Jild 46 № 1.2 (2025)
Maqolalar
ИЗУЧЕНИЕ И ВЫЯВЛЕНИЕ МЕХАНИЗМОВ УСТОЙЧИВОСТИ ПШЕНИЦЫ К СОЛЕВОМУ СТРЕССУ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ
Аннотация: в статье приведены данные о географическом положении
Бухарской области, процессах устойчивости пшеницы к солевому стрессу,
выживаемости растений на засоленных почвах региона.
THE ROLE OF HYPERHOMOCYSTEINEMIA IN THE DEVELOPMENT OF COGNITIVE IMPAIRMENT IN CHRONIC CEREBRAL ISCHEMIA
Summary
Increased levels of C-reactive protein (CRP) and hypercomocysteinemia are
considered as independent factors for the development of endothelial damage and
atherosclerosis. The sluggish inflammatory process that occurs in the endothelium is
usually not associated with infections. The accumulation of homocysteine leads to
loosening of the walls of the arteries, the appearance of local defects in the
endothelium. People with high homocysteine levels in this group have an increased
risk of Alzheimer's disease and cognitive impairment.
ЧЕТ ТИЛИДАН ЎЗЛАШТИРИЛГАН СЎЗЛАРНИНГ ОММАВИЙ АХБОРОТ ВОСИТАЛАРИДА ҚЎЛЛАНИЛИШИ: ЛЕКСИК ТАҲЛИЛ ВА ИЖТИМОИЙ ТАЪСИР
Аннотация
Мазкур мақолада ўзбек оммавий ахборот воситаларида чет тилидан
ўзлаштирилган сўзларнинг қўлланилиши лингвистик ва ижтимоий жиҳатдан
таҳлил этилган. Таҳлил натижаларига кўра, чет тили сўзлари кўпинча замонавий
технологиялар, интернет ва рақамли медиага оид ахборотда қўлланилмоқда. Бу
сўзларнинг меъёрдан ортиқ ишлатилиши миллий тилга таъсир этиши, лексик
мувозанатни бузиши мумкинлиги қайд этилган. Мақолада ушбу жараёнга
муносабат билдирилиб, тил маданияти ва медиа масъулияти муҳим экани
таъкидланган.
INSULT O‘TKAZGAN BEMORLARDA PARODONT TO‘QIMALARIDA KECHADIGAN O‘ZGARISHLAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada insultdan keyingi davrda parodont to‘qimalarida
sodir bo‘ladigan o‘zgarishlar, ularning sabablari va klinik belgilarining tahlili
keltirilgan. Neyrologik buzilishlar, gigiyena qoidalarining buzilishi, immunitet
pasayishi hamda qon aylanishidagi o‘zgarishlar parodontal kasalliklarning
rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Tadqiqotlar insultdan keyingi reabilitatsiyada og‘iz
bo‘shlig‘i salomatligi, ayniqsa parodont holatini nazorat qilish muhimligini ko‘rsatadi.
Ushbu maqolada ushbu o‘zgarishlarni aniqlash va ularning oldini olish bo‘yicha
tavsiyalar berilgan.
ARAB TILI HARFLARINING TALAFFUZINI SAMARALI O’QITISH METODIKASI
ANNOTATSIYA.
Ushbu maqolada arab tili harflarining to’g’ri talaffuzini o’rganish bo’yicha
samarali metodikalar tahlil qilinadi.Etibor ko’proq fonetik yondashuv,amaliy mashqlar
va zamonaviy texnologik vositalardan foydalanishga qaratilgan.Metodik yondashuvlar
orqali o’quvchilarda to’g’ri talaffuz qilish madaniyatini shakillantirish yo’llari ko’rib
chiqiladi.Ilmiy yondashuvlarga asoslangan takliflar bilan yakunlanadi.
QORAQALPOG‘ISTONDA JISMONIY TARBIYA VA SPORTNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI.
