Том 3 № 11 (2025)

Том 3 № 11 (2025)
Опубликован: 16-04-2025

Статьи

4-6 97 19

BADIIY ASARLARNI TAHLIL QILISH ORQALI TALABALARNING IJTIMOIY VA KOMMUNIKATIV KOMPETENTSIYASINI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYASI

Gulnar Kunnazarova

Ushbu maqola badiiy asarlarni tahlil qilish orqali talabalarning ijtimoiy va kommunikativ kompetentsiyasini oshirish uchun texnologiyadan foydalanishga ishora qiladi. Ushbu yondashuvda ishlatiladigan texnologiya onlayn platformalar, dasturiy ta'minot va multimedia resurslari kabi raqamli vositalarni o'z ichiga olishi mumkin. Badiiy asarlarni tahlil qilish talabalarning tanqidiy fikrlash, talqin qilish va muloqot qobiliyatlarini yaxshilashga qaratilgan. Ushbu jarayonda ishtirok etish orqali talabalar o'z g'oyalarini samarali ifoda etishni, hamdardlikni rivojlantirishni va turli nuqtai nazarlarni qadrlashni o'rganishlari mumkin. Ushbu yondashuv, ayniqsa, o'quvchilarda ijtimoiy va hissiy ta'limni rivojlantirish uchun foydalidir, chunki bu ularni mazmunli suhbatlar o'tkazishga va boshqalar bilan hamkorlik qilishga undaydi. Umuman olganda, badiiy asarlarni tahlil qilish texnologiyasidan foydalanish talabalarning ijtimoiy va kommunikativ kompetentsiyasini rivojlantirish uchun kuchli vosita bo'lishi mumkin.

7-9 189 85

MOLIYAVIY BOSHQARUV TIZIMI VA UNING AHAMIYATI

Shaxbozbek Odilbekov, Omadjon Komilov

Mazkur maqolada moliyaviy boshqaruvning mazmuni, tizimi, funksiyalari va davlat iqtisodiyotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shu bilan birga, moliyaviy boshqaruv organlari va moliyaviy oqimlarni samarali boshqarish mexanizmlari yoritiladi.

10-12 108 18

ИШЕМИК ИНСУЛЬТНИ ТИКЛАШ ДАВРИДА БЕМОРЛАРДА ЮРИШНИНГ БИОМЕХАНИК ХУСУСИЯТЛАРИНИ БАҲОЛАШ

Мухсина Хайриева

Қон томиридан кейин юриш бузилиши беморларда ногиронликнинг асосий сабабидир. Реабилитация пайтида инсултдан кейинги беморнинг юриш ҳолатини кузатиш беморларнинг motor фаоллиги ва ҳаракатчанлигини тиклаш муаммосини ҳал қилишнинг долзарб вазифасидир. Тадкикотда 50 кишининг текшируви натижалари келтирилган: инсультнинг кеч тикланиш даврида 34 бемор ва 16 соғлом кўнгилли. Инсультнинг кеч тикланиш давридаги беморларда горизонтал юзада юришнинг биомеханик хусусиятлари баҳоланди. Ҳаракатни таҳлил қилиш усулларидан фойдаланиш ҳаракатни ташкил этишнинг патологик вариантларини акс эттирувчи биомеханик хусусиятларни аниқлашга имкон бериши аниқланди, бу харакат маҳоратини тиклаш ёки компенсацион механизмларни ривожлантиришда башорат қилувчи омил бўлиши мумкин. Ушбу услуб ҳаракат бузилишларининг моделини яратишга ва клиник яхшиланишларнинг биомеханик жараёнларга таъсирини баҳолашга имкон беради деб тахмин қилинади.

13-16 242 56

ИШЕМИК ИНСУЛЬТНИ ТИКЛАШ ДАВРИДА БЕМОРЛАРНИ РЕАБИЛИТАЦИЯ ҚИЛИШНИНГ ИНТЕГРАЛ КЎРСАТКИЧИ СИФАТИДА ҲАЁТ СИФАТИ КУРСАТКИЧЛАРИ

Мухсина Хайриева

Ишемик инсульт ўчоқли неврологик симптомларнинг ривожланиши туфайли вақтинчалик ёки доимий ногиронликка олиб келади. Ҳаёт сифатини ўрганиш реабилитация интеграцияси самарадорлиги ва қон томир зарарланишидан кейин умумий саломатликнинг ажралмас кўрсаткичини баҳолашнинг муҳим мезонидир.

