Том 4 № 27 (2025)

Том 4 № 27 (2025)
Опубликован: 21-05-2025

Статьи

5-7 112 37

KO'PCHILIK BOLALARDA KUZATILGAN NUTQ KECHIKISHINING SABABLARI

Juldiz Karlibaeva , Gulyor Otajonova

Mazkur maqolada bugungi kunda bolalarda uchraydigan nutq kechikishining asosiy sabablari, ularning ijtimoiy, psixologik, fiziologik va pedagogik omillari tahlil qilinadi. Nutq kamchiliklarini bartaraf etishda pedagog va ota-oanlarning hamkorlikdagi ishlari bola hayotida qanchalik muhimligi yorititladi.

8-10 74 1172

ABU NASR FOROBIY VA G‘AZZOLIIYNING FALSAFA ILMIGA OID QARASHLARNI QIYOSIY TAHLIL ETISH

Nafisa To'lqinova , Abror Ochilov

Abu Nasr Forobiy va G‘azzoliy falsafasining asosiy g‘oyalari va qarashlarini taqqoslash va tahlil qilishga bag‘ishlangan. Forobiy, falsafiy tafakkurda Arastu va Eflotun ta’limotlarini rivojlantirib, ilm-fan va axloqiy qadriyatlarning ahamiyatini ta’kidlagan. G‘azzoliy esa, diniy falsafaga oid asarlari bilan tanilgan bo‘lib, insoniyatni diniy xulq-atvor va ma’naviyatga yo‘naltirishga intilgan. Ushbu maqolada, ikki olimning tafakkuridagi o‘zaro farqlar va umumiy jihatlar o‘rganilib, ularning falsafiy merosining zamonaviy falsafaga ta’siri ko‘rsatiladi.

11-18 69 19

QORAQALPOG’STON SHAROITIDA YUKSAK DARAJALI SUV O’SIMLIKLARI (AZOLLA COROLINIANA),(ACORUS CALAMUS) NI KO’PAYTIRISH VA ULARNI BIOEKOLOGIK XUSUSIYATLARI

D.Q. Baltabaeva, A.U. Bekbergenova, A.D. Atajanova

Ushbu maqolada, Qoraqalpoq tabiiy fanlar ilmiy tadqiqot institutiga ilk bor oziqavop, noyob va foydali dorivor o’simliklar Karolina Azolla (Coroliniana Willd),(Acorus calamus)  suv va suvbo’yi o’simliklarini,  Qoraqalpoqg’ston iqlim sharoitiga moslashtirish va ularni vegetativ ku’paytirish  borasida  taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan

19-23 20 16

СПЕЦИФИКA ЗAНЯТИЙ СПOРТOМ ДЕТЕЙ С OВЗ И ДЕТЕЙ-ИНВAЛИДOВ

Илхом Икрамов, Ёрбек Рузматов

Мнoгoе делaется для тoгo, чтoбы дети с OВЗ, a тaкже дети-инвaлиды имели вoзмoжнoсть зaнимaться физическoй культурoй и спoртoм. В любoй сoвременнoй шкoле дoлжнo быть сoздaнo физкультурнooздoрoвительнoе прoстрaнствo для детей с OВЗ и детей-инвaлидoв, в кoтoрoм aкцент делaется нa реaлизaцию здoрoвьесберегaющих технoлoгий в oбрaзoвaтельнoм прoстрaнстве шкoлы. Следует aдaптирoвaть услoвия реaлизaции зaнятий физическoй культурoй к oсoбеннoстям в oбучении детей с OВЗ и детей- инвaлидoв.

24-28 22 8

ФИЗКУЛЬТУРНAЯ ДЕЯТЕЛЬНOСТЬ НЕПРЕРЫВНOЙ ПЕДAГOГИЧЕСКOЙ ПРAКТИКИ СТУДЕНТOВ ВУЗA

Азимжон Рузиев , Озода Халилова

В стaтье oбoснoвaнa неoбхoдимoсть внесения дoпoлнений в прoгрaмму непрерывнoй педaгoгическoй прaктики студентoв с учетoм вoзмoжнoсти решения прoфессиoнaльных зaдaч средствaми физкультурнoй деятельнoсти.

29-31 35 26

ПРОБЛЕМЫ ОБРАЗОВАНИЯ ЛЮДЕЙ С ОГРАНИЧЕННЫМИ ВОЗМОЖНОСТЯМИ В УЗБЕКИСТАНЕ

Дилмурод Пардаев

В статье рассматриваются актуальные проблемы образования людей с ограниченными возможностями в Республике Узбекистан. Анализируются барьеры, с которыми сталкиваются лица с инвалидностью на разных уровнях образования, включая физическую доступность, кадровое обеспечение и общественное восприятие. Приводятся примеры инициатив и программ, реализуемых в стране, а также предлагаются меры по улучшению инклюзивной образовательной среды.

32-35 39 20

ЭМОЦИОНАЛЬНЫЕ, АКСИОЛОГИЧЕСКИЕ И СОЦИАЛЬНЫЕ АСПЕКТЫ КОГНИТИВНОСТИ И НОНКОГНИТИВНОСТИ В МЫШЛЕНИИ

Раъно Турокулова

В статье исследуются взаимодействие когнитивных (рациональных) и нонкогнитивных (эмоциональных, ценностных и социальных) составляющих мышления. В рамках модели IMRaD анализируются теоретические подходы к когнитивности и нонкогнитивности, раскрываются роль эмоций, аксиологических установок и социального контекста в процессе познания. На эмпирическом материале последних исследований демонстрируется, как баланс рационального и иррационального компонентов влияет на принятие решений, креативность и психологическое благополучие. Приводятся рекомендации по интеграции эмоционально‑ценностных факторов в образовательные и организационные практики.

36-39 30 16

USTOZLAR UMR YO’LI – HAYOT MAKTABI

Fotima Suyarova

Bilamizki, huquqshunos olimlar ijtimoiy fanlar sohasida muhim rol o’ynaydilar. Ularning ilmiy ishlari jamiyatda adolatni ta’minlash, qonunlarni takomillashtirish va inson huquqlarini himoya qilishda katta ahamiyatga ega. Ushbu maqolamda MDH davlari ichida huquqshunoslik maktabining yorqin namoyondalaridan biri Oʻzbekiston Respublikasi Fan arbobi, yuridik fanlari doktori, professor Gʻafur Abdumajidovning hayot yo’li,  ta’limi, ilmiy faoliyati va jamiyatga qo’shgan hissasi haqida so’z yuritiladi.

40-43 67 14

ПРОБЛЕМЫ ГЕНДЕРНОГО ДИСБАЛАНСА В STEM-ПРОФЕССИЯХ В УЗБЕКИСТАНЕ

Л.А. Мемешева

Обеспечение гендерного равенства является одной Целей Устойчивого Развития (ЦУР) Организации Объединенных Наций, а именно целью № 5. В то же время в Узбекистане последние годы ведется активная политика в области достижения гендерного равенства. Была создана и продолжает совершенствоваться обширная законодательная база, защищающая права женщин и предоставляющая им равные возможности для их развития в социальной, политической и экономической сферах. Наряду с этим, важнейшим вектором политики государства является развитие науки и образования, а именно приоритет отдается техническим ее областям в сфере инноваций и новых технологий. Однако в настоящее время процент представления женщин в данной области остается низким.

44-48 64 21

MAMLAKATIMIZ TA’LIM TIZIMIDA O‘SMIR PSIXOLOGIYASI BILAN BOG‘LIQ BO‘LGAN NORMATIV HUQUQIY HUJJATLAR TAHLILI VA SHARHI

Sarvinoz Zokirova

O‘smirlarning san’at asarlarini ijtimoiy idrok etishining psixologik xususiyatlari bo‘yicha mahalliy ta’lim tizimining me’yoriy-huquqiy hujjatlariga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, pedagog-psixolog faoliyatiga aloqador mavjud normativ-huquqiy hujjatlar, barchamizga ma'lumki, mamlakatimizda mustaqillikning dastlabki yillaridan, barcha jabhalarda bo‘lgani kabi, ta'lim tizimida ham kеng ko‘lamli islohotlarni amalga oshirish uchun ishlab chiqilmoqda. Birinchi prеzidеntimiz Islom Karimov tashabbusi va rahnamoligida ishlab chiqilib, hayotga izchil tatbiq etilayotgan “Ta'lim to‘g‘risida”gi qonun , “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”  va boshqa bir qator huquqiy-mе'yoriy hujjatlar yurtimizda ta'lim-tarbiya sifatini yangi bosqichga ko‘tarish, o‘quv muassasalari moddiy-tеxnika bazasini mustahkamlash va o‘sib kеlayotgan yosh avlodning zamon talablari darajasida bilim olish, kasb-hunar egallashiga, ularni psixologik sog‘lom muhitda ulg‘ayishiga sabab xizmat qilmoqda.

49-56 83 44

ЖИНОИЙ ЖАЗОНИ ЕНГИЛЛАШТИРУВЧИ ҲОЛАТЛАРНИНГ АҲАМИЯТИ

Ғайрат Замонов

Жамиятда инсон ҳуқуқларининг таъминланганлиги ҳар бир ҳуқуқий демократик давлатнинг ўта муҳим элементларидан бири ҳисобланади. Шу боисдан кейинги вақтларда ҳуқуқ тизимини такомиллаштириш, уни том маънодаги инсон ҳуқуқлари ҳимоячисига айлантиришга қаратилган суд-ҳуқуқ ислоҳотларини изчил амалга ошириш орқали одил судловга эришиш масаласи давлат сиёсати даражасига кўтарилиб, давлатнинг стратегик дастурларида бош йўналиш сифатида белгиланилиб келинмоқда.

57-58 26 24

THE ROLE OF PHYSICIANS IN RELIGIOUS SCRIPTURES

Mubina Norkulova , Feruza Atamuratova

The question of the role of medicine and physicians in religious teachings continues to be relevant, both historically, culturally, and ethically. In an era of globalization and spiritual reinterpretations of values, there is an increasing emphasis on integrating moral principles into the professional practices of medical professionals. The sacred scriptures of major religions, such as the Bible, Quran, and Vedas, not only address health, illness, and healing but also establish high ethical standards and guidelines for humanity in medical practice.

59-63 68 33

SURXON RAQS SAN’ATINING SHAKLLANISHI

Sarvinoz Erkaboyeva

Raqs san’atining taraqqiyoti bevosita uni yaratgan xalqning tarixi bilan bog'liq ekanligi bois raqs san'ati tarixida ham uning aks etganligi borasida kengroq to‘xtalib o‘tish talab etiladi. Hozirgi o‘zbek raqs san’atida o‘ziga xos, o‘z uslubiga ega bo‘lgan Xorazm, Buxoro va Farg’ona raqs maktablari tan olingan.

64-66 43 16

ARAB MADANIYATIDA “AL-AYYALA » RAQSINI O‘RNI

Begzod Turmamatov

Al-Ayyala - bu Birlashgan Arab Amirliklarida qo‘llaniladigan mashhur va ifodali madaniy spektakl. Al-Ayyala she’rlar, baraban musiqasi va raqsni o‘z ichiga oladi va jang sahnasini taqlid qiladi. Taxminan yigirma kishidan iborat ikki qator, bir-biriga qarama-qarshi turishadi, ular nayza yoki qilichni bildirish uchun yupqa bambuk tayoqlarni ko‘taradilar. Satrlar orasida sozandalar katta-kichik nog’ora, daf va mis zanglar chaladi. Erkaklar qatori baraban ritmiga mos ravishda bosh va tayoqchalarini qimirlatib, she'riy lirikani kuylaydilar, boshqa ijrochilar esa qilich yoki qurol ko‘tarib, ora-sira osmonga otilib, tutib olishadi.

67-70 45 21

ON THE SCIENTIFIC ACTIVITY OF THE NEW ENLIGHTENERS

J.B. Jumayev, Shahlo Norqobilova

The national awakening that arose in the minds of the most progressive intellectuals of Turkestan in the late 19th and early 20th centuries was clearly visible in the Enlightenment. The Jadids, who were the first heralds of the New Enlightenment, fought with their large-scale practical activities to consolidate and stabilize their ideas in the life of society.

71-74 35 45

CREATED BY THE PEOPLE OF AMERICA ANCIENT CIVILIZATIONS

Akbar Majidov , Asadbek Ne'matkulov

In this article America history middle centuries-old  development to understand  and main concepts to determine  is focused.  Subject through students American people calculated ancient Aztec , Maya , Inca state  to the body arrival and himself/herself period for important calculated  ancient civilization to create huge  contribution added  this three ancient peoples state, culture , politics about information takes .

75-79 149 212

1-4 SINF DARSLIKLARIDAGI ORFOGRAFIYAGA OID MASHQLARNI TAHLIL QILISH

Sabrina Olimova

Mazkur tezis ishida boshlang‘ich ta’lim bosqichida o‘quvchilarning orfografik ko‘nikmalarini shakllantirishda darsliklardagi mashqlarning o‘rni tahlil qilingan. Ona tili fanining 1–4-sinflar uchun mo‘ljallangan darsliklarida keltirilgan mashqlar mazmuni, shakli va samaradorligi o‘rganildi. Har bir sinf darajasida mashqlar orfografik kompetensiyani shakllantirishga qanchalik xizmat qilishi aniqlab berildi.Mashqlarning o‘quvchilar yoshiga mosligi, metodik yondashuvlar va takroriylik darajasi baholandi.Tahlillar asosida o‘quvchilarda eng ko‘p uchraydigan orfografik xatoliklar aniqlanib, sabablariga izoh berildi.

80-87 30 20

RAQAMLASHUV JARAYONINING XALQARO NORMALARGA TA’SIRI VA MILLIY QONUNCHILIKKA TA’SIRI

Shahnoza Halilova

Ushbu tezisda raqamlashuv jarayonining global miqyosdagi rivojlanishi va uning xalqaro huquqiy me’yorlarga ta’siri tahlil qilinadi. Xususan, raqamli texnologiyalar asosida yuzaga kelayotgan yangi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar xalqaro standartlar va konvensiyalarning mazmunini qayta ko‘rib chiqishni talab qilmoqda. Tezisda, shuningdek, ushbu global me’yorlarni milliy qonunchilik tizimiga implementatsiya qilish zarurati asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari asosida implementatsiya jarayonining huquqiy, institutsional va texnik jihatlari bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.

88-94 56 18

UYDA TA’LIM – ONALIK MEHRIDAN BOSHLANUVCHI ILM YO‘LI.

Muxabbat Xalikova , Nilufar Usmonaliyeva, Durdona Abdujalilova

Ushbu maqolada onaning o‘zini rivojlantirishning uyda ta’lim jarayonidagi ahamiyati ta’kidlanadi. Maqola, agar ona o‘zi doimiy ravishda o‘qib, yangi bilimlarni o‘rganib, turli ta’lim usullarini sinab ko‘rsa, u farzandiga yanada samarali va ilhomlantiruvchi ustoz bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. Bola onasining o‘rganishga bo‘lgan muhabbatini ko‘rsa, unda ham ilmga qiziqish uyg’onadi. Maqolada shuningdek, onaning o‘zini rivojlantirishi uning ichki barqarorligini, sabrini va o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshiradi, bu esa bolaga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir qiladi. Natijada, o‘zini rivojlantirgan ona farzandiga faqat bilim emas, balki chiroyli tarbiya ham bera oladi.

95-98 62 15

PRAGMATIC AND SOCIO-LINGUISTIC ASPECTS OF COMMUNICATION IN THE COURTROOM

Hilola Khujaniyazova

This article analyzes the pragmatic and socio-linguistic features of communication occurring in the courtroom. The speech process in court represents a complex and formal form of interaction distinct from everyday conversation, where hierarchy, speech etiquette, context, social relationships among participants, and goal orientation play a crucial role. The article explores the linguistic means, sentence structures, conveyed meanings, and how social positions are expressed through language in court. It also examines courtroom language culture and examples of communication etiquette. The analysis covers pragmatic categories such as illocutionary acts, presupposition, implicature, and speech strategies in depth. Additionally, the social stratification of language and its connection to power within court proceedings are discussed.

99-101 36 23

PHENO-GENOTYPIC CORRELATION OF M. TUBERCULOSIS RESISTANCE TO NEW DRUGS

Zayniddin Saifutdinov , Nargiza Parpieva

This study investigates the correlation between phenotypic and genotypic resistance patterns of Mycobacterium tuberculosis to new anti-TB drugs, including bedaquiline, delamanid, and linezolid. A total of 240 clinical isolates from drug-resistant TB patients in Uzbekistan were analyzed. Phenotypic drug susceptibility testing (DST) was compared with whole-genome sequencing (WGS) data to assess mutation profiles in resistance-associated genes. Mutations in Rv0678, ddn, and rplC were evaluated. The overall concordance between genotypic and phenotypic results was 91.5%. The findings support the reliability of WGS-based diagnostics and highlight its importance for rapid and accurate detection of resistance to new TB drugs.

102-104 27 25

INTEGRATION OF WHOLE-GENOME SEQUENCING INTO NATIONAL STRATEGIES FOR THE CONTROL OF DRUG-RESISTANT TUBERCULOSIS

Zayniddin Saifutdinov , Nargiza Parpieva

This study evaluates the integration of whole-genome sequencing (WGS) into the national tuberculosis (TB) control strategy to detect and monitor drug-resistant Mycobacterium tuberculosis strains. A total of 280 clinical isolates from MDR and XDR-TB patients were sequenced and analyzed for resistance-associated mutations. The most frequent mutations were found in katG, rpoB, gyrA, and rrl. Beijing lineage dominated the population, accounting for 62% of all isolates. WGS reduced the time to resistance detection by 10–14 days compared to phenotypic methods. The findings demonstrate WGS as a reliable and rapid tool to support precision treatment and strengthen national TB surveillance systems.

105-108 38 18

O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTI RIVOJIDA QISHLOQ XO‘JALIGI TARMOG‘INING O‘RNI VA SUG‘URTALASHNING DOLZARBLIGI

Abdulaziz Nurullaev

O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiy taraqqiyotida va barqaror rivojlanishida qishloq xo‘jaligi tarmoqlarining ham o‘z o‘rni va iqtisodiy zaruriyati mavjud. Qishloq xo‘jaligi tarmoqlarini tubdan isloh qilish hamda tarmoqda bozor mexanizmlarini keng joriy etish bo‘yicha zaruriy chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligini rivojlantirish borasidagi islohotlar, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari tahlili, qishloq xo‘jaligi risklarini sug‘urtalashning dolzarbligi va uning ilmiy-amaliy ahamiyati yoritilgan holda ilmiy-amaliy ahamiyatga ega tavsiyalar berilgan.

109-116 32 28

TIKUV-TRIKOTAJ KORXONALARINI RIVOJLANTIRISHDA MAHSULOTLARNI DIVERSIFIKATSIYA QILISH SAMARADORLIGINI MEXANIZMI

Nargiza Nasirova

Ushbu maqolada mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishda kichik biznesga ixtisoslashgan  korxonalarning istiqbollari, jumladan tikuv- trikotaj korxonalarning diversifikatsiyalash jarayonlarini tashkil etish, kichik biznesga ixtisoslashgan korxonalarning diversifikatsiyalash asosida samaradorligini oshirish mexanizmini takomillashtirish masalalari yoritilgan.

117-125 124 53

ЦИФРОВИЗАЦИЯ ОБРАЗОВАНИЯ: СОЗДАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ПЛАТФОРМ ДЛЯ МЕДИЦИНСКИХ ВУЗОВ

Хилола Хайдаралиева , Наима Аликулова

Цифровизация образования является важным этапом в модернизации системы высшего образования в Узбекистане, включая медицинские вузы. В последние годы в стране активно внедряются цифровые технологии, направленные на улучшение качества образовательного процесса и повышение доступности обучения для студентов медицинских вузов. Данная статья посвящена анализу текущего состояния цифровизации в медицинских вузах Узбекистана, роли инновационных платформ и технологий в образовательном процессе, а также преимуществам и вызовам, связанным с внедрением этих технологий. Рассматриваются успешные примеры из мирового опыта и их адаптация в отечественную практику, а также роль персонализированного обучения и цифровой аналитики в подготовке медицинских кадров. Также проанализированы проблемы и барьеры, препятствующие эффективному внедрению цифровизации в медицинском образовании в Узбекистане, и предложены пути их решения.

126-130 74 41

ЛИНГВОКУЛЬТУРОЛОГИЯ И СТРАНОВЕДЕНИЕ ТОЧКИ ПЕРЕСЕЧЕНИЯ И ПЕРСПЕКТИВЫ ВЗАИМОДЕЙСТВИЯ

Хуснида Рахмонова, Зера Исаева

Данная статья посвящена исследованию актуальных вопросов взаимодействия лингвокультурологии и страноведения. Обосновывается необходимость интеграции лингвокультурологических знаний в процесс изучения иностранного языка для формирования у обучающихся полноценной межкультурной компетенции. Выявляются общие объекты исследования в лингвокультурологии и страноведении, анализируются существующие подходы к изучению культуры через язык и языка через культуру. Предлагаются перспективные направления сотрудничества двух дисциплин, способствующие углублению понимания национально-культурной специфики и успешной реализации межкультурной коммуникации.

131-135 66 23

SOMONIYLAR DAVLATIDA ISMOIL SOMONIYNING QO‘SHIN ISLOHOTI

Anvar To‘rayev , Shaxrizod Otamurodov

Ushbu maqolada Somoniylar davlatida Isomil Somoniy tomonidan amalga oshirilgan qo‘shin islohoti, qo‘shindagi askarlar faoliyati, ularning tarkibi, xizmat faoliyati va qo‘shin ta’minoti haqidagi ma’lumotlar bayon etilgan.

136-138 28 23

KICHIK YOSHDAGI BOLALARNING AXLOQIY TARBIYASINI SHAKLLANTIRISHDA O‘YINLI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNING RO‘LI

Bonu Sobirova

Mazkur tezisda kichik yoshdagi bolalarning axloqiy tarbiyasini shakllantirishda o‘yinli pedagogik texnologiyalarning ahamiyati, ularning ta’lim-tarbiya jarayoniga ta’siri hamda pedagoglar uchun samarali uslub sifatida qo‘llanilishi yoritilgan. Bola xayotida o’yin faoliyatining ro’li juda kata. U bu jarayonda o’zi ro’l ijro etadi va jarayonni boshqaradi, hamda unda liderlik qobiliyatlari nish urib boshlaydi. Ushbu tezisda turli tuman pedagogik tavsiyalar, ilmiy va amaliy tipdagi turlitadqiqotlar olib boriladi.

139-145 46 57

LITOTA STILISTIK VOSITASINING KONSEPTUAL JIHATLARI

Z.R. Djabbarova

The article discusses the importance of understanding similarities and differences between languages in translation, particularly focusing on lexical units that carry cultural significance. It highlights that translators often face challenges when a lexical unit present in one culture doesn't have a direct equivalent in another.

146-150 91 24

PEDAGOGICAL-ANALYTICAL BASES OF ORGANIZATION AND REFEREEING OF VOLLEYBALL GAMES.

Aziza Qayumova , Diyora Olimova , Umida Asatova , Madina Xaytboyeva

This article covers the main stages of organizing volleyball competitions, the specific aspects of the refereeing process, and pedagogical and organizational principles. The impact of sports competitions on the physical and social development of students and the main standards that should be considered in refereeing are analyzed on a scientific basis.

151-153 122 22

HISTORY OF THE DEVELOPMENT OF PSYCHOLOGY IN UZBEKISTAN

Sirojiddin Amangeldiyev

This thesis is dedicated to studying the history of the development of psychology in Uzbekistan. It analyzes the formation of psychology as a science from the colonial period to the present day, the contributions of Uzbek scholars and institutions, and significant changes in education and practice. The study focuses on the influence of the Soviet period, the emergence of national psychological schools, and contemporary trends in psychology amid globalization. The research aims to highlight the unique characteristics of Uzbek psychology and its future prospects.

154-156 33 16

TOPICAL ISSUES OF COMBATING CRIMES RELATED TO DIGITAL TECHNOLOGIES IN THE CRIMINAL LEGISLATION OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN

Farkhad Qutlimuratov , Shakhnoza Madiyarova

The rapid development of digital technologies is impacting all spheres of social life, including crime. The increasing number and variety of cybercrimes have become a pressing issue for Uzbekistan as well. Combating such crimes is a crucial condition for ensuring national security, economic stability, and the protection of citizens' rights. The purpose of this thesis is to provide a brief scientific and theoretical analysis of the main directions in combating crimes related to digital technologies in the criminal legislation of the Republic of Uzbekistan, to identify existing problems, and to offer recommendations for their resolution.

157-164 30 18

ЎЗБОШИМЧАЛИК ЖИНОЯТИНИ ТЕРГОВ ҚИЛИШДА ТЕРГОВ ОРГАНЛАРИНИНГ ТЕРГОВГА ҚАДАР ТЕКШИРУВ ОРГАНЛАРИ БИЛАН ЎЗАРО ҲАМКОРЛИГИ

Анвар Мирзаев

Бугунги иқтисодий ва ижтимоий ривожланиши жамиятда жиноятчиликни ҳам йилдан йилга янги шаклларда содир этилаётганлигини кузатмоқдамиз. Хусусан мамлакатимизда молиявий пирамида, кибер фирибгарлик крипто-актив, майнинг фаолияти каби янги тушунчалар жиноят қонунчилигига киритилди. Ушбу жиноятларни тергов қилиш, жиноят содир этган шахсларни фош этиш, фуқароларнинг бузилган ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимларидан чуқур билим ҳамда маҳорат талаб қилиш билан бир қаторда тергов органларини терговга қадар текширув органлари шунингдек бошқа органлар билан ҳамкорликни ҳам талаб қилишини замонний ўзи кўрсатиб турибди.

165-167 42 26

СОЦИАЛЬНЫЙ СТРОЙ И ПОСЕЛЕНИЯ ВОСТОЧНЫХ СЛАВЯН

Зера Исаева, Одина Сулаймонова

В данной статье рассматривается социальный строй восточных славян, их экономические и культурные особенности, а также типы поселений, которые они создавали. Анализируются основные элементы социальной структуры, включая семейные отношения, родовые связи и влияние природы и географии на размещение поселений. Ключевые слова: восточные славяне, социа

168-175 54 22

TEXNIKUMLARDA TARBIYA JARAYONINI TASHKIL ETISH VA BOSHQARISH MEXANIZMLARI

Jaxongir Nodirov , Qodirjon Shodmanov

Texnikumlarda tarbiya jarayonini tashkil etish va boshqarish mexanizmlari, tarbiya maqsadlari va vazifalarini belgilash, tarbiya dasturlari va rejalari, o‘qituvchi va tarbiyachilarning roli, tarbiya muhitini yaratish, ijtimoiy va axloqiy tadbirlar, o‘quvchilar bilan individual ish, tarbiyaviy ishlarda o‘zaro hamkorlik, ta’lim va tarbiya jarayonining birligini ta’minlash, tarbiya jarayonini baholash va monitoring qilish, motivatsiya hamda rag‘batlantirish kabi masalalar yoritib berilgan.

176-179 73 41

ДРЕВНИЕ ВОСТОЧНЫЕ СЛАВЯНЕ: РАССЕЛЕНИЕ И ФОРМИРОВАНИЕ ЯЗЫКА

Зера Исаева , Малика Аъзамова

Статья посвящена исследованию древних восточных славян, их расселению и формированию языка. Рассматриваются ключевые этапы миграции славянских племен, их взаимодействие с соседними народами и влияние этих процессов на развитие языка. Особенное внимание уделяется географическим и культурным факторам, способствующим формированию древнеславянского языка, а также его диалектным вариациям. Анализируются археологические находки, письменные источники и лексические заимствования, что позволяет глубже понять процессы этногенеза восточных славян. Статья завершает рассмотрение языковых изменений, произошедших в результате исторических событий, и их значения для формирования современного славянского языка.

180-184 22 9

THE DETERMINANTS OF FINANCIAL DEVELOPMENT IN CASE OF CENTRAL ASIAN COUNTRIES

Yodgor Otabaev

The growth of the financial sector is essential to economic development and is widely regarded as a sign of a nation's prosperity (Svirydzenka, 2016). But differences in how each nation's financial sector has developed can cause a gap between advanced and developing countries. The gap in progress between emerging and developed nations is best illustrated by the Asian region, especially when it comes to the financial industry (Svirydzenka, 2016; Shen and Lin, 2007). Furthermore, the post-global financial crisis era suggests that Asian banking efficiency and liquidity must improve. This is because Asian banks outperform banks in other regions of the world, as noted by Vinayak et al.

185-189 23 22

THE IMPACT OF FOREIGN CAPITAL ON THE DEVELOPMENT OF ENTREPRENEURSHIP IN UZBEKISTAN

Yodgor Otabaev

It has been said previously, foreign direct investment has a notably good impact on the advancement of FDI recipient nations in all aspects of business. As a result, numerous developing nations are working to encourage greater investment because they provide a less expensive and more qualified labour force, as well as economical raw commodities, to large corporations in advanced nations. In keeping with this, the interest of investors has been drawn to Central Asia over the past few years due to the region's large labour force, natural resources, and ease of entry into the market. Furthermore, the marketplaces of Central Asian countries are quite desirable because they are indeed of new innovative technologies that may enable international companies to gain access to the market.

190-193 23 11

МАМЛАКАТИМИЗДА ОММАВИЙ ВА МИЛЛИЙ СПОРТНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ҲАМДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ОМИЛЛАРИ

Жума Тухтаев

Мақолада оммавий ва миллий спорт турлари, мамлакатимизда спортга бўлган эътибор ва шарт-шаротлар, аҳоли саломатлигини мустаҳкамлашда болалар спортини ривожлантиришнинг ўзига хос хусусиятлари келтириб ўтилган.

194-197 35 24

AVTOMOBIL YO‘LLARI SOHASIDA MA‘LUMOTLAR BAZASINI YARATISHDA GEOAXBOROT TIZIMLARINI O‘RNI VA AHAMIYATI

Muxabbat Kazakbayeva

Ushbu maqolada avtomobil yo‘llarida geoaxborot tizim (GAT) larini yaratish va rivojlantirishda o‘ziga xos bo‘lgan muammolar va avtomobil yo‘llari geoaxborot tizimini yaratishning asosiy tamoyillari va yondashuvlari haqida gap boradi.