Authors

  • Feruza Yuldosheva

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.85355

Keywords:

Xumay ona meros afsona mifologiya xalq og‘zaki ijodiyot.

Abstract

O‘zbek xalqining qadimiy tarixida ayol timsoli har doim muqaddas sanalgan. Ayniqsa, “ona” so‘zi nafaqat biologik ma’noda, balki xalqning ruhiy-ma’naviy hayotida, madaniy merosida yuksak martabaga ega bo‘lgan. Shu jumladan, “Xumay ona” timsoli xalq og‘zaki ijodi, afsona, doston va tarixiy manbalarda o‘ziga xos o‘rin egallaydi. Bu timsolning ildizlari turkiy xalqlarning qadimiy dunyoqarashiga, mifologiyasiga va ruhiy qadriyatlariga borib taqaladi. “Xumay ona” obrazi orqali xalqimizning ayolga, onaga bo‘lgan munosabati, himoya, mehr-oqibat va sabr-toqat timsoli sifatidagi qarashlarini ko‘rish mumkin. Mazkur maqolada Xumay ona timsolining kelib chiqish manbalari, u bilan bog‘liq afsona va rivoyatlar, adabiy asarlarda qanday talqin etilgani hamda u orqali xalq ma’naviyatida shakllangan qadriyatlar yoritiladi.

background image


May, 2025-Yil

43

XUMAY ONA TIMSOLI: TARIX, AFSONA VA MA’NAVIYAT QO‘SHILMASI

Yuldosheva Feruza Yashin qizi

Osiyo Xalqaro Universiteti o’qituvchisi

yuldoshevaftarix@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.15346787

Annotatsiya.

O‘zbek xalqining qadimiy tarixida ayol timsoli har doim muqaddas

sanalgan. Ayniqsa, “ona” so‘zi nafaqat biologik ma’noda, balki xalqning ruhiy-ma’naviy

hayotida, madaniy merosida yuksak martabaga ega bo‘lgan. Shu jumladan, “Xumay ona”

timsoli xalq og‘zaki ijodi, afsona, doston va tarixiy manbalarda o‘ziga xos o‘rin egallaydi. Bu

timsolning ildizlari turkiy xalqlarning qadimiy dunyoqarashiga, mifologiyasiga va ruhiy

qadriyatlariga borib taqaladi. “Xumay ona” obrazi orqali xalqimizning ayolga, onaga bo‘lgan

munosabati, himoya, mehr-oqibat va sabr-toqat timsoli sifatidagi qarashlarini ko‘rish mumkin.

Mazkur maqolada Xumay ona timsolining kelib chiqish manbalari, u bilan bog‘liq afsona va

rivoyatlar, adabiy asarlarda qanday talqin etilgani hamda u orqali xalq ma’naviyatida

shakllangan qadriyatlar yoritiladi.

Kalit so’zlar:

Xumay ona, meros, afsona, mifologiya, xalq og‘zaki ijodiyot.

“Xumay” so‘zining o‘zi turkiy va forsiy tillarda turlicha izohlanadi. Fors tilida “humoy”

yoki “humo” degan so‘z baxt qushi, osmoniy ilohiy qush ma’nolarini beradi. Turkiy

mifologiyada esa Xumay ona ko‘proq ayol-qo‘riqchi, qabila onasi, ilohiy kuchga ega ona timsoli

sifatida e’tirof etiladi...

Xumay ona siymosi tarixiy shaxs sifatida ba’zi manbalarda ham tilga olinadi. Jumladan,

Amir Temur nasl-nasabiga oid ayrim rivoyatlarda uning ajdodlaridan biri Xumay ona deb

ataladi...Xumay ona yoki Xumo qushi obrazi o‘zbek mumtoz adabiyotida ham keng qo‘llaniladi.

Alisher Navoiy asarlarida, xususan “Lison ut-Tayr”, “Farhod va Shirin”, “Layli va Majnun”

dostonlarida xumo qushi timsoli ilohiy qudrat, ruhiy yuksaklik, baxt va najot timsoli sifatida

ishlatiladi...Xumay ona siymosining eng muhim jihati – u xalqimizning ruhiy hayotida ona

timsolining muqaddasligi, ayolga bo‘lgan hurmat va ehtirom timsoli sifatida qaralganidir...

Xumay ona afsonasi

– bu o‘zbek xalq og‘zaki ijodining qadimiy va go‘zal

namunalaridan biridir. U milliy qadriyatlar, ona mehri, ayolning hayotdagi o‘rni, mehr-oqibat va

tabiatga bo‘lgan munosabatni o‘zida aks ettirgan chuqur ma’noli afsonadir.


background image


May, 2025-Yil

44

Afsonaning mazmuni:

Qadim zamonlarda bir yurt bo‘lgan. Bu yurtda odamlar tinch-totuv yashar, tabiat bilan

uyg‘unlikda hayot kechirishar edi. Bu yurtda

Xumay

ismli go‘zal, mehribon va dono bir ayol

yashagan. U yurtga ona bo‘lganidek, tabiatga, insonlarga ham mehr bilan qaragan. Shuning

uchun ham uni

Xumay ona

deb atashgan.Xumay ona xalqni doimo yaxshi yo‘lga boshlagan,

ularni sabr-toqat, halollik, mehnat va mehr-oqibatga undagan. U nafaqat odamlarga, balki

qushlarga, hayvonlarga, daraxtlarga ham mehr ko‘rsatgan. Odamlar uni hurmat qilgan,

farzandlari esa uni o‘z onasidek ardoqlagan.Ammo bir kuni yurtga falokat keladi. Qurg‘oqchilik,

ocharchilik, kasallik odamlarni qiynay boshlaydi. Shu paytda Xumay ona xalqni asrash uchun

ilohiy kuchlardan yordam so‘rab, o‘zini qurbon qiladi. U osmonga ko‘tarilib,

xumoy qush

(xumay qushi)ga aylanadi. Shundan keyin yurtga baraka qaytadi, yomg‘ir yog‘adi, dalalar

ko‘karadi, xalq yana baxtli yashay boshlaydi. Odamlar har gal osmon uzra parvoz etayotgan

xumoy qushini ko‘rsalar, “Xumay ona bizni unutmadi” deb duo qilishgan. Shuningdek, afsonaga

ko‘ra, xumoy qushi boshiga soyabon solgan kishiga omad, baxt va davlat keladi, degan ishonch

ham paydo bo‘lgan.

Afsonaning ma'nosi va tarbiyaviy ahamiyati:

Xotin-qizlarga hurmat:

Xumay ona obrazi orqali ayollarning mehribonligi,

donoligi va fidoyiligi ulug‘lanadi.

Ona tabiatga ehtirom:

Afsonada tabiatga bo‘lgan munosabat juda samimiy

tasvirlanadi.

Mehr va fidoyilik:

Xumay ona xalq farovonligi uchun o‘z jonini fido qilishi

orqali fidoyilik timsoliga aylanadi.

Umid va baxt ramzi:

Xumoy qushi keyinchalik baxt, omad va yuksalish

timsoliga aylangan.

Xulosa

Xumay ona timsoli o‘zbek xalqining qadimiy madaniy xotirasida shakllangan ulug‘ ayol

obrazidir. U faqat afsona va tarixiy shaxs emas, balki xalqimizning ruhiy-ma’naviy olamida

mustahkam o‘rnashgan ramzdir.


background image


May, 2025-Yil

45

Foydalanilgan adabiyotlar:

1.

Zarif, H. O‘zbek xalq og‘zaki ijodiyoti. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi,

2002.

2.

Qodirov, A. Ona siymosi o‘zbek adabiyotida. – Toshkent: Yozuvchi, 1985.

3.

Yuldosheva, F. . (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI

TAQDIRI. Modern Science and Research, 3(12), 741–749. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

4.

Yuldosheva , F. . (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR

O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA. Modern Science and

Research, 3(11), 788–791. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/48058

5.

Yuldosheva , F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING

“QADIMGI

TURKLAR”

ASARIDA

KOʻKTURKLAR

YODGORLIKLARI

XUSUSIDA.

GOLDEN

BRAIN,

1(16),

338–342.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

6.

Yuldosheva , F. . (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z

TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH

DAVRINING RAMZI. Modern Science and Research, 4(1), 420–427. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/60832

7.

Yuldosheva, F. ., & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?.

Modern

Science

and

Research,

4(1),

359–366.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681

8.

8 . Yuldosheva, F. . (2025). IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARI

MUHIM MANBA SIFATIDA. Modern Science and Research, 4(2), 573–580. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/66954

9.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:

YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV

TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73–80. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

10.

Haqqulov,

M.,

Yarashova,

M.,

&

Yuldosheva,

F.

(2025). ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA

TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81–91. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714


background image


May, 2025-Yil

46

11.

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY

XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA.

Modern Science and Research

,

4

(3),

132–136.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/72375

12.

Yuldosheva, F. (2025). ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA.

Modern

Science and Research

,

4

(2), 5–12. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/70963

13.

Xayrullayev , U., Xayrullayev , U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025).

POLSHANING I JAHON URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI.

Modern Science and

Research

,

4

(4),

36–48.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/77250

14.

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). AMIR TEMUR

VORISLARI:

SIYOSIY,

HARBIY

VA

MADANIY

MEROSNING

DAVOMIYLIGI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 17–26. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/77244

15.

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). JAHONDA KINO

SAN’ATINING RIVOJI VA ARXIV HUJJATLARINING SHAKLLANISHI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(4),

27–35.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/77247

16.

Yuldosheva, F. ., & Abdilhamidova , F. (2025). AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA

MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR.

Modern Science and

Research

,

4

(3),

458–467.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/74115

17.

Yuldosheva , F., & Asadova , S. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O‘ZBEK

AYOLLARINING ISHTIROKI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 389–396.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81334

18.

Yuldosheva, F. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O’ZBEKISTONNING

QO’SHGAN HISSASI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 1648–1655. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81178

19.

Ярашова, М. . (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ

ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.

Modern Science and Research

,

3

(10), 362–368.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901


background image


May, 2025-Yil

47

20.

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ

УСУЛЛАРИ.

Modern Science and Research

,

3

(11), 782–787. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

21.

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf

Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.

Miasto

Przyszłości

,

52

,

622–625.

Retrieved

from

https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

22.

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA

ULAR

BILAN

BOG’LIQ

ATAMALAR

TAVSIFI.

Modern

Science

and

Research

,

3

(12), 621–632. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/58456

23.

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

160–168.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

24.

Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI

AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

600–607.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64116

25.

Yarashova , M. ., & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI

KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR.

Modern Science and

Research

,

4

(1),

352–358.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/63674

26.

Yarashova,

M.

(2025).

EDVARD

TAYLOR

–ETNOLOGIYADA

EVOLYUTSIONISTIK MAKTAB ASOSCHISI.

Modern Science and Research

,

4

(2),

1005–1012.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/68483

27.

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI:

YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV

TA’LIM.

Modern

Science

and

Research

,

4

(2),

73–80.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

28.

Haqqulov,

M.,

Yarashova, M., & Yuldosheva, F. (2025). ТARIXIY

KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA


background image


May, 2025-Yil

48

TARAQQIYOTI.

Modern Science and Research

,

4

(2), 81–91. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

29.

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. . (2025). O‘RTA ASRLARDA G‘ARBIY

YEVROPADA SHAHAR-QAL’A, SHAHAR-CHERKOV, SAVDO O‘BYEKTI

AHAMIYATIGA OID SHAHARLARNING VUJUDGA KELISHI.

Modern Science and

Research

,

4

(3),

122–131.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/71868

30.

Yarashova , M. . (2025). IBN ARABIYNING INSON BORLIG‘IGA DOIR

QARASHLARI: ILM, RUH VA HAQIQAT.

Общественные науки в современном

мире: теоретические и практические исследования

,

4

(1), 72–74. извлечено от

https://inlibrary.uz/index.php/zdif/article/view/64262

31.

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). РОЛЬ ХАНА УЗБЕКА В

РАСПРОСТРАНЕНИИ ИСЛАМА В ЗОЛОТОЙ ОРДЕ.

Modern Science and

Research

,

4

(3),

146–154.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/72380

32.

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY

XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA.

Modern Science and Research

,

4

(3),

132–136.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/72375

33.

Yarashova

,

M.,

&

Rahimova,

N.

(2025).

JADIDCHILARNING

MA‘RIFATPARVARLIK

HARAKATLARI

VA

ULARNING

XALQ

MA‘NAVIYATINI

YUKSALTIRISHDAGI

O’RNI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(3),

398–408.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/7306

34.

Yarashova, M. (2025). TAQINCHOQLAR VA ULARNING AHOLI ETNIK

HAYOTIDA TUTGAN O’RNI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 778–790. Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72864

35.

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). BUXORO VOHASIDA MATO

VA MATO TAYYORLASH USULLARI. PAXTA. G‘UZAK. JUN. XALAJI. BO‘Z.

OLACHA. BEQASAM. BAXMAL. ADRAS.

Modern Science and Research

,

4

(3), 330–

340. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/73808

36.

Xayrullayev , U., Sadullayev, U. ., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR

OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA


background image


May, 2025-Yil

49

NISBATAN YURITGAN SIYOSATI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 420–432.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74107

37.

Yarashova, M., & Rahimova , N. (2025). FAYZULLA XO’JAYEV ILMIY

FAOLIYATINING DASTLABKI DAVRI.

Modern Science and Research

,

4

(3), 448–

457. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74113

38.

Boltayev , O., Yarashova , M. ., Xayrullayev, U. ., & Sadullayev, U. (2025). OYROT

QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA

UMUMIY TAVSIF.

Modern Science and Research

,

4

(3), 600–608. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75573

39.

Yarashova, M., Boltayev, O. ., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO

VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR

BOSHLARIDA).

Modern Science and Research

,

4

(3), 571–581. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75785

40.

Yarashova, M. (2025). FRANS BOAS: ETNOANTROPOLOGIYA, MADANIYAT VA

IRQIY

DISKRIMINATSIYAGA

QARSHI

KURASH.

Modern

Science

and

Research

,

4

(4),

595–607.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/79259

41.

Yarashova, M., & Rahimova, N. . (2025). TURKISTON O’LKASIDA YOSH

BUXOROLIKLAR HARAKATI.

Modern Science and Research

,

4

(4), 404–415.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81338

42.

Yarashova, M., Haqqulov, M., & Muyiddinov, B. . (2025). BUXORO QO’RBOSHILAR

TARIXIDA

O’CHMAS

NOM

QOLDIRGAN,

BUXORO

QAHRAMONI

IBROHIMBEK.

Modern Science and Research

,

4

(4), 388–397. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81187

43.

Haqqulov, M. ., Yarashova, M., & Muyiddinov , B. . (2025). SHARAFIDDIN ALI

YAZDINING “ZAFARNOMA” ASARI TAHLILI.

Modern Science and Research

,

4

(4),

398–408.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/81189

44.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT

(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

45.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF

THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.


background image


May, 2025-Yil

50

46.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3),

179-183.

47.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS

DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB

INVASION.

48.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA

HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

49.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA

O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research,

3(12), 339-343.

50.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR

DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI

ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

51.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-

1991 YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

52.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar.

ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

53.

Xayrullayev, U. F. (2023). 1918-1939 YILLARDA POLSHANING ICHKI

SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

54.

Xayrullayev, U. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI

IJTIMOIY HOLAT. Modern Science and Research, 4(2), 1186-1193.

55.

Xayrullayev, U., & Farhodjonova, Z. (2025). MUSTAQILLIKNING DASTLABKI

YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IQTISODIY VAZIYAT. Modern Science

and Research, 4(2), 494-503.

56.

Rahmonova, S., Xayrullayev, U., & Sayfutdinov, F. (2025). “ОММАВИЙ

МАДАНИЯТ” НИНГ МОҲИЯТИ, ТАРИХИЙ ИЛДИЗИ, ХАРАКТЕРИ ВА

РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ. Modern Science and Research, 4(1), 479-488.

57.

Xayrullayev, U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025). POLSHANING I JAHON

URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI. Modern Science and Research, 4(4), 36-48.

58.

Boltayev, O., Yarashova, M., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). OYROT

QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA

UMUMIY TAVSIF. Modern Science and Research, 4(3), 600-608.


background image


May, 2025-Yil

51

59.

Yarashova, M., Boltayev, O., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO

VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR

BOSHLARIDA). Modern Science and Research, 4(3), 571-581.

60.

Xayrullayev, U., Sadullayev, U., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR

OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO ‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA

NISBATAN YURITGAN SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(3), 420-432.

References

Zarif, H. O‘zbek xalq og‘zaki ijodiyoti. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2002.

Qodirov, A. Ona siymosi o‘zbek adabiyotida. – Toshkent: Yozuvchi, 1985.

Yuldosheva, F. . (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI TAQDIRI. Modern Science and Research, 3(12), 741–749. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

Yuldosheva , F. . (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA. Modern Science and Research, 3(11), 788–791. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48058

Yuldosheva , F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA. GOLDEN BRAIN, 1(16), 338–342. Retrieved from https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

Yuldosheva , F. . (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH DAVRINING RAMZI. Modern Science and Research, 4(1), 420–427. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/60832

Yuldosheva, F. ., & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?. Modern Science and Research, 4(1), 359–366. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681

8 . Yuldosheva, F. . (2025). IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARI MUHIM MANBA SIFATIDA. Modern Science and Research, 4(2), 573–580. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/66954

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73–80. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

Haqqulov, M., Yarashova, M., & Yuldosheva, F. (2025). ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81–91. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. Modern Science and Research, 4(3), 132–136. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/72375

Yuldosheva, F. (2025). ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA. Modern Science and Research, 4(2), 5–12. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70963

Xayrullayev , U., Xayrullayev , U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025). POLSHANING I JAHON URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI. Modern Science and Research, 4(4), 36–48. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/scienceresearch/article/view/77250

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). AMIR TEMUR VORISLARI: SIYOSIY, HARBIY VA MADANIY MEROSNING DAVOMIYLIGI. Modern Science and Research, 4(4), 17–26. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/77244

Yuldosheva, F., Muyiddinov, B., & Xayrullayev, U. (2025). JAHONDA KINO SAN’ATINING RIVOJI VA ARXIV HUJJATLARINING SHAKLLANISHI. Modern Science and Research, 4(4), 27–35. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/77247

Yuldosheva, F. ., & Abdilhamidova , F. (2025). AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR. Modern Science and Research, 4(3), 458–467. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74115

Yuldosheva , F., & Asadova , S. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O‘ZBEK AYOLLARINING ISHTIROKI. Modern Science and Research, 4(4), 389–396. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81334

Yuldosheva, F. (2025). IKKINCHI JAHON URUSHIDA O’ZBEKISTONNING QO’SHGAN HISSASI. Modern Science and Research, 4(4), 1648–1655. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81178

Ярашова, М. . (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ. Modern Science and Research, 3(10), 362–368. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ УСУЛЛАРИ. Modern Science and Research, 3(11), 782–787. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari. Miasto Przyszłości, 52, 622–625. Retrieved from https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 3(12), 621–632. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ. Modern Science and Research, 4(1), 160–168. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL. Modern Science and Research, 4(1), 600–607. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64116

Yarashova , M. ., & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR. Modern Science and Research, 4(1), 352–358. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63674

Yarashova, M. (2025). EDVARD TAYLOR –ETNOLOGIYADA EVOLYUTSIONISTIK MAKTAB ASOSCHISI. Modern Science and Research, 4(2), 1005–1012. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/68483

Yarashova, M., Yuldosheva, F., & Haqqulov, M. (2025). TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. Modern Science and Research, 4(2), 73–80. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70712

Haqqulov, M., Yarashova, M., & Yuldosheva, F. (2025). ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI. Modern Science and Research, 4(2), 81–91. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/70714

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. . (2025). O‘RTA ASRLARDA G‘ARBIY YEVROPADA SHAHAR-QAL’A, SHAHAR-CHERKOV, SAVDO O‘BYEKTI AHAMIYATIGA OID SHAHARLARNING VUJUDGA KELISHI. Modern Science and Research, 4(3), 122–131. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/71868

Yarashova , M. . (2025). IBN ARABIYNING INSON BORLIG‘IGA DOIR QARASHLARI: ILM, RUH VA HAQIQAT. Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования, 4(1), 72–74. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/zdif/article/view/64262

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). РОЛЬ ХАНА УЗБЕКА В РАСПРОСТРАНЕНИИ ИСЛАМА В ЗОЛОТОЙ ОРДЕ. Modern Science and Research, 4(3), 146–154. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72380

Yuldosheva, F., Haqqulov, M., & Yarashova, M. (2025). QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. Modern Science and Research, 4(3), 132–136. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72375

Yarashova , M., & Rahimova, N. (2025). JADIDCHILARNING MA‘RIFATPARVARLIK HARAKATLARI VA ULARNING XALQ MA‘NAVIYATINI YUKSALTIRISHDAGI O’RNI. Modern Science and Research, 4(3), 398–408. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/7306

Yarashova, M. (2025). TAQINCHOQLAR VA ULARNING AHOLI ETNIK HAYOTIDA TUTGAN O’RNI. Modern Science and Research, 4(3), 778–790. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/72864

Gulyamov, A., Yarashova, M., & Karimov, S. (2025). BUXORO VOHASIDA MATO VA MATO TAYYORLASH USULLARI. PAXTA. G‘UZAK. JUN. XALAJI. BO‘Z. OLACHA. BEQASAM. BAXMAL. ADRAS. Modern Science and Research, 4(3), 330–340. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/73808

Xayrullayev , U., Sadullayev, U. ., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA NISBATAN YURITGAN SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(3), 420–432. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74107

Yarashova, M., & Rahimova , N. (2025). FAYZULLA XO’JAYEV ILMIY FAOLIYATINING DASTLABKI DAVRI. Modern Science and Research, 4(3), 448–457. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/74113

Boltayev , O., Yarashova , M. ., Xayrullayev, U. ., & Sadullayev, U. (2025). OYROT QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA UMUMIY TAVSIF. Modern Science and Research, 4(3), 600–608. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75573

Yarashova, M., Boltayev, O. ., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA). Modern Science and Research, 4(3), 571–581. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/75785

Yarashova, M. (2025). FRANS BOAS: ETNOANTROPOLOGIYA, MADANIYAT VA IRQIY DISKRIMINATSIYAGA QARSHI KURASH. Modern Science and Research, 4(4), 595–607. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/79259

Yarashova, M., & Rahimova, N. . (2025). TURKISTON O’LKASIDA YOSH BUXOROLIKLAR HARAKATI. Modern Science and Research, 4(4), 404–415. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81338

Yarashova, M., Haqqulov, M., & Muyiddinov, B. . (2025). BUXORO QO’RBOSHILAR TARIXIDA O’CHMAS NOM QOLDIRGAN, BUXORO QAHRAMONI IBROHIMBEK. Modern Science and Research, 4(4), 388–397. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81187

Haqqulov, M. ., Yarashova, M., & Muyiddinov , B. . (2025). SHARAFIDDIN ALI YAZDINING “ZAFARNOMA” ASARI TAHLILI. Modern Science and Research, 4(4), 398–408. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/81189

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT (RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179-183.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research, 3(12), 339-343.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991 YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar. ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

Xayrullayev, U. F. (2023). 1918-1939 YILLARDA POLSHANING ICHKI SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

Xayrullayev, U. (2025). MUSTAQILLIK YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IJTIMOIY HOLAT. Modern Science and Research, 4(2), 1186-1193.

Xayrullayev, U., & Farhodjonova, Z. (2025). MUSTAQILLIKNING DASTLABKI YILLARIDA BUXORO VILOYATIDAGI IQTISODIY VAZIYAT. Modern Science and Research, 4(2), 494-503.

Rahmonova, S., Xayrullayev, U., & Sayfutdinov, F. (2025). “ОММАВИЙ МАДАНИЯТ” НИНГ МОҲИЯТИ, ТАРИХИЙ ИЛДИЗИ, ХАРАКТЕРИ ВА РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ. Modern Science and Research, 4(1), 479-488.

Xayrullayev, U., Muydinov, B., & Yuldosheva, F. (2025). POLSHANING I JAHON URUSHIDAN KEYINGI AHVOLI. Modern Science and Research, 4(4), 36-48.

Boltayev, O., Yarashova, M., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). OYROT QABILASI VA ULARNING DAVLATCHILIK ASOSLARING SHAKLANISHIGA UMUMIY TAVSIF. Modern Science and Research, 4(3), 600-608.

Yarashova, M., Boltayev, O., Xayrullayev, U., & Sadullayev, U. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY LIBOSLARI (XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA). Modern Science and Research, 4(3), 571-581.

Xayrullayev, U., Sadullayev, U., Yarashova, M., & Boltayev, O. (2025). XIX ASR OXIRI XX ASR BOSHLARIDA QO ‘SHNI DAVLATLARNING POLSHAGA NISBATAN YURITGAN SIYOSATI. Modern Science and Research, 4(3), 420-432.

Most read articles by the same author(s)

Feruza Yuldosheva, ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Mehriddin Haqqulov, Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI TAQDIRI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Bekali Muyiddinov, Umid Xayrullayev, AMIR TEMUR VORISLARI: SIYOSIY, HARBIY VA MADANIY MEROSNING DAVOMIYLIGI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 4 (2025): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Bekali Muyiddinov, Feruza Yuldosheva, TADQIQOTLARDA MANBALARNI O’RGANISH: ANIQLASH, TIKLASH, TAHLIL QILISHNING AHAMIYATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 5 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva , BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 11 (2024): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, Mehriddin Haqqulov, TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Fotima Abdilhamidova , AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, Umidjon Xayrullayev, IJTIMOIY TARMOQLARNING MEDIA MAKONDAGI O‘RNI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 5 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Mehriddin Haqqulov, Mohlaroyim Yarashova, QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

1 2 3 > >>