Jild 46 № 1.2 (2025)

Jild 46 № 1.2 (2025)
Nashr qilingan: 09-06-2025

Maqolalar

199-201 23 11

ИЗУЧЕНИЕ И ВЫЯВЛЕНИЕ МЕХАНИЗМОВ УСТОЙЧИВОСТИ ПШЕНИЦЫ К СОЛЕВОМУ СТРЕССУ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ

Тешаева Дилфуза Рахим кызы, Саидова Ситора, Сайфиев Тохир

Аннотация:  в  статье  приведены  данные  о  географическом  положении 
Бухарской  области,  процессах  устойчивости  пшеницы  к  солевому  стрессу, 
выживаемости растений на засоленных почвах региона.  

239-244 25 11

THE ROLE OF HYPERHOMOCYSTEINEMIA IN THE DEVELOPMENT OF COGNITIVE IMPAIRMENT IN CHRONIC CEREBRAL ISCHEMIA

Xatamova Sarvinoz Muyitdinovna

Summary 
Increased  levels  of  C-reactive  protein  (CRP)  and  hypercomocysteinemia  are 
considered  as  independent  factors  for  the  development  of  endothelial  damage  and 
atherosclerosis. The sluggish inflammatory process that occurs in the endothelium is 
usually  not  associated  with  infections.  The  accumulation  of  homocysteine  leads  to 
loosening  of  the  walls  of  the  arteries,  the  appearance  of  local  defects  in  the 
endothelium. People with high homocysteine levels in this group have an increased 
risk of Alzheimer's disease and cognitive impairment.  

234-238 22 7

ЧЕТ ТИЛИДАН ЎЗЛАШТИРИЛГАН СЎЗЛАРНИНГ ОММАВИЙ АХБОРОТ ВОСИТАЛАРИДА ҚЎЛЛАНИЛИШИ: ЛЕКСИК ТАҲЛИЛ ВА ИЖТИМОИЙ ТАЪСИР

Мейлиева Мохидил Одил кизи

 
Аннотация  
Мазкур  мақолада  ўзбек  оммавий  ахборот  воситаларида  чет  тилидан 
ўзлаштирилган  сўзларнинг  қўлланилиши  лингвистик  ва  ижтимоий  жиҳатдан 
таҳлил этилган. Таҳлил натижаларига кўра, чет тили сўзлари кўпинча замонавий 
технологиялар, интернет ва рақамли медиага оид ахборотда қўлланилмоқда. Бу 
сўзларнинг  меъёрдан  ортиқ  ишлатилиши  миллий  тилга  таъсир  этиши,  лексик 
мувозанатни  бузиши  мумкинлиги  қайд  этилган.  Мақолада  ушбу  жараёнга 
муносабат  билдирилиб,  тил  маданияти  ва  медиа  масъулияти  муҳим  экани 
таъкидланган. 

231-233 20 8

INSULT O‘TKAZGAN BEMORLARDA PARODONT TO‘QIMALARIDA KECHADIGAN O‘ZGARISHLAR

Atajonov Hasanboy Odilbek o‘g‘li

Annotatsiya. Ushbu maqolada insultdan keyingi davrda parodont to‘qimalarida 
sodir  bo‘ladigan  o‘zgarishlar,  ularning  sabablari  va  klinik  belgilarining  tahlili 
keltirilgan.  Neyrologik  buzilishlar,  gigiyena  qoidalarining  buzilishi,  immunitet 
pasayishi  hamda  qon  aylanishidagi  o‘zgarishlar  parodontal  kasalliklarning 
rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Tadqiqotlar insultdan keyingi reabilitatsiyada og‘iz 
bo‘shlig‘i salomatligi, ayniqsa parodont holatini nazorat qilish muhimligini ko‘rsatadi. 
Ushbu  maqolada  ushbu  o‘zgarishlarni  aniqlash  va  ularning  oldini  olish  bo‘yicha 
tavsiyalar berilgan. 

228-230 16 5

ARAB TILI HARFLARINING TALAFFUZINI SAMARALI O’QITISH METODIKASI

ASRAFOVA SARVINOZ TO’LQIN QIZI

ANNOTATSIYA. 
Ushbu  maqolada  arab  tili  harflarining  to’g’ri  talaffuzini  o’rganish  bo’yicha 
samarali metodikalar tahlil qilinadi.Etibor ko’proq fonetik yondashuv,amaliy mashqlar 
va zamonaviy texnologik vositalardan foydalanishga qaratilgan.Metodik yondashuvlar 
orqali o’quvchilarda to’g’ri talaffuz qilish madaniyatini shakillantirish yo’llari ko’rib 
chiqiladi.Ilmiy yondashuvlarga asoslangan takliflar bilan yakunlanadi.     