17-21 245 42

TA'LIM MUASSASALARIDA KASB TANLASHGA YO'LLASH JARAYONIDA O'QUVCHILARNI TARBIYALASH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH

Pardatursun Qurbonov , Ikromxon Axatov

Ushbu maqolada ta'lim muassasalarida o'quvchilarni kasb tanlashga yo'llash jarayonida qo'llaniladigan zamonaviy pedagogik texnologiyalar muhokama qilinadi. Kasb tanlashga yo'llash ishlari o'quvchilarning shaxsiy qiziqishlari, qobiliyatlari va jamiyat ehtiyojlarini hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerakligi ta'kidlanadi. Maqolada zamonaviy texnologiyalar yordamida o'quvchilarni kasbiy tarbiyalash usullari, kasb tanlashga tayyorlash bosqichlari va samarali metodlar tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida ta'lim muassasalarida kasb tanlashga yo'llash tizimini takomillashtirish bo'yicha tavsiyalar berilgan.

22-25 75 30

XALQARO TURIZMDA TURISTIK MARSHRUTLARNI TASHKIL QILINISHI (DAVLATLAR MIQYOSIDA)

Malohat Sayfullayeva, Abdumalik Yo`ldoshev

Ushbu maqolada xalqaro turizm sohasida turistik marshrutlarni tashkil qilish jarayoni, uning bosqichlari, davlatlararo hamkorlik mexanizmlari hamda zamonaviy talablar asosida marshrutlarni shakllantirish tamoyillari tahlil qilingan. Shuningdek, dunyoning turli mintaqalarida, xususan Yevropa, Janubi-Sharqiy Osiyo va Markaziy Osiyodagi muvaffaqiyatli xalqaro turistik yo‘nalishlar misolida marshrutlar samaradorligi ko‘rsatib berilgan. O‘zbekiston misolida turizm salohiyati va xalqaro marshrutlarga qo‘shilish imkoniyatlari yoritilgan. Maqolada statistik ma’lumotlar va real holat tahlillari asosida xalqaro turizmning rivojlanishiga xizmat qiluvchi omillar va istiqbollar haqida xulosa chiqarilgan.

26-30 93 70

O`ZBEKISTONDA GASTRONOMIK TURIZM: TAOMLAR ORTIDAGI TARIX

Muazzam Yo`lchiyeva , Abdumalik Yo`ldoshev

Ushbu maqolada O‘zbekistonning gastronomik turizm salohiyati, milliy taomlarining tarixiy ildizlari, ularning madaniy va iqtisodiy ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada palov, manti, lag‘mon, non kabi o‘zbek xalqining an’anaviy taomlari orqali xalq tarixi va turmush tarzining aks etishi yoritilgan. Shuningdek, viloyatlar kesimida oshxona madaniyati, turistik qiziqishlar va bu yo‘nalishdagi rivojlanish strategiyalari bayon etilgan. Taomlar tayyorlanish jarayonining madaniy meros sifatida saqlanishi va xalqaro sayyohlar uchun jozibadorlik omili bo‘lib xizmat qilishi tahlil etiladi. Maqola O‘zbekistonda gastronomik turizmni rivojlantirish istiqbollari, zamonaviy yondashuvlar va ijtimoiy-iqtisodiy samaradorlik nuqtai nazaridan yoritilgan.

31-35 240 17

TA‘LIM TIZIMIDA TYUTORLIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH

Yanvar Eshqulov

Mazkur maqolada taʼlim tizimida tyutorlik madaniyatini shakllantirishning ahamiyati va uning pedagogik jarayonlarda qanday o‘rin tutishi haqida so‘z boradi. Tyutorlik madaniyati — bu taʼlim jarayonining sifatini oshirish, o‘quvchilarga individual yondashuvni taʼminlash, shuningdek, o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi muloqot va o‘zaro ishonchni mustahkamlashni nazarda tutadigan bir qator bilim, ko‘nikma va axloqiy tamoyillardan tashkil topgan kompleks jarayondir. Tyutorlik madaniyatini shakllantirish, birinchi navbatda, o‘qituvchining pedagogik mahorati, ijtimoiy va kommuniktiv ko‘nikmalarining rivojlanishi, shuningdek, o‘quvchi bilan ishlashdagi samarali metodologik yondashuvlarni qo‘llashni taqozo qiladi. Mazkur jarayon o‘qituvchining o‘z-o‘zini tahlil qilish va professional rivojlanishini rag‘batlantiradi, natijada o‘quvchi bilan o‘zaro munosabatlar, taʼlimning shaxsiylashtirilgan yondashuvi va o‘quvchilarning taʼlim jarayoniga bo‘lgan motivatsiyasi oshadi.

