Jild 82 № 2 (2025)
Maqolalar
APPLICATION OF NANOTECHNOLOGIES IN THE FIELD OF TRANSPORT
Abstract: Nanotechnology is a technique used in the design and construction of structures by utilizing the properties of materials at the nanoscale. In the past, this technology was mainly applied in fields such as medicine, biochemistry, and microelectronics for micro-level operations. However, developments in the field of nanotechnology have transformed our capabilities and expectations for modifying material properties, making it applicable in various industries. Nowadays, the use of nanotechnologies in road construction engineering is steadily increasing. Materials used in nanotechnology possess specific properties at the nanoscale. These nanoscale properties of materials are employed in the preparation of nanocomposites.
DАVLАT TАSHQI QАRZLАRINI SАMАRАLI BОSHQАRISH YО‘LLАRI
Annotatsiya. О‘zbеkistоn Rеspublikаsidа dаvlаt tаshqi qаrzi hаjmi 2025-yilning 1-yаnvаr hоlаtigа kо‘rа 40,2 mlrd АQSH dоllаrini tаshkil еtdi. Ushbu kо‘rsаtkiсh mаmlаkаt yаlpi iсhki mаhsulоtining 35foizigа tеng bо‘lib, xаlqаrо stаndаrtlаr nuqtаyi nаzаridаn xаvfli dаrаjаdа bо‘lmаsа-dа, qаrz yuki оrtib bоrаyоtgаnini kо‘rsаtаdi. Shu bоis, dаvlаt qаrzining tаrkibi, muddаti, fоiz stаvkаlаri, vаlyutа riski kаbi оmillаrni hisоbgа оlgаn hоldа, uni strаtеgik tаrzdа bоshqаrish tаlаbi dоlzаrb bо‘lib qоlmоqdа.
СТРУКТУРНО-СЕМАНТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ НЕКОТОРЫХ МИКРОТОПОНИМОВ ЖОНДОРСКОГО РАЙОНА
Аннотация: Хотя лингвистико-этимологическому и морфемическому изучению топонимов округа Жондор уделялось достаточно внимания, проведенные к настоящему времени исследования топонимов носят общий характер, как лингвистический, так и географический; историко-лингвистический; Уместно остановиться на работах, изученных в объяснительном и этимологическом аспектах. Здесь мы посчитали целесообразным остановиться на структурном исследовании некоторых микротопонимов района Жондор. Сравнительно изучены история происхождения каждого географического названия региона, его географическая структура, а также общие черты и особенности, которые оно демонстрирует в историческом и современном периодах, и предпринята попытка проиллюстрировать это примерами.
JONDOR TUMANI TOPONIMIYASIDA NOM YASALISH MASALALARI
Annotatsiya: Ushbu maqola Buxoro viloyatining Jondor tumani hududida joylashgan toponimlarning yasalish masalasiga bag‘ishlangan. Mavzu mazmunini yoritish uchun toponimlarning vujudga kelishida yangi nom yasash usuli, o‘zga tillardan nom o‘zlashtirish usuli mavjudligi, ularning morfologik va sintaktik usulda yasalishi, qo‘shma tarkibli toponim komponentlarining moslashuv, bitishuv, boshqaruv yo‘li bilan birikishi kabilar haqida ma’lumotlar berilgan.
ERTAKLAR ASOSIDA BOLALARNING NUTQINI O'STIRISH USULLARI
Ushbu maqolada ertaklar bolalarning so‘z boyligini oshirishi, fikrlash qobiliyatini rivojlantirishi va ijodiy salohiyatini yuksaltirishda muhim rol o‘ynashi ochib berilgan. Ertak tanlashda bolaning shaxsiy xususiyatlarini hisobga olish va ertakni nutqni rivojlantirish maqsadlariga moslashtirish muhim ekanligi tavsiflab berilgan. Ertakni qiziqarli va interaktiv tarzda yetkazish esa bolalarning nutqiy faolligini oshirishga xizmat qilishi izohlangan.
SUNʼIY INTELLEKT YORDAMIDA TAʼLIMNI BOSHQARISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada sunʼiy intellekt (SI) texnologiyalarining zamonaviy taʼlim jarayonidagi boshqaruv faoliyatiga integratsiyasi masalalari o‘rganiladi. Tadqiqot doirasida sunʼiy intellekt vositalari yordamida taʼlim sifati monitoringi, o‘quv jarayonini individuallashtirish, baholash tizimini avtomatlashtirish, resurslarni boshqarish va boshqaruv qarorlarini qabul qilishdagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. Metod sifatida taqqoslov, kontent tahlil va eksperimental tajribalar asosida SI texnologiyalarining real taʼlim tizimidagi samaradorlik darajasi aniqlanadi. Natijalar sunʼiy intellekt yordamida samarali boshqaruv mexanizmini shakllantirish bo‘yicha aniq tavsiyalar bilan yakunlanadi.