224-227 26 7

QORAQALPOG‘ISTONDA JISMONIY TARBIYA VA SPORTNI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI.

Ashikbayeva Albina Salauat qizi

Annotatsiya: Bu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasida jismoniy tarbiya 
va  sport  sohasining  hozirgi  holati,  tashabbuslar,  muammolar  hamda  kelajakdagi 
istiqbolli yo'nalishlari tahlil qilinadi. Jismoniy madaniyatning aholi sog‘lig‘ini saqlash, 
yosh avlod ruhiyatini shakllantirish hamda ijtimoiy rivojlanishga hissasi katta ekanligi 
ko'rsatilgan.  Shuningdek,  olimlar,  mutaxassislarning  fikrlari  asosida  sport 
infrastrukturasini  modernizatsiya  qilish,  sport  maktablarini  rivojlantirish,  xalqaro 
hamkorlik kengaytirish kabi masalalar mufassal ko'rib chiqiladi. 

219-223 21 8

YAPON TILI ZAMONLAR KATEGORIYASI

Djurayeva Rayhona

Annotasiya:    Ushbu  ilmiy  maqola  yapon  tilidagi  zamonlar  kategoriyasini 
lingvistik jihatdan o‘rganishga bag‘ishlangan. Tilshunoslikda zamonlar kategoriyasi 
fe’lning harakatning vaqtiga nisbatan o‘zgarishini ifodalaydi. Yapon tilida zamonlar 
tizimi sodda bo‘lib, asosan hozirgi/o‘tgan zamon shakllari orqali ifodalanadi. Kelasi 
zamon esa alohida grammatik vositalar bilan emas, balki kontekst asosida tushuniladi. 
Ushbu maqolada zamonlar kategoriyasining grammatik qurilishi, ularning qo‘llanishi, 
o‘ziga xos jihatlari va boshqa tillar bilan taqqoslanishi haqida to‘liq tahlil keltirilgan.  

213-218 46 10

"ФИТОНИМЫ И ИХ ТОЛКОВАНИЕ В РАЗНЫХ СЛОВАРЯХ НА ПРИМЕРЕ РУССКИХ И УЗБЕКСКИХ ТОЛКОВЫХ СЛОВАРЕЙ"

Якубова Гулчехра Зиятовна

 
АННОТАЦИЯ  
Статья посвящена анализу толкования фитонимов в русских и узбекских 
толковых словарях. Целью исследования является выявление как универсальных 
так  и  национально-специфических  особенностей  представления  фитонимов  в 
лексикографической  традиции  двух  языков  .Материалом  послужили 
авторитетные  словари  русского  и  узбекского  языков  а  также  типичные 
фитонимы значимые для обеих культур. В ходе исследования были применены 
семантический  сопоставительный  и  культурно-этнолингвистический  анализы. 
Результаты показали что в русских словарях фитонимы чаще сопровождаются 
культурными  ассоциациями  а  в  узбекских  акцентируется  утилитарная  роль 
растения.  Выявленные  различия  свидетельствуют  о  специфике  национальных 
лексикографических традиций. 

207-212 22 9

IQTISODIYOTNI MODERNIZATSIYA QILISH SHAROITIDA QURILISH VA XARAJATLARINI HISOBI VA TAKOMILLASHTIRISH.

Samatov Dilshod O’roqboy o’g’li

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada,  iqtisodiyotni  modernizatsiya qilish sharoitida 
qurilish  va  xarajatlarini  hisobi  va  takomillashtirish  ilmiy  jihatdan  o’rganilgan. 
Shuningdek  maqolada,  qurilish  va  investitsion  loyihalarning  iqtisodiy  jihatdan 
samarali  tashkil  etilishi  va  moliyaviy  xarajatlarning  puxta  rejalashtirilishi  kabi 
maummolar tahlil qilingan. 

202-206 26 7

REKREATSION TURIZMDA MAVSUMIY INQIROZLARNI BARTARAF ETISHNING MARKETING YONDASHUVLARI

Achilov Omon Aminovich

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  rekreatsion  turizm  sohasida  kuzatiladigan 
mavsumiy  inqirozlarning  mohiyati,  ularning  iqtisodiy  va  ijtimoiy  oqibatlari, 
shuningdek, bu muammolarni yengishda marketing yondashuvlarining roli yoritiladi. 
Mavsumiy talabning pasayishi turistik hududlar uchun jiddiy muammo hisoblanadi va 
bu holat turizm xizmatlari rentabelligini pasaytiradi. Shu nuqtayi nazardan maqolada 
mavsumiylikning  asosiy  sabablarini  aniqlash, iste’molchilarning  xatti-harakatlarini 
tahlil qilish, va bu holatni bartaraf etishga qaratilgan strategik marketing choralari – 
narx  siyosati,  xizmatlarni  diversifikatsiyalash,  reklama  kampaniyalari  va  sodiqlik 
dasturlari kabilarning samaradorligi tahlil etiladi. 