36-39 117 30

MUSIQA TA’LIMIDA CHOLG‘U IJROCHILIGI FAOLIYATINI TASHKIL ETISH MASALALARI

Аlisher Sаttаrov , Xurshida Esanova

Ushbu tezisda musiqa ta’limi jarayonida cholg‘u ijrochiligi faoliyatini samarali tashkil etishning nazariy-metodik asoslari tahlil qilinadi. Cholg‘u ijrochiligi talabalarning estetik dunyoqarashini shakllantirish, musiqiy tafakkurini rivojlantirish va kasbiy kompetensiyalarini takomillashtirishda muhim omil sifatida ko‘rib chiqiladi. Tezisda ijrochilik mashg‘ulotlarining mazmuni, metodik yondashuvlar, pedagogik sharoitlar va o‘quvchilarning individual qobiliyatlarini hisobga olish zarurati yoritiladi.

40-42 130 129

“HAYRAT UL-ABROR” DOSTONINI AXLOQIY VA DINIY QADRIYATLAR BILAN BOG‘LIQ HOLDA O‘RGANISH

E`zozaxon Axmadxonova

Mazkur maqolada “Xamsa” kitobining birinchi dostoni “Hayrat ul-abror”asarini axloqiy va diniy qadriyatlarni o‘zaro uyg‘unlashtirgan holda o‘rganamiz.

43-45 225 23

FАOLIYATLI YONDАSHUV ORQАLI TALABALARDA IMPERАTIV АLGORITMIK TАFАKKURNI RIVOJLАNTIRISHNING KOMPONENTLARI

Umar Xushvaqtov

Mazkur maqolada talabalarga algoritmik tillar va dasturlash asoslari fanini oʼqitishning umumiy xususiyatlari shu bilan birga dasturlash asoslari taʼlimida metodik innovatsiyalarning mazmun-mohiyati haqida fikirlar yuritilgan, Аlgoritmik faoliyatni oʼzlashtirish, algoritmlarni yaratish va ularni bajarish koʼnikmasini shakllantirish oʼquvchi mustaqil ravishda hal qila oladigan amaliy masalalar sinfini kengaytirish imkonini berishi, algoritmik tillarga oid manbalarning nazariy va amaliy aspektlari atroflicha tahlil qilingan.

46-48 94 51

QON-CHO`PNING KIMYOVIY TARKIBI VA QO`LLANILISHI

Dildora Arzibayeva

Ushbu tezisda O`zbekistonda hamda chet davlatlarda o`sadigan Qon cho`p (chelidonium) o`simligining tavsifi,yer yuzida  tarqalishi, kimyoviy tarkibi, foydali xususiyatlari va xalq tabobatida qo`llanilishi haqida ma`lumotlar berilgan.

49-50 93 15

ДИАГНОСТИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ МРТ-ТРАКТОГРАФИИ ПРИ ПОДОСТРОМ СКЛЕРОЗИРУЮЩЕМ ПАНЭНЦЕФАЛИТЕ У ДЕТЕЙ

Хасан Усманов

Подострый склерозирующий панэнцефалит (ПСПЭ) - редкое, но летальное нейродегенеративное заболевание, вызванное мутировавшей формой вируса кори, сохраняющейся в тканях мозга. Заболевание проявляется через несколько лет после первичной инфекции и характеризуется постепенным ухудшением когнитивных, моторных и зрительных функций, судорогами и деменцией.

51-53 238 19

ИНСОН ВА ТЕХНОЛОГИЯ ҲАМКОРЛИГИНИНГ КОНЦЕПТУАЛ УЙҒУНЛИГИ

Рамзбек Ғофуров

Замонавий тергов тизимида терговчининг роли сунъий интеллект (СИ) технологиялари билан тўлдирилиши, лекин алмаштирилиши керак эмас. Терговчи — ҳуқуқий билим, этик меъёрлар ва инсон салоҳиятига эга фаол шахс бўлса, СИ — маълумот таҳлили ва автоматлаштиришни амалга оширадиган восита. Уларнинг комбинацияси инсон-центрлик тамойилини сақлаган ҳолда, тергов жараёнини самарали ва шаффоф қилишга хизмат қилади

54-56 204 12

КЎРИШ БУЗИЛИШЛАРИНИНГ ИЖТИМОИЙ ВА ПСИХОЛОГИК ТАЪСИРИ: ТАДҚИҚОТ НАТИЖАЛАРИ

М.А. Хусанова

Тадқиқот ишида мактаб ўқувчиларида кўриш бузилишларининг ижтимоий ва психологик таъсири таҳлил қилинган. Тошкент шаҳрининг Миробод ва Шайхонтоғур туманларида олиб борилган тадқиқот натижалари кўриш бузилишлари таълим жараёни ва ижтимоий фаолиятга салбий таъсир кўрсатишини кўрсатади. Мақолада тадқиқотдан олинган маълумотлар асосида профилактика таклифлари келтирилган.