Annotatsiya: Bu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasida jismoniy tarbiya
va sport sohasining hozirgi holati, tashabbuslar, muammolar hamda kelajakdagi
istiqbolli yo'nalishlari tahlil qilinadi. Jismoniy madaniyatning aholi sog‘lig‘ini saqlash,
yosh avlod ruhiyatini shakllantirish hamda ijtimoiy rivojlanishga hissasi katta ekanligi
ko'rsatilgan. Shuningdek, olimlar, mutaxassislarning fikrlari asosida sport
infrastrukturasini modernizatsiya qilish, sport maktablarini rivojlantirish, xalqaro
hamkorlik kengaytirish kabi masalalar mufassal ko'rib chiqiladi.
YAPON TILI ZAMONLAR KATEGORIYASI
Annotasiya: Ushbu ilmiy maqola yapon tilidagi zamonlar kategoriyasini
lingvistik jihatdan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tilshunoslikda zamonlar kategoriyasi
fe’lning harakatning vaqtiga nisbatan o‘zgarishini ifodalaydi. Yapon tilida zamonlar
tizimi sodda bo‘lib, asosan hozirgi/o‘tgan zamon shakllari orqali ifodalanadi. Kelasi
zamon esa alohida grammatik vositalar bilan emas, balki kontekst asosida tushuniladi.
Ushbu maqolada zamonlar kategoriyasining grammatik qurilishi, ularning qo‘llanishi,
o‘ziga xos jihatlari va boshqa tillar bilan taqqoslanishi haqida to‘liq tahlil keltirilgan.
"ФИТОНИМЫ И ИХ ТОЛКОВАНИЕ В РАЗНЫХ СЛОВАРЯХ НА ПРИМЕРЕ РУССКИХ И УЗБЕКСКИХ ТОЛКОВЫХ СЛОВАРЕЙ"
АННОТАЦИЯ
Статья посвящена анализу толкования фитонимов в русских и узбекских
толковых словарях. Целью исследования является выявление как универсальных
так и национально-специфических особенностей представления фитонимов в
лексикографической традиции двух языков .Материалом послужили
авторитетные словари русского и узбекского языков а также типичные
фитонимы значимые для обеих культур. В ходе исследования были применены
семантический сопоставительный и культурно-этнолингвистический анализы.
Результаты показали что в русских словарях фитонимы чаще сопровождаются
культурными ассоциациями а в узбекских акцентируется утилитарная роль
растения. Выявленные различия свидетельствуют о специфике национальных
лексикографических традиций.
IQTISODIYOTNI MODERNIZATSIYA QILISH SHAROITIDA QURILISH VA XARAJATLARINI HISOBI VA TAKOMILLASHTIRISH.
Annotatsiya. Ushbu maqolada, iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sharoitida
qurilish va xarajatlarini hisobi va takomillashtirish ilmiy jihatdan o’rganilgan.
Shuningdek maqolada, qurilish va investitsion loyihalarning iqtisodiy jihatdan
samarali tashkil etilishi va moliyaviy xarajatlarning puxta rejalashtirilishi kabi
maummolar tahlil qilingan.
REKREATSION TURIZMDA MAVSUMIY INQIROZLARNI BARTARAF ETISHNING MARKETING YONDASHUVLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada rekreatsion turizm sohasida kuzatiladigan
mavsumiy inqirozlarning mohiyati, ularning iqtisodiy va ijtimoiy oqibatlari,
shuningdek, bu muammolarni yengishda marketing yondashuvlarining roli yoritiladi.
Mavsumiy talabning pasayishi turistik hududlar uchun jiddiy muammo hisoblanadi va
bu holat turizm xizmatlari rentabelligini pasaytiradi. Shu nuqtayi nazardan maqolada
mavsumiylikning asosiy sabablarini aniqlash, iste’molchilarning xatti-harakatlarini
tahlil qilish, va bu holatni bartaraf etishga qaratilgan strategik marketing choralari –
narx siyosati, xizmatlarni diversifikatsiyalash, reklama kampaniyalari va sodiqlik
dasturlari kabilarning samaradorligi tahlil etiladi.