245-248 16 6

СУД ТИББИЙ АМАЛИЁТИДА ЧЎКИШНИНГ УЧРАШИ ВА СТАТИСТИК ТАҲЛИЛИ

Xатамова Сарвиноз Муйитдиновна

Аннотатция 
СУВГА  ЧЎКИШ — бахтсиз  ҳодиса.  Бунда нафас йўллари  суюклик 
(одатда, сув) ёки суюқ массалар (балчиқ, лой) билан тўлиши натижасида нафас 
ва юрак фаолияти қаттиқ бузилади.Сувга чўкиш, одатда, катта сув ҳавзаларида 
чўмилганда  ёки  бирор  сабабга кўра содир  бўлади.  Яхши  сузадиган одам ҳам 
(сувда чўмилиш қоидаларига риоя қилмаса ва эҳтиёт чораларини кўрмаса) чўкиб 
кетиши  мумкин.Узоқ  масофага  сузиб  чарчаш,  шунингдек, калла ташлаганда 
шикастланиш (бошнинг тошга ёки бирор қаттиқ нарсага урилиб кетиши) сувга 
чўкишга  сабаб  бўлади.Калла  ташлаган  одам  (калла  ташлаш  техникасини 
билмаса) сув юзасига урилиб кетиши туфайли бўйин, кўз, биқин соҳасига зарб 
етказади,  бу  эса  ҳушдан  кетишга  олиб  келади.  Бошнинг ҳавза тубига 
урилиши бўйин умуртқаларининг  синиб  кетиши  хавфини  туғдиради.Мастлик 
ҳам  сувга  чўкишга  сабаб  бўлиши  мумкин,  маст  одам  ўзини   идора қилолмай, 
чўмилиш қоидасини бузади.Бундан ташқари, у совуқни ёмон сезганлиги учун 
совқотиб, ҳушдан кетиши мумкин.Офтобда қизиб туриб, бирдан сувга тушиш 
натижасида ҳарорат кескин ўзгарганда, меъда овқатга тўлиб кетиб, овқат ҳазм 
бўлиши  тезлашганда,  сувга  бирдан  тушиб  қўрққанда  ҳам  кишининг  ҳушдан 
кетиши кузатилади. 

193-198 26 9

TRIGONELLA - FOENUM-GRAECUM BOTANIK TAVSIFI, BIOAKTIV BIRIKMALARI VA FENOLOGIK RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI

Shukurova Shoxina Tuyg’unovna

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  Trigonella  foenum-graecum  dorivor 
o‘simligining botanik tavsifi, bioaktiv birikmalari, fenologik rivojlanish xususiyatlari 
va  turli xil ozuqa muhitlarida o`sish sharoitlari o‘rganish,  natijalari keltilgan. Tibbiyot 
tarmoqlari  uchun  kelajakda  tabiiy  dori  vositalari  tayyorlashda  muhim  xomashyo 
manbasi bo`lib xizmat qiladi. To‘g‘ri ekish va sug‘orish muddatlarini aniqlash. O‘z 
vaqtida  o‘g‘itlash  va  kasalliklardan  himoya  qilish.  Hosil  yig‘im-terimi  uchun 
optimal vaqtni belgilash uchum muhim. 

187-192 26 7

YOSHLARNI KURASH MILLIY SPORT TURI BILAN SHUG‘ULLANISHGA OMMAVIY JALB ETISH

R.D. Urazov

Annotatsiya 
Ushbu maqolada mamlakatimizda yoshlarni jismoniy tarbiya va kurash milliy 
sportiga jalb etish hamda kurash milliy sportini tanlashdagi yosh toyfalari belgilash, 
mushak va paylarning jarohatlanishini oldini olish, jismoniy yuklamalarni tanlashda 
kurashchilar  yoshi,  jinsi  va  salomatligi  darajasiga  muvofiq  yondoshish  jismoniy 
yuklamalarni rejalashtirishning asosiy mezoni haqida keng ta’rif berilib o‘tilgan. 

184-186 22 14

THE ROLE OF GAME-BASED TECHNOLOGIES IN DEVELOPING BASIC ENGLISH LANGUAGE COMPETENCIES

Shamsuddinova Diyoraxon Yorqinbek qizi, Sayfulloyeva Nilufar Zexniddin qizi

Game-based technologies have emerged as transformative tools in the domain 
of language education, particularly in enhancing basic English language competencies. 
This article explores the significance of incorporating game-based learning approaches 
into English language teaching, emphasizing their impact on motivation, engagement, 
and skill acquisition. By leveraging interactive and immersive environments, educators 
can  create  dynamic  learning  experiences  that  cater  to  diverse  learning  styles  and 
linguistic  backgrounds.  The  findings  underscore  the  necessity  of  integrating  these 
technologies into curricula to foster language proficiency and critical thinking among 
learners. 

