA ARXITEKTURA TARAQQIYOTI MEROSI. Modern Science and Research, 3(12), 852-858.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XX ASR 2-YARMI XXI ASR BOSHLARI ZARAFSHON VOHASIDA ETNOSLARARO MUNOSABATLAR. TA’LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 3(9), 1–5. Retrieved from https://sciencebox.uz/index.php/ajed/article/view/7941

Sayfutdinov F. (2024). ILLUMINATION OF THE SPIRITUAL LIFE OF THE KARAKALPAK PEOPLE IN RESEARCH. Journal of Universal Science Research, 2(5), 441–452. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/universal-scientific-research/article/view/34891

Sayfutdinov F. (2024). MANG’IT AMIRLARI DAVRIDA BUXORO AMIRLIGI ME’MORCHILIK SOHASI RIVOJI. Modern Science and Research, 3(10), 620–629. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/45335

Ilniyazovich, S. F. (2024). Historiography of Various Expeditions and their Results in the Regions Inhabited by Karakalpaks in the First Half of the 20th Century. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 159-165.

Sayfutdinov Feruz Ilniyoz o’g’li. (2023). XIX ASRDA XONLIKLARNING O‘ZARO SAVDO MUNOSABATLARI. JOURNAL OF SCIENCE, RESEARCH AND TEACHING, 2(8), 111–114. Retrieved from http://jsrt.innovascience.uz/index.php/jsrt/article/view/284

Sayfutdinov, F. (2023). ILLUMINATION OF KARAKALPAK PEOPLE IN ETHNOGRAPHIC STUDIES. Modern Science and Research, 2(12), 910–917. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/27281

Sayfutdinov, F. (2024). HISTORIOGRAPHY OF INFORMATION ABOUT THE POPULATION OF THE ZARAFSHAN OASIS. (20TH CENTURY). Modern Science and Research, 3(2), 911–914. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/29503

Sayfutdinov , F. (2024). ETHNIC COMPOSITION OF THE ZARAFSHAN OASIS (2ND HALF OF THE 20TH CENTURY). Modern Science and Research, 3(1), 577–581. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/28335

Sayfutdinov Feruz Ilniyozovich, . (2023). LAND OWNERSHIP RELATIONS BASED ON THE NATIONAL ECONOMY OF KARAKALPAK. International Journal Of Literature And Languages, 3(11), 20–27. https://doi.org/10.37547/ijll/Volume03Issue11-04

Sayfutdinov Feruz Ilniyozovich, . (2023). STUDY OF THE KARAKALPAK PEOPLE IN ETHNOLOGICAL SCIENTIFIC WORKS HISTORY . International Journal Of History And Political Sciences, 3(12), 61–68. https://doi.org/10.37547/ijhps/Volume03Issue12-11

Sayfutdinov, F. (2023). ANALYSIS OF DATA ON LAND OWNERSHIP AND LIVESTOCK FARMING OF KARAKALPAKS. Modern Science and Research, 2(10), 650–657. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/25727

Sayfutdinov Feruz Ilniyazovich, . (2023). USING GIS SOFTWARE AND THE IMPORTANCE OF DIGITAL HISTORY IN THE STUDY OF HISTORY . International Journal Of History And Political Sciences, 3(10), 31–33. https://doi.org/10.37547/ijhps/Volume03Issue10-06

Sayfutdinov, F. (2023). THE IMPORTANCE OF DIGITAL TECHNOLOGY IN TEACHING HISTORY. Modern Science and Research, 2(10), 719–723. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/24678

Ilniyoz o’g’li, S. F. (2023). XIX ASRDA XONLIKLARNING O ‘ZARO SAVDO MUNOSABATLARI. JOURNAL OF SCIENCE, RESEARCH AND TEACHING, 2 (8), 111–114.

Ilniyoz o'g'li, S. F. (2023). ETNOGRAFIK TADQIQOTLARDA QORAQALPOQ XALQINING YORITILISHI.

Xayrullayev U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147–154. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60142

Xayrullayev U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147–154. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60142

Xayrullayev U., Sayfutdinov , F., & Rahmonova , S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147–154. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60142

Muxamedovna, G. M. (2024). PARANJI TARIXI, YOXUD O'RTA ASR AYOLLARINING KIYIMI HAQIDA.

Gadayeva, M., & Sabriddinova, G. (2025). JADIDLAR FAOLIYATIDA XOTIN-QIZLARNING ORNI. Modern Science and Research, 4(3), 648-655.

Gadayeva, M. (2025). CHOLPONNING SHERLARIDA ERK, OZODLIK VA OZLIK MASALALARI. Modern Science and Research, 4(3), 549-563.

Gadayeva, M. (2025). ABDULHAMID CHOLPONNING JADIDCHILIK HARAKATIDAGI ORNI. Modern Science and Research, 4(2), 1013-1019.

.Gadayeva, M. (2025). TURKISTONLIK GENERAL AYOL, MILLAT ONASI-QURBONJON DODXOHNING MARD, JASUR VA VATANPARVARLIGI HAQIDA. Modern Science and Research, 4(1), 344-352.

Gadayeva, M. (2024). MARKAZIY OSIYODA JADID AYOLLARI TARIXI. Modern Science and Research, 3(12), 652-658.

Muxamedovna, G. M. (2024). Millatimiz Faxri-Buxoro Ma’rifatparvari. Miasto Przyszłości, 52, 557-562.

Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI. TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(5), 97-102.

Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The “Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture. SPAST Reports, 1(7).

Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH AHAMIYATI. Научный Фокус, 1(5), 178-180.

Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI. Научный Фокус, 1(5), 175-177.

Gulyamov, A. A. (2024). JАMIYАTIMIZNING IJTIMОIY-IQTISОDIY, MА’NАVIY-MАDАNIY SОHАLАRIDА ОILАNING RОLI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 36(2), 149-153.

Azizovich, G. A. (2024). Trade Relations of Population in Bukhara Emirate, Shariah Rules and Regulations in Commercial Affairs, Partnership Relations. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 189-194.

Azizovich, G. A. (2024). Family-Marriage and Inheritance Relations of the Population in the Bukhara Emirate. Miasto Przyszłości, 53, 964-969.

Gulyamov, A. (2024). BUXORO MUZEYNING TASHKIL TOPISHI TARIXI. Modern Science and Research, 3(12), 659-667.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1), 248-256.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA ABDULAZIZXON MADRASASINING QURILISHI VA UNING TARIXIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.

Gulyamov, A., & Ashurov, D. (2025). CHANGES IN THE LIFE OF THE WORLD'S COUNTRIES AFTER WORLD WAR II. Journal of universal science research, 3(1 (Special issue)), 333-341.

Gulyamov, A. (2025). MANG ‘ITLAR SULOLASI DAVRIDA DAVLAT BOSHQARUVI, TUZUMI VA ICHKI SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(1), 790-798.

Gulyamov, A., & Xamidova, R. (2025). ABU RAYHON BERUNIY BUYUK QOMUSIY OLIM. Modern Science and Research, 4(2), 758-766.

Yunusovich, H. M. (2024). Experiences Related to the Fine Fiber Cotton of Uzbekistan during the Years of Soviet Authority. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(9), 129-132.

Haqqulov, M. Y. O. G. L. (2022). Markaziy Osiyoda ilk diplomatik munosabatlar tarixi. Science and Education, 3(10), 385-389.

Yunusovich, H. M. (2024). The Formation, Development and Role of the High Seljuk Empire Founded by the Turkic Peoples in the Islamic World. Miasto Przyszłości, 53, 956-959.

Haqqulov, M. (2024). O ‘RTA OSIYO XALQLARINING OZODLIK ORZUSI BO ‘LGAN “TURKISTON MUXTORIYATI”. Modern Science and Research, 3(12), 609-613.

Haqqulov, M. (2024). TURKISTON OZODLIGINING JARCHILARI. Medicine, pedagogy and technology: theory and practice, 2(11), 154-159.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). BUXORO OCHILGAN MUZEYLARNING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1), 248-256.

Gulyamov, A., Srojeva, G., & Haqqulov, M. (2025). O ‘RTA OSIYO OLIMLARINING KARTOGRAFIK MEROSI. Modern Science and Research, 4(1), 221-227.

Srojeva, G., Gulyamov, A., & Haqqulov, M. (2025). XVII ASRDA BUXORODA ABDULAZIZXON MADRASASINING QURILISHI VA UNING TARIXIY AHAMIYATI. Modern Science and Research, 4(1), 471-478.

Haqqulov, M. (2025). USMONIYLAR IMPERIYASINING TASHKIL TOPISH TARIXI. Modern Science and Research, 4(1), 663-672.

Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani. Modern Science and Research, 3(2), 87-93.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara. Modern Science and Research, 3(2), 1004-1011.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics. Modern Science and Research, 3(2), 500-507.

Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology. Modern Science and Research, 3(1), 504-510.

Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 655-659.

Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of Tajiks In The Works Of MS Andreyev. International Journal Of History And Political Sciences, 3(12), 42-47.

Нийозова Гулчехра Шерматовна, & Каримов Сухроб Юсупович. (2025). КУСАМ ИБН АББАС И ИСЛАМИЗАЦИЯ СРЕДНЕЙ АЗИИ. https://doi.org/10.5281/zenodo.14736948

Ярашова, М. . (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ. Modern Science and Research, 3(10), 362–368. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ УСУЛЛАРИ. Modern Science and Research, 3(11), 782–787. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari. Miasto Przyszłości, 52, 622–625. Retrieved from https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 3(12), 621–632. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ. Modern Science and Research, 4(1), 160–168. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

Most read articles by the same author(s)

Feruz Sayfutdinov , MANG’IT AMIRLARI DAVRIDA BUXORO AMIRLIGI ME’MORCHILIK SOHASI RIVOJI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 10 (2024): Modern science and research international scientific journal

Umidjon Xayrullayev , Feruz Sayfutdinov , Sanoat Rahmonova , SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 1 (2025): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov, 1918-1920 YILLAR XALQARO MUNOSABATLAR TARIXIDA VERSAL – VASHINGTON KANFRENSIYALARINING AHAMIYATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov, ILLUMINATION OF KARAKALPAK PEOPLE IN ETHNOGRAPHIC STUDIES , Modern Science and Research: Vol. 2 No. 12 (2023): Modern science and research

Sanoat Rahmonova , Umidjon Xayrullayev , Feruz Sayfutdinov, “ОММАВИЙ МАДАНИЯТ”НИНГ МОҲИЯТИ, ТАРИХИЙ ИЛДИЗИ, ХАРАКТЕРИ ВА РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 1 (2025): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov, THE IMPORTANCE OF DIGITAL TECHNOLOGY IN TEACHING HISTORY , Modern Science and Research: Vol. 2 No. 10 (2023): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov, BUKHARA ARCHITECTURE: HISTORICAL HERITAGE AND ITS SIGNIFICANCE , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov, HISTORIOGRAPHY OF INFORMATION ABOUT THE POPULATION OF THE ZARAFSHAN OASIS. (20TH CENTURY) , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov, BUXORO ME'MORCHILIGI: TARIXIY MEROS VA UNING AHAMIYATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Feruz Sayfutdinov , ETHNIC COMPOSITION OF THE ZARAFSHAN OASIS (2ND HALF OF THE 20TH CENTURY) , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 1 (2024): Modern science and research

1 2 3 > >>