57-60 227 39

UMUMIY O‘RTA TA’LIM MAKTAB RAXBARLARINING INNOVATSION BOSHQARUV KOMPETENTLIGINI TAKOMILLASHTIRISH MEXANIZMLARI

Umidjon Azizov

Ushbu tezisda umumiy o‘rta ta’lim maktablari rahbarlarining innovatsion boshqaruv kompetentligini shakllantirish va rivojlantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Maktab boshqaruv tizimida innovatsion yondashuvlarni tatbiq etish zaruriyati, rahbar shaxsining zamonaviy menejment va raqamli texnologiyalarni boshqaruv jarayoniga integratsiya qilishdagi roli yoritiladi. Tadqiqotda kompetentlik yondashuvi asosida boshqaruvchilarning kasbiy rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar, ularning innovatsion salohiyatini oshirish vositalari va metodlari aniqlanadi.

61-64 116 42

EKOTURIZMNING O`ZBEKISTONGA TA`SIRI

Fotimaxon Artikova , Abdumalik Yo`ldoshev

Ushbu maqolada ekoturizm tushunchasi, uning asosiy tamoyillari va O‘zbekistonda bu yo‘nalishda mavjud imkoniyatlar keng yoritilgan. Shuningdek, ekoturizmning iqtisodiy, ekologik va ijtimoiy sohalarga ta’siri batafsil tahlil qilingan. Maqolada ekoturizm orqali tabiiy muhitni muhofaza qilish, mahalliy aholining turmush darajasini oshirish hamda madaniy qadriyatlarni saqlash masalalari muhokama etilgan. Ekoturizm rivojida mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy takliflar keltirilgan. Muallif ekoturizmni O‘zbekistonning barqaror rivojlanishi uchun muhim omil sifatida ta’kidlaydi.

65 101 17

PROBLEMS OF DIAGNOSIS OF HYPERANDROGENISM SYNDROME

G.O. Saidova, D.B. Asrankulova

Hyperandrogenemia is a common endocrine disorder. Hyperandrogenism syndrome refers to conditions associated with excessive production of androgen hormones in women. These conditions lead to metabolic pathology, hirsutism, menstrual cycle disorders, miscarriage, and infertility.

66 220 23

ГИПЕРАНДРОГЕНИЯ СИНДРОМИНИ ЗАМОНАВИЙ ТАШХИСЛАШ ТАМОЙИЛЛАРИ

Г.О. Саидова, Д.Б. Асронкулова

Гиперандрогения синдроми аёлларда андроген гормонлар меъёридан ортиқ ишлаб чиқарилиши билан боғлиқ ҳолатларга айтилади. Ушбу ҳолатлар метаболик жараёнлар патологияси, гирсутизм, менструал циклни бузилиши, ҳомила тушиши ва бепуштликка олиб келади.

67-71 105 24

ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARDAN BOSHLANG‘ICH TA'LIMDA FOYDALANISH METODIKASI

Azzam Begbo’tayev, Charos Bo’ronboyeva

Ushbu maqolada boshlang’ich sinf o‘quvchilariga fanlarni o’qitishda zamonaviy texnologiyalardan foydalanishning metodik asoslari tahlil qilinadi. Zamonaviy texnologiyalar ta’lim jarayonini interaktiv va qiziqarli qilishda katta imkoniyatlar yaratadi. Bunda o‘qituvchi rahbarligidagi guruhli o‘qish vaqtida boshqarish va o‘zini o‘zi nazorat qilishga yordam berish uchun ClassDojo dasturidan foydalanish samaradorligi o‘rganiladi.