181-183 21 9

МАХСУС ФАНЛАРИДА ЗАМОНАВИЙ ИШЛАБ ЧИҚАРИШДАГИ СТАНДАРТЛАР ҲАҚИДА ТУШУНЧА БЕРИШНИНГ АҲАМИЯТИ ТЎҒРИСИДА.

Мингбоев Б.Т

Аннотация.  Ушбу мақолада политехникум тизимидаги махсус фанларни 
ўқитишда  замонавий  ишлаб  чиқаришдаги  “5-S”  стандартини    ўқувчиларга 
ўргатиш зарурлиги ва шартлари тўғрисида сўз юритилади. 

177-180 24 11

TURLI FORMAT VA SHAKLLARDA TAQDIM ETILADIGAN DASTURLAR: TIZIMLI DASTURLASHDA DASTUR INTERFEYSLARI VA ARXITEKTURA

Umarov Bekzod Azizovich, Abdullayev Abrorbek

Anotatsiya 
Ushbu maqolada tizimli dasturlashda dasturlarning turli format va shakllarda 
taqdim etilishi hamda dastur interfeyslari va arxitekturasi muhokama qilinadi. Konsol 
dasturlari, grafik interfeysli dasturlar, xizmat dasturlari va kutubxonalar kabi asosiy 
dastur turlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, ularning tizim bilan o‘zaro aloqasi, ishlash 
prinsiplari va dastur arxitekturasi tushuntiriladi. Maqolada tizimli dasturlash tillari va 
texnologiyalari yordamida turli formatdagi dasturlarni yaratish usullari ham yoritiladi. 
Mazkur  ish  dastur  formatlari  va  interfeyslarining  ahamiyatini  tushunishga,  tizimli 
dasturlash sohasida samarali dasturlar yaratishga ko‘maklashadi. 

172-176 22 7

SUG‘URTA KOMPANIYASI MIJOZLARINI BOSHQARISH TIZIMI: SQL ASOSIDA AMALIY YONDASHUV

Tojimamatov Israil Nurmamatovich, Xamidov Hojiakbar Abdurasilovich

Annotatsiya 
  Ushbu maqolada sug‘urta kompaniyasining mijozlarini boshqarish tizimi uchun 
ma’lumotlar bazasi loyihasi ishlab chiqildi. Maqolada SQL asosida jadvallar yaratish, 
ma’lumotlarni  kiritish  va  tahlil  qilish  bo‘yicha  amaliy  misollar  keltirilgan.  Taklif 
etilgan yechim sug‘urta kompaniyalarining mijozlar, polislar, to‘lovlar va da’volarni 
samarali boshqarishida qo‘l keladi. 

168-171 23 11

KICHIK HAJMLI IOT QURILMALARDA MIKRO-YADROLI (MICROKERNEL) TIZIMLARNI RUSTDA YOZISH TAJRIBASI

Umarov Bekzod Azizovich, Xamidov Hojiakbar

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  resurslari  cheklangan  kichik  hajmli  IoT 
qurilmalar uchun mos bo‘lgan mikro-yadroli (microkernel) operatsion tizimlarni ishlab 
chiqishning  nazariy  va  amaliy  jihatlari  ko‘rib  chiqiladi.  Xususan,  Rust  dasturlash 
tilining  xotira  xavfsizligi,  samaradorligi  va  modullikka  asoslangan  yondashuvi 
microkernel arxitekturasiga qanday uyg‘unlashishi tahlil qilinadi. Tock OS va Redox 
OS kabi Rustda yozilgan tizimlar misolida tajriba asosida yondashuvlar o‘rganiladi. 
Maqola  IoT  qurilmalar  uchun  ishonchli,  xavfsiz  va  energiya  tejamkor  operatsion 
tizimlar yaratishda yangi imkoniyatlarni ochib beradi. 

165-167 21 7

PROFILAKTIKA INSPEKTORLARINING XAVFLI GURUHDAGI SHAXSLAR BILAN ISHLASH FAOLIYATI MAVZUSIDA

Xaitov Feruz Zafar oʻgʻli

 
 Profilaktika  inspektorining  xavfli  guruhdagi  shaxslar  bilan  ishlash  faoliyati 
muhim va murakkab vazifalardan biridir. Ushbu faoliyatning asosiy maqsadi jamoat 
xavfsizligini ta'minlash, jinoyatchilikni oldini olish va insonlarning hayoti va sog'lig'ini 
muhofaza qilishdir. 