СУД ТИББИЙ АМАЛИЁТИДА ЧЎКИШНИНГ УЧРАШИ ВА СТАТИСТИК ТАҲЛИЛИ
Аннотатция
СУВГА ЧЎКИШ — бахтсиз ҳодиса. Бунда нафас йўллари суюклик
(одатда, сув) ёки суюқ массалар (балчиқ, лой) билан тўлиши натижасида нафас
ва юрак фаолияти қаттиқ бузилади.Сувга чўкиш, одатда, катта сув ҳавзаларида
чўмилганда ёки бирор сабабга кўра содир бўлади. Яхши сузадиган одам ҳам
(сувда чўмилиш қоидаларига риоя қилмаса ва эҳтиёт чораларини кўрмаса) чўкиб
кетиши мумкин.Узоқ масофага сузиб чарчаш, шунингдек, калла ташлаганда
шикастланиш (бошнинг тошга ёки бирор қаттиқ нарсага урилиб кетиши) сувга
чўкишга сабаб бўлади.Калла ташлаган одам (калла ташлаш техникасини
билмаса) сув юзасига урилиб кетиши туфайли бўйин, кўз, биқин соҳасига зарб
етказади, бу эса ҳушдан кетишга олиб келади. Бошнинг ҳавза тубига
урилиши бўйин умуртқаларининг синиб кетиши хавфини туғдиради.Мастлик
ҳам сувга чўкишга сабаб бўлиши мумкин, маст одам ўзини идора қилолмай,
чўмилиш қоидасини бузади.Бундан ташқари, у совуқни ёмон сезганлиги учун
совқотиб, ҳушдан кетиши мумкин.Офтобда қизиб туриб, бирдан сувга тушиш
натижасида ҳарорат кескин ўзгарганда, меъда овқатга тўлиб кетиб, овқат ҳазм
бўлиши тезлашганда, сувга бирдан тушиб қўрққанда ҳам кишининг ҳушдан
кетиши кузатилади.
TRIGONELLA - FOENUM-GRAECUM BOTANIK TAVSIFI, BIOAKTIV BIRIKMALARI VA FENOLOGIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada Trigonella foenum-graecum dorivor
o‘simligining botanik tavsifi, bioaktiv birikmalari, fenologik rivojlanish xususiyatlari
va turli xil ozuqa muhitlarida o`sish sharoitlari o‘rganish, natijalari keltilgan. Tibbiyot
tarmoqlari uchun kelajakda tabiiy dori vositalari tayyorlashda muhim xomashyo
manbasi bo`lib xizmat qiladi. To‘g‘ri ekish va sug‘orish muddatlarini aniqlash. O‘z
vaqtida o‘g‘itlash va kasalliklardan himoya qilish. Hosil yig‘im-terimi uchun
optimal vaqtni belgilash uchum muhim.
YOSHLARNI KURASH MILLIY SPORT TURI BILAN SHUG‘ULLANISHGA OMMAVIY JALB ETISH
Annotatsiya
Ushbu maqolada mamlakatimizda yoshlarni jismoniy tarbiya va kurash milliy
sportiga jalb etish hamda kurash milliy sportini tanlashdagi yosh toyfalari belgilash,
mushak va paylarning jarohatlanishini oldini olish, jismoniy yuklamalarni tanlashda
kurashchilar yoshi, jinsi va salomatligi darajasiga muvofiq yondoshish jismoniy
yuklamalarni rejalashtirishning asosiy mezoni haqida keng ta’rif berilib o‘tilgan.
THE ROLE OF GAME-BASED TECHNOLOGIES IN DEVELOPING BASIC ENGLISH LANGUAGE COMPETENCIES
Game-based technologies have emerged as transformative tools in the domain
of language education, particularly in enhancing basic English language competencies.