72-74 246 30

PROBLEMS OF AMBIGUITY DURING LANGUAGE TRANSLATION: A CASE STUDY OF KARAKALPAK AND ENGLISH

This article explores the issue of ambiguity in language translation, focusing on the challenges encountered when translating between Karakalpak and English. Ambiguity, whether lexical, syntactic, semantic, or pragmatic, often leads to misunderstandings and misinterpretations, particularly due to structural differences and cultural nuances between the two languages. The study identifies key sources of ambiguity, including polysemy, differences in word order, idiomatic expressions, and context-dependent meanings. Furthermore, it highlights the importance of cultural competence and contextual analysis in resolving ambiguity. Through specific examples, the paper demonstrates how literal translations may fail to convey intended meanings, emphasizing the need for translators to employ flexible and culturally aware strategies. Ultimately, the study underscores the importance of accurate, context-driven translation to ensure effective cross-linguistic communication between Karakalpak and English speakers.

75-77 190 34

KO‘CHMAS MULKNI DAVLAT TOMONIDAN RO‘YXATDAN O‘TKAZISH TIZIMIDA SHAFFOFLIK VA SAMARADORLIKNI OSHIRISHNING FUQAROLIK-HUQUQIY MEXANIZMLARI

Ellada Sarsenbaeva

O‘zbekistonda ko‘chmas mulkni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish tizimining shaffofligi va samaradorligi mulkiy huquqlarning ishonchli himoyasi. investitsiya muhitining jozibadorligi hamda barqaror iqtisodiy rivojlanish uchun muhim ahamiyatga ega [1]. Ishonchli ro‘yxatga olish tizimi mulk qiymatining oshishiga va mamlakatda ishbilarmonlik faolligining yuksalishiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. So‘nggi yillarda ushbu sohada, jumladan Jahon banki ishtirokida “Ko‘chmas mulkni ro‘yxatga olish va kadastr tizimlarini modernizatsiyalash” loyihasi doirasida modernizatsiya ishlari olib borilayotgan bo‘lsa-da. tizim faoliyatida samaradorlik va shaffoflikka to‘sqinlik qiluvchi jiddiy muammolar saqlanib qolmoqda [2]. Bu muammolar O‘zbekistonning “Biznes yuritish” kabi xalqaro reytinglardagi o‘rniga ham salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda [3]. Ushbu tezisning maqsadi mavjud muammolarni chuqurroq tahlil qilish, ilg‘or xalqaro tajribani o‘rganish va shu asosda O‘zbekistonda ko‘chmas mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish tizimini takomillashtirishga qaratilgan aniq fuqarolik-huquqiy mexanizmlarni taklif etishdir.

78-83 227 50

O’RTA OSIYODA ILK SHAHARLAR VA DAVLATLAR SHAKLLANISHINING O’ZIGA XOS TARIXIY JARAYONLARI

Ixtiyor Poyonov

Mazkur maqolada Qadimgi O’zbekiston hududida ilk davlatlar paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiyasoslari hamda boshqaruv tizimining shakllanishi haqida ma’lumotlar beriladi.  Shuningdek, O’rta Osiyoda vujudga kelgan ilk davlatlar va shaharlarning shakllanishi tarixini chuqur ilmiy tadqiq qilgan olimlar – Ya.G’.G’ulomov, S.P.Tolstov, M.A.Itina, A.A.Asqarov,  Y.A.Zadneprovskiy, N.A.Avanesova, T.Sh.Shirinov, B.Matboboyev, U.V.Raxmonov va Sh.B.Shaydullayev kabi olimlarning olib borgan ilmiy tadqiqotlari natijalari va erishilgan yutuqlari haqida ma’lumotlar beriladi. 

84-87 307 40

O'ZBEKISTONNING MARKAZIY OSIYODA TINCHLIK VA BARQARORLIKNI TA'MINLASHDAGI O'RNI

Sulton Otamurodov

O'zbekiston Markaziy Osiyo mintaqasida tinchlik va barqarorlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Mamlakatning strategik joylashuvi, geosiyosiy ahamiyati va xalqaro munosabatlardagi faol ishtiroki O'zbekistonga mintaqaviy barqarorlikni saqlashda alohida vazifa yuklaydi. O'zbekistonning mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirish, terrorizmga qarshi kurashish, iqtisodiy o'sishni rag'batlantirish va ijtimoiy barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan tashabbuslari Markaziy Osiyo davlatlarining o'zaro ishonchni mustahkamlash va konfliktlarni bartaraf etishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqola O'zbekistonning Markaziy Osiyodagi tinchlik va barqarorlikni saqlashdagi o'rnini tahlil qilishga qaratilgan.