286-288 22 7

РОЛЬ РУССКОГО ЯЗЫКА В УЗБЕКИСТАНЕ В ПЕРИОДЫ НЕЗАВИСИМОСТИ

Алимова Гульнара Махсудовна

Anotatsiya:  Ushbu  maqolada  rus  tilini  dunyo  bo‘yicha  mavqeining  oshib 
borayotgan  bir  davirda  O‘zbekiston  Mustaqillik  davrda  rus  tilida  o‘qitilishining 
sabablari hamda ushbu tilning mustaqillikdan so‘ng ta’limning barcha bosqichlarda 
o‘qitilishi  kuchayishiga  prezident  qarorlarining  ta’siri.  Chet  tili  o‘qitishda  yangi 
metodlardan,ta’lim  reytingi  yuqori  davlat  tajribalaridan  foydalanish  o‘rganib 
chiqilgan. 

327-329 24 7

TITLE: ESG-BASED MANAGEMENT MODEL FOR SUSTAINABLE TRANSFORMATION OF INDUSTRIAL ECOSYSTEMS: CASE OF BUKHARA OIL REFINERY (UZBEKISTAN)

Fatkulina I.S.

Annotation:  This  article  presents  an  original  model  of  ESG-based 
(Environmental,  Social,  and  Governance)  management  adapted  for  industrial 
ecosystems in transitional economies. Using the Bukhara Oil Refinery as a case study, 
the paper outlines the methodology, architecture, digital integration, and the results of 
a  pilot  implementation.  The  model  combines  international  standards  (GRI,  ISO, 
TCFD),  a  step-by-step  4D  transformation  framework,  project  management  tools 
(PMBOK,  Agile),  and  digital  analytics  (Power  BI,  SAP).  Preliminary  results 
demonstrate the model’s economic, environmental, and institutional efficiency and its 
readiness for scaling across the national industry. 

318-326 42 14

KORXONANING IQTISODIY XAVFSIZLIGIGA TA’SIR QILUVCHI ICHKI TAHDIDLAR: MOLIYAVIY NOTO'G'RI BOSHQARUV, SAMARASIZ OPERATSIYALAR VA INNOVATSION XAVFLAR

Yusupov Shavkat Ergash oʻgʻli

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  korxonaning  iqtisodiy  xavfsizligiga  ta’sir  etuvchi  ichki 
tahdidlar va ularning  tarkibiy  tuzilmalari hamda  iqtisodiy  xavfsizlik ko’rsatkichlari 
tavsiflangan. Darhaqiqat, bugungi iqtisodiy jadal rivojlanish sharoitida bunday xavflar 
va  tahdidlarni  chuqur  tahlil  qilib,  o'rganilmasa,  korxanalarning  kelgusidagi 
faoliyatlarida bir qator hal qilib bo'lmas muammolari yuzaga kelish ehtimoli yuqori 
sanaladi.  Bunday  holatlarga  olib  keluvchi  vaziyatlarga  bee’tiborlik  oqibatida  kelib 
chiqishi  mumkin  bo'lgan  omillarni  o'z  vaqtida  to'g'irlash  zarur  hamda  kerakli 
choralarni va tadbirlarni kechiktirmasdan qo'llash maqsadga muvofiq hisoblanadi. 

314-317 32 11

UYUSHIQ BOʻLAKLAR VA AJRATILGAN BOʻLAKLAR: GRAMMATIK BIRLIKLAR VA STILISTIK VAZIFALAR

Abdumannopova Zumrad, Suvonqulova Zarina

 
Annotatsiya: Mazkur maqolada uyushiq bo‘laklar va ajratilgan bo‘laklarning 
o‘zbek tilidagi gap tuzilishidagi o‘rni, grammatik shakllanish qonuniyatlari, sintaktik 
va  stilistik  vazifalari  keng  yoritilgan.  Shuningdek,  ularning  o‘zaro  farqlari  va 
o‘xshashliklari  tahlil  qilinadi.  Tilshunoslikning  amaliy  va  nazariy  jihatlari  asosida 
misollar  bilan  tahlil  berilib,  nutq  madaniyati  va  ifoda  aniqligini  oshirishdagi  roli 
ko‘rsatiladi. 

306-313 199 16

“JINOYAT HUQUQIDA O‘ZGALAR MULKINI TALON-TOROJ QILISH BILAN BOG‘LIQ JINOYATLAR SHAKLLARINING BAHOLANUVCHI MEZONLARI YURIDIK TАHLILI: TАLОN-TАRОJ QILISH JINОYАTLАRINING ОBYЕKTIV TОMОN BЕLGILАRI

