Joriy nashr

Jild 1 № 1 (2024)
Nashr qilingan: 10-10-2024

Maqolalar

4-11 175 103

Перспективы развития кролиководства в Узбекистане

Raxmonkul Ruziev, Dilshod Yuldashev
В статье дана оценка состояния и развития животноводства, в частности кролиководства, в Республике Узбекистан за последние годы, а также рассмотрены основные проблемы, препятствующие их прогрессу. Особое внимание уделено роли кролиководства в обеспечении продовольственной безопасности, численности кроликов и структуре хозяйств, занимающихся их разведением. Описаны два инновационных проекта: «Создание гибридных поколений кроликов-бройлеров» и «Создание технологий акселерационного кролиководства в Узбекистане», которые реализуются центром селекции и генетики кролиководства. Обоснована перспектива развития кролиководства как отрасли мясного животноводства, а также источника ценного диетического мяса, необходимого для населения. Отмечены факторы научно-технического прогресса и системного подхода к развитию кролиководства. В условиях ежегодного прироста населения на 730-750 тысяч человек и необходимости обеспечения молодого и старшего поколения диетическим белком животного происхождения, кролиководство представляется перспективным направлением. Это обусловлено биологическими особенностями кроликов, доступными методами их разведения и содержания, разрешением на употребление кроличьего мяса в исламской культуре, а также высокой скороспелостью и воспроизводительной способностью этих животных. Авторы пришли к выводу, что при грамотной организации зоотехнических и ветеринарных мероприятий поголовье кроликов может увеличиваться в 6-7 раз в течение года.
248-253 62 24

Қуёнчиликда самарадорликни оширишда минерал- витаминли ҳамда оқсилли озуқаларнинг ўрни

Хайрулло Турсунов, Раҳмон Рузиев, Отажон Юсупов

Бу мақолада қуёнчилик соҳасини жадал ривожлантириш наслчилик ва селекция ишларини яхшилашда ҳамда сифатли парҳезбоп, экологик тоза ва биологик хавфсиз гўшт ва бошқа маҳсулотлар етиштиришда бир хужайрали кўк яшил сув ўтлардан фойдаланиб, дағал ўсимликларуни ёрдамида таннархи арзон донадор озуқа emuuimupuiu ҳацида фикр юритилган.

242-247 96 33

Создание сбалансированных кормов и их композиций для укрепления кормовой базы по пути увеличения продуктивности животных мясного направления

Zaxro Axmedova, Tulkin Shonaxunov, Ziyoda Xamrayeva, Munavvar Yaxyayeva, Zilola Tulaganova

Данная работа посвящена созданию дешёвых, высокопитательных кормов, сбалансированных по составу (белкам, ферментам, витаминам и минералам), с целью укрепления кормовой базы республики для вскармливания животных различных видов мясного направления. На основе отходов промышленности, растениеводства, а также непатогенных базидиальных грибов и дрожжей, были созданы биологические корма с высокой питательной ценностью и перевариваемостью. Эти корма обеспечивают увеличение прироста, сохранности и продуктивности животных и птиц, а также могут быть использованы в рыбоводстве и кролиководстве в качестве замены импортируемым кормовым продуктам.

236-241 73 47

Бушуев зотли қорамолларда молекуляр-генетик тадқиқотлар ўтказишнинг афзаллиги

Жаҳонгир Мардонов

Мақолада бушуев зот қорамолларининг генофондини сақлашда ва уларни маҳсулдорлигини эрта башорат қилишда замонавий молекуляр генетик усуллардан фойдаланишнинг афзалликлари тўғрисида маълумотлар, ушбу усулни қўллаш услубиятлари ёритилган. Шунингдек, озиқлантириш омили генетик имкониятларни тўла юзага чиқаришда муҳим аҳамият касбэтилиши борасидаги бир қатор олимларнинг тадқиқот натижалари таҳлил қилинган.

207-209 69 22

Exterior parameters of holstein-breeding cows of german breeding

Asqar Kholjigitov, Abdimalik Yangiboyev

Abstract: Little variation was observed between the body sizes of the cows in the experiment. For example, the fat height of cows in experimental groups I and II was 3.3 cm or 2.5% (P<0.05) and 7.8 cm or 5.7% (P<0, 05), wither height by 2.5 cm orl.8%> (P< 0.05) and 5.4 cm or by 3.8% (P<0.05), chest width by 1.8 cm or 2, 93% (P<0.01) and 2.2 cm or 4.2% (P<0.05), breast depth 1.2 cm or 1.7% ( P<0.01) and 2.7 cm or by 3.7% (P<0.01), chest circumference by 3.9 cm or 1.9% (P<0.01) and by 5.4 cm or 2.6% (P< 0.05), the oblique length of the body by 0.8 cm or 0.5% (P<0.01) and 2.6 cm or 1.7% (P<0.05), the width of the hind femur by 0.7 cm or 1.9% (P<0.05) and 1.8 cm or 3.4% ( P<0.05) and leg circumference 0.2 cm or 0.9% and 1.6 cm or 6.9%.

162-165 70 32

Venger Karp (cyprinus carpio l.) balig‘ini geomembrana hovuzida yetishtirishning istiqbollari

Nilufar Temirova, Nurmomot Shaymurodov
Hovuzga 3500 dona baliqlar solinib, umumiy og'irligi 135 kg ni tashkil etdi. Bu ko'rsatkich ya’ni 3500 dona baliqlantirish respublikadagi mavjud an'anaviy texnologiyaga ko'ra 1 gektar suv havzasi maydoniga solinadi. Tadqiqotlarimizda bu ko'rsatkich 0,06gektarni tashkil etadi. Ya’ni birgektar maydonni 6% dan foydalanib 1 gektar maydonning hosildorligiga erishish rejalashtrilgan. Shuningdek, ushbu yangi innovatsion texnologiya baliqchilik tarmog'ida foydalanilayotganyer va suv resurslarini katta miqdorda tejash imkonini beradi.
12-15 87 33

Ўзбекистон қуёнчилигида селекция, генетика ва биотехнологияларнинг муаммолари ва истиқболлари

Дилшод Юлдашев
Ушбу мақолада Ўзбекистонда куёнчиликни ривожланишда қуёнларни кўпайтиришда соҳанинг муаммолари ва истиқболлари хақида маълумотлар ёритилган. Мақолада қуёнчиликнинг ривожлантиришда унинг ирсияти ва ўзгарувчанлиги қонунлари асосида ва уларнинг қуёнларнинг фойдали хўжалик сифатларини ўзгартиришда яхшилашда ва саноат учун янги қуён зотларини яратишдаги наслчилик ишларида генетик модификациялаш ва биотехнологиларинг қўлланиши ёритилган.Қуёнчилик селекцияси ва генетика марказиданинг келажакдаги амалга оширадиган ишлари ёритилган.
16-18 111 51

Kaliforniya va mahalliy zotli quyonlarni chatishtirishdan olingan duragay quyonlarning o‘sish va rivojlanishi

A Yangiboyev, O Yusupov, X Tursunov
Maqolada tajribadagi Kaliforniya va mahalliy zotlarni chatishtirishdan olingan duragay quyonlarning o'sish dinamikasi aks etgan bo'lib 44 bosh urg'ochi quyonlarning o'rtacha yoshi 210 kunlikyoshiga kelib tajribadagi quyonlarning o'rtacha vazni 4173,3±17,1 g-ni tashkil qilib 180 kunlik yoshiga nisbatan 239,7g-ga ortiqcha bo'ldi (R>0,99).
19-22 139 43

Quyonchilikda seleksiya ishlari

Olim Mansurov, Raxmonqul Ruziev
Quyonchilik seleksiyasida chatishtirish va juftlash usullarini qo'llash orqali ona quyonlar naslli elita erkak quyonlari bilan qochiriladi. Juftlash usulida sof zotli va liniyalar yoki krosslardan foydanalansa, chatishtirish usulida qon singdirish, qon kuyish, sanoat va murakkab usullarda chatishtirganda har xil quyon zotlari qatnashadi.
23-25 88 88

Go‘sht-teri yo‘nalishidagi quyon zotlarini ko‘paytirish va saqlash sharoitlarini yaxshilash

Abdimalik Yangiboyev, Ilyosjon Xolbo‘tayev , Shahnoza Saydaliyeva, Sumaniso Qo‘ldosheva
Yurtimizda quyonchilikka qaratilgan keng imkoniyatlardan oqilona foydalangan holda mamlakatimizda quyonchilik rivojlantirish, quyonlarning qishloq xo'jaligidagi ahamiyati, ularning mahsuldorligini oshirish, go'sht-teri yo'nalishidagi quyon zotlarini saqlash sharoitini to'g'ri yo'lga qo'ygan holda go'sht-teri yo'nalishidagi quyonlardan yanada ko'proq mahsulot olishning yangi innovatsion usullari bayon qilingan.
26-30 71 33

Қуён ранглари генетикаси

Дилшод Юлдашев
Ушбу макрлада қуёнчиликни ривожланишда қуёнларни кўпайтиришда уларнинг зотлари ва ранглари бўйича олиб борилаётган илмий изланишлар хақида маълумотлар ёритилган. Мақолада куёнларнинг ирсияти ва ўзгарувчанлиги қонунлари ва уларнинг қуёнларнинг фойдали хўжалик сифатларидан бири бўлган тери ва жунлари рангларини яхшилашда ва саноат учун янги қуён зотларини яратишда қўллаши ёритилган.Қуёнчилик селекцияси ва генетика марказидаги тажрибаларда фойдаланилаётган куёнларнинг асосий генотипи ва фенотиплари келтирилган.
31-33 87 30

Mahalliy quyonlarning kaliforniya zotli quyon bilan chatishtirish orqali oilngan duragaylarni pushtdorlik xususiyatlari

Doston Mamanov, Bahodirxon Muxtorov
Ushbu maqolada mahalliy quyonlarni kaliforniya zotli quyonlar bilan chatishtirish orqali oilngan duragaylarni pushtdorligi, ulardan oiingan avlodlarniyashovchanligi va sutdorligi haqida so'z boradi.
37-39 72 35

Mahalliy quyonlarni kaliforniya zotli quyonlar bilan chatihtirishning seleksion ahamiyati

Doston Mamanov
Ushbu maqolada quyon go'shti ishlab chiqarishda chatishtirishning avzalliklari, chatishtirishni amalga oshirishdagi asosiy tamoyillar va juftlash natijasida olinadigan avlodlarning mahsuldorlik xususiyatlarining qay darajadayaxshilanishi kabi ma’lumotlar keltirib o'tilgan.
34-36 65 42

Tajribadagi quyonlarni tirik vazni, tana o‘lchamlarining o‘sish dinamikasi

Olim Mansurov, Farrux Allashov
Maqolada kaliforniya zotiga mansub yosh urg'ochi quyonlarning o'rtacha kunlikyoshi 52,7 kunni tashkil qilib, ularning o'rtacha tirik vazni 1345,2 g-ni, eksterer tana o'lchamlari o'rtacha 34 sm, ko'krak aylanasi o'rtacha 21,8 sm-ni tashkil qilib, olingan matematik o'lchovlarni statistik taxlilini o'rganish natijasida tana indeksi o'rtacha 64,10%-ni tashkil qildi. Tajribadagi quyonlarning o'rtacha 148,8 kunlik yoshiga kelib tirik vazni 2900,4 g-ni, tana uzunligi o'rtacha 50 sm, ko'krak aylanasi o'rtacha 32,2 sm-ni tashkil qildi.
40-43 81 26

Аҳоли хонадонларида қуён боқиш ва сифатли гўшт етиштиришнинг афзалликлари

Хафизжон Норбоев, Хайрулло Турсунов
Кейинги вақтда ҳовлисида ёки томорқасида қуён боқадиган ҳаваскорлар, шунингдек, махсус ҳудудлардақуёнчилик билан шуғулланадиган фермерлар кўпайиб қолди. Бу жонивор бошқа уй ҳайвонларидан тез етилувчанлиги, жадал ўсиши билан алоҳида ажралиб туради. Сўзимиз исботи учун янги туғилган бузоқчанинг вазни 47 кунда икки баробарга ортиши, қуёнча эса 6 кунда худди шунча вазн йиғишини айтиб ўтиш кифоя. Тез кўпаядиган бу жониворнинг гўшти ҳар томонлама фойдали ҳамдир!
44-49 87 31

Quyonchilikda tashkil etish, yetishtirish va naslchilik ishlari

X Tursunov, K Xidirov, F Badriddinov
Xojalikda quyonchilikni har tomonlama rivojlantirish, ishlab chiqarish yo'nalishi va xojalikning iqlim sharoitiga qarab quyon zotlarini tanlash, to'g'ri ilmiy tajribalar asosida naslchilik faoliyatini yo'lga qo'yish, quyonlarning turli kasalliklarining oldini olish, ularning immunitetini oshirish; tananing normal rivojlanishini ta’minlash, dietani protein va vitamin komponentlari bilan boyitish kerak. Yechilishi kerak bo'lgan muammolar. Zamonaviy bozor iqtisodiyoti sharoitida aholini ekologik toza go'sht mahsulotlari bilan, engil sanoatni quyon terisi bilan ta'minlash, palak va boshqalar. Chorvachilikni, ayniqsa, quyonchilikni zamonaviy texnologiyalar asosida rivojlantirish, ekologik xavjsiz oziq-ovqat bazasiniyaratish zarur.
50-53 91 42

Duragay quyonlarni urug‘ sifat ko‘rsatkichlari

R Ruziev, O Yusupov, F Allashev
Maqolada Qaraqalpog'iston sharoitida Flandr zoti, Kaliforniya zotli quyonlarni mahalliy quyonlar bilan chatishtirishdan olingan erkak quyonlarni urug'sperma mahsuloti ko'rsatkichlari keltirilgan.
54-58 70 32

Hayvonlardan ajratilgan izolyatlar va b.subtilis shtammllari β-glyukozidaza genlarining pcr amplikatsiyasi

Husniddin Safarov, Go‘zal Qutliyeva, Bakhora Turaeva
0-glyukozidaza fermenti sellyuloza va boshqa glikanlarni parchalaydigan muhim fermentlardan biridir. Ushbu fermentning asosiy vazifasi /3-1,4-glikozid bog'larini gidroliz qilish orqali glyukoza molekulalarini ajratib olishdir. [3-glyukozidaza fermenti ko'plab mikroorganizmlar, shu jumladan bakteriyalar va zamburug'lar tomonidan sintezlanadi. Ushbu fermentning genetik asoslarini o'rganish, biotexnologiya va sanoat sohalarida katta ahamiyatga ega bo'lib, sellyuloza asosidagi biomassa konversiyasini optimallashtirish imkonini beradi. Tadqiqotimizda, Enterococcusfaecium, Chryseobacterium anthropi, Proteus vulgaris, Alcaligenes faecalis va Bacillus subtilis ning 7 ta shtammlarida (3-glyukozidaza fermenti genining mavjudligi aniqlangan va ushbu genning PCR amplifikatsiyasi orqali tasdiqlangan.
59-61 82 34

Chetdan olib kelingan kaliforniya zotiga mansub erkak quyonlarini mahalliy ona quyon populyatsiyasi bilan chatishtirish

Farrux Allashev
Quyonchilik seleksiyasida chatishtirish va juftlash usullarini qo'llash orqali ona quyonlar naslli elita erkak quyonlari bilan qochiriladi. Juftlash usulida sof zotli va liniyalar yoki krosslardan foydanalansa, chatishtirish usulida qon singdirish, qon quyish, sanoat va murakkab usullarda chatishtirganda har xil quyon zotlari qatnashadi.
63-67 74 22

Ўзбекистонда қуёнларни меъёрлаштирилган рационларда боқиш

Дилшод Юлдашев
Ушбу мақолада Ўзбекистон шароитда турли фаслларда она қуёнларни меъёрлаштирилган рационда озиқлантириш бўйича олиб борилаётган илмий изланишлар хақида маълумотлар ёритилган. Мақолада Қуёнчилик селекцияси ва генетика марказидаги тажрибаларда фойдаланилаётган қуёнларнинг турли - маҳалий, фландр ва калифорния зот куёнларининг дурагай зотларнинг озиқалар истеъмоли хақида маълумотлар ёритилган. Узбекистан ишроитида она қуёнлар физиологик холатлари бўйича мувозанатли озиқлантирилишида омихта емнинг кунлик истеъмол даражасиўртача 97,27%-ни, пичанники 95,5%-ни ташкил этгани аниқланган.
68-71 100 29

Особенности протеинового кормления молодняка кроликов

F Allashov, D Yuldashev
В статье представлен литературный обзор протеинового кормления различных физиологических групп кроликов, с акцентом на молодняк до трёх месяцев. При кормлении кроликов важно учитывать наличие в рационе всех необходимых питательных веществ: сухого вещества, обменной энергии, протеинов, углеводов, минеральных веществ и витаминов. Особое внимание уделяется обеспечению сбалансированного кормления молодняка, с учётом приоритета протеина в рационе. Для достижения оптимальных норм кормления для всех категорий кроликов необходимо включение в рацион кормов и кормовых добавок, богатых протеином, что способствует укреплению здоровья и ускорению роста молодняка.
72-77 93 27

Формирование мясной продуктивности гибридных кроликов

Qarim Xidirov
В статье изучены в сравнительном аспекте мясная продуктивность гибридных кроликов I и II поколения, полученных путём скрещивания кроликов местной популяции с самцами калифорнийской породы.
78-82 85 39

Аҳоли хонадондарида қуёнчиликни ривожлантириш сақлаш усуллари келгусидаги истиқболлари

Хайрулло Турсунов, Фарух Аллашов, Дилмурод Шоназаров
Ушбу мақолада қуёнчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти келгусида ривожлантириш истиқболлари, сақлаш, асраш ва боқиш усуллари ҳамда технологиялари ҳақида фикр юритилган бўлиб, қуёнчилик маҳсулотларини инсон саломатлигидагиўрни баён этилган. Қуён зотлари ва уларнинг келиб чиқиши ҳамда маҳсулдорлиги, морфологияси батафсил таъкидланган.
83-86 89 47

Quyonlarning o‘sish va rivojlanishi

Botir Urokov
O'zbekistonda quyon go'shti yetishtirish va quyonchilikni rivljlantirish, bu borada qiliniyotgan ishlarning natijalari. Axolini go'sht va go'sht maxsulotlariga bo'lgan talabini qondirish yo’lida olib borilayotgan ishlar to'g'risida.
87-91 82 24

Акселерацион технологияси асосида қуёнларнинг гўшт сифатини ўрганиш

Ф Бахридинов
Акселерацией технологияси йил давомида оптимал шароитда қуёнларни туғдириш ҳисобига гўшт маҳсулдорлигини оширишга ва сифатли мўйна олишга ёрдам беради. Йил давомида махсулот ишлаб чиқариш уяларни иситиш ва қишда қуёнларни илиқ сув билан боқиш орқали таъминланади.
92-94 139 75

O‘zbekistonda quyonchilikni rivojlantirish va uning muommolari

A Yangiboyev, O Yusupov, D Mamanov
Ushbu maqolada O'zbekistonda sharoitida quyonchilikni rivojlantirish va uning muommolari bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar, o'rganishlar to'g'risida adabiyotlar taxlili ma'lumotlari keltirilgan.
95-98 491 175

Quyonlarni oziqlantirish

Olim Mansurov, Botir Uraqov
Kaliforniya va boshqa zotga mansub quyonlarning konsentrlangan ozuqalarga dukkakli va boshoqli ekinlar doni, moyli o'simliklar urug'lari, kombikormlar va dukkakli, shirali va dag'al ozuqalarning qayta ishlash natijasida olingan oziqalar kiradi. Ushbu ozuqalar energiya, oqsil, minerallarga boy bo'lib, quyonlarni oziqlantirishda qo'llanilib iqtisodiy jixatdan arzon va samarali hisoblanadi. Ishlab chiqaruvchilarga qo'shimcha foyda olishini ta'minlaydi.
99-102 103 33

Parranda va quyonlar uchun granulyator qurilmasi

A Borotov, N Sattarov, U Boykulov, S Grashkov
Yurtimizda quyon va parrandachilik xo'jaliklari yil sayin ko'payib borishi davom etmoqda. Shu sababdan tez rivojlantirish va to'g'ri oziqlantirish uchun granulyator qurilmalarga bo'lgan talab zaruriyati sezilib turibdi. Bundan kelib chiqib quyonchilik va parrandachilik sohasini rivojlantirish uchun kichik hajmdagi granulyatorlarni ishlab chiqish bo'yicha izlanishlar olib borilayapti.
103-106 87 25

Quyon va parrandalar uchun ozuqa tayyorlashda miqdorlagich-yuklagich

A Borotov, N Sattarov, J Sa’dullayev , S Grashkov
Bugungi kunda Respublikamizda parrandachilik va qo'yonchilikka ixtisoslashgan fermer xojaliklarining soni ortib bormoqda. Shundan kelib chiqib fermer xo'jaliklarini jadal rivojlantirish uchun ozuqa bazasini mustahkamlash va buning uchun ozuqalarni tayyorlash uchun kerakli qurilmalarga bo'lgan talab zaruriyati sezilib turibdi. Bundan kelib chiqib parrandachilik va qo'yonchilik sohasini rivojlantirish uchun kichik hajmdagi miqdorlagich-yuklagichlar ishlab chiqish bo'yicha izlanishlar olib borilayapti.
107-109 81 45

Tajribadagi duragay quyonlarning so‘yim chiqimi

R Ruziev, O Yusupov
Ushbu maqolada tajribadagi Flandr zotli va Kaliforniya zotli quyonlarni mahalliy quyonlar bilan chatishtirishdan olingan Fi va F2 avlodlarining 75 kunlikdagi so'yim chiqimini natijalari va farqiyoritib berildi.
114-117 71 14

Повышение эффективности выращивания кроликов в условиях крестьянского (фермерского) хозяйства

V Vorokov, R Chus, D Abdusamadov
В условиях крестьянского (фермерского) хозяйства выращивание кроликов в двухъярусных маточно-откормочных клетках КМФ-2 способствовало повышению среднесуточного прироста на 41,2%, живой массы в возрасте 90 дней на 16,0% и убойной массы - на 17,5%, а также снижению затрат корма на 1 кг прироста - на 29,3%.
110-113 71 27

Селекционные работы по улучшению кормовой базы сорго, овса и тритикале

Baxram Allashov, Mariya Bonni
Развитие животноводческой отрасли во многом зависит от состояния кормовой базы. Для её улучшения важно выращивать высокоурожайные сорта кормовых культур. В этой связи необходимо провести селекционную работу, направленную на создание новых видов кормовых культур. В статье кратко изложены сведения о селекционной работе, проводимой с такими кормовыми культурами, как сорго, овёс и тритикале.
119-123 414 274

Quyonlarda uchraydigan kasalliklarga qarshi kurashish profilaktikasi va emlash

Olim Mansurov, Fyoziddin Baxriddinov
Maqolada hozirgi kunda quyonchilikni sanoat asosida rivojlanishi asnosida ko'p sonli quyonlar maxsus kataklarda saqlananib, bu esa ularni bir binoda ko'p sonli quyonlarni parvarishlashni taqazo etadi. Bunday xolatlarda tabiiyki saqlash, oziqlantirish va x.k. kabi rejimlarga bir oz e'tiborsizlik tufayli xatolikka yo'l qo'yilsa turli xildagi kasalliklar kelib chiqishi mumkin. Bu xol ayniqsa yuqumli kasalliklarni tarqalishiga zamin yaratadi. Quyonlarda uchraydigan invazion, infeksion virusli kasalliklari patologiyasi hamda davolash usullari to'g'risida ma’lumotlar keltirilgan.
124-128 52 14

Акселерацион усулида қуёнларнинг клиник кўрсаткичлари

Ф Бахридинов
Акселерацией технологияси йил давомида отнимал шароитда куёнларни туғдириш ҳисобига гўшт маҳсулдорлигини оширишга ва сифатли мўйна олишга ёрдам беради. Иил давомида махсулот ишлаб чиқариш уяларни иситиш ва қишда қуёнларни илиқ сув билан боқиш орқали таъминланади.
129-131 81 26

Tajribadagi zotdor quyonlarning qon ko‘rsatkichlari

Farrux Allashev, Otajon Yusupov
Ushbu maqolada chet eldan keltirilgan Kaliforniya zotiga mansub erkak quyon bolalarining qon tarkibidagi shaklli elementlarni tahlil qilindi va bu ko'rsatkichlar quyonlarning tashqi muhitga moshlashuvchanligi ko'rsatiladi.
132-136 75 23

“Omega-10” preparatining qo‘ylar homiladorligi kechishiga ta’siri

Abdumalik Yangiboyev, Shoira Aminova
Urg'ochi hayvon organizmida homilaning rivojlanishi bilan harakterlanib, tuxum xujayrasining urug'lanishi bilan boshlanadi vayetilgan bolani tug'ish bilan tugaydi.
Kechkishiga ko'ra, bo'g'ozlikning fiziologik (ona va bola organizmining normal holati bilan xarakterlanadi) va patologik,ya'ni ona va homila organizmida fiziologik jarayonlarning buzilishi bilan kechadigan turlarifarqlanadi.
137-139 97 41

Quyon bolalarining o‘sish va rivojlanish dinamikasiga «probiokorm» universal ozuqabop qo‘shimchasining ta’siri

L Erkinova, K Xidirov, G Abdullayeva
Мақолада биотехнология усулидан фойдаланиб куёнларни озиқлантириш рационини биологик фаол микроорганизмлар билан боитиш ва унинг натижасида тажриба қуёнларни ўсиш ва ривожланиш жараёнини жадаллаштириш имкониятлари ёритилган.
140-144 112 35

“Probiokorm” probiotikni quyonlar ichak tizimining organlarini morfometrik ko‘rsatkichlariga taʼsirini

K Xidirov, L Erkinova
"ProBioKorm" probiotiki ozuqani hazm qilishga ijobiy ta'sir qilgan. Guruhlardagi quyonlar bir hil oziqlantirishga qaramay, tajriba guruhidagi quyonlar ozuqalarni ko'proq hazm qilishgan. Ichaklarda ozuqa qoldiqlarini o'rganish natijasida ingichka ichakda 6,0 g, ko'richakda 13,6 g, yo'g'on ichakda 8,8 g kamroq ozuqa koidiqlari aniqlangan. Bunday tafovudniyuzaga kelishi sababi Ilguruh quyonlar oziqlantirish ratsionining to'yimli moddalari ko'p qismini muskul to'qimalarini o'stirishga sarflagan.
146-149 57 34

O‘zbekiston respublikasida innovatsion texnologiyalarni shakllantirish va rivojlantirish tendensiyalari

G Amanturdiev, N Amanturdieva, D Amanturdieva
Ushbu maqolada mamlakatimizda 2022-2023-yillarda nashr qilingan darcliklar va chop etilgan turli o'quv va ilmiy maqolalardan fbydalanib, olib borilgan izlanishlarni tahliliy qayta ishlashga asoslangan bo'lib, chorva mollaridan olingan mahsulotlar ishlab chiqarishning innovatsion texnologiyalari sarhisob qilingan. Shu bois innovatsiyalar faoliyati mahsulot ishlab chiqarish agrar sanoatida samaradorligining ko'rsatkichlarini natijalarini tahlil va monitoring qilish keltirilgan.
150-155 63 21

Отларни боқишда озуқанинг озуқавий қийматини баҳолашнинг аҳамияти ва уларнинг овқат ҳазм қилиш тизимининг хусусиятлари

Inoyat Xafizov
Мақолада озуқаларни тўйимлилигини баҳолашнинг аҳамияти ва уни қишлоқ хўжалиги ҳайвонларни, шу жумладан отларни ози^лантиришдаги ўрни тўғрисида баён қилинган. Шунингдек, отларда овқат ҳазм қилиш тизимининрг тузилшии ва уларни овқатни ҳазм қилиш жараёнида бажарадиган вазифалари батафсил келтирилган. Отларда рацион тузишда юқорида келтирилган омилларни инобатга олиш муҳимлиги кўрсатилган.
156-161 67 31

Хориждан келтирилган сигирларни генетик имкониятларини тўла намоён қилишда озиқлантириш шароитларини замонавий технологик усулларда ташкил қилишнинг самарадорлиги

Иноят Ҳафизов, Бурхон Жумадуллаев, Наргиза Гулматова
Мақолада хориждан келтирилган маҳсулдор сигирларни республикамизнинг табиий иқлим шароитига мослаштириш, генетик имкониятини тўла намоён қилиш учун махсус озиқлантириш шароитларини яратиш масалалари ёритилган. Шунингдек, тўла қийматли озикуиштириш ва суш ишлаб чиқариш жараёнларини автоматлаштириш ҳисобига тармоқни иқтисодий самарали қилиш технологияси баён этилган.
166-170 64 32

Monbelyard zotli sigirlarning qizlarini tana tuzilishiga bog‘liqlikdagi sut mahsuldorligi

Go‘zal Erdanova, Boxodirxon Muxtorov
Monbelyard zotli sigirlarning qizlarining II-lakaktatsiyasida sigirlarning eksterer tana tuzilishi tipi bo'ycha sut-go'sht tipiga mansub sigirlarda tengqurlari go'sht-sut tipiga nisbatan yag'rin balandligi 2,28%, sag'ri balandligi 0,94%, ko'krak ayanasi 0,58°/o, 3.1%-ga ortiqcha bo'lgan bo'lsa, ko'krak chuqurligi l,67%>.orqa do'ng suyagi kenglini 2,62%>, poycha aylanasi 3,56%-ga tengqurlari sut -go'sht eksterer tana tuzilishi tipidan ortiqcha bo'ldi.
Sut-go'sht tipiga mansub bo'lgan sigirlarining yag'rin balandligi go'sht-sut tipiga mansub tengdoshlariga nisbatan tegishli ravishda 2,8 sm, sag'ri balandligi 2,63 sm-ga, ko'krak eni 3,2 sm-ga yuqori, ko'krak chuqurligi 5,6 (P>0,95) sm-ga kam, ko'krak aylanasi 3,2 sm-ga (P>0,999), tananing qiya uzunligi 3,8 sm-gayuqori bo'ldi, orqa do'ng suyagi 2,4 sm-ga, poycha aylanasi 1,66 sm-ga (P>0,95) kam bo'ldi.
171-175 67 33

Turli ishlab chiqarish tipiga ega monbelyard zotli sigirlarni oziqlantirish

Go‘zal Erdanova, Raxmonqul Ruziev
305 kunlik laktatsiya davomida sut-go'sht, eksterer tana tuzilishga ega bo'Igan sigirlarga o'rtacha 4773,9 kg ozuqa birligi, 6150,04 kg EOB, 6054 kg quruq modda, hamda 694,6 kg hazmlanuvchi protein sarflangan bo'lsa, tengqurlari go'sht-sut eksterer tana tuzilishiga ega bo'Igan sigirlarga nisbatan o'rtacha ozuqa birligi bo'yicha 145,6 kg-ga yoki 3,03%-ga, EOB bo'yicha 189,2 kg-ga yoki 3,08%-ga, quruq modda bo'yicha 195,8 kg-ga yoki 3,28%-ga, hazmlanuvchi protein 24,4 kg-gayoki 3,51 %-ga ortiqcha bo'ldi
176-180 62 21

Chetdan keltiriladigan qoramol buqalarining go‘sht uchun yetishtirilganda go‘sht mahsuldorligini oshirish

Қaxramon Shakirov, Madaminjon Rahimov
Мақолада йирик шохли моллар буқачаларини бўрдоқилашда гўшт маҳсулдорлигини оширишнинг қўшимча имкониятларига оид ўтказилган илмий-хўжалик тадқиқотлари натижалари баён этилган.Фермер хўжаликлари шароитида йирик шохли моллар буқачаларини бўрдоқилашда улар рационига минераль моддалар ва витаминларнинг қўшимча киритилиши натижасида истемол қилинган озуқалар таркибидаги тўйимли моддалар хазмланишининг яхшиланганлигига, гўшт маҳсулдорлиги шаклланиши ва тирик вазн кунлик ўсишининг ортганлигига эришилди.
181-183 107 24

Simmental zotli o‘sishdan ortda qolgan buqachalarni boqish texnologiyasi

Karim Xidirov, Raxmonqul Ruziev
Maqolada tajribadagi o'sishdan ortda qolgan simmental zotli buqachalarni bo'rdoqilashl5 oylik yoshidan 18 yoshiga qadar davrida I-guruh buqachalariga o'rtacha 8,4 kg ozuqa birligi, 116,5 Mj almshinuvchi energiya, 13, 12 kg quruq modda, 1154 g hazmlanuvchi protein, 82,4 g Ca, 73,7 g P tashkil etuvchi ratsion bilan, tengqurlari 11-guruh buqachalari ozuqa tuymligi bo'yicha I-guruh nazorat guruhiga nisbatan 12,5%, 14% Mj almashinuvchi energiya, 18% quruq modda, 8% Ca, P 3,6%-ga ortiqcha bo'Igan bo'lsa, tengqurlari IIIguruh tajriba guruhi buqachalari I-guruh nazorat guruhi buqachalariiga nisbatan 22,5% oziqa birligi, 5,4% Mj almashinuvchi energiya, 19,9% quruq modda, 7,9% hazmlanuvchi protein ortiqcha bo'ldi.
184-188 98 22

Корейс наслчиликнинг қорамол ембрионларини трансплантация қилиш

Xusanjon Giyasov, Akobir Askarov
Мақолада Ташкент ва Сирдарё вилоятлари наслчилик хўжаликларида гольштейн зотли қорамол эмбрионларини "Kopia" маркази мутахассислари томонидан Корея тажрибаси асосида кўчириб ўтказиш тажрибаси ёритилган.
189-191 74 22

Monbelyard zotli xar xil tana tuzilishdagi sigirlarning qizlarini yelin o‘lchamlari

Go‘zal Erdanova, Raxmonqul Ruziev
Maqolada Monbelyard zotli sigirlar qo'sh maxsuldorli yo'nalishda bo'lib, har ikkala guruhda ham tossimon yelin tipiga mansub sigirlar uchramaganligi aniqlandi. Sut-go'sht tipidagi sigirlarningyelin aylanasi o'rtacha I, II, III laktatsiya davrlarida 108,2;116,5;125,0 sm-ni tashkil qilib, tengqurlarigo'sht-sut tipiga nisbatan 13.52;6,01; 12 sm-ga, uzunligi bo'yicha 4,31;1,3; 4,25 sm-ga, eni bo'yicha 3,42; 2,79; 3,48sm-ga, oldingi yelin qismining chuqurligi bo'yicha 2,74; 2,9;5,3 sm-ga, orqa qismi chuqurligi bo'yicha 3.9; 3.1;3.37 sm-ga, yelinning shartli hajmi bo'yicha 556,8; 119,28; 501,5 sm3 -да, oldingi so'rg’ichlar uzunligi bo'yicha l,l;1.05;l,16 sm-ga, orqa so'rg'ichlar uzunligi bo'yicha 0,72;0,66;0,82 sm-ga tengqurlarigo'sht-sut tipiga mansub sigirlardan ortiqcha bo'lganligi keltirilgan.
192-194 75 32

Кормовая добавка для кур – несушек на основе биомассы микроводоросли Dunaliella salina

O Verushkina, E Baymurzayev, A Tonkix
В работе изучены возможности использвания жёлтой формы биомассы Аральской микроводоросли Dunaliella salina в качестве кормовой добавки для кур-несушек породы Ломан Браун мясо-яичного направления Показано, что добавление в рацион кур-несушек биомассы дуналиеллы увеличивает их живой весна 51-62 г каждая и яйценоскость кур (на 3,6-4,2%). При этом кормовая добавка на основе микроводоросли Dunaliella salina не имеет токсического действия, и не оказывает негативного влияние.
195-198 66 23

Яйловлар ҳосилдорлигини оширувчи янги ўсимлик турлари

Иззатило Эшматов
Чўл ва тог шароитида A. canescens ва A. undulata ўсимликларининг хўжаликбоп хусуситялари: яшовчанлик, йиллик ўсиш суратлари, шохланиш, хашак, ypyr ҳосилдорлиги кўрсаткичлари бўйича истиқболлиўсимлик туралари ҳисобланади.
199-202 73 21

Хорижий давлат ва ўзбекистон чорвадорларининг бизнесдаги ҳамкорлиги

Иззатило Эшматов
Чорвачилик тармоқларига бўлган эътибор, ҳамда Хукуматимиз томонидан томонидан аҳамиятнинг кучайтирилиши, шунингдек чорвачиликнинг қонунчилик билан қўллаб-қувватланиши натижасида кейинги йилларда хорижий давлатларнинг чорвадорлари билан алоқалар ўрнатилишига сабаб бўлди. Аксарият фермер хўжаликларининг раҳбарлари ва мутахассислари Европа давлатларининг Голландия, Германия, Польша, Украина, Белоруссия, Австрия, Чехия, Исроил ва Австралия давлатлари чорвачилигида қўлланилаётган замонавий усуллар билан танишиб қайтмоқда. Чорвачилиги ривожланган давлатлар билан ҳамкорлик ўрнатиб улардан наслли қорамоллар, шунингдек замонавий технологияларни харид қилиб, Узбекистан шароитида фойдаланиб чорвачилик тармоғини ривожлантиришга ўз ҳиссаларини қўшмоқдалар.
203-206 57 26

Илмий ва инновацион технологиялар асосида чорвачиликни ривожлантириш

Бахромжон Бобоев, Одил Усмонов, Махмуджон Махаммадалиев
Мақолада Республикамида чорвачилик сохасини барқарор ривожлантириш учун зарур шарт-шароитлар яратиш, илмий амалий шиларни ва халқаро хамкорликларни янги инновацион технологиялар асосида ривожлантириш, қишлоқ жойларининг ривожланиши хамда ахоли фаровонлигини оширишда, шунингдек, озиқ-овқат хавфсизлиги ва қишлоқ жойларда ахоли бандлигини таъминлашда фермер ва дехқон хўжаликларининг ўрни мухим рол ўйнаши билан боғлиқ масалалар ёритилган.
210-214 185 38

Сигир таилериозини янги дори билан даволаш

Sh Abdurasulov, A Amirov, G Tuxtabayeva
Мақолада қорамолларнинг тейлериоз касаллиги бўйича баъзи эпизоотологии маълумотлар, илмий адабиётлардан олинган маълумотлар, шунингдек муаллифларнинг бупарвалек препаратини қўллаш бўйича олинган тажриба натижалари баён қилинган.
215-218 53 30

Sigirlar laktatsyasining kechish xususiyatlari

F Sattorov, M Jumanazarova, O Shermaxmatov, J Murodqosimov, U Soloyev, A Ahrorov
Tadqiqotlarda simmental zotli turli ishlab chiqarish tiplariga ega sigirlarning laktatsiyasining kechish xususiyatlari o'rganilgan. Ishlab chiqarish tiplaridan qat'iy nazar, sigirlar laktatsiyasi birtekis kechganligi va engyuqori oylik sut miqdori II guruh sigirlarida laktatsiyaning uchinchi oyida, II va III guruhlarda ikkinchi oyida kuzatilib, oltinchi oyigachayuqori darajada saqlanib va keyinchalik asta-sekinlik bilan pasayib borganligi qayd etilgan.
219-223 67 34

Turli usullarda axtalangan mahalliy buqachalarning go‘sht mahsuldorligiga va uning sifatiga zamonaviy yangi texnologik usulda oziqlantirishning ta’siri

Botir Urokov
Maqolada turli usullarda axtalangan mahalliy buqachalarning go'sht mahsuldorligiga va uning sifatiga zamonaviy yangi texnologik usulda oziqlantirishning ijobiy ta'siri, afzalliklari va iqdsodiy samaradorligi to'g'risida batafsil bayon etilgan.
224-227 71 18

Буқачалар гўштининг орқа узун мускул аминокислоталар таркиби

Музаффар Садирбеков, Рахмонқул Рузиев
Мақолада гўшт таркибидаги аминокислоталар тўғрисида маълумотлар келтирилганмускул тўқимасидаги триптофан аминокислотасининг энг қўп миқдори гўшт экстерьер конституционалъ типига эга бўлган Ш-гуруҳ буқачалари гўштининг мускули таркибида кузатилган бўлсада гуруҳлар ўртасида унча катта фарқ бўлмади. Яъни III гуруҳ буқачалари гўшти таркибидаги триптофан аминокислотаси ўртача 381,7±1,1мг%-ни, сут типига мансуб буқачалар гўшти таркибидаги триптофан аминокислотаси 372,7±1,3 мг%-ни ташкил қилди. III гуруҳ буқачаларининг гўшти таркибидаги оқсилни триптофан аминокислотаси тенгқурлари П-гуруҳ буқачаларга нисбатан 0,81 %-га, I-гуруҳ тенгдошларига нисбатан 2,36%-га юқори бўлганлиги кузатилди
228-230 69 24

Tajriba guruhidagi sigirlarning o‘sish va rivojlanish ko‘rsatkichlari

F Sattorov, M Jumanazarova, O Shermaxmatov, J Murodqosimov, U Soloyev, A Ahrorov
Tadqiqotlarda chet eldan keltirilgan sigirlar o'sish va rivojlanishni sut mahsuldorligi ishlab chiqarish tiplariga bog'liqligi aniqlangan.
231-235 59 22

Молекуляр – генетик маркерлар ёрдамида бушуев зотли сигирларнинг сут маҳсулдорлигини эрта аниқлаш

Жаҳонгир Мардонов
Ушбу мақолада юртимизда қорамолчилик соҳасининг ривожланиш босқичлари ва унда Бушуев зотли сигирларнинг суш маҳсулдорлигини эрта аниқлашда замонавий молекуляр- генетик маркерларни қўллаш ва бу сохани ривожлантиришда муҳим бўлган жиҳатлар ёритилган.