88-93 461 64

TARBIYANING UMUMIY METODLARI

Dilrabo Samiddinova , Gulhayo Yusupova , M. Mirzakarimova

Maqolada tarbiyaning umumiy metodlari, uning turlari, amaliyotda qoʻlash va ta’sir mexanizmlari toʻgʻrisida tushunchalar berilgan. Hamda zamonaviy pedogogik yondashuvlarda metodlarning oʻrni va samaradorligi tahlil qilingan. 

94-100 82 17

O`ZBEKISTONDA MADANIY TURIZMNI RIVOJLANTIRISH

Xusan Nosirov , Abdumalik Yo`ldoshev

Ushbu maqolada O‘zbekistonda madaniy turizmni rivojlantirish masalalari o‘rganiladi. Tadqiqotda madaniy turizmning iqtisodiy, madaniy va ijtimoiy ta'siri, shuningdek, madaniy merosni saqlash va unga bo‘lgan ehtiyoj tahlil qilinadi. Maqolada, shuningdek, xalqaro tajribalar, ayniqsa, turizmni rivojlantirishda ilg‘or yondashuvlar va innovatsion metodlarning qo‘llanilishi o‘rganiladi. Tadqiqotda madaniy turizmni rivojlantirishda O‘zbekiston uchun mavjud imkoniyatlar va muammolar ko‘rsatilgan. Xalqaro tajribalar, shuningdek, mamlakatda turizm infratuzilmasini yaxshilash, madaniy obidalarni saqlash va xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish bo‘yicha takliflar berilgan. Maqola, O‘zbekistonning madaniy turizm sohasini rivojlantirish uchun samarali strategiyalarni ishlab chiqishda yordam beradi.

101-103 68 15

O'ZBEK TILIDA ILTIFOT VA MINNATDORCHILIKNING IFODALANISHI

Roziya Mahmudova

Ushbu maqolada o'zbek tilida iltifot va minnatdorchilik ma'nosining qanday ifodalanishi haqida ma'lumot berilgan.O'zbek tilida iltifot, nafaqat, so'z yordamida,balki ma'lum bir holat,imo-ishoralar orqali ham ifodalanishi mumkinligi haqida to'xtalib o'tilgan.

104-115 51 27

XITOY TILIDAGI FRAZEOLOGIZMLARNING 成语va惯用语 (chéngyǔ va guànyòngyǔ) O‘QITISH METODIKASIGA ZAMONAVIY YONDASHUV

Berdiyev Umid

Frazeologik birliklar turi bo‘lgan 'odatiy iboralar' (惯用语) atamasi tilshunoslikda nisbatan yaqinda – atigi bir necha o‘n yillar oldin paydo bo‘lishiga qaramay, so‘nggi davrda bu sohada sezilarli ilmiy yutuqlarga erishildi.

116-118 83 36

O‘ZBEK TILIDA GENDER KATEGORIYASINING LINGVISTIK IFODALANISHI

Durdona Matsabirova

Ushbu maqolada o‘zbek tilida gender kategoriyasining lingvistik ifodalanishi tahlil qilinadi. Asosan, til birliklarida jinsi anglatilgan shakllarning mavjudligi, erkak va ayol kishilarga nisbatan ishlatiladigan so‘zlar, grammatik vositalar va semantik yondashuvlar orqali genderning qanday ifodalanishi ko‘rib chiqiladi. Maqolada turli olimlarning fikrlari asosida o‘zbek tilining gender neytralligi yoki gender farqlanishi muhokama qilinadi. Shuningdek, o‘zbek tili bilan boshqa tillardagi (masalan, rus, ingliz) gender ifodalari qiyosiy tahlil qilinadi.

119-122 37 17

QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASIDA INTENSIV BALIQCHILIKNI RIVOJLANTIRISHDA YANGI TEXNOLOGIYALARNI JORIY QILISH

K.M. Atanazarov, A.Yе. Dosekeyeva

Maqola intensiv baliqchilik sohasidagi yangi texnologiyalar, ularni joriy etish va Qoraqalpog‘iston Respublikasida qishloq xo‘jaligini rivojlantirishga ta’siri tahliliga bag‘ishlangan. Resurslar cheklangan va baliq mahsulotlariga talab ortib borayotgan sharoitda akvaponika va jarayonlarni avtomatlashtirish kabi zamonaviy usullarni joriy etish tarmoqning mahsuldorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Mintaqada baliqchilikning dolzarb muammolari, jumladan, zamonaviy texnologiyalar va moliyaviy resurslarning yetishmasligi, shuningdek, ishchi kuchining malakasini oshirish zarurati ko‘rib chiqilgan. Maqolada, shuningdek, ishlab chiqarishni ko‘paytirish va mahsulot sifatini yaxshilash kabi yangi texnologiyalardan foydalanishning afzalliklari, shuningdek, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash va investitsiyalar zarurligi yoritilgan.