Sharipov Normurod Raim o‘g‘li

Annotatsiya. Ushbu  maqolada  O‘zbekiston  Respublikasi  Jinoyat  kodeksining 
164–169-moddalarida nazarda tutilgan o‘zgalar mol-mulkini talon-toroj qilish bilan 
bog‘liq jinoyatlar tahlil qilinadi. Talon-toroj tushunchasining nazariy asoslari, uning 
turlari – bosqinchilik,  tovlamachilik,  talonchilik,  o‘zlashtirish  yoki  rastrata  qilish, 
firibgarlik  va  o‘g‘irlik – har  birining  obyektiv  tomon  belgilari  yoritib  berilgan. 
Shuningdek, mulk egasi yoki boshqa shaxsga nisbatan qo‘llanilgan zo‘rlik, aldash va 
tahdid elementlari jinoyat tarkibini shakllantirishdagi o‘rni izohlangan. Jinoyat kodeksi 
normalari va yuridik adabiyotlar asosida jinoyat tarkibining aniqlanishida amaliy va 
nazariy jihatlar yoritilgan. 

302-305 27 14

PEDAGOGIK MAHORAT VA UNING ZAMONAVIY TA`LIMDA AHAMIYATI

Gulomova Komila Maxamatjanovna, Abdumavlyanova Maftuna Yuldosh qizi

Anotatsiya. Maqolada pedagogik mahorat tushunchasining mazmun-mohiyati, 
uning  zamonaviy  ta’lim  jarayonidagi  o‘rni  va  roli  keng  yoritilgan.  Shuningdek, 
pedagogik  mahoratni  shakllantirishda  o‘qituvchining  kasbiy  kompetensiyasi, 
kommunikativ  salohiyati,  innovatsion  faoliyatga  tayyorligi,  psixologik-pedagogik 
bilim  darajasi  muhim  omil  sifatida tahlil  etiladi.  Maqolada  pedagogik  mahoratning 
o‘quvchilarning  ta’limga  bo‘lgan  motivatsiyasini  oshirish,  individual  yondashuvni 
amalga  oshirish,  ijodiy  fikrlashni  shakllantirishga  ta’siri  xususida  fikr  yuritiladi. 
Xulosa qismida esa o‘qituvchilarning pedagogik mahoratini oshirishga doir samarali 
usullar va metodik yondashuvlar keltirilgan. 

298-301 21 10

THE EMERGENCE OF STATES IN WORLD HISTORY

Ikromova Marhabo Muzaffar kizi

Abstract 
  This article analyzes in detail the historical development of the concept of the 
state, the process of its emergence and the main factors that influenced its formation. 
It  is  shown  that  the  development  of  agriculture,  social  stratification,  political 
centralization,  religious  and  military  factors  are  of  great  importance  in  the  early 
formation  of  states.  The  process  of  the  emergence  of  states  is  studied  using  the 
examples of ancient Mesopotamian, Egyptian, Chinese and Indian civilizations. The 
article  also  covers  the  role  of  the  concept  of  the  state  in  society,  its  stages  of 
development and its impact on the modern era. 

294-297 22 11

ILK BOLALIK DAVRI

Muzaffarova Sevinch Anvarjonovna, Murodova Sabina Baxodirovna.

Annotatsiya: Ilk bolalik davrining psixologik xususiyatlarini bayon etish. 
Vazifa:  Ilk  bolalik  davrida  fiziologik  va  jismoniy  rivojlanish,  harakat, 
malakalari,  kognitiv  va  nutqning  rivojlanishi,  bola  tafakkurida  egotsentirizraning 
yuzaga  kelishi  piedmetli  harakat  faoliyatiarini  rivojlanishi,  nutqning  o`sishi,  aqliy 
rivojlanish, predmetli faoliyat ilk bolalik davrida etakchi faoliyat sifatida, o‘z-o‘zini 
amglash iisullarini bayon etish. 
Annotation:To describe psychological characteristics of early childhood. 
Tasks:To  explain  physiological  and  physical  development  during  early 
childhood,  development  of  motor  skills,  cognitive  and  speech  development,  the 
emergence of egocentrism in a child's thinking, development of object-related activity, 
speech growth, mental development, object-related activity as the leading activity in 
early childhood, and methods of self-awareness formation. 

289-293 19 8

ISLOM TA’LIMOTIDA INSONPARVARLIK TAMOYILLARI

Yuldasheva Dilfuza

Annotatsiya: Ushbu maqolada islom taʼlimotida insonparvarlik tamoyillarining 
o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Qurʼon oyatlari va hadislarga asoslanib, insonning 
shaʼni,  huquqlari,  hurmati  va  ijtimoiy  adolatga  doir  asosiy  prinsiplar  yoritiladi. 
Shuningdek, islom huquqi doirasida insonparvarlik g‘oyalari qanday shakllangani va 
bu  tamoyillar  bugungi  kunda  qanday  qo‘llanilishi  mumkinligi  muhokama  qilinadi. 
Maqolada  islomdagi  rahm-shafqat,  bag‘rikenglik,  adolat,  yordam  va  tinchlik  kabi 
qadriyatlar  asosida,  musulmon  jamiyatlarida  inson  huquqlarini  taʼminlashdagi 
yondashuvlar o‘rganiladi.  