This article explores the significance of incorporating game-based learning approaches
into English language teaching, emphasizing their impact on motivation, engagement,
and skill acquisition. By leveraging interactive and immersive environments, educators
can create dynamic learning experiences that cater to diverse learning styles and
linguistic backgrounds. The findings underscore the necessity of integrating these
technologies into curricula to foster language proficiency and critical thinking among
learners.
МАХСУС ФАНЛАРИДА ЗАМОНАВИЙ ИШЛАБ ЧИҚАРИШДАГИ СТАНДАРТЛАР ҲАҚИДА ТУШУНЧА БЕРИШНИНГ АҲАМИЯТИ ТЎҒРИСИДА.
Аннотация. Ушбу мақолада политехникум тизимидаги махсус фанларни
ўқитишда замонавий ишлаб чиқаришдаги “5-S” стандартини ўқувчиларга
ўргатиш зарурлиги ва шартлари тўғрисида сўз юритилади.
TURLI FORMAT VA SHAKLLARDA TAQDIM ETILADIGAN DASTURLAR: TIZIMLI DASTURLASHDA DASTUR INTERFEYSLARI VA ARXITEKTURA
Anotatsiya
Ushbu maqolada tizimli dasturlashda dasturlarning turli format va shakllarda
taqdim etilishi hamda dastur interfeyslari va arxitekturasi muhokama qilinadi. Konsol
dasturlari, grafik interfeysli dasturlar, xizmat dasturlari va kutubxonalar kabi asosiy
dastur turlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ularning tizim bilan o‘zaro aloqasi, ishlash
prinsiplari va dastur arxitekturasi tushuntiriladi. Maqolada tizimli dasturlash tillari va
texnologiyalari yordamida turli formatdagi dasturlarni yaratish usullari ham yoritiladi.
Mazkur ish dastur formatlari va interfeyslarining ahamiyatini tushunishga, tizimli
dasturlash sohasida samarali dasturlar yaratishga ko‘maklashadi.
SUG‘URTA KOMPANIYASI MIJOZLARINI BOSHQARISH TIZIMI: SQL ASOSIDA AMALIY YONDASHUV
Annotatsiya
Ushbu maqolada sug‘urta kompaniyasining mijozlarini boshqarish tizimi uchun
ma’lumotlar bazasi loyihasi ishlab chiqildi. Maqolada SQL asosida jadvallar yaratish,
ma’lumotlarni kiritish va tahlil qilish bo‘yicha amaliy misollar keltirilgan. Taklif
etilgan yechim sug‘urta kompaniyalarining mijozlar, polislar, to‘lovlar va da’volarni
samarali boshqarishida qo‘l keladi.
KICHIK HAJMLI IOT QURILMALARDA MIKRO-YADROLI (MICROKERNEL) TIZIMLARNI RUSTDA YOZISH TAJRIBASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada resurslari cheklangan kichik hajmli IoT
qurilmalar uchun mos bo‘lgan mikro-yadroli (microkernel) operatsion tizimlarni ishlab
chiqishning nazariy va amaliy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Xususan, Rust dasturlash
tilining xotira xavfsizligi, samaradorligi va modullikka asoslangan yondashuvi
microkernel arxitekturasiga qanday uyg‘unlashishi tahlil qilinadi. Tock OS va Redox
OS kabi Rustda yozilgan tizimlar misolida tajriba asosida yondashuvlar o‘rganiladi.
Maqola IoT qurilmalar uchun ishonchli, xavfsiz va energiya tejamkor operatsion
tizimlar yaratishda yangi imkoniyatlarni ochib beradi.
PROFILAKTIKA INSPEKTORLARINING XAVFLI GURUHDAGI SHAXSLAR BILAN ISHLASH FAOLIYATI MAVZUSIDA
Profilaktika inspektorining xavfli guruhdagi shaxslar bilan ishlash faoliyati
muhim va murakkab vazifalardan biridir. Ushbu faoliyatning asosiy maqsadi jamoat
xavfsizligini ta'minlash, jinoyatchilikni oldini olish va insonlarning hayoti va sog'lig'ini
muhofaza qilishdir.
