Jild 61 № 4 (2025)

Jild 61 № 4 (2025)
Nashr qilingan: 27-05-2025

Maqolalar

3-7 39 12

XORIJIY MAMLAKATLARDA INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINI OʻQITISHGA QARATILGAN METODLAR

Ahmadaliyev Boburbek, Ahadjonov Dovudbek, Abduxoliqov Mamarasul, Abdumannonov Hojimurod

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  informatika  va  axborot  texnologiyalari  fanini 
xorijiy  mamlakatlarda  o‘qitish  uslublari,  metodik  yondashuvlar,  shuningdek, 
O‘zbekiston oliy taʼlim tizimida qo‘llanilayotgan metodlar bilan taqqoslanadi. Maqola 
zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida ta’lim samaradorligini oshirishga qaratilgan 
tajribalarga e’tibor qaratadi. Shuningdek, maqolada o‘qitish samaradorligini oshirish, 
raqamli  kompetensiyalarni  shakllantirish  va  innovatsion  metodlarni  joriy  etish 
borasidagi takliflar ilgari suriladi. 

63-65 23 9

НАУЧНЫЕ ОСНОВЫ ФОРМИРОВАНИЯ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ У ДЕТЕЙ И ПОДРОСТКОВ: ГИГИЕНА И ПРОФИЛАКТИКА

Алиева Рано Амануллаевна, Рустамова Гулираъно Парвозбековна

Подростковый возраст — это критически важный этап развития человека, 
характеризующийся интенсивными физиологическими, психоэмоциональными 
и социальными изменениями. В этот период закладываются основы будущего 
здоровья и формируются привычки, оказывающие влияние на всю дальнейшую 
жизнь. В статье рассматриваются ключевые аспекты гигиены и профилактики, 
направленные  на  поддержание  и  укрепление  здоровья  подростков.  Освещены 
особенности  гормональных  изменений,  факторы  риска,  а  также  предложены 
меры по формированию устойчивого здорового образа жизни. 

8-11 20 11

ПРЕЛОМЛЕНИЕ СВЕТА НА ГРАНИЦЕ ВОЗДУХ–ВОДА: МЕТОДИКА ОБЪЯСНЕНИЯ ЧЕРЕЗ ШКОЛЬНЫЕ ОПЫТЫ

САТТОРОВ САРВАР НУГМОНОВИЧ

Аннотация: Статья посвящена методике преподавания темы преломления 
света  в  школьном  курсе  физики  с  использованием  доступных  натурных 
экспериментов.  Автор  показывает,  как  простые  опыты,  такие  как  «ложка  в 
стакане  воды»  или  прохождение  лазера  через  аквариум,  помогают  учащимся 
визуализировать  законы  оптики  и  глубже  понять  механизм  изменения 
направления  светового  луча  на  границе  двух  сред.  В  работе  представлены 
расчёты по закону Снеллиуса, критические углы, а также указаны методические 
рекомендации  для  проведения  данных  опытов  в  классе.  Подчёркивается 
значение визуализации, практической деятельности и самостоятельного анализа 
при формировании прочных знаний по физике. 

12-14 26 16

ПОЛНОЕ ВНУТРЕННЕЕ ОТРАЖЕНИЕ И ВОЛОКОННО-ОПТИЧЕСКИЕ ТЕХНОЛОГИИ

САТТОРОВ САРВАР НУГМОНОВИЧ

Аннотация:  В  статье  рассматривается  явление  полного  внутреннего 
отражения  как  основополагающий  физический  механизм,  лежащий  в  основе 
волоконно-оптических  технологий.  Раскрываются  условия  возникновения 
полного  отражения  на  границе  двух  сред,  отличающихся  показателями 
преломления, и его практическое применение в передаче световых сигналов на 
большие  расстояния.  Приведены  принципы  устройства  оптоволокна,  типы 
волокон,  а  также  их  роль  в  современной  телекоммуникации,  медицине  и 
сенсорике. Представлены экспериментальные и теоретические аспекты изучения 
эффекта в учебной и исследовательской практике. 