TARBIYA VA OʻQITISH UYGʻUNLIGIDA TAʼLIMGA ZAMONAVIY YONDASHUV
Annotatsiya: Mazkur maqolada tarbiya va oʻqitish jarayonining oʻzaro uygʻunligi va bu uygʻunlik asosida taʼlimga zamonaviy yondashuvlarning ahamiyati yoritilgan. Ta’lim tizimidagi integrativ, kompetensiyaviy va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlar orqali o‘quvchilarda bilim olish bilan birga axloqiy, ijtimoiy va estetik qadriyatlarni shakllantirishning dolzarb jihatlari tahlil qilingan. Maqolada ilg‘or xorijiy va mahalliy tajribalar, shuningdek, ta’limda tarbiyaning o‘rni bo‘yicha metodologik qarashlar ko‘rib chiqiladi.
INKLYUZIV TAʼLIM: IMKONIYATI CHEKLANGAN BOLALAR UCHUN IMKONIYATLAR
Annotatsiya: Mazkur maqolada inklyuziv taʼlim tushunchasi, uning zamonaviy jamiyatdagi roli, imkoniyati cheklangan bolalarga taqdim etilayotgan imkoniyatlar hamda mavjud muammolar yoritiladi. Tadqiqot davomida adabiyotlar tahlili asosida inklyuziv taʼlimning jahon va Oʻzbekiston tajribasidagi o‘rni, metodik yondashuvlar, natijalar va istiqbolli takliflar tahlil qilinadi. Maqola ijtimoiy tenglik, inson huquqlari va barqaror rivojlanish kontekstida taʼlim tizimini isloh qilish yo‘llarini ochib beradi.
RAVISHLARNING MA’NO TURLARI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek tilida ravishlarning ma’no turlari lingvistik jihatdan tahlil qilingan. Ravishlar gapda harakatning tarzini, joyini, vaqtini, sababini, maqsadini va miqdorini ifodalovchi muhim so‘z turkumi sifatida o‘rganilgan.shuningdek, ravish so‘z turkumining muammoli masalalari, tilshunoslik sohasida izlanish olib borgan olimlarning fikrlari kiritib o‘tilgan.
YOSH AVLODNI AXLOQIY TARBIYALASHDA MAKTAB VA OILANING HAMKORLIGI
Annotatsiya. Ushbu maqolada yosh avlodni axloqiy jihatdan yetuk shaxs etib tarbiyalashda maktab va oilaning o‘zaro hamkorligi, bu ikki muhim ijtimoiy institutning vazifalari, o‘zaro aloqalari hamda ularning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy tarbiya jarayonida ota-onalar va pedagoglarning birgalikdagi harakatlari orqali farzandlarda ijobiy fazilatlarni shakllantirish yo‘llari tahlil qilingan. Amaliy misollar asosida samarali hamkorlikning afzalliklari yoritiladi.
MILLIY QADRIYATLARIMIZNING TARBIYADAGI O‘RNI
Annotatsiya. Ushbu maqolada O‘zbekiston xalqining boy madaniy merosi, urf-odatlari, an’analari, milliy qadriyatlari tarbiya jarayonida qanday o‘rin tutishi yoritilgan. Milliy qadriyatlar yosh avlodga milliy o‘zlikni anglash, Vatanga sadoqat, hurmat, insof, vatanparvarlik va mehnatsevarlik kabi fazilatlarni singdirishda muhim vosita hisoblanadi. Maqolada ayniqsa oilaviy tarbiya, maktab ta’limi va mahalla institutining bu boradagi roli misollar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, globallashuv sharoitida milliy qadriyatlarga tahdid soluvchi omillar va ularga qarshi kurashishning ma’naviy-ma’rifiy yo‘llari ko‘rib chiqilgan.
HISSIYOTNING TURLARI. GURUHDA HISSIYOTNING YUZAGA KELISHI VA HISSIYOTNING O’ZGARISHI
Annotatsiya: Bugungi kunda dolzarb va juda axamiyatli bo‘lgan psixologik mavzulardan biri bu-hissiyotdir. Hissiyot bu shaxs uchun juda muhim hisoblanib uning boshqarilishi va yuzaga chiqarilishi hozirda ham o‘rganib kelinmoqda. Hozirda ko‘plab yoshlarda asosan hissiyot borasida muammolar yuzaga kelishi, ulardagi hissiy o‘zgaruvchanlik va o‘z hissiyotlarini boshqara olmaslik holatlari kuzatilmoqda. Shu borada ko‘plab olimlar tomonidan tadqiqotlar va o‘rganishlar olib borilmoqda.
ADABIYOT VA VIJDON: ABDULLA QAHHORNING HAYOTI VA FALSAFASI” HAYOTI, ADABIY KURASHI, VIJDONI, HAQIQATPARASTLIGI HAQIDA
Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotining zabardast namoyandalaridan biri — Abdulla Qahhorning hayoti, ijodi va uning adabiyotdagi axloqiy-ma’naviy pozitsiyasi atroflicha tahlil qilinadi. Muallifning asarlarida vijdon, haqiqatparastlik, ijtimoiy adolat, tanqidiy nigoh va insonparvarlik kabi tushunchalarning badiiy ifodasi yoritilgan. Tadqiqot davomida yozuvchining hayotiy va ijodiy yo‘li, u duch kelgan siyosiy bosimlar, ammo ularga qaramay o‘z haqiqatparastlik pozitsiyasini yo‘qotmaganligi ochib beriladi. Qahhor asarlaridagi realizm, o‘tkir tanqidiy ruh, zamon va insoniyat dardiga befarq bo‘lmagan g‘amxo‘rlik bilan uyg‘unlashgan obrazlar orqali jamiyatga, inson qalbiga murojaat qilishi uning adabiyotdagi o‘rni va ahamiyatini yana bir bor ko‘rsatadi. Ushbu maqola adabiyotda vijdon, ma’naviyat va haqiqat prinsiplariga asoslangan yondashuvning nechog‘li dolzarb va barhayot ekanini ilmiy tahlil asosida isbotlashni maqsad qiladi.
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANLARINI O‘QITISHDA ZAMONAVIY INNOVATSION METODLARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI
Annotatsiya: Mazkur maqolada axborot texnologiyalari fanlarini o‘qitishda zamonaviy innovatsion metodlardan foydalanishning ahamiyati, bu metodlarning asosiy turlari, afzalliklari va dars jarayonidagi tatbiqi ko‘rib chiqiladi. O‘quvchilarning faolligi, mustaqil ta’limi, amaliy ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiluvchi pedagogik yondashuvlar tahlil qilinadi. Innovatsion metodlarning AT fanlarini o‘rganishga qo‘shgan hissasi asoslab beriladi.
BОJХОNА ХIZMАTI ОRQАLI DАVLАT MОLIYАSINI BОSHQАRISH VА TАRTIBGА SОLISH
Annotatsiya. Dаvlаt mоliyаsining еng аsоsiy bо‘g‘ini dаvlаt budjеti hisоblаnаdi. Shuningdеk, dаvlаt budjеtining еng аsоsiy qismi mаhаlliy budjеtlаr tаshkil qilаdi. Chunki, mаmlаkаtimiz hududlаri ijtimоiy-iqtisоdiy tаrаqqiyоtini tа’minlаshdа mаhаlliy budjеtlаrning о‘rni vа аhаmiyаti kаttа. Mаhаlliy budjеtlаr dаrоmаdlаrini shаkllаntirish аmаliyоtidа turli mаnbаlаrdаn fоydаlаnilsаdа, ulаrning birlаmchi dаrоmаd mаnbаi hisоblаngаn mаhаlliy sоliqlаrning аhаmiyаtini оshirish bugungi kundа dоlzаrb аhаmiyаt kаsb еtmоqdа.
DAVLAT XARIDLARIDA MOLIYAVIY MUNOSABARLARNI TASHKIL ETISH VA UNING MEXANIZMLARINI TAHLIL QILISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida davlat va korporativ xaridlar tizimining zamonaviy holati, huquqiy asoslari, elektron xaridlar platformasining joriy etilishi, shuningdek, davlat xaridlari orqali budjet mablag‘laridan samarali foydalanish mexanizmlari yoritilgan. Tahlillar asosida amaldagi tizimda mavjud muammolar va ularni hal etish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
САМАЯ ВАЖНАЯ ПРОФЕССИЯ
Профессия учитель — одна из важных и нужных профессий. Хочется задать вопрос, почему же она так важна и нужна? Попробуем найти ответ. Мы приходим в школу несмышлеными малышами. Учитель «берёт» нас за руку и ведёт к знаниям. С ним мы проходим по жизни все свои школьные годы, переживая свои первые взлёты и падения. Мы учимся читать, писать, узнаём много нового. Наши знания пополняются , несмотря на то, что у нас меняются учителя. Помимо знаний учитель учит нас любