Vol. 3 No. 2 (2025)

Vol. 3 No. 2 (2025)
Published: 12-02-2025

Articles

8-14 283 54

XORAZM VILOYATI SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISH DINAMIKASI

Zamira Matchanova

Maqolada suv resurslari tanqisligi va undan foydalanishdagi tadrijiy jihatlar bayon qilingan. Xorazm viloyati sug‘oriladigan yerlariga ishlatiladigan suv miqdorining 2010 - 2021 yillardagi o‘zgarishlari ilmiy tahlil qilingan.

350-353 48 34

ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РАЗВИТИЯ ТВОРЧЕСКИХ СПОСОБНОСТЕЙ ДОШКОЛЬНИКОВ.ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РАЗВИТИЯ ТВОРЧЕСКИХ СПОСОБНОСТЕЙ СТУДЕНТОВ

Ш. Ахунбабаева

В данной статье изложена информация о развитии творческих способностей учащихся к творчеству в его мышлении, общении, эмоциях, видах деятельности.

227-233 205 29

ETHICS AND AESTHETICS OF A MODERN TEACHER

Dilbar Ibragimova

The ethics and aesthetics of a teacher are not just a set of rules and norms of behavior. This is a way of life, a worldview that determines the professional success of a teacher. Constant improvement in these areas allows the teacher to become not only a source of knowledge, but also a role model for his students.

218-226 69 27

SOME CONSIDERATIONS ON THE USE AND TRANSLATION OF ENGLISH MEDICAL TERMS

Shakhnoza Gazieva

This article discusses the translation and significance of medical terms and phrases used in English. It provides information on the structural and morphological significance of English medical terms, their role in medicine and their specific features. In addition, the specific role and models of English phrases used in communicative communication in medicine are presented based on examples and analysis.

277-282 104 282

O‘tkir pankreatit kelib chiqishi va davolashning biyokimyoviy asoslari

To‘rabek Boyqulov , Lobar Muxiddinova

Ushbu maqolada o‘tkir pankreatitning kelib chiqish sabablari va uni davolashning biokimyoviy asoslari tahlil qilinadi. Pankreatit rivojlanishida fermentlarning erta faollashuvi, oksidlovchi stress, yallig‘lanish mediatorlari va elektrolit muvozanatining buzilishi kabi omillarning roli ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, patologik jarayonlarning molekulyar mexanizmlari va diagnostik biomarkerlar haqida ma’lumot beriladi. Davolash usullari orasida ferment inhibitori, antioksidant terapiya va parenteral ovqatlantirish kabi yondashuvlarning samaradorligi biokimyoviy nuqtayi nazardan baholanadi. Maqola o‘tkir pankreatitni erta tashxislash va samarali davolash strategiyalarini ishlab chiqishda biokimyoviy tadqiqotlarning ahamiyatini yoritadi.

255-276 81 31

Классификация кариеса. Этиология, диагностика

Отабек Пардаев , Зaйнаб Болтаева

В данной статье подробно описана классификация кариеса, причины развития (этиология) и методы диагностики. Обсуждаются факторы, влияющие на формирование кариеса, в том числе гигиена, пищевые привычки и генетические факторы. Также были рассмотрены различные стадии заболевания и методы их выявления, даны рекомендации по эффективным методам диагностики и профилактики.

250-254 98 140

Depressiya: sabablari, klinik belgilari va davolash usullari

Norbosheva Maqsuda , Aziza Shamsiyeva , Ozodbek Odiljonov

Ushbu maqolada depressiyaning sabablari, rivojlanish omillari va inson hayotiga ta’siri tahlil qilingan. Depressiyaning asosiy klinik belgilari, tashxis qo‘yish usullari va zamonaviy davolash usullari haqida ma’lumot berilgan. Shuningdek, psixoterapiya va farmakologik yondashuvlar samaradorligi muhokama qilinib, kasallikning oldini olish bo‘yicha tavsiyalar taqdim etilgan.

242-249 39 21

ҲОЗИРГИ ЎЗБЕК НАСРИДА РЕАЛИСТИК ҲИКОЯНИНГ ИЛК ИЛДИЗЛАРИ

Ирода РУЗМАТОВА

Мақолада реалистик ҳикояларнинг келиб чиқиш омиллари ва ривожланиш босқичлари ҳақида тўхталдик. А.Қодирий, Чўлпон ва бошқа-да ёзувчиларнинг ижодий изланишлари борасида муайян даражада сўз юритилди. 

297-312 158 272

Jigarning tuzilishi va funksional birliklarini gistomorfologik o'rganishni baholash

Madina Xolboboyeva , Sokina Pardayeva

Ushbu maqolada jigarning tuzilishi va funksiyalari haqida ma'lumotlarga ega bo'lishimiz mumkin.Hozirgi kunda tibbiyotni  rivojlantirish bo'yicha qator ishlar olib borilmoqda.Jigarning tuzilishi va funksional birligi gistomorfologiyasini o'rganish haqida bir qancha olimlarning fikirlarini va ilmiy ishlarini ham ko'rib chiqamiz.

294-296 186 32

PRECAUTIONARY MEASURES FOR EARLY DETECTION AND TREATMENT OF BRUCELLOSIS DISEASE.

Bexroz Kibriev , Hilola Sulaymonova

This article examines how important the spread of brucellosis among people is today and measures to prevent its spread. Epidemiological features of the disease, spreading factors and diagnostic methods were analyzed in the study. The focus is on the implementation of effective preventive measures against the disease, including vaccination programs, compliance with sanitary and hygiene rules, and raising awareness of the population. The article describes strategies for the prevention of whooping cough.

289-293 250 100

BOLALAR TANASINING ANTROPOMETRIK KO’RSATKICHLARINI YOSHGA NISBATAN O’ZGARISHLARI (adabiyotlar sharhi)

F.A Ibragimov, D.I Sadikova, M.I Kosimhojiev

Jismoniy rivojlanish aholi salomatligining eng ob’ektiv va yagona ijobiy ko’rsatkichidir. Shu bois turli populyatsiyadagi bolalar va oʻsmirlarning jismoniy rivojlanishi va jinsiy yetukligi standartlarini tuzish tibbiyot va pedagogika uchun muhim ahamiyatga ega.

283-288 55 18

KOMANDIR (BOSHLIQ) NING PSIXOLOGIYASI KUNDALIK FAOLIYATINING ASOSIDIR

IZZAT HAKIMOV

Ushbu maqolada boshqaruv tizimida komandir (boshliqlar) o‘rni jamoada intizomiy tartib nizolar va oldini olish hamda jamoani manan va moddiy kuchaytirishda boshliqlik fazilatlari keltirib o‘tilgan. Boshliqlik faoliyatini to‘g‘ri tashkil etishda ishni rejalashtirish va vazifalarni taqsimlash fikr yuritilgan.

328-331 57 24

HARBIY XIZMATCHILARNING JANGOVAR TAYYORGARLIGINI OSHIRISHGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR VA ULARNING YECHIMLARI

KUDIRET ERGESHBAYEV

Ushbu maqolada harbiy xizmatchilarning jangovar tayyorgarligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar, ularning yechimlari va zamonaviy innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Jismoniy, psixologik, taktik, moddiy-texnik va axborot-tahliliy tayyorgarlik masalalari kо‘rib chiqilib, ularni takomillashtirish yо‘llari taklif etiladi. Shuningdek, sun’iy intellekt, kiberxavfsizlik va simulyatsion mashg‘ulotlar kabi innovatsion texnologiyalarni qо‘llash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari harbiy ta’lim muassasalari, qо‘shin boshqarmalari va tadqiqotchilar uchun foydali bо‘lishi mumkin.

323-327 28 27

Huquqni bilish jamiyatda o‘z o‘rnini topishning asosiy omilidir

Behro’zbek Tojiboyev

Maqolada huquqiy bilimlarning ahamiyati, jamiyatda tenglik va ma’uliyatni ta’minlashdagi roli, shuningdek, fuqarolarni jamoatchilik ishtirokida faol qatnashishga rag’batlantirishi muhokama qilinadi. Ta’lim, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tashabbuslarning huquqiy savodxonlikni oshirishdagi o‘rni ko'rsatilgan. Huquqni bilish shaxsiy manfaatlar bilan birga, ijtimoiy adolat va barqarorlikni ta’minlashda ham muhimdir. Maqola, kelajak avlodlar uchun huquqiy bilimlarni oshirish orqali adolatli va teng huquqli jamiyatni yaratish zarurligini ta’kidlaydi.

318-322 70 37

Korrupsiyaga qarshi chora-tadbirlar vauning samaradorligi

Maryamjon Djumaniyozova , Farangiz Raimbergenova

Ushbu maqolada korrupsiya berish, korrupsiya olish,korrupsiya berishda va olishda vositachilik qilgan fuqarolarning qilgan xatolari va uning oqibatlari to`g`risida, shu bilan birga korrupsiyaga qarshi chora-tadbirlar va uning samaradorligi to`g`risida fikr yuritiladi.

313-317 177 39

O‘zbek jadidlari yangilanish harakatining asoschilari

Maryamjon Djumaniyozova , Umida Ermatova

Ushbu maqolada oʻzbek jadidlaridan Fitrat, Is'hoqxon Ibrat Abdulla Avloniyning o'tmishi, tarixi, ijtimoiy - siyosiy faoliyati yoritiladi.Ularning milliy uyg'onish ma'rifat va taraqqiyot yo'lidagi xizmatlari ta'lim va matbuot sohasidagi islohotlari tahlil qilinadi.Shuningdek maqolada jadid mutafakkirlarining asarlari va g'oyalari jamiyatga ko'rsatgan ta'siri hamda ularning tarixiy merosi haqida fikr yuritiladi.

238-241 118 27

HARBIYLARDA EKSTREMAL VAZIYATLAR VAQTIDA STRESSNI NAMOYON BO’LISHI

Sirojiddin Durdiyev

Mazkur maqolada, harbiylarda ekstremal vaziyatlar vaqtida stressning namoyon bo'lishi, inson psixologiyasi va jismoniy salomatligi uchun katta ahamiyatga ega bo'lgan muhim masalalar yoritilgan. Ushbu maqolada harbiylarning stressni qanday boshqarishi, uning ekstremal vaziyatlarda qanday namoyon bo’lishi va psixologik tiklanish jarayonlari haqida ilmiy-tadqiqotlar va amaliy yondashuvlar taqdim etiladi.

344-349 399 39

Bolalarga davlat va nodavlat maktabgacha tashkilotlarida ta’lim-tarbiya berish.

Nafisa Xamzayeva

Ushbu maqolada davlat va nodavlar maktabgacha ta’ lim tashkilotlarining tashkil etilish tartibi hamda, ta’lim tarbiya ishlarini rejali olib borish haqida yozilgan.

340-343 249 252

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARGA MEHNAT TARBIYASINI BERISH ORQALI MEHNATGA JALB QILISHNING AHAMIYATI

Feruza Xudoyberdiyeva

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarga mashg’ulotlar davomida mehnat tarbiyasini berish orqali kattalar mehnatiga jalb etish, ularga mehnat turlarini, o’z-o’ziga xizmatni o’rgatishning usul va vositalari haqida so’z boradi.

332-339 983 131

Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining psixologik va pedagogik xususiyatlari

Sohiba Farhodova

Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari ta’lim jarayonida o‘zgacha psixologik va pedagogik xususiyatlarga ega bo‘lib, bu yoshdagi o‘quvchilarni o‘qitish uchun maxsus yondashuvlar zarurdir. Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining aqliy, hissiy va ijtimoiy rivojlanish xususiyatlari, shuningdek, ularning ta’lim jarayonidagi o‘zgaruvchan ehtiyojlari tahlil etiladi. O‘quvchilarning psixologik va pedagogik xususiyatlarini inobatga olgan holda o‘qitish metodikalarini tanlash va ta’lim jarayonini tashkil etish o‘qituvchidan maxsus yondashuvni talab qiladi. Maqola o‘quvchilarning o‘ziga xos rivojlanish bosqichlari, ularning ta’limga bo‘lgan munosabati, o‘zlikni anglash va muloqotdagi xususiyatlaridan kelib chiqqan holda ta’lim metodlarini amaliy jihatdan tahlil qiladi.

374-380 51 35

CHANOQ-SON BO‘G‘IMI ENDOPROTEZLASH AMALIYOTIDAN KEYINGI OG‘RIQNI BOSHQARISHDA MULTIMODAL ANALGEZIYANING SAMARADORLIGINI BAHOLASH

Zarina Ramazanova, Ranogul Muralimova , Sherzod Xolxo‘jayev

Ushbu tadqiqot chanoq-son bo‘g‘imi endoprotezlash amaliyotidan keyin multimodal analgeziyaning (MA) samaradorligini baholashga bag‘ishlangan. Tadqiqot 40-60 yosh oralig‘idagi 30 bemorda o‘tkazildi. Ular ikki guruhga bo‘lindi: 1-guruh faqat opioid analgetiklar bilan davolangan, 2-guruh esa NSAID + paratsetamol + opioid kombinatsiyasida multimodal analgeziya qabul qilgan. Og‘riqni baholash VAS shkalasi va yurak urish soni hamda qon bosimi bilan amalga oshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, multimodal analgeziya og‘riqni kamaytirishda samaraliroq bo‘lib, opioidga bo‘lgan ehtiyojni pasaytiradi.

371-373 44 30

Treatment Methods for Acute and Chronic Stages of Dental Caries: Prevention and Prescription

Umiya Ismoilova

Dental caries remains a prevalent issue worldwide, affecting individuals of all ages. This article discusses the treatment methods for both acute and chronic carious lesions, emphasizing modern therapeutic approaches. Additionally, it explores preventive measures and prescription-based interventions to mitigate the risk of caries progression. The article also highlights the importance of early diagnosis and patient education in preventing dental decay.

360-370 41 6

ИЛМИЙ ТАДҚИҚОТ ОБЪЕКТИ СИФАТИДА БАНК СОҲАСИДАГИ КОРРУПЦИЯ

Достонбой Эркинов

Коррупция ҳаётимизнинг барча соҳаларига, жумладан банк соҳасига ҳам кириб келди. Банкдаги коррупция муаммоси бугунги кунда долзарб масалага айланди. Шу жиҳатдан, ушбу соҳани илмий тадқиқ
қилиш орқали спортдаги коррупцияга қарши курашиш муаммоларини ўрганиш, илмий услубиётлар ва тавсиялар ишлаб чиқиш ва уларни
амалиётга  оқилона  жорий  этиш  муҳим  ҳисобланади. 

354-359 31 119

Tibbiyotda pediatriya deontologiyasi

Mavlyuda Saxibova , Zamira Baxavadinova

Pediatriya bolaning o'sish va rivojlanish davrlarini, bola hayotining har bir yosh bosqichlariga xos alohida morfologik, fiziologik va psixologik o'zgarishlarni o'rgatadi. Shu sababli bolaning klinik anatomiyasi to'g'risidagi bilimlar o'z vaqtida tekshirish usullarini o'tkazish va olingan natijalarni baholashga asos bo’ladi. Bundan tashqari, asosiy anatomo-fiziologik xususiyatlarni hisobga olish, bolaning kun tartibi va hayot muhitini aniq tashkillashtirishga asos bo’ladi. Pediatr bola va uning ota - onasi bilan doimiy muloqotda bo’ladi. Bolalar shifokori yaxshi psixolog va pedagog bo'lishi kerak. Bu unga ota - ona va bemor oldida o'z obro'sini ko'tarishga yordam beradi, natijada bolani tezroq tuzalishiga olib keladi. Bola organizmi nozik bo’ladi, shuning uchun bolani parvarishlash tartibi buzilsa, bola tez-tez kasallanadi. Bola injiq, yig'loqi bo'lib qoladi, sizga ko'rinishdan bosh tortadi. Ammo siz bolani chuqur ko'rikdan o'tkazishingiz, to'g'ri tashhis qo'yishingiz va davolashingiz shart.

410-415 93 32

Ko’z kataraktasi va ularni turlari va davolash usullari

To’lqin Buzrukov , Axmadjon Choriyev

Katarakta –bu ko’z gavhari shaffofligini yo’qotib , ko’rishning yomonlashishiga olib keladigan kasallikdir .U bir yoki ikkila ko’zga ta’sir qilishi mumkin va ko’pincha keksa odamlarda uchraydi . Kataraktani davolash , odatda , shikastlangan gavharni sun’iyga almashtirish uchun jarrohlik aralashuvini o’z ichiga oladi .

405-409 142 47

OʻZBEKISTONDA YETISHTIRILADIGAN KUNJUT NAVLARI

Ma’rifat Matkarimova , Anajon Masharipova , Shadiyon Jabbarova

Ushbu maqolada O‘zbekistonda yetishtiriladigan navlar tavsifi, qaysi davlatlardan kelib chiqqani, kunjut urugʻi tarkibi, foydali xususiyatlari, vitaminlari, kunjut moyi tarkibiy tuzilishi keng tarzda yoritilgan

397-404 47 21

Hindistonda XIX asrda epidemiyalar tarixi va mustamlaka hukumatining chora tadbirlari

Temirxon Maxmudov

Ushbu maqolada XIX asrda Hindistonda paydo bo‘lgan turli tropik kasalliklar va ularning keng miqyosli epidemiyalarga aylanishi sabablari , ushbu kasallik va epidemiyalarga qarshi kurashish va oldini olishda mahalliy hind tibbiyoti va mustamlakachi Britaniya hukumatining ko‘rgan chora tadbirlari o‘rganilgan. Shuningdek epidemiyalarga qarshi kurashishda inglizlarning zamonaviy yevropa tibbiyotidan foydalanishi va aholini emlash siyosati o‘rganilgan.

388-396 52 32

Boshlang‘ich sinf o’quvchilari qobiliyatlarini rivojlantirishda qiziqarli matematikadan foydalanishning maqsad va vazifalari

Doniyor Jo'`lanov, Sevinch Qulmurodova

  Ushbu maqolada boshlang’ich sinf  o’quvchilarining fikrlash qobiliyatlarini faollashtirishda qiziqarli matematika fanining ahamiyati to’g’risida so’z borgan.

385-387 56 26

INFEKTSION KASALLIKLAR: SABABLARI, OLDINI OLISH VA DAVOLASH USULLARI

Ravshan Sultonov , Bagul Qurbonov

Ushbu maqolada infektsion kasalliklarning turlari, ularning kelib chiqish sabablari, tarqalish yo‘llari va oldini olish choralari yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy davolash usullari va infektsiyalarning jamoat salomatligiga ta’siri haqida ham ma’lumot beriladi.

381-384 44 32

ЭКОЛОГИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА МОЛЛЮСА (В УСЛОВИЯХ ГИСАРСКОЙ ГОРНОЙ СИСТЕМЫ)

Голиб Суюнов

В данной статье рассматриваются экологические особенности моллюсков (на примере Гиссарского хребта). На основе биологических данных и письменных источников автор внес ясность в проблему на основе имеющейся научной и исторической литературы и изучил существующие особенности экологической характеристики моллюсков (на примере Гиссарского хребта).

151-153 2152 511

“Zamonaviy axloqiy tarbiyaning yutuqlari va kamchiliklari”

Muxlisa Abduraimova

Axloqiy tarbiyaning ijtimoiy hayotdagi roli, uning yutuqlari va yuzaga kelayotgan muammolar ko'rib chiqiladi. Mazkur mavzu inson huquqlari, gender tengligi, ekologik mas'uliyat va global fikrlash kabi zamonaviy yutuqlarni yoritadi. Shu bilan birga, an'anaviy qadriyatlarning susayishi, individualizmning kuchayishi va texnologiyalarning axloqqa salbiy ta'siri kabi kamchiliklar tahlil qilinadi. Misollar va real hayotiy dalillar asosida zamonaviy axloqiy tarbiyaning ijobiy va salbiy jihatlari muhokama qilinib, an'anaviy va zamonaviy yondashuvlarni uyg'unlashtirish zarurligi ta'kidlanadi. Mavzu hozirgi jamiyatda axloqiy me'yorlarning ahamiyatini oshirish uchun dolzarb ahamiyatga ega.

21-45 66 60

Modern methods of treating and preventing hypertension

Behro‘z Kibriyev , Husniyaxon Shodjalilova

This article provides the latest information on the history of hypertension, the types of the disease, and effective ways to prevent and treat hypertension.

15-20 83 43

PIRLS XALQARO BAHOLASH DASTURI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINI O‘QISH VA MATNNI TUSHUNISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK, PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Gulasal Ahmadjonova

Maqolada PIRLS xalqaro baholash dasturida aqliy salohiyati yuqori bo’lgan o’quvchilarning ishtiroki, uning ahamiyati, afzalliklari, imkoniyatlari haqida, yurtimiz rivojiga ham muhim bir jarayon ekanligi haqida fikr yuritilgan. Xalqaro tadqiqotlarda qatnashish uchun o’qituvchi va o’quvchilarga qo’yiladigan talablar, metodlar, topshiriqlardan namunalar va fikr mulohazalar keltirilgan. Qolaversa, o’quvchi bilan ish olib borganda qanday innovatsion metodlardan foydalanish kerakligi, yakka tartibda yondoshish, ish jarayonini qat’iy reja asosida olib borish, hamda ota -onaning bola tarbiyasidagi mas’uliyati haqida so’z yuritilgan.

71-79 256 40

Заболеваемость гельминтозов и их профилактика (Обзор литературы)

Б.М Маматкулов, A.М Умарова

Helminthiasis is undoubtedly one of the most serious diseases that cause pathological processes in the human body. These parasitic infections, caused by helminths, significantly complicate the lives of the population, especially children, in countries with unfavorable sanitary conditions. Globally, more than 5 billion people suffer from various forms of helminthiasis, which highlights the scale of the problem. This study aims to investigate the causes, consequences, and strategies for combating helminthiasis, with a special focus on the situation in Uzbekistan. Our development is focused not only on examining the clinical aspects but also on studying the socio-economic consequences of helminthiasis, as well as various strategies and initiatives aimed at reducing their prevalence.

62-70 146 26

Axborot texnologiyalaridan foydalanish asosida bo`lajak o`qituvchilarning auditoriyadan tashqari mustaqil ishlari samaradorligini oshirish

Kadam Babadjanov

Berilgan maqolada bo’lajak o’qituvchilarda mustaqil taʼlimini tashkil qilishning ilmiy jihatlari, auditoriyadan tashqari mustaqil ishlarining nazariy va amaliy asoslari ishlab chiqilgan boʼlib, talabalarning mustaqil ishlashlari uchun lozim boʼladigan jarayonlar mazmunan tadqiq qilingan. Bo’lajak o’qituvchilar auditoriyadan tashqari mustaqil taʼlim olishlarining asosiy koʼrinishlari va turlari batafsil bayon qilingan boʼlib, ularni ham nazariy, ham amaliy dars jarayonlarida bajarishlari mumkin boʼlgan mustaqil ish bajarish usullari koʼrsatib oʼtilgan.Bo’lajak o’qituvchilarni mustaqil ishlashga jalb qilish maqsadida metodik tavsiyalar berilgan boʼlib, bu oʼz navbatida, mustaqil taʼlim bilan shugʼullanuvchilar uchun tavsiya etiladi.

57-61 55 34

АНАЛИЗ ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ПРОЦЕССА СУШИЛЬНОГО БАРАБАНА СБО

М.М Одилов

В данной статье рассматривается технологический процесс сушки в сушильном барабане СБО, уделяя особое внимание повышению его эффективности за счет рециркуляции тепловой энергии. Анализируются основные параметры работы сушильного оборудования, тепловые потери и возможные методы их минимизации. Приводятся результаты исследований по снижению энергозатрат за счет повторного использования выделяемого тепла, что способствует увеличению производительности и снижению эксплуатационных расходов. Полученные результаты могут быть использованы при модернизации сушильных установок и разработке энергоэффективных технологий сушки в различных отраслях промышленности.

51-56 61 27

MINTAQA SALOHIYATIDAN SAMARALI FOYDALANISHDA INNOVATSION JARAYONLAR TA’SIRINI BAHOLASH

Yulduz Muxammadieva

Iqtisodiyotning tarmoq tuzilmasini takomillashtirishda innovatsion salohiyat muhim o‘rin tutishini hisobga olgan holda, mazkur ilmiy tezisda innovatsion salohiyat omillari tahlil qilingan.

100-107 155 37

TEKISLIKDAGI HARAKAT, UNING ENG SODDA TURLARI, ANALITIK IFODASI

Ural Xalmanov , Shoxsanam Aliqulova

Ushbu maqolada tekislikdagi harakat tushunchasi, uning eng sodda turlari va analitik ifodasi ko‘rib chiqiladi. Geometriyada harakat deganda, tekislik yoki fazodagi barcha nuqtalar orasidagi masofani saqlovchi o‘zgarishlar tushuniladi. Maqolada harakatning asosiy turlari – parallel siljish, aylanish va simmetriya akslantirishlari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu harakatlarning analitik tavsifi, ya’ni koordinatalar yordamida ifodalanishi ham ko‘rib chiqiladi. Harakatlarning matematik modellari va ularning amaliy qo‘llanilishi geometriya, fizika va kompyuter grafikasi kabi sohalarda muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur maqola tekislikdagi harakatning nazariy asoslarini tushunish va ularning real dunyodagi qo‘llanilishiga doir bilimlarni kengaytirishga xizmat qiladi.

91-99 587 59

O‘ZBEKISTONDA JAMOATCHILIK NAZORATINING HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL ASOSLARI

Farxodjon Najimov

Ilmiy maqolada jamoatchilik nazoratini tushunchasining kelib chiqishi, jamoatchilik nazorati tushunchasining rivojlanish asoslari, huquqiy asoslarini yaratilish bosqichlari, jamoatchilik nazorati tushunchasi va uning rivojlanishi borasida olimlarning turli xil qarashlari tahlil qilingan. Davlat organlari faoliyatida jamoatchilik nazoratini joriy qilish masalalari  ilmiy tahlil qilingan. 

88-90 34 14

GEARTIVITY AND LANGUAGE LEARNING

Sevinch Farkhodova

This article presents scientific opinions on methodological aspects of teaching topics, teaching methods and stages in the process of language learning and mastery. The experiences and methods of Uzbek and foreign specialists in teaching a foreign language are studied and analyzed in detail.

80-87 65 57

Ташқи савдо фаолияти ва унинг миллий иқтисодиёт ривожланишидаги аҳамияти

Неъмат Алмурадов

В статье рассматривается роль внешнеэкономической деятельности в развитии национальной экономики в условиях глобализации. Подчёркивается значимость эффективного использования ресурсов, выхода на новые рынки и привлечения инноваций. Приводится обзор основных теорий внешней торговли, таких как теория абсолютного и сравнительного преимущества, модель жизненного цикла товара, теория Хекшера-Олина и гравитационная модель. Анализируются влияние внешней торговли на экономический рост, занятость, бюджетные доходы и привлечение иностранных инвестиций на примере Узбекистана. Делается акцент на либерализации внешнеторговой политики страны и её интеграции в международные рынки, а также приводятся практические рекомендации по дальнейшему развитию внешнеторговой деятельности.

124-129 52 17

“Modern methods and approaches in English language”

Parvina Raupova

The article dicusses the possibilities of using modern methods and approaches in the process of teaching English  a forean language.

120-123 57 33

SHOLIPOYALAR ALGOFLORASINING TAKSONOMIK TAHLILI

M.P Yuldashova, D.S. Abdug’aniyeva

Ushbu maqolada, Farg'ona viloyati Bag‘dod  tumani hududidagi sholipoyalar algoflorasi o'rganildi. Unga ko’ra, tadqiqot uchun belgilab olingan hududlardagi sholipoyalarda suvo‘tlarining 102 ta tur va tur xillari (79 ta tur, 13 ta variatsiya va 10 ta forma) ning uchrashi aniqlandi. Suvo‘tlari orasida tur va tur xillarining soni jihatidan Bacillariophyta (49), Cyanophyta (39), Chlorophyta 11) va Euglanophyta (1), Xanthopyta (1), Chrysophyta (1) bo‘limlariga mansub turlar uchradi.

113-119 139 104

Bazalt tolasining rivojlanishi va kelib chiqish tarixi

Vasila Kenjayeva , Qurbonali Xoliqov

Maqolada basalt tolasini kimyoviy tarkibi , ishlab chiqarish texnologiyasi, ishlatilish ko’lami, qo’llaniladigan soxalari va bugungi kundagi rivojlanish jarayonlari taxlili keltirilgan.

108-112 82 13

Xomashyo tarkibi, olovbardoshlilik darajasi yuqori bo‘lgan bazalt ipidan tashkil topgan yangi assortimendagi bir qatlamli trikotaj to‘qimalarining texnologik ko‘rsatkichlari

Vasila Kenjayeva , Qurbonali Xoliqov

Ushbu maqola olovbardoshlik darajasi yuqori bo‘lgan bazalt ipidan tashkil topgan yangi assortimentdagi bir qatlamli trikotaj to‘qimalarining texnologik ko‘rsatkichlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Bazalt tolasining yuqori issiqlik va olovga chidamli xususiyatlari, uni turli sohalarda, ayniqsa, olov bilan ishlovchi kasb egalari uchun ideal materialga aylantiradi. Maqolada, Glad, Hosilali glad va Lastik to‘qima variantlari asosida trikotaj to‘qimalarining halqa qadami, halqa qatori balandligi, zichlik, qalinlik, hajmiy zichlik kabi texnologik ko‘rsatkichlari keltirilgan va tahlil qilingan. Har bir variantning xususiyatlari o‘rganilib, ularning issiqlik izolyatsiyasi va olovbardoshlik jihatidan taqqoslanishi amalga oshirilgan. Bu tahlil natijalari, yangi trikotaj to‘qimalarining ishlab chiqarilishi va olovga chidamli materiallar sifatida sanoatda qo‘llanilishi mumkinligi haqida ma'lumot beradi. Maqolada keltirilgan natijalar, trikotaj to‘qimalarining texnologik jarayonlarini optimallashtirish va ularning xavfsizlik darajasini oshirishga yordam beradi.

234-237 31 25

HARBIY XIZMATCHILARNING KASBIY SARALASHNING PSIXOLOGIK ASOSLARI

BEGZOD OLIMOV

Harbiy xizmatchilarning kasbiy saralashi – bu harbiy tashkilotlarda xizmatchilarning shaxsiy va kasbiy qobiliyatlarini baholash, ularning lavozimga mosligini aniklash va rivojlantirish uchun amalga oshiriladigan muhim jarayondir. Ushbu maqolada harbiy xizmatchilarning kasbiy saralashining psixologik asoslari, ularning shaxsiyat xususiyatlari, motivatsiyasi, stressga chidamliligi va harbiy vazifalarni bajarishdagi samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada zamonaviy psixologik tadqiqotlar va harbiy pedagogikaning yangi yondashuvlari asosida harbiy xizmatchilarning kasbiy rivojlanishini ta’minlashning ilmiy-amaliy yо‘llari kо‘rib chiqilgan.

145-150 228 138

AMIR TEMURNING HINDISTONGA YURISHLARI

Umidjon Nabijanov

Ushbu maqolada Sohibqiron Amir Temurning Hindiston o’lkasi bilan bo’lgan harbiy harakatlar, urushning kelib chiqishi, urushda qo’shin foydalangan harbiy taktika va qurollar va urushning natijalari haqida ma’lumot beriladi.

139-144 180 68

Challenges in Teaching the English Tense System to Non-Native Learners

Laylo Bekturdiyeva , Sokina Bekimbetova

The English tense system is one of the most complex aspects of the language, presenting significant challenges for non-native learners. Its intricate structure, encompassing various tenses, aspects, and uses, often leads to confusion and errors. These difficulties are further compounded by learners' native language interference, differences in grammatical frameworks, and the abstract nature of certain tenses. Understanding and addressing these challenges is crucial for effective English language teaching, as mastery of tenses is essential for accurate communication in both spoken and written contexts. This study explores the key obstacles faced by non-native learners and suggests strategies for overcoming them. This article explores the difficulties faced by learners in mastering the tense system and discusses effective strategies to overcome these challenges

134-138 76 25

OVQATLANISH VA IMMUNITET

H.R Ibraximova ; I.X Mo’minov ; T.O. Niyazmetov

Maqolada toʻgʻri ovqatlanishning goʻdak sogʻlom oʻsishi va rivojlanishidagi oʻrni va ona sutining tarkibiy tuzilishi va uning xususiyatlari haqida ma'lumotlar keltirilgan.Shuningdek bolalar immun tizimining shakllanishida sut tarkibidagi oligasaxaridlaring oʻrni  ytib oʻtilgan.

130-133 342 43

4K MODELI ORQALI BOSHLANG‘ICH TA’LIM SINF O‘QUVCHILARINING MATN USTIDA ISHLASH METODIKASI

Shahribonu Muxiddinova

Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim sinflarida o‘quvchilarning matn ustida ishlash ko‘nikmalarini rivojlantirishda 4K modeli (kreativlik, kritik fikrlash, kommunikatsiya va kollaboratsiya) asosida ta’lim berish metodikasi yoritilgan. 4K modeli yordamida o‘quvchilarning matnni tushunish, tahlil qilish va unga ijodiy yondashish qobiliyatlari oshiriladi. Tadqiqotda zamonaviy pedagogik yondashuvlar hamda eksperimental tahlillar asosida metodikaning samaradorligi ko‘rsatib berilgan.

173-177 108 29

SIL KASALLIGINING QANDLI DIABET KASALLIGI BILAN BOG`LIKLIGI

Barchinoy Batirova

Ushbu maqolada sil kasalligi (tuberkulyoz) va qandli diabet (diabet) o'rtasidagi bog'lanishlar tahlil qilinadi. Diabet kasalligi organizmning immun tizimini zaiflashtirishi, natijada odamlarni sil kabi infeksiyalarga moyil qilishi mumkin. Shuningdek, yuqori qon shakar darajasi yallig'lanishni kuchaytirib, infektsiyalarga qarshi kurashni qiyinlashtiradi. Diabetli bemorlarda sil kasalligining simptomlari noaniq yoki yengil bo'lishi mumkin, bu esa uning erta bosqichda aniqlanishini qiyinlashtiradi. Maqolada diabet va sil kasalligiga chalingan bemorlarni davolashda zarur ehtiyotkorliklar hamda ikki kasallik o'rtasidagi o'zaro ta'sirlar haqida muhim tavsiyalar berilgan.

170-172 74 19

Prospects of Using Radioactive Cement in the Treatment of Bone Cancer

S Eshkaraev, Doston Xaitov

Bone cancer is a serious and often challenging condition that can severely affect the skeletal structure and the overall health of patients. Despite advances in medical treatments, the management of bone cancer remains complex, and current treatment options like surgery, chemotherapy, and radiotherapy often have limitations in terms of targeting tumors and minimizing damage to healthy tissues. Recently, the use of radioactive cement has emerged as a novel approach in the treatment of bone cancer. Radioactive cement combines the benefits of localized radiotherapy and mechanical stabilization, offering potential advantages for improving treatment outcomes.


Radioactive cement is designed to deliver radiation directly to the tumor site while simultaneously providing structural support to the affected bone. This combination of therapeutic and supportive functions represents a significant advancement in the field of bone cancer treatment. This thesis will examine the prospects of using radioactive cement in treating bone cancer, evaluating its potential benefits, challenges, and clinical applications, as well as exploring its role in future treatment regimens.

159-169 222 42

FUQAROLIK HUQUQINING OBYEKTI SIFATIDA DORI VOSITALARI

Mirshoxid Raximjonov; Gavxar Muxutdinova

Muallif mazkur maqolada fuqarolik huquqining obyekti sifatida dori vositalarini nazariy va amaliy jixatdan taxlil etgan. Shuningdek, dori vositalarini fuqarolik xuquqi va intelektual mulk xuquqining obyekti sifatida o‘ziga xos muammolarini xar tomonlama o‘rgangan holda  ilmiy asoslangan nazariy xulosalar ishlab chiqish, aholini sog‘lig‘ini saqlash sohasidagi davlat siyosatini mustahkamlash bo‘yicha o‘zining taklif va tavsiyalarini ilgari surgan.

154-158 50 22

RAQAMLI IQTISODIYOT

Paxlavon Adxamov

Raqamli iqtisodiyot tushunchasi rivojlangan davlatlarda keng qoʻllanishi haqida barchamiz xabardormiz. Raqamli iqtisodiyot, raqamli iqtisodiy faoliyat boʻlib, har kuni odamlar, bizneslar, qurilmalar orasida bogʻlanishdir. Raqamli iqtisodiyot kirib borgan har bir jamiyat raqamli iqtisodiyotning foydasi qanchalik yuqori ekanligini yetarliycha tushinib yetishgan. Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish AQShBuyuk BritaniyaGermaniyaYaponiya kabi yetakchi mamlakatlar uchun ustuvor yoʻnalishlardan biri hisoblanadi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlis Senati va Qonunchilik palatasiga qilgan Murojaatnomasida 2020- yil ʻʻIlm- maʼrifat va raqamli iqtisodiyot yili" deb eʼlon qilindi.

209-217 186 16

РАЗВИТИЕ АНГЛОЯЗЫЧНОГО РОМАНА XX ВЕКА

Сабина Махмудова

В данной статье представлена эволюция жанра англоязычного романа XX века. Описаны традиции и новаторство в творчестве английских авторов-прозаиков, выявляется жанровое своеобразие произведений английских романистов и особенности художественного метода писателей. Рассматривается своеобразие английского романа послевоенного времени и характерные для авторов этого периода формы взаимодействия с литературной традицией, а также особенности постмодернистского романа и отличительные черты национального варианта постмодернизма.

200-208 165 28

TIBBIYOTDA LOTINCHA VA YUNONCHA TERMINLARNING KELIB CHIQISHI, QO’LLANILISHI VA AHAMIYATI TO’G’RISIDA AYRIM MULOHAZALAR

Bobur Sharipov

Ushbu maqolada tibbiyotda lotincha va yunoncha terminlarning kelib chiqishi, qo’llanilishi va ahamiyati to’g’risida fikr yuritilgan. Unda lotincha va yunoncha tibbiy terminlarning kelib chiqish tarixi, ifodalanishi, tibbiyotdagi ahamiyati va roli to’g’risida ma’lumotlar berilgan.Bundan tashqari lotincha va yunoncha tibbiy terminlarning aniqlik va o’zaro tushunish konsepsiyasi bugungi kundagi dunyo tibbiyotida ham keng qo’llanilishi, afzallilari borasida tahlillar va dalillar asosida ma’lumotlar keltirilgan.

189-199 52 28

XORIJIY TILLARNI O‘QITISHNING AHAMIYATI

Nasiba Normuradova

Olimlar testlarni guruhlarga bo‘lib o‘tkazishni taklif qildilar. Pedagogik testlarning asosiy maqsadi, bilim oluvchilarning ta’lim jarayonida erishgan yutuqlarini baholashdir. Makkoll pedagogik testlardan foydalanishni, ma’lum vaqt oralig‘ida bir xil bilim darajasiga ega bo‘lgan talabalarni bir guruhga birlashtirish deb ta’riflaydi. Pedagogik nazoratning asoschisi E.Torndayk bo‘lib, u pedagogik testlarni o‘z sohasida ilk bor qo‘llagan. Amerikada ijtimoiy baholash keng tarqaldi. Testlarni qo‘llash ikki yo‘nalish bo‘yicha rivojlandi; psixologik va pedagogik.

178-188 81 72

ONA TILI DARSLARIDA O`QUVCHILARNING OG`ZAKI VA YOZMA NUTQINI RIVOJLANTIRISH UCHUN INTERFAOL METODLAR

Yulduz Nafasova

Ushbu maqola orqali ona tili va adabiyot darslarida zamonaviy interfaol metodlardan foydalanib darsni sifatli va samarali tashkil qilish haqida so`z yuritilgan. Sababi ona tili fanida, nafaqat grammatikani o'rgatish, balki o'quvchilarning fikrlash va muloqot qilish qobiliyatlarini rivojlantirishga ham yo'naltirilgan. Bu esa, o'z navbatida, og'zaki va yozma nutqning shakllanishi uchun muhimdir. O'quvchilarning og'zaki va yozma nutqini rivojlantirishda interfaol metodlar, ya'ni o'quvchilarning faol ishtirokini ta'minlaydigan usullar, katta ahamiyatga ega. Interfaol metodlar – bu o'quvchilarni faollikka undovchi, ularning o'zaro muloqotini va fikr almashishini rag'batlantiradigan ta'lim usullari hisoblanadi. Bunday metodlar o'quvchilarga dars jarayonida mustaqil fikrlash, o'z fikrini ifodalash, boshqalar bilan bahslashish va mulohazalarini bayon qilish imkoniyatini yaratadi.

46-50 50 23

ОСОБЕННОСТИ ИЗМЕНЕНИЙ ЛИПИДНОГО И УГЛЕВОДНОГО ОБМЕНА У БОЛЬНЫХ ИШЕМИЧЕСКОЙ БОЛЕЗНЬЮ СЕРДЦА НА ФОНЕ САХАРНОГО ДИАБЕТА

Б.С Абдуллаев , О.О Жабборов

Наличие сахарного диабета ассоциируется с возникновением всех форм ишемической болезни сердца — стенокардии, безболевой ишемии миокарда, инфаркта миокарда, внезапной сердечной смерти. Факторами риска у больных сахарным диабетом являются: дислипидемия, артериальная гипертензия, курение, наследственная предрасположенность к ишемической болезни сердца, наличие микро- и макроальбуминурии.