15-18 20 10

IDEAL GAZLAR NAZARIYASI VA UNING AMALIYOTDAGI QO`LLANILISHI

SATTOROV SARVAR NUGMON O`G`LI

Annotatsiya: Mazkur maqolada ideal gazlar nazariyasining asoslari va uning turli 
sohalardagi  amaliyotdagi  qo‘llanilishi  muhokama  qilinadi.  Ideal  gazlar  nazariyasi 
gazlarning  xususiyatlarini  tasvirlashda  muhim  o‘rin  tutadi  va  ko‘plab  ilmiy  va 
muhandislik  muammolarini  yechishda  qo‘llaniladi.  Maqolada  ideal  gazlarning 
termodinamik  xususiyatlari,  gaz  qonunlari  va  gazlarning  xatti-harakatlarini 
tavsiflovchi matematik tenglamalar, jumladan, Boyl, Marriot, Gay-Lussac qonunlari 
va ideal gazlar tenglamasi ko‘rib chiqiladi. Bundan tashqari, ideal gazlarning sanoat, 
kimyo, muhandislik va boshqa sohalarda qanday qo‘llanilishi ham yoritiladi. Maqola 
ilmiy  adabiyotlar  tahlili  asosida  yozilgan  bo‘lib,  ideal  gazlar  nazariyasining 
amaliyotdagi ahamiyatini va uning turli sohalarda qanday ishlatilishini ko‘rsatishga 
qaratilgan. 

19-22 30 21

IMPULSNING SAQLANISH QONUNI VA UNING MEXANIKA BO`LIMIDAGI QO`LLANILISHI

SATTOROV SARVAR NUGMON O`G`LI

Annotatsiya: Mazkur maqolada impulsning saqlanish qonuni va uning mexanika 
bo‘limidagi  qo‘llanilishi  ko‘rib  chiqiladi.  Impulsning  saqlanishi  -  fizikada  muhim 
qonunlardan biri bo‘lib, biror tizimga tashqi kuchlar ta’sir qilmasa, tizimdagi umumiy 
impuls  o‘zgarishsiz  qolishini  ta’minlaydi.  Ushbu  qonun  mexanikaning  ko‘plab 
muammolarini  hal  qilishda  asosiy  rol  o‘ynaydi,  ayniqsa  zarba,  to‘qnashuvlar  va 
kollisionlarni tahlil qilishda. Maqolada impulsning saqlanish qonunining matematik 
ifodasi,  uning  qo‘llanilish  sohalari  va  mexanikada  to‘qnashuvlar,  zarbalar  kabi 
hodisalarni qanday tahlil qilishda yordam berishi haqida ma’lumot beriladi. 

23-29 48 25

SYMBOLISM AND METAPHOR IN DEPICTING HUMAN-AI RELATIONSHIPS IN KLARA AND THE SUN

Toirova Nargiza Isakovna, Abdurakhmonova Makhfiratkhon

Kazuo  Ishiguro’s  Klara  and  the  Sun  explores  the  intersection  of  artificial 
intelligence (AI) and human emotions, using powerful symbols and metaphors to delve 
into  themes  of  hope,  fragility,  and  social  alienation.  The  novel's  central  character, 
Klara,  an  AI,  embodies  innocence  and  emotional  growth  as  she  navigates  human 
relationships and struggles to understand the complexities of human existence. Key 
symbols, such as the Sun, the store window, and the barn, illustrate the limitations and 
possibilities of AI while also highlighting the fragility of human life. By analyzing 
these symbols and metaphors, this paper examines how Ishiguro uses language and 
narrative style to convey deep insights into human nature and the boundaries between 
technology and emotion.  

30-33 23 8

HISSIY EMOTSIONAL HOLATLAR KELIB CHIQISHINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Qarshiyeva Fayziya Shuhratovna

Annotatsiya. Ushbu maqolada shaxsning rivojlanish jarayonida shaxsning o‘ziga 
xos  psixologik  xususiyatlari,  hissiy  emotsional  holatlari  o‘zgarishining  ijtimoiy 
psixologik xususiyatlari haqida.   

