Authors

  • Feruza Yuldosheva

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.85328

Keywords:

Xumay ona meros afsona mifologiya xalq og‘zaki ijodiyot.

Abstract

O‘zbek xalqining qadimiy tarixida ayol timsoli har doim muqaddas sanalgan. Ayniqsa, “ona” so‘zi nafaqat biologik ma’noda, balki xalqning ruhiy-ma’naviy hayotida, madaniy merosida yuksak martabaga ega bo‘lgan. Shu jumladan, “Xumay ona” timsoli xalq og‘zaki ijodi, afsona, doston va tarixiy manbalarda o‘ziga xos o‘rin egallaydi. Bu timsolning ildizlari turkiy xalqlarning qadimiy dunyoqarashiga, mifologiyasiga va ruhiy qadriyatlariga borib taqaladi. “Xumay ona” obrazi orqali xalqimizning ayolga, onaga bo‘lgan munosabati, himoya, mehr-oqibat va sabr-toqat timsoli sifatidagi qarashlarini ko‘rish mumkin. Mazkur maqolada Xumay ona timsolining kelib chiqish manbalari, u bilan bog‘liq afsona va rivoyatlar, adabiy asarlarda qanday talqin etilgani hamda u orqali xalq ma’naviyatida shakllangan qadriyatlar yoritiladi.

background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

223

XUMAY ONA TIMSOLI: TARIX, AFSONA VA MA’NAVIYAT QO‘SHILMASI

Yuldosheva Feruza Yashin qizi

Osiyo Xalqaro Universiteti o’qituvchisi.

yuldoshevaftarix@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.15349380

Anontatsiya. O‘zbek xalqining qadimiy tarixida ayol timsoli har doim muqaddas

sanalgan. Ayniqsa, “ona” so‘zi nafaqat biologik ma’noda, balki xalqning ruhiy-ma’naviy
hayotida, madaniy merosida yuksak martabaga ega bo‘lgan. Shu jumladan, “Xumay ona”
timsoli xalq og‘zaki ijodi, afsona, doston va tarixiy manbalarda o‘ziga xos o‘rin egallaydi. Bu
timsolning ildizlari turkiy xalqlarning qadimiy dunyoqarashiga, mifologiyasiga va ruhiy
qadriyatlariga borib taqaladi. “Xumay ona” obrazi orqali xalqimizning ayolga, onaga bo‘lgan
munosabati, himoya, mehr-oqibat va sabr-toqat timsoli sifatidagi qarashlarini ko‘rish mumkin.

Mazkur maqolada Xumay ona timsolining kelib chiqish manbalari, u bilan bog‘liq afsona

va rivoyatlar, adabiy asarlarda qanday talqin etilgani hamda u orqali xalq ma’naviyatida
shakllangan qadriyatlar yoritiladi.

Kalit so’zlar: Xumay ona, meros, afsona, mifologiya, xalq og‘zaki ijodiyot.


“Xumay” so‘zining o‘zi turkiy va forsiy tillarda turlicha izohlanadi. Fors tilida “humoy”

yoki “humo” degan so‘z baxt qushi, osmoniy ilohiy qush ma’nolarini beradi. Turkiy
mifologiyada esa Xumay ona ko‘proq ayol-qo‘riqchi, qabila onasi, ilohiy kuchga ega ona timsoli
sifatida e’tirof etiladi...

Xumay ona siymosi tarixiy shaxs sifatida ba’zi manbalarda ham tilga olinadi.

Jumladan, Amir Temur nasl-nasabiga oid ayrim rivoyatlarda uning ajdodlaridan biri Xumay ona
deb ataladi...Xumay ona yoki Xumo qushi obrazi o‘zbek mumtoz adabiyotida ham keng
qo‘llaniladi. Alisher Navoiy asarlarida, xususan “Lison ut-Tayr”, “Farhod va Shirin”, “Layli va
Majnun” dostonlarida xumo qushi timsoli ilohiy qudrat, ruhiy yuksaklik, baxt va najot timsoli
sifatida ishlatiladi...Xumay ona siymosining eng muhim jihati – u xalqimizning ruhiy hayotida
ona timsolining muqaddasligi, ayolga bo‘lgan hurmat va ehtirom timsoli sifatida qaralganidir...

Xumay ona afsonasi

– bu o‘zbek xalq og‘zaki ijodining qadimiy va go‘zal

namunalaridan biridir. U milliy qadriyatlar, ona mehri, ayolning hayotdagi o‘rni, mehr-oqibat va
tabiatga bo‘lgan munosabatni o‘zida aks ettirgan chuqur ma’noli afsonadir.

Afsonaning mazmuni:

Qadim zamonlarda bir yurt bo‘lgan. Bu yurtda odamlar tinch-totuv yashar, tabiat bilan

uyg‘unlikda hayot kechirishar edi. Bu yurtda

Xumay

ismli go‘zal, mehribon va dono bir ayol

yashagan. U yurtga ona bo‘lganidek, tabiatga, insonlarga ham mehr bilan qaragan. Shuning
uchun ham uni

Xumay ona

deb atashgan. Xumay ona xalqni doimo yaxshi yo‘lga boshlagan,

ularni sabr-toqat, halollik, mehnat va mehr-oqibatga undagan. U nafaqat odamlarga, balki
qushlarga, hayvonlarga, daraxtlarga ham mehr ko‘rsatgan. Odamlar uni hurmat qilgan,
farzandlari esa uni o‘z onasidek ardoqlagan.Ammo bir kuni yurtga falokat keladi. Qurg‘oqchilik,
ocharchilik, kasallik odamlarni qiynay boshlaydi. Shu paytda Xumay ona xalqni asrash uchun
ilohiy kuchlardan yordam so‘rab, o‘zini qurbon qiladi. U osmonga ko‘tarilib,

xumoy qush

(xumay qushi)ga aylanadi.


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

224

Shundan keyin yurtga baraka qaytadi, yomg‘ir yog‘adi, dalalar ko‘karadi, xalq yana

baxtli yashay boshlaydi. Odamlar har gal osmon uzra parvoz etayotgan xumoy qushini ko‘rsalar,
“Xumay ona bizni unutmadi” deb duo qilishgan. Shuningdek, afsonaga ko‘ra, xumoy qushi
boshiga soyabon solgan kishiga omad, baxt va davlat keladi, degan ishonch ham paydo bo‘lgan.

Afsonaning ma'nosi va tarbiyaviy ahamiyati:

Xotin-qizlarga hurmat:

Xumay ona obrazi orqali ayollarning mehribonligi, donoligi va

fidoyiligi ulug‘lanadi.

Ona tabiatga ehtirom:

Afsonada tabiatga bo‘lgan munosabat juda samimiy tasvirlanadi.

Mehr va fidoyilik:

Xumay ona xalq farovonligi uchun o‘z jonini fido qilishi orqali

fidoyilik timsoliga aylanadi.

Umid va baxt ramzi:

Xumoy qushi keyinchalik baxt, omad va yuksalish timsoliga

aylangan.

Xulosa

Xumay ona timsoli o‘zbek xalqining qadimiy madaniy xotirasida shakllangan ulug‘ ayol

obrazidir. U faqat afsona va tarixiy shaxs emas, balki xalqimizning ruhiy-ma’naviy olamida
mustahkam o‘rnashgan ramzdir...

REFERENCES

1.

Zarif, H. O‘zbek xalq og‘zaki ijodiyoti. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi,
2002.

2.

Qodirov, A. Ona siymosi o‘zbek adabiyotida. – Toshkent: Yozuvchi, 1985.

3.

Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI
TAQDIRI. Modern Science and Research, 3(12), 741–749. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

4.

Yuldosheva , F. . (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR
O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA. Modern Science and
Research, 3(11), 788–791. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/48058

5.

Yuldosheva , F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI
TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA. GOLDEN
BRAIN,

1(16),

338–342.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

6.

Yuldosheva F. (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z
TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH
DAVRINING RAMZI. Modern Science and Research, 4(1), 420–427. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/60832

7.

Yuldosheva, F. & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?.
Modern

Science

and

Research,

4(1),

359–366.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681

8.

Yuldosheva, F. (2025). IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARI MUHIM
MANBA SIFATIDA. Modern Science and Research, 4(2), 573–580. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/66954


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

225

9.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:
YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV
TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73–80. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

10.

Haqqulov,

M.,

Yarashova,

M.,

&

Yuldosheva,

F.

(2025).

ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING

ASOSIY

YO‘NALISHLARI,

SHAKLLANISHI

VA

TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81–91. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

11.

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY
XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA.

Modern Science and Research

,

4

(3),

132–136. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/72375

12.

Yuldosheva, F. (2025). ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA.

Modern

Science and Research

,

4

(2), 5–12. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/70963

13.

Xayrullayev , U., Xayrullayev , U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025).
POLSHANING I JAHON URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI.

Modern Science and

Research

,

4

(4),

36–48.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/77250

14.

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). AMIR TEMUR VORISLARI:
SIYOSIY, HARBIY VA MADANIY MEROSNING DAVOMIYLIGI.

Modern Science

and Research

,

4

(4), 17–26. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/77244

15.

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). JAHONDA KINO
SAN’ATINING RIVOJI VA ARXIV HUJJATLARINING SHAKLLANISHI.

Modern

Science and Research

,

4

(4), 27–35. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/77247

16.

Yuldosheva, F. ., & Abdilhamidova , F. (2025). AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA
MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR.

Modern Science and

Research

,

4

(3),

458–467.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/74115

17.

Yuldosheva , F., & Asadova , S. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O‘ZBEK
AYOLLARINING ISHTIROKI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 389–396. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81334

18.

Yuldosheva, F. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O’ZBEKISTONNING
QO’SHGAN HISSASI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 1648–1655. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81178

19.

Ярашова, М. (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ
ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.

Modern Science and Research

,

3

(10), 362–368.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

20.

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ
УСУЛЛАРИ.

Modern Science and Research

,

3

(11), 782–787. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

226

21.

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf
Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.

Miasto

Przyszłości

,

52

,

622–625.

Retrieved

from

https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

22.

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA
ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

621–632.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/58456

23.

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

160–168.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

24.

Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI
AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

600–607.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64116

25.

Yarashova , M. ., & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI
KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR.

Modern Science and

Research

,

4

(1),

352–358.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/63674

26.

Yarashova, M. (2025). EDVARD TAYLOR –ETNOLOGIYADA EVOLYUTSIONISTIK
MAKTAB ASOSCHISI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 1005–1012. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/68483

27.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:
YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV
TA’LIM.

Modern

Science

and

Research

,

4

(2),

73–80.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

28.

Haqqulov,

M.,

Yarashova,

M.,

&

Yuldosheva,

F.

(2025).

ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING

ASOSIY

YO‘NALISHLARI,

SHAKLLANISHI

VA

TARAQQIYOTI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 81–91. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

29.

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. . (2025). O‘RTA ASRLARDA G‘ARBIY

YEVROPADA

SHAHAR-QAL’A,

SHAHAR-CHERKOV, SAVDO O‘BYEKTI

AHAMIYATIGA OID SHAHARLARNING VUJUDGA KELISHI.

Modern Science and

Research

,

4

(3),

122–131.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/71868

30.

Yarashova

M.

(2025). IBN ARABIYNING INSON BORLIG‘IGA DOIR

QARASHLARI: ILM, RUH VA HAQIQAT.

Общественные науки в современном

мире: теоретические и практические исследования

,

4

(1), 72–74. извлечено от

https://inlibrary.uz/index.php/zdif/article/view/64262

31.

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). РОЛЬ ХАНА УЗБЕКА В

РАСПРОСТРАНЕНИИ ИСЛАМА В ЗОЛОТОЙ ОРДЕ.

Modern Science and


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

227

Research

,

4

(3),

146–154.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/72380

32.

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY

XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA.

Modern Science and Research

,

4

(3),

132–136.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/72375

33.

Yarashova M., & Rahimova, N. (2025). JADIDCHILARNING MA‘RIFATPARVARLIK

HARAKATLARI VA ULARNING XALQ MA‘NAVIYATINI YUKSALTIRISHDAGI
O’RNI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(3),

398–408.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/7306

34.

Yarashova, M. (2025). TAQINCHOQLAR VA ULARNING AHOLI ETNIK

HAYOTIDA TUTGAN O’RNI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 778–790. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72864

35.

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). BUXORO VOHASIDA MATO

VA MATO TAYYORLASH USULLARI. PAXTA. G‘UZAK. JUN. XALAJI. BO‘Z.
OLACHA. BEQASAM. BAXMAL. ADRAS.

Modern Science and Research

,

4

(3), 330–

340. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/73808

36.

Xayrullayev , U., Sadullayev, U. ., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR
OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA
NISBATAN YURITGAN SIYOSATI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 420–432.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74107

37.

Yarashova, M., & Rahimova , N. (2025). FAYZULLA XO’JAYEV ILMIY
FAOLIYATINING DASTLABKI DAVRI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 448–457.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74113

38.

Boltayev , O., Yarashova , M. ., Xayrullayev, U. ., & Sadullayev, U. (2025). OYROT
QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA
UMUMIY TAVSIF.

Modern Science and Research

,

4

(3), 600–608. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75573

39.

Yarashova, M., Boltayev, O. ., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO
VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR
BOSHLARIDA).

Modern Science and Research

,

4

(3), 571–581. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75785

40.

Yarashova, M. (2025). FRANS BOAS: ETNOANTROPOLOGIYA, MADANIYAT VA
IRQIY

DISKRIMINATSIYAGA

QARSHI

KURASH.

Modern

Science

and

Research

,

4

(4),

595–607.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/79259

41.

Yarashova, M., & Rahimova, N. . (2025). TURKISTON O’LKASIDA YOSH
BUXOROLIKLAR HARAKATI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 404–415. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81338

42.

Yarashova, M., Haqqulov, M., & Muyiddinov, B. . (2025). BUXORO QO’RBOSHILAR
TARIXIDA

O’CHMAS

NOM

QOLDIRGAN,

BUXORO

QAHRAMONI


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

228

IBROHIMBEK.

Modern Science and Research

,

4

(4), 388–397. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81187

43.

Haqqulov, M. ., Yarashova, M., & Muyiddinov , B. . (2025). SHARAFIDDIN ALI
YAZDINING “ZAFARNOMA” ASARI TAHLILI.

Modern Science and Research

,

4

(4),

398–408.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/81189

44.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT
(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

45.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF
THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

46.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.
EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),
179-183.

47.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS
DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

48.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA
HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

49.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA
O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research,
3(12), 339-343.

50.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR
DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI
ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

51.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991
YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

52.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

53.

Xayrullayev, U. F. (2023). 1918-1939 YILLARDA POLSHANING ICHKI
SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

54.

Xayrullayev, U. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI
IJTIMOIY HOLAT. Modern Science and Research, 4(2), 1186-1193.

55.

Xayrullayev, U., & Farhodjonova, Z. (2025). MUSTAQILLIKNING DASTLABKI
YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IQTISODIY VAZIYAT. Modern Science and
Research, 4(2), 494-503.

56.

Rahmonova, S., Xayrullayev, U., & Sayfutdinov, F. (2025). “ОММАВИЙ
МАДАНИЯТ” НИНГ МОҲИЯТИ, ТАРИХИЙ ИЛДИЗИ, ХАРАКТЕРИ ВА
РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ. Modern Science and Research, 4(1), 479-488.

57.

Xayrullayev, U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025). POLSHANING I JAHON
URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI. Modern Science and Research, 4(4), 36-48.

58.

Boltayev, O., Yarashova, M., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). OYROT
QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA
UMUMIY TAVSIF. Modern Science and Research, 4(3), 600-608.


background image

ISSN:

2181-3906

2025

International scientific journal

«MODERN

SCIENCE

АND RESEARCH»

VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ

229

59.

Yarashova, M., Boltayev, O., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO
VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR
BOSHLARIDA). Modern Science and Research, 4(3), 571-581.

60.

Xayrullayev, U., Sadullayev, U., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR
OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO ‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA
NISBATAN YURITGAN SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(3), 420-432.


References

Zarif, H. O‘zbek xalq og‘zaki ijodiyoti. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2002.

Qodirov, A. Ona siymosi o‘zbek adabiyotida. – Toshkent: Yozuvchi, 1985.

Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI TAQDIRI. Modern Science and Research, 3(12), 741–749. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

Yuldosheva , F. . (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA. Modern Science and Research, 3(11), 788–791. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48058

Yuldosheva , F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA. GOLDEN BRAIN, 1(16), 338–342. Retrieved from https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

Yuldosheva F. (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH DAVRINING RAMZI. Modern Science and Research, 4(1), 420–427. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/60832

Yuldosheva, F. & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?. Modern Science and Research, 4(1), 359–366. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681

Yuldosheva, F. (2025). IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARI MUHIM MANBA SIFATIDA. Modern Science and Research, 4(2), 573–580. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/66954

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73–80. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

Haqqulov, M., Yarashova, M., & Yuldosheva, F. (2025). ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81–91. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. Modern Science and Research, 4(3), 132–136. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/72375

Yuldosheva, F. (2025). ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA. Modern Science and Research, 4(2), 5–12. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70963

Xayrullayev , U., Xayrullayev , U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025). POLSHANING I JAHON URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI. Modern Science and Research, 4(4), 36–48. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/77250

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). AMIR TEMUR VORISLARI: SIYOSIY, HARBIY VA MADANIY MEROSNING DAVOMIYLIGI. Modern Science and Research, 4(4), 17–26. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/77244

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). JAHONDA KINO SAN’ATINING RIVOJI VA ARXIV HUJJATLARINING SHAKLLANISHI. Modern Science and Research, 4(4), 27–35. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/77247

Yuldosheva, F. ., & Abdilhamidova , F. (2025). AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR. Modern Science and Research, 4(3), 458–467. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74115

Yuldosheva , F., & Asadova , S. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O‘ZBEK AYOLLARINING ISHTIROKI. Modern Science and Research, 4(4), 389–396. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81334

Yuldosheva, F. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O’ZBEKISTONNING QO’SHGAN HISSASI. Modern Science and Research, 4(4), 1648–1655. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81178

Ярашова, М. (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ. Modern Science and Research, 3(10), 362–368. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ УСУЛЛАРИ. Modern Science and Research, 3(11), 782–787. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari. Miasto Przyszłości, 52, 622–625. Retrieved from https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 3(12), 621–632. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ. Modern Science and Research, 4(1), 160–168. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL. Modern Science and Research, 4(1), 600–607. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64116

Yarashova , M. ., & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR. Modern Science and Research, 4(1), 352–358. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63674

Yarashova, M. (2025). EDVARD TAYLOR –ETNOLOGIYADA EVOLYUTSIONISTIK MAKTAB ASOSCHISI. Modern Science and Research, 4(2), 1005–1012. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/68483

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73–80. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

Haqqulov, M., Yarashova, M., & Yuldosheva, F. (2025). ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81–91. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. . (2025). O‘RTA ASRLARDA G‘ARBIY YEVROPADA SHAHAR-QAL’A, SHAHAR-CHERKOV, SAVDO O‘BYEKTI AHAMIYATIGA OID SHAHARLARNING VUJUDGA KELISHI. Modern Science and Research, 4(3), 122–131. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/71868

Yarashova M. (2025). IBN ARABIYNING INSON BORLIG‘IGA DOIR QARASHLARI: ILM, RUH VA HAQIQAT. Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования, 4(1), 72–74. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/zdif/article/view/64262

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). РОЛЬ ХАНА УЗБЕКА В РАСПРОСТРАНЕНИИ ИСЛАМА В ЗОЛОТОЙ ОРДЕ. Modern Science and Research, 4(3), 146–154. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72380

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. Modern Science and Research, 4(3), 132–136. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72375

Yarashova M., & Rahimova, N. (2025). JADIDCHILARNING MA‘RIFATPARVARLIK HARAKATLARI VA ULARNING XALQ MA‘NAVIYATINI YUKSALTIRISHDAGI O’RNI. Modern Science and Research, 4(3), 398–408. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/7306

Yarashova, M. (2025). TAQINCHOQLAR VA ULARNING AHOLI ETNIK HAYOTIDA TUTGAN O’RNI. Modern Science and Research, 4(3), 778–790. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72864

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). BUXORO VOHASIDA MATO VA MATO TAYYORLASH USULLARI. PAXTA. G‘UZAK. JUN. XALAJI. BO‘Z. OLACHA. BEQASAM. BAXMAL. ADRAS. Modern Science and Research, 4(3), 330–340. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/73808

Xayrullayev , U., Sadullayev, U. ., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA NISBATAN YURITGAN SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(3), 420–432. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74107

Yarashova, M., & Rahimova , N. (2025). FAYZULLA XO’JAYEV ILMIY FAOLIYATINING DASTLABKI DAVRI. Modern Science and Research, 4(3), 448–457. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74113

Boltayev , O., Yarashova , M. ., Xayrullayev, U. ., & Sadullayev, U. (2025). OYROT QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA UMUMIY TAVSIF. Modern Science and Research, 4(3), 600–608. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75573

Yarashova, M., Boltayev, O. ., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA). Modern Science and Research, 4(3), 571–581. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75785

Yarashova, M. (2025). FRANS BOAS: ETNOANTROPOLOGIYA, MADANIYAT VA IRQIY DISKRIMINATSIYAGA QARSHI KURASH. Modern Science and Research, 4(4), 595–607. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/79259

Yarashova, M., & Rahimova, N. . (2025). TURKISTON O’LKASIDA YOSH BUXOROLIKLAR HARAKATI. Modern Science and Research, 4(4), 404–415. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81338

Yarashova, M., Haqqulov, M., & Muyiddinov, B. . (2025). BUXORO QO’RBOSHILAR TARIXIDA O’CHMAS NOM QOLDIRGAN, BUXORO QAHRAMONI IBROHIMBEK. Modern Science and Research, 4(4), 388–397. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81187

Haqqulov, M. ., Yarashova, M., & Muyiddinov , B. . (2025). SHARAFIDDIN ALI YAZDINING “ZAFARNOMA” ASARI TAHLILI. Modern Science and Research, 4(4), 398–408. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81189

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT (RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179-183.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research, 3(12), 339-343.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991 YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar. ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

Xayrullayev, U. F. (2023). 1918-1939 YILLARDA POLSHANING ICHKI SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

Xayrullayev, U. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IJTIMOIY HOLAT. Modern Science and Research, 4(2), 1186-1193.

Xayrullayev, U., & Farhodjonova, Z. (2025). MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IQTISODIY VAZIYAT. Modern Science and Research, 4(2), 494-503.

Rahmonova, S., Xayrullayev, U., & Sayfutdinov, F. (2025). “ОММАВИЙ МАДАНИЯТ” НИНГ МОҲИЯТИ, ТАРИХИЙ ИЛДИЗИ, ХАРАКТЕРИ ВА РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ. Modern Science and Research, 4(1), 479-488.

Xayrullayev, U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025). POLSHANING I JAHON URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI. Modern Science and Research, 4(4), 36-48.

Boltayev, O., Yarashova, M., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). OYROT QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA UMUMIY TAVSIF. Modern Science and Research, 4(3), 600-608.

Yarashova, M., Boltayev, O., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA). Modern Science and Research, 4(3), 571-581.

Xayrullayev, U., Sadullayev, U., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO ‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA NISBATAN YURITGAN SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(3), 420-432.

Most read articles by the same author(s)

Feruza Yuldosheva, ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Mehriddin Haqqulov, Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI TAQDIRI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Bekali Muyiddinov, Umid Xayrullayev, AMIR TEMUR VORISLARI: SIYOSIY, HARBIY VA MADANIY MEROSNING DAVOMIYLIGI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 4 (2025): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Bekali Muyiddinov, Feruza Yuldosheva, TADQIQOTLARDA MANBALARNI O’RGANISH: ANIQLASH, TIKLASH, TAHLIL QILISHNING AHAMIYATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 5 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva , BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 11 (2024): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, Mehriddin Haqqulov, TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Fotima Abdilhamidova , AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, Umidjon Xayrullayev, IJTIMOIY TARMOQLARNING MEDIA MAKONDAGI O‘RNI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 5 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Mehriddin Haqqulov, Mohlaroyim Yarashova, QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

1 2 3 > >>