123-125 26 19

TIBBIY TA’LIMDA АMALIY KO‘NIKMALAR, VIRTUAL TAJRIBA VA AXLOQIY QARASHLAR

Anvar Jamolov

Mazkur ishda tibbiy ta’limda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish, VIP texnologiyalari yordamida klinik tayyorgarlikni kuchaytirish va axloqiy savodxonlikni rivojlantirish metodikasi bayon etiladi. Yondashuv nazariya, amaliyot va axloqiy qadriyatlarni uyg‘unlashtirib, mas’uliyatli va raqamli texnologiyalarni egallagan shifokorlarni tayyorlashga xizmat qiladi.

126-129 51 30

MAKTAB – KELAJAGIMIZ POYDEVORI

Foziljon Hasanov , Abdulaziz Turg`unboyev

Ushbu maqolada maktabning shaxs tarbiyasidagi o‘rni, uning jamiyat hayotidagi beqiyos ahamiyati va kelajak avlodni shakllantirishdagi asosiy vazifalari yoritilgan. Maktab nafaqat bilim berish, balki insoniy qadriyatlarni singdirish, bolani jamiyatga tayyorlash maskani sifatida ko‘rib chiqiladi. Muallif maktabni kelajak poydevori sifatida talqin qilib, ta’lim tizimidagi islohotlar va zamonaviy yondashuvlar orqali uni yanada takomillashtirish zarurligini asoslaydi.

130-132 59 17

TARJIMANING GRAMMATIK MUAMMOLAR

Dinora Sodiqova

Ushbu maqola tarjima jaroyinida Grammatik muammolarni va Grammatik qismlarni o’z ichiga oladi. Bu maqolada tarjima qilishdagi asosiy grammatik  qiyinchiliklarni va uning shakllarini bir qancha olimlarning ilmiy ishlariga tayangan holda ko’rib chiqamiz. Ushbu maqolada tarjima jarayonida kelishik qo'shimchalari, strukturalarning mos kelmasligi, sintaktik qismlar, tarjimonning roli va grammatik muammolarning  yechimlarini  ko’rib chiqamiz.

133-136 65 29

AN ELABORATE THEORETICAL INQUIRY INTO THE FUNCTION AND SIGNIFICANCE OF DISCOURSE MARKERS WITHIN THE DOMAIN OF PRAGMATIC LINGUISTICS

This study presents a comprehensive theoretical investigation into the nature, function, and pragmatic significance of discourse markers in human communication. Positioned within the framework of pragmatic linguistics, the research explores how discourse markers facilitate coherence, manage conversational flow, and reflect speaker intentions in both spoken and written language. The analysis draws upon diverse linguistic theories to provide a nuanced understanding of discourse markers as essential tools for meaning negotiation and contextual interpretation in interaction.

137-141 67 11

IXTISOSLASHTIRILGAN MAKTABLARDA MURAKKAB MASALA VA MASHQLAR YECHISH METODINI SHAKLLANTIRISH

Tursinoy Sog‘inaliyeva , Yulduz Abdullayeva

Ushbu maqolada murakkab masala mashqlarning nazariy asoslarini oʻrganish, o‘quvchilarning bilimi va koʻnikmalarini rivojlantirishdagi ahamyatini aniqlash, ixtisoslashtirilgan maktablarda kimyo o‘qitish jarayonidagi mavjud muammo va qiyinchiliklarni tahlil qilish hamda murakkkab masalalarni yechishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va innovatsion usullardan foydalanish imkoniyatlarini oʻrganish asosiy maqsad hisoblanadi.