34-36 22 16

MAKTABDA AMALIYOTCHI PSIXOLOGNING TUTGAN OʻRNI VA VAZIFALARI

Murodova Nozinaoy Mavlon qizi

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  umumiy  o’rta  ta’lim  muassasalaridagi 
psixologlarning o’rni, vazifasi, amalga oshiradigan ishlar yo’nalishi va o’qituvchi va 
o’quvchilarning  ruhiy  holatini  muvozanatlashtirishdagi  vazifalari  haqida 
fikrmulohazalar keltirib o’tilgan.  

37-42 24 11

O'QUVCHILARNING PSIXOLOGIK HOLATLARINI O'RGANISH,OʻZINI ANGLASH KOʻNIKMALARINI SHAKLLANTIRISH

Nazarova Ruxsora Akramovna

  
Annotatsiya:Ushbu  maqolada  maktab  o'quvchilari  psixologiyasi, 
o'quvchilarning o'zini tushunish va boshqarishda yordam beradigan bir nechta metodlar 
va ularning vazifalari haqida ma'lumotlar berilgan.  

43-47 20 8

MILLIY XALQ O’YINLARINING BOLA PSIXIKASIGA IJOBIY TA’SIRI

Umarova Masturaxon Murodovna

Annоtatsiya: Mazkur maqolada umumta’lim maktablari o’quvchilariga milliy 
xalq  o’yinlaridan  foydalanish  hamda  uning  ta’lim-tarbiyadagi  ahamiyati  hamda 
psixologik ta’siri yuzasidan ko’rsatma va takliflar keltirilgan.   

48-53 20 16

ОПРЕДЕЛИТЬ ИЗМЕНЕНИЯ ВОСПАЛИТЕЛЬНЫХ ЦИТОКИНОВ ИЛ- 1Β, ИЛ-6 И ОЦЕНИТЬ ФУНКЦИЮ ПЕЧЕНИ У ПАЦИЕНТОВ СРЕДНЕГО И ПОЖИЛОГО ВОЗРАСТА С НЕАЛКОГОЛЬНОЙ ЖИРОВОЙ БОЛЕЗНЬЮ ПЕЧЕНИ У ПАЦИЕНТОВ СРЕДНЕГО И ПОЖИЛОГО ВОЗРАСТА, СТРАДАЮЩИХ COVID-19

Зокиров Вохид Зойитович

Аннотация  .  Множественные  провоспалительные  факторы  -  IL-1β,  IL-
1RA,  IL-2,  IL-4,  IL-6,  IL-8,  IL-9,  IL-13,  FGFβ,  G-KCF  в  иммунной  системе 
пациентов с COVID-19, GM-KCF, INF-g, IP-10, MIP-1a, Замедленное увеличение 
MIP-1β,  TNFα  (фактор  некроза  опухоли),  гранулоцитарного 
колониестимулирующего  фактора  и  других  цитокинов  и  факторов  роста 
вызывает «цитокиновый поток» [ 1,2 ]. Гиперпродукция цитокинов и вызванная 
ею гиперкоагуляция, а также миграция лейкоцитов и нейтрофилов в пораженную 
область  и  гиперсекреция  пролитических  веществ.  (нейтрофилы  поглощают 
лактазу и другие протеазы в больших количествах) [3,11  ] , в результате чего 
повреждаются не только измененные клетки, но и здоровые клетки, что приводит 
к органной недостаточности. [ 4 ]. 

54-59 23 6

JIGARNING NOALKAGOL YOG’ XASTALIGIDA METABOLIK HOLATLARINI TASHXISLASHDA LABORATOR TEKSHIRUV NATIJALARINI AHAMIYATI

Xudoyberdiyeva Sh.I

Yog’li  gepatoz  murakkab  kasallik  bo’lib,  uning  rivojlanishi  ko’plab  omillar 
bilan bog’liq. Uning patogenezi metabolik kasalliklar, shuningdek, turli organlar va 
tizimlarning disfunktsiyasi bilan chambarchas bog’liq. Bundan tashqari, bu holat bir 
qator kasalliklar, jumladan, qon tomir aterosklerozning rivojlanishiga hamroh bo’lishi 
mumkin. 
Zamonaviy  ilmiy  tadqiqotlar  shuni  ko’rsatadiki,  jigarning  noalkagol  yog’ 
xastaligi  (JNAYoX) jiddiy  jigar  muammolarining ko’rsatkichi bo’lib xizmat  qilishi 
mumkin. Bundan tashqari, u diabet, lipid almashinuvining buzilishi yoki ortiqcha vazn 
mavjudligidan  qat’iy  nazar,  yurak-qon  tomir  kasalliklarining  rivojlanishi  uchun 
mustaqil xavf omili sifatida harakat qilishi mumkin. 
Ushbu  maqolada  yurak-qon  tomir  kasalliklari  bilan  og’rigan  odamlarda 
metabolik  bilan  bog’liq  jigarning  noalkagol  yog’  xastaligi  (JNAYoX)  tarqalishi, 
sabablari, rivojlanish mexanizmlari, diagnostikasi va klinik ko’rinishlariga oid ilmiy 
tadqiqotlar  tahlili.  Ushbu  mavzuning  muhimligini  hisobga  olib,  kelgusida  ushbu 
yo’nalishda olib boriladigan tadqiqotlarning yo’nalishlarini belgilash kerak. 

60-62 24 9

НАУЧНЫЕ ОСНОВЫ ФОРМИРОВАНИЯ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ У ДЕТЕЙ И ПОДРОСТКОВ: ГИГИЕНА И ПРОФИЛАКТИКА

Алиева Раъно Амануллаевна, Давлатова Дилдорахон Камолиддиновна

Подростковый возраст — критический период формирования личности и 
организма,  сопровождающийся  глубокими  гормональными  перестройками. 
Эндокринная  система  в  этот  период  претерпевает  значительные  изменения, 
оказывая  влияние  на  соматическое,  половое  и  психоэмоциональное  развитие 
подростка.  В  данной  статье  рассмотрены  ключевые  эндокринные  механизмы, 
лежащие  в  основе  полового  созревания,  и  проанализированы  их 
физиологические последствия. Особое внимание уделено роли гормонального 
баланса  в  формировании  здорового образа жизни и профилактике нарушений 
развития. 

124-126 20 14

IJTIMOIY LOYIHALARNI MOLIYALASHTIRISHDA XALQARO MOLIYA INSTITUTLARNING ROLI

Kurbonaliyev Abduxamid Shuxrat o'g'li

 
Annotatsiya:  Ijtimoiy  loyihalarni  moliyalashtirishda  xalqaro  moliya 
institutlarining roli juda muhim va keng qamrovli hisoblanadi. Bugungi kunda ijtimoiy 
loyihalar, xususan, ta'lim, sog'liqni saqlash, ijtimoiy himoya, atrof-muhitni muhofaza 
qilish  va  kambag'allikni  kamaytirishga  qaratilgan  tashabbuslar,  rivojlanayotgan 
mamlakatlar  va  jamiyatlar  uchun  katta  ahamiyatga  ega.  Ushbu  loyihalar  ko'pincha 
davlat byudjetlaridan tashqari qo'shimcha moliyaviy resurslarni talab qiladi, chunki 
ularning amalga oshirilishi ko'p hollarda katta xarajatlarni o'z ichiga oladi. Shu nuqtai 
nazardan, xalqaro moliya institutlari ijtimoiy loyihalarni moliyalashtirishda muhim rol 
o'ynaydi  va  ularning  faoliyati  ko'plab  mamlakatlar  uchun  ijtimoiy-iqtisodiy 
taraqqiyotning asosiy omillaridan biriga aylangan. 

66-66 16 11

НЕРВНАЯ СИСТЕМА ЧЕЛОВЕКА: ОБЩИЙ ОБЗОР

Алиева Рано Амануллаевна, Фатхиддинова Гулнозахон Мизаолимовна

Аннотация 
Нервная  система  человека  играет  ключевую  роль  в  регуляции  всех 
функций  организма.  Она  обеспечивает  восприятие,  обработку  и  передачу 
информации,  а  также  координирует  действия  органов  и  систем.  В  статье 
представлен  общий  обзор  строения  и  функционирования  нервной  системы, 
включая её центральные и периферические отделы, и подчёркнута важность её 
нормального развития в подростковом возрасте. 