РОЛЬ РУССКОГО ЯЗЫКА В УЗБЕКИСТАНЕ В ПЕРИОДЫ НЕЗАВИСИМОСТИ
Anotatsiya: Ushbu maqolada rus tilini dunyo bo‘yicha mavqeining oshib
borayotgan bir davirda O‘zbekiston Mustaqillik davrda rus tilida o‘qitilishining
sabablari hamda ushbu tilning mustaqillikdan so‘ng ta’limning barcha bosqichlarda
o‘qitilishi kuchayishiga prezident qarorlarining ta’siri. Chet tili o‘qitishda yangi
metodlardan,ta’lim reytingi yuqori davlat tajribalaridan foydalanish o‘rganib
chiqilgan.
TITLE: ESG-BASED MANAGEMENT MODEL FOR SUSTAINABLE TRANSFORMATION OF INDUSTRIAL ECOSYSTEMS: CASE OF BUKHARA OIL REFINERY (UZBEKISTAN)
Annotation: This article presents an original model of ESG-based
(Environmental, Social, and Governance) management adapted for industrial
ecosystems in transitional economies. Using the Bukhara Oil Refinery as a case study,
the paper outlines the methodology, architecture, digital integration, and the results of
a pilot implementation. The model combines international standards (GRI, ISO,
TCFD), a step-by-step 4D transformation framework, project management tools
(PMBOK, Agile), and digital analytics (Power BI, SAP). Preliminary results
demonstrate the model’s economic, environmental, and institutional efficiency and its
readiness for scaling across the national industry.
KORXONANING IQTISODIY XAVFSIZLIGIGA TA’SIR QILUVCHI ICHKI TAHDIDLAR: MOLIYAVIY NOTO'G'RI BOSHQARUV, SAMARASIZ OPERATSIYALAR VA INNOVATSION XAVFLAR
Annotatsiya
Ushbu maqolada korxonaning iqtisodiy xavfsizligiga ta’sir etuvchi ichki
tahdidlar va ularning tarkibiy tuzilmalari hamda iqtisodiy xavfsizlik ko’rsatkichlari
tavsiflangan. Darhaqiqat, bugungi iqtisodiy jadal rivojlanish sharoitida bunday xavflar
va tahdidlarni chuqur tahlil qilib, o'rganilmasa, korxanalarning kelgusidagi
faoliyatlarida bir qator hal qilib bo'lmas muammolari yuzaga kelish ehtimoli yuqori
sanaladi. Bunday holatlarga olib keluvchi vaziyatlarga bee’tiborlik oqibatida kelib
chiqishi mumkin bo'lgan omillarni o'z vaqtida to'g'irlash zarur hamda kerakli
choralarni va tadbirlarni kechiktirmasdan qo'llash maqsadga muvofiq hisoblanadi.
UYUSHIQ BOʻLAKLAR VA AJRATILGAN BOʻLAKLAR: GRAMMATIK BIRLIKLAR VA STILISTIK VAZIFALAR
Annotatsiya: Mazkur maqolada uyushiq bo‘laklar va ajratilgan bo‘laklarning
o‘zbek tilidagi gap tuzilishidagi o‘rni, grammatik shakllanish qonuniyatlari, sintaktik
va stilistik vazifalari keng yoritilgan. Shuningdek, ularning o‘zaro farqlari va
o‘xshashliklari tahlil qilinadi. Tilshunoslikning amaliy va nazariy jihatlari asosida
misollar bilan tahlil berilib, nutq madaniyati va ifoda aniqligini oshirishdagi roli
ko‘rsatiladi.
“JINOYAT HUQUQIDA O‘ZGALAR MULKINI TALON-TOROJ QILISH BILAN BOG‘LIQ JINOYATLAR SHAKLLARINING BAHOLANUVCHI MEZONLARI YURIDIK TАHLILI: TАLОN-TАRОJ QILISH JINОYАTLАRINING ОBYЕKTIV TОMОN BЕLGILАRI
Annotatsiya. Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining
164–169-moddalarida nazarda tutilgan o‘zgalar mol-mulkini talon-toroj qilish bilan
bog‘liq jinoyatlar tahlil qilinadi. Talon-toroj tushunchasining nazariy asoslari, uning
turlari – bosqinchilik, tovlamachilik, talonchilik, o‘zlashtirish yoki rastrata qilish,
firibgarlik va o‘g‘irlik – har birining obyektiv tomon belgilari yoritib berilgan.
Shuningdek, mulk egasi yoki boshqa shaxsga nisbatan qo‘llanilgan zo‘rlik, aldash va
tahdid elementlari jinoyat tarkibini shakllantirishdagi o‘rni izohlangan. Jinoyat kodeksi
normalari va yuridik adabiyotlar asosida jinoyat tarkibining aniqlanishida amaliy va
nazariy jihatlar yoritilgan.
PEDAGOGIK MAHORAT VA UNING ZAMONAVIY TA`LIMDA AHAMIYATI
Anotatsiya. Maqolada pedagogik mahorat tushunchasining mazmun-mohiyati,
uning zamonaviy ta’lim jarayonidagi o‘rni va roli keng yoritilgan. Shuningdek,
pedagogik mahoratni shakllantirishda o‘qituvchining kasbiy kompetensiyasi,
kommunikativ salohiyati, innovatsion faoliyatga tayyorligi, psixologik-pedagogik
bilim darajasi muhim omil sifatida tahlil etiladi. Maqolada pedagogik mahoratning
o‘quvchilarning ta’limga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish, individual yondashuvni
amalga oshirish, ijodiy fikrlashni shakllantirishga ta’siri xususida fikr yuritiladi.
Xulosa qismida esa o‘qituvchilarning pedagogik mahoratini oshirishga doir samarali
usullar va metodik yondashuvlar keltirilgan.
THE EMERGENCE OF STATES IN WORLD HISTORY
Abstract
This article analyzes in detail the historical development of the concept of the
state, the process of its emergence and the main factors that influenced its formation.
It is shown that the development of agriculture, social stratification, political
centralization, religious and military factors are of great importance in the early
formation of states. The process of the emergence of states is studied using the
examples of ancient Mesopotamian, Egyptian, Chinese and Indian civilizations. The
article also covers the role of the concept of the state in society, its stages of
development and its impact on the modern era.
ILK BOLALIK DAVRI
Annotatsiya: Ilk bolalik davrining psixologik xususiyatlarini bayon etish.
Vazifa: Ilk bolalik davrida fiziologik va jismoniy rivojlanish, harakat,
malakalari, kognitiv va nutqning rivojlanishi, bola tafakkurida egotsentirizraning
yuzaga kelishi piedmetli harakat faoliyatiarini rivojlanishi, nutqning o`sishi, aqliy
rivojlanish, predmetli faoliyat ilk bolalik davrida etakchi faoliyat sifatida, o‘z-o‘zini
amglash iisullarini bayon etish.
Annotation:To describe psychological characteristics of early childhood.
Tasks:To explain physiological and physical development during early
childhood, development of motor skills, cognitive and speech development, the
emergence of egocentrism in a child's thinking, development of object-related activity,
speech growth, mental development, object-related activity as the leading activity in
early childhood, and methods of self-awareness formation.
ISLOM TA’LIMOTIDA INSONPARVARLIK TAMOYILLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada islom taʼlimotida insonparvarlik tamoyillarining
o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Qurʼon oyatlari va hadislarga asoslanib, insonning
shaʼni, huquqlari, hurmati va ijtimoiy adolatga doir asosiy prinsiplar yoritiladi.
Shuningdek, islom huquqi doirasida insonparvarlik g‘oyalari qanday shakllangani va
bu tamoyillar bugungi kunda qanday qo‘llanilishi mumkinligi muhokama qilinadi.
Maqolada islomdagi rahm-shafqat, bag‘rikenglik, adolat, yordam va tinchlik kabi
qadriyatlar asosida, musulmon jamiyatlarida inson huquqlarini taʼminlashdagi
yondashuvlar o‘rganiladi.
TABIIY VA EKOLOGIK FOYDALI PASTILA MAHSULOTLARINI ISHLAB CHIQARISHNING AFZALLIKLARI.
Annotatsiya. Ushbu maqolada pastila mahsulotini ishlab chiqarish
texnologiyasi, xomashyo tanlash mezonlari, tayyorlash jarayonlari va quritish
sharoitlari o‘rganildi. Olma, qulupnay va olcha mevalari asosida tayyorlangan
pastilalarning nutrient tarkibi, inson salomatligi uchun foydali ta’siri va ularni saqlash
texnologiyalari tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari pastila mahsulotlarini oziq-ovqat
sanoatida va eksport yo‘nalishida muhim o‘rin tuta olishini ko‘rsatdi.
ЛЕКСИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ НАЗВАНИЙ АРХИТЕКТУРНЫХ ПАМЯТНИКОВ: СЕМАНТИЧЕСКИЙ И КУЛЬТУРНЫЙ АСПЕКТЫ
Аннотация: В статье рассматривается лексическое значение
наименований архитектурных памятников с позиций современной лингвистики.
Показано, что такие названия несут не только денотативную, но и
коннотативную нагрузку, отражая культурно-исторический контекст, функции и
символику архитектурных объектов. Проведен семантический анализ различных
типов наименований: описательных, антропонимических, топонимических и
символических. Подчеркивается роль названий в сохранении и передаче
культурной памяти.
К ХАРАКТЕРИСТИКЕ ТЕРМИНОЛОГИИ ПРИКЛАДНЫХ ЮРИДИЧЕСКИХ НАУК ИСПАНОЯЗЫЧНОЙ ЮРИСПРУДЕНЦИИ
- Аннотация: Посвящается изученню понятийного аспекта терминологии
юриспруденции Испании средних векоя и анализу специфики образования
юридически теуминоя я период станояления кастильского языка и специальных
сфер его употребления.
MAKTAB PSIXOLOGIYASIDA MUAMMOLI XATTI-HARAKATLARNI ANIQLASH VA KORREKSIYA QILISH
Ushbu maqolada maktab psixologiyasida uchraydigan muammoli xatti-
harakatlar, ularning kelib chiqish sabablari, shakllanish bosqichlari va o‘quvchilarning
psixologik rivojlanishiga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, muammoli xatti-
harakatlarni erta aniqlash usullari, diagnostika vositalari, psixologik-pedagogik
kuzatuvlar va suhbatlar orqali amalga oshiriladigan baholash yondashuvlari ko‘rib
chiqiladi. Maqolada bunday holatlarni tuzatish (korrektsiya) bo‘yicha amaliy
tavsiyalar, interaktiv metodlar, individual va guruhli psixokorrektsion mashg‘ulotlar
hamda ota-onalar bilan hamkorlikda ishlash mexanizmlari keltirilgan. Tadqiqot
maktab psixologlarining faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan amaliy ahamiyatga
egadir.
DISCOURSE BETWEEN TEACHER AND STUDENT: A LINGUISTIC AND PEDAGOGICAL PERSPECTIVE
The teacher-student discourse represents a central aspect of the educational
process, functioning as a vehicle for knowledge transmission, cognitive development,
and social interaction. This article explores the structural features, functions, and
pedagogical implications of teacher-student discourse within classroom contexts.
Drawing on both sociolinguistic and educational frameworks, the study analyzes
common discourse patterns, turn-taking strategies, and power dynamics. Furthermore,
it assesses how discourse styles affect student engagement, critical thinking, and
learning outcomes. The findings underline the importance of adopting dialogic
teaching methods that encourage active student participation and reflective dialogue.
EKTOPIK HOMILADORLIK XAVF OMILLARI VA KLINIK KECHISHI
ANNOTATSIYA
Ektopik homiladorlik reproduktiv salomatlik sohasida jiddiy muammo sifatida
qabul qilinadi. Bu holat nafaqat ayollarning reproduktiv tizimiga balki uning umumiy
salomatligiga ham salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Butun dunyo bo‘ylab barcha tabiiy
homiladorlikning 1-2 % ayollarda ektopik homiladorlik uchraydi. Ektopik
homiladorlikning tezligi har yili ortib borayotganligi sababli onani omon qolishini va
reproduktiv qobiliyatini saqlab qolish uchun xavf omillarini aniqlash va erta tashxis
qo‘yish talab etiladi. Shu sababli, ektopik homiladorlik xavf omillarini aniqlash va
klinik kechishini o‘rganish, reproduktiv salomatlikni yaxshilash va ektopik
homiladorlikni oldini olishda muxim ahamiyatga ega.
INTERAKTIV O‘QITISH USULLARI ORQALI INGLIZ TILINI O‘RGANISH DARAJASINI OSHIRISH
Annotatsiya: Global integratsiya jarayonining jadallashuvi natijasida ingliz
tilini puxta bilish bugungi kunda nafaqat ilmiy, balki kasbiy sohalarda ham zaruratga
aylangan. An’anaviy til o‘rgatish yondashuvlari – grammatik qoidalarni yodlash va
so‘z boyligini oshirishga urg‘u beruvchi metodlar – ko‘pincha kommunikativ
kompetensiyani rivojlantirishda yetarli samara bermaydi. Ushbu maqolada interaktiv
o‘qitish usullarining ingliz tilini o‘rgatishdagi o‘rni va ta’siri chuqur tahlil qilinadi.
Unda rol o‘yinlari, "brainstorming" (fikrlar bo‘roni), keys-stadiyalar (amaliy
vaziyatlar tahlili) hamda multimedia loyihalari kabi strategiyalar orqali talabalarni
faol ishtirokga jalb qilish muhimligi ko‘rsatib o‘tiladi. Bunday yondashuvlar nafaqat
nutq erkinligi va aniqligini oshiradi, balki tanqidiy fikrlash, jamoaviy ishlash va
madaniy xabardorlikni ham rivojlantiradi.
NELSON'S SYNDROME: PATHOPHYSIOLOGY, DIAGNOSIS, AND MANAGEMENT STRATEGIES
Abstract: Nelson’s Syndrome (NS) is a rare but serious complication arising
after bilateral adrenalectomy (BA) in patients with Cushing’s disease. The progressive
enlargement of a pituitary adenoma and excessive secretion of adrenocorticotropic
hormone (ACTH), which can lead to hyperpigmentation, visual disturbances, and
potentially life-threatening complications characterize this condition. Despite advances
in endocrine surgery and pituitary imaging, NS remains a diagnostic and therapeutic
challenge. This article reviews the current understanding of the pathophysiology of NS,
presents clinical findings from recent studies, evaluates diagnostic criteria, and
discusses treatment options including surgery, radiotherapy, and medical therapy. The
study also proposes recommendations for early detection and prevention strategies to
minimize the development of NS post-adrenalectomy.
ИҚТИСОДИЙ СУДЛАРДА СУҒУРТАГА ОИД ИШЛАРНИ КЎРИШНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ.
Суғурта ижтимоий-иқтисодий муносабатларнинг қадимий
кўринишларидан биридир. Жамият ўртасидаги муносабатлар ривожлана
боргани сайин суғурта муносабатлари ҳам ривожланиб, ҳуқуқий тус олиб
бораверди.
Суғурта фуқаро ёки юридик шахс суғурта ташкилоти билан тузадиган
мулкий ёки шахсий суғурта шартномалари асосида амалга оширилади. Кўриниб
тургандек, суғуртавий муносабатлар шартнома кўринишида тартибга солинади
ҳамда суғуртавий муносабатлар асосан икки турдаги суғурта муносабатларини
тартибга солади. Булар мулкий ва шахсий суғурта муносабатларидир.