330-334 21 9

TABIIY VA EKOLOGIK FOYDALI PASTILA MAHSULOTLARINI ISHLAB CHIQARISHNING AFZALLIKLARI.

O’. S. Yoqubov, M.A.Boltayev, G.Sh.Karimova

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  pastila  mahsulotini  ishlab  chiqarish 
texnologiyasi,  xomashyo  tanlash  mezonlari,  tayyorlash  jarayonlari  va  quritish 
sharoitlari  o‘rganildi.  Olma,  qulupnay  va  olcha  mevalari  asosida  tayyorlangan 
pastilalarning nutrient tarkibi, inson salomatligi uchun foydali ta’siri va ularni saqlash 
texnologiyalari  tahlil  qilindi.  Tadqiqot  natijalari  pastila  mahsulotlarini  oziq-ovqat 
sanoatida va eksport yo‘nalishida muhim o‘rin tuta olishini ko‘rsatdi. 

284-285 24 8

ЛЕКСИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ НАЗВАНИЙ АРХИТЕКТУРНЫХ ПАМЯТНИКОВ: СЕМАНТИЧЕСКИЙ И КУЛЬТУРНЫЙ АСПЕКТЫ

Рахмонов Муйдинжон Абдуллаевич

Аннотация:  В  статье  рассматривается  лексическое  значение 
наименований архитектурных памятников с позиций современной лингвистики. 
Показано,  что  такие  названия  несут  не  только  денотативную,  но  и 
коннотативную нагрузку, отражая культурно-исторический контекст, функции и 
символику архитектурных объектов. Проведен семантический анализ различных 
типов  наименований:  описательных,  антропонимических,  топонимических  и 
символических.  Подчеркивается  роль  названий  в  сохранении  и  передаче 
культурной памяти. 

277-283 18 8

К ХАРАКТЕРИСТИКЕ ТЕРМИНОЛОГИИ ПРИКЛАДНЫХ ЮРИДИЧЕСКИХ НАУК ИСПАНОЯЗЫЧНОЙ ЮРИСПРУДЕНЦИИ

Ахадова Сожида

  • Аннотация: Посвящается изученню понятийного аспекта  терминологии 
    юриспруденции  Испании  средних  векоя  и  анализу  специфики  образования 
    юридически теуминоя я период станояления кастильского языка и специальных 
    сфер его употребления. 

273-276 22 5

MAKTAB PSIXOLOGIYASIDA MUAMMOLI XATTI-HARAKATLARNI ANIQLASH VA KORREKSIYA QILISH

SOLIXODJAYEVA DILNOZA ANVAROVNA

  Ushbu  maqolada  maktab  psixologiyasida  uchraydigan  muammoli  xatti-
harakatlar, ularning kelib chiqish sabablari, shakllanish bosqichlari va o‘quvchilarning 
psixologik  rivojlanishiga  ta’siri  tahlil  qilingan.  Shuningdek,  muammoli  xatti-
harakatlarni  erta  aniqlash  usullari,  diagnostika  vositalari,  psixologik-pedagogik 
kuzatuvlar  va  suhbatlar  orqali  amalga  oshiriladigan  baholash  yondashuvlari  ko‘rib 
chiqiladi.  Maqolada  bunday  holatlarni  tuzatish  (korrektsiya)  bo‘yicha  amaliy 
tavsiyalar, interaktiv metodlar, individual va guruhli psixokorrektsion mashg‘ulotlar 
hamda  ota-onalar  bilan  hamkorlikda  ishlash  mexanizmlari  keltirilgan.  Tadqiqot 
maktab psixologlarining faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan amaliy ahamiyatga 
egadir. 

269-272 23 13

DISCOURSE BETWEEN TEACHER AND STUDENT: A LINGUISTIC AND PEDAGOGICAL PERSPECTIVE

Egamberdiyeva Iroda Abduraximovna, Sayfulloyeva Nilufar Zexniddin qizi

The  teacher-student  discourse  represents  a  central  aspect  of  the  educational 
process, functioning as a vehicle for knowledge transmission, cognitive development, 
and  social  interaction.  This  article  explores  the  structural  features,  functions,  and 
pedagogical  implications  of  teacher-student  discourse  within  classroom  contexts. 
Drawing  on  both  sociolinguistic  and  educational  frameworks,  the  study  analyzes 
common discourse patterns, turn-taking strategies, and power dynamics. Furthermore, 
it  assesses  how  discourse  styles  affect  student  engagement,  critical  thinking,  and 
learning  outcomes.  The  findings  underline  the  importance  of  adopting  dialogic 
teaching methods that encourage active student participation and reflective dialogue. 

261-268 19 8

EKTOPIK HOMILADORLIK XAVF OMILLARI VA KLINIK KECHISHI

Kayumova Dilrabo Talmasovna, Tinchlikova Saodat Shavkat qizi

ANNOTATSIYA 
Ektopik homiladorlik reproduktiv salomatlik sohasida jiddiy muammo sifatida 
qabul qilinadi. Bu holat nafaqat ayollarning reproduktiv tizimiga balki uning umumiy 
salomatligiga ham salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Butun dunyo bo‘ylab barcha tabiiy 
homiladorlikning  1-2  %  ayollarda  ektopik  homiladorlik  uchraydi.  Ektopik 
homiladorlikning tezligi har yili ortib borayotganligi sababli onani omon qolishini va 
reproduktiv qobiliyatini saqlab qolish uchun xavf omillarini aniqlash va erta tashxis 
qo‘yish talab  etiladi.  Shu  sababli, ektopik  homiladorlik xavf omillarini  aniqlash va 
klinik  kechishini  o‘rganish,  reproduktiv  salomatlikni  yaxshilash  va  ektopik 
homiladorlikni oldini olishda muxim ahamiyatga ega.  

256-260 27 12

INTERAKTIV O‘QITISH USULLARI ORQALI INGLIZ TILINI O‘RGANISH DARAJASINI OSHIRISH

Djabbarova Sitora

Annotatsiya:  Global  integratsiya  jarayonining  jadallashuvi  natijasida  ingliz 
tilini puxta bilish bugungi kunda nafaqat ilmiy, balki kasbiy sohalarda ham zaruratga 
aylangan. An’anaviy til o‘rgatish yondashuvlari – grammatik qoidalarni yodlash va 
so‘z  boyligini  oshirishga  urg‘u  beruvchi  metodlar  –  ko‘pincha  kommunikativ 
kompetensiyani rivojlantirishda yetarli samara bermaydi. Ushbu maqolada interaktiv 
o‘qitish usullarining ingliz tilini o‘rgatishdagi o‘rni va ta’siri chuqur tahlil qilinadi. 
Unda  rol  o‘yinlari,  "brainstorming"  (fikrlar  bo‘roni),  keys-stadiyalar  (amaliy 
vaziyatlar tahlili) hamda multimedia loyihalari kabi strategiyalar orqali talabalarni 
faol ishtirokga jalb qilish muhimligi ko‘rsatib o‘tiladi. Bunday yondashuvlar nafaqat 
nutq  erkinligi  va  aniqligini  oshiradi,  balki  tanqidiy  fikrlash,  jamoaviy  ishlash  va 
madaniy xabardorlikni ham rivojlantiradi. 

253-255 20 11

NELSON'S SYNDROME: PATHOPHYSIOLOGY, DIAGNOSIS, AND MANAGEMENT STRATEGIES

Fayziyeva Nozima Gulomovna

 
Abstract: Nelson’s Syndrome (NS) is a rare but serious complication arising 
after bilateral adrenalectomy (BA) in patients with Cushing’s disease. The progressive 
enlargement  of  a  pituitary  adenoma  and  excessive  secretion  of  adrenocorticotropic 
hormone  (ACTH),  which  can  lead  to  hyperpigmentation,  visual  disturbances,  and 
potentially life-threatening complications characterize this condition. Despite advances 
in endocrine surgery and pituitary imaging, NS remains a diagnostic and therapeutic 
challenge. This article reviews the current understanding of the pathophysiology of NS, 
presents  clinical  findings  from  recent  studies,  evaluates  diagnostic  criteria,  and 
discusses treatment options including surgery, radiotherapy, and medical therapy. The 
study also proposes recommendations for early detection and prevention strategies to 
minimize the development of NS post-adrenalectomy. 

249-252 22 11

ИҚТИСОДИЙ СУДЛАРДА СУҒУРТАГА ОИД ИШЛАРНИ КЎРИШНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ.

И.Юлдашев, Н.Солиев, М.Махсудова

 
Суғурта  ижтимоий-иқтисодий  муносабатларнинг  қадимий 
кўринишларидан  биридир.  Жамият  ўртасидаги  муносабатлар  ривожлана 
боргани  сайин  суғурта  муносабатлари  ҳам  ривожланиб,  ҳуқуқий  тус  олиб 
бораверди.  
Суғурта  фуқаро  ёки  юридик  шахс  суғурта  ташкилоти  билан  тузадиган 
мулкий ёки шахсий суғурта шартномалари асосида амалга оширилади. Кўриниб 
тургандек, суғуртавий муносабатлар шартнома кўринишида тартибга солинади 
ҳамда суғуртавий муносабатлар асосан икки турдаги суғурта муносабатларини 
тартибга солади. Булар мулкий ва шахсий суғурта муносабатларидир.