142-146 25 16

АKАDEMIK PRОKRАSTINАTSIYА: TАLАBА VА PEDАGОGLАR О‘RTАSIDА SОLISHTIRMА TАHLIL

Gulshаnоy О‘rоzbоevа

Ushbu mаqоlа аkаdemik prоkrаstinаtsiyаning tаlаbа vа pedаgоglаr оrаsidаgi fаrqlаrini о‘rgаnishgа qаrаtilgаn. Mаqsаd prоkrаstinаtsiyаning tаlаbаlаrdа vа pedаgоglаrdа qаndаy nаmоyоn bо‘lishi, ulаrning о‘quv jаrаyоnigа tа'siri vа bu hоlаtgа bо‘lgаn yоndаshuvlаrni tаhlil qilishdir. Mаqоlаdа prоkrаstinаtsiyаning аsоsiy sаbаblаri sifаtidа vаqtni bоshqаrishdаgi qiyinchiliklаr, mоtivаtsiyа pаsаyishi vа stress оmillаri kо‘rib chiqilаdi. Tаlаbа vа pedаgоglаrning bu muаmmоni qаndаy qаbul qilishi vа ungа qаndаy munоsаbаtdа bо‘lishi sоlishtirilаdi. Shuningdek, mаqоlаdа prоkrаstinаtsiyаni yengish uchun pedаgоgik yоndаshuvlаr vа sаmаrаli strаtegiyаlаrni ishlаb chiqish, shuningdek, bu muаmmоni о‘qitish jаrаyоnidа qаndаy hаl qilish mumkinligi hаqidа tаvsiyаlаr berilаdi.

147-150 72 17

QASHQADARYO VILOYATIDA TURIZM MARKETINGI: MAVJUD HOLAT VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI

Komronbek Atavullayev , Abdumalik Yuldashev

Ushbu maqolada Qashqadaryo viloyatida turizm marketingining hozirgi holati, mavjud muammolar va rivojlanish istiqbollari o‘rganilgan. Maqolada tahlil va tadqiqotlar asosida turizm marketingining samaradorligini oshirishga qaratilgan takliflar ilgari surilgan. Shu bilan birga, zamonaviy marketing vositalarining hududiy turizmga qo‘llanilishi tahlil qilingan va ilg‘or tajribalarga asoslangan yechimlar taklif etilgan.

151-154 53 50

UYQU CHAQIRUVCHI DORI PREPARATLARNING TASNIFI VA ULARNING FARMAKOLOGIK XUSUSIYATLARI

Umida Kocherova

Ushbu maqolada uyqu chaqiruvchi dori preparatlari haqida kengroq tasnif berilgan. Ularning sinflari haqida ma’lumotlar keltirilgan va zamonaviy tibbiyotda ulardan foydalanishning ilmiy asoslari keltrilgan. Uyqu chaqiruvchi dori preparatlaring farmakologik xususiyatlari haqida ma’lumot berilgan. Shu bilan bir qatorda uyqu chaqiruvchi dori preparatlarining doimiy qo’llanilishi natijasida inson organizmda sodir bo’ladigan mexanizmlari va salbiy oqibatlari haqida yoritilgan. Uyqu chaqiruvchi preparatlardan qanday foydalanish va bunday kuchli ta’sirga ega bo’lgan dori preparatlarining dorixona faoliaytidagi chakana savdosi qanday amalga oshirilishi bayon etilgan. O’zbekiston Respublikasi davlat reystridan o’tgan uyqu chaqiruvchi dorilar ro’yhati ko’rsatilgan. Shu qatorda bunday prepatlarni uy sharoitida qanday saqlanishi haqida ham maslahatlar ko’rsatib o’tilgan.

155-157 31 20

OTA-ONASI XORIJIY DAVLATLARGA KETGAN BOLALARNING PSIXOLOGIK HOLATI

Zumradxon Sodiqova

ushbu maqolada ota-onasi xorijiy davlatlarga ishlash uchun ketgan bolalarning psixologik holati tahlil qilinadi. Bolaning shaxsiy rivojlanishida ota-onaning o‘rni, ularning uzoqda bo‘lishi natijasida yuzaga keladigan ruhiy muammolar, bu muammolarning sabablari va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maktab va jamiyat tomonidan ko‘rsatiladigan psixologik yordamning ahamiyati haqida fikr yuritiladi. Maqola yosh avlodning sog‘lom psixikaga ega bo‘lib ulg‘ayishi uchun zarur bo‘lgan yondashuv va choralarni o‘z ichiga oladi.

158-160 37 18

JIZZAX VILOYATIDA AHOLIGA TIBBIY YORDAM KO‘RSATUVCHI MUASSASALAR FAOLIYATI

A. Jurayev

O‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng aholi salomatligini muhofaza qilish sohasini qaytadan isloh qilish boshlandi. Jumladan, Jizzax viloyatida ham Sog‘liqni saqlash tizimining asosiy tamoyili – profilaktik yo‘nalishi tiklandi; uning zamonaviy va samarali usullarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etildi; onalar va bolalar salomatligini muhofaza qilish tadbirlarini kuchaytirildi; tibbiy ta’lim tizimi va kadrlar tayyorlash sohasini takomillashtirildi