67-68 17 7

ВЛИЯНИЕ ФИЗИЧЕСКОЙ АКТИВНОСТИ НА ВОЗРАСТНУЮ ФИЗИОЛОГИЮ: АДАПТАЦИЯ СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТОЙ И МЫШЕЧНОЙ СИСТЕМ

Алиева Рано Амануллаевна, Анварова Муслима Наврузбековна

Аннотация 
Физическая  активность  оказывает  значительное  влияние  на  возрастную 
физиологию  человека,  особенно  в  подростковом  возрасте,  когда  организм 
активно  развивается.  В  статье  рассматриваются  адаптационные  механизмы 
сердечно-сосудистой  и  мышечной  систем  в  ответ  на  регулярные  физические 
нагрузки, а также значение двигательной активности для укрепления здоровья и 
профилактики заболеваний. 

69-74 20 16

KORRUPSIYANING YOSHLAR ONGIGA SALBIY TA’SIRI, UNI ERTA YOSHDAN TUSHUNTIRISH ZARURATI VA BU ILLATGA QARSHI KURASHISH

Abdulg`aniyeva Moxigul Rustamjon qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada korrupsiyaning yoshlar ongiga salbiy ta’siri, uni 
erta yoshdan tushuntirish zarurati va bu illatga qarshi kurashishda taʼlim muassasalari, 
ommaviy  axborot  vositalari,  ota-onalar  va  fuqarolik  jamiyati  institutlarining  o‘rni 
yoritilgan. Korrupsiyaga qarshi samarali kurashning bir yo‘li sifatida yoshlar ongida 
halollik, qonunlarga hurmat va fuqarolik masʼuliyatini shakllantirish metodlari tahlil 
qilinadi. Soha bo‘yicha xalqaro va mahalliy adabiyotlar, amaliy tadqiqotlar asosida 
natijalar keltirilib, amaliy tavsiyalar beriladi. 

75-78 19 11

ZAMONAVIY FALSAFADA BORLIQ MASALASI

Raximova Dildora, Koshkarbaeva Aziza Sharibay qizi

Annotatsiya: Borliq falsafasi (ontologiya) mavjudlik va uning asosiy shakllarini 
o‘rganadigan falsafa sohasi hisoblanadi. Ushbu yo‘nalish qadimgi yunon falsafasidan 
boshlab  rivojlanib,  Aristotel,  Forobiy,  Ibn  Sino,  Dekart,  Kant,  Hegel  kabi 
mutafakkirlar  tomonidan  turlicha  talqin  qilingan.  Ontologiya  borliqning  mohiyati, 
mavjudlik  shakllari  (materiya  va  ong,  ruh  va  jism,  real  va  ideal),  uning  o‘zgarish 
qonuniyatlari  va  sababiyat  masalalarini  tadqiq  qiladi.  Zamonaviy  falsafada  borliq 
tushunchasi  ilmiy,  fenomenologik  va  ekzistensial  yondashuvlar  asosida  keng  tahlil 
qilinmoqda. Ushbu maqola borliq falsafasining asosiy yo‘nalishlari, tarixiy taraqqiyoti 
va zamonaviy falsafadagi o‘rnini tahlil qiladi.  

79-84 19 14

OʻQITUVCHILARDAGI KASBIY SOʻNISHNI OLDINI OLISH,RUHIY QOʻLLAB-QUVVATLASHNING MUHIM PSIXOLOGIK JIHATLARI

Azizova Lutfiya Samatovna

ANNOTATSIYA 
So‘nggi  yillarda  insonning  turli  kasb  sohalarida  stressga  barqarorligi  va 
mazkur  barqarorlikning  shakllanish  mexanizmlariga  bog‘liq  masalalarga  qiziqish 
keskin ortishi kuzatilmoqda. Kasbiy stress va kasbiy so‘nish muammolarini o‘rganish 
bo‘yicha  tadqiqotlar  “Inson-inson”  tizimida  mehnat  qiluvchi  kasb  egalari  – 
o‘qituvchi-pedagoglar,  shifokorlar,  psixologlar,  savdo  xodimlari  va  x.k.larda  olib 
borilmoqda.  Mazkur  tadqiqotlarda  qayd  etilishicha,  barqaror  kasbiy  stress  kasbiy 
so‘nishga olib kelishi muqarrar.  

85-92 11 4

OʻQUVCHILARNING OILADAGI MAVQEINI ANIQLASH HAMDA OʻZ JONIGA QASD QILISH HOLATLARINI OLDINI OLISH MASALALARI

Madraximova Nargiza Toʻychiboyevna, Rajapova Feruza Turajonovna

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash jarayonida 
suitsidal xulq-atvorni oldini olish omillari va mexanizmlari tadqiq etilgan. Zamonaviy 
jamiyatda yoshlar orasida suitsid holatlarining ortib borishi, bu muammoning ijtimoiy-
psixologik,  madaniy  va  tibbiy  jihatlari  tahlil  qilingan.  Tadqiqot  natijalariga  ko‘ra, 
oilaviy qadriyatlarni shakllantirish, yoshlar o‘rtasida psixologik bilimlarni oshirish va 
oilaviy munosabatlarga tayyorgarlik ko‘rish dasturlarini rivojlantirish orqali suitsidal 
xulq-atvor  xavfini  sezilarli  darajada  kamaytirish  mumkinligi  aniqlangan.  Maqolada 
amaliy tavsiyalar va profilaktika chora-tadbirlari taklif etilgan.  

93-96 15 10

MAKTAB O’QUVCHILARIDA TAJOVVUZKOR XULQ-ATVORNING NAMOYON BO’LISHI VA BARTARAF ETISH USULLARI

Umarova Shoira Abdukarim qizi

Annotatsiya:  Agressiya  boshqa  tirik  jonzotga  u  buni  istamagan  vaziyatda 
haqorat  yoki  ziyon  yetkazishni  maqsad  qilib  qo‘ygan  xulq-atvorning  har  qanday 
shakli.Agressiya  termini  ko‘p  hollarda  g  ‘azab  kabi  negativ  (salbiy)  his-tuyg‘ular 
bilan, haqorat qilish va ziyon yetkazish kabi motivlar bilan, hatto negativ ko‘rsatmalar 
sirasiga kiruvchi irqiy va etnik xurofot bilan assotsiatsiyalanadi. Bu omillar natijasi 
zarar  yetkazish  bo'lgan  xulq-atvorda  albatta  muhim  rol  o‘ynashiga  qaramay,  ular 
bunday  harakatlar  uchun  asos  boʻla  olmaydi.  G‘azab  boshqalarga  tajovuz  qilish 
uchun  aslo  zaruriy  shart  bo‘lib  hisoblanmaydi,  boshqacha  qilib  aytganda,  ayrim 
holatlarda agressiya o‘ta sovuqqonlik holatida yuzaga kelishi mumkin bolgani kabi, 
o‘ta  kuchli  hayajon  holatida  ham  paydo  bo‘lishi  mumkin.  Shuningdek, 
agressorlarning  ular  tajovuz  qilayotgan  shaxslardan  nafratlanishlari  yoki  ularni 
yoqtirishlari umuman shart emas. Ko‘pchilik odamlar o‘zlari yoqtirgan insonlarga 
zulm o'tkazadilar.  

97-101 23 7

ONADA KUZATILADIGAN STRESSLI VAZIYATLARNING BOLA PSIXOLOGIYASIGA SALBIY TA’SIRI

Narziyeva Mashhura Mirzayevna

 Ona o‘z farzandlarining hayotiga doimiy ta'sir ko‘rsatadigan muhim shaxsdir. 
Shu sababli, onaning ota-onalikka qarama-qarshi munosabati va ota-onalikka bo‘lgan 
stressi bolaning o‘sishi va rivojlanishiga salbiy ta'sir qiladi va ular katta bo‘lganidan 
keyin ham bolalarda ijtimoiy moslashuv muammolarini keltirib chiqaradigan kuchli 
omilga aylanadi. Boshqacha qilib aytganda, onaning ota-onalik munosabatiga qarab, 
bolaning muammoli xatti-harakati kamayishi yoki kuchayishi mumkin.      

102-107 23 5

UMUMTAʼLIM MAKTABLARIDA SOGʻLOM MUHITNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI

Abduvaitova Charos Baxtiyor qizi

ANNOTATSIYA  
Maqolada  ta’lim  muassasalari  jamoasida  sog‘lom  muhitni  yaratishning 
pedagogik-psixologik  asoslarini tahliliga e’tibor qaratilgan. Jamoadagi psixologik 
zo‘riqishlarni bartaraf etish, ta’lim muassasasi rahbari va bo‘ysunuvchilarning kasbiy 
mahoratini oshirish, xodimlarning bo‘sh vaqtlarini to‘g‘ri tashkillashtirish, mehnat 
faoliyatini  tashkil  etishga  takliflarni  erkin  kiritish  imkoniyatini  yaratish,  jamoada 
do‘stona, shuningdek faoliyatda hamkorlik munosabatlarini yaratish.  

108-111 17 16

OTA-ONALARNING PSIXOLOGIK BILIMLARINI OSHIRISHNING USTUVOR VAZIFALARI

Xudaybergenova Gulmira Komiljon qizi

ANNATATSIYA: Onalik va otalik psixologiyasi oilaviy munosabatlarning eng 
ta’sirli,  jozibali  va  muhim  bo‘lagi  –  bu  ona-bola  munosabatlaridir.  Ularning 
muhimligi shundaki, ayni dastlabki muloqot va mehrli munosabatlar bolaning keyingi 
psixik va aqliy taraqqiyotini hamda onaning xulq-atvorini shakllantiradi.  

112-117 24 7

YOSHLARDA KUZATILADIGAN ZO’RAVONLIK, TAJOVUZKOR HATTI-HARAKATLARNI OLDINI OLISH MASALALARI

Jumayeva Jamila Rustamovna

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  o‘smirlik  davrida  zo‘ravonlik  hissining 
shakllanishi va uning psixologik, ijtimoiy omillari chuqur tahlil qilinadi. O‘smirlik 
davrining psixologik va ijtimoiy o‘ziga xosliklari, shuningdek, zo‘ravonlikning shaxs 
va jamiyat rivojlanishiga salbiy ta’siri yoritilgan. Tadqiqot davomida zo‘ravonlikning 
individual  va  ijtimoiy  darajadagi  namoyon  bo‘lish  shakllari  tahlil  qilinib,  bu 
muammoni  bartaraf  etish  bo‘yicha  samarali  usullar  taklif  etiladi.  Ma'lumotlar 
o‘smirlarning zo‘ravonlik hissini boshqarish va uning oldini olish bo‘yicha amaliy va 
nazariy asoslarni ishlab chiqishga xizmat qiladi.  

118-123 50 25

ABU NASR FOROBIY VA G‘AZZOLIYNING FALSAFA ILMIGA OID QARASHLARINI QIYOSIY TAHLIL ETISH (FOROBIYNING "SIYOSAT FALSAFASI" VA G‘AZZOLIYNING "KIMYOI SAODAT" ASARLARI ASOSIDA)

Murodov Javohir Jahongir o’g’li, Nishonova Shaxrizoda Anvar qizi

 
Annotatsiya. Ushbu maqolada buyuk Sharq mutafakkirlari Abu Nasr Forobiy 
va Abu Homid G‘azzoliyning falsafiy qarashlari qiyosiy tahlil qilinadi. Forobiyning 
"Siyosat falsafasi" va G‘azzoliyning "Kimyoi saodat" asarlari asosida ularning ilm, aql, 
din va jamiyatga oid yondashuvlari tahlil qilinadi. Forobiy ilm-fan va aqlni ustuvor 
qo‘ysa,  G‘azzoliy  tasavvuf  va  axloqiy  poklikni  asosiy  qadriyat  sifatida  ko‘rsatadi. 
Maqolada  bu  ikki  mutafakkirning  umumiy  va  farqli  jihatlari  taqqoslanib,  ularning 
ta’limotlari zamonaviy falsafaga ta’siri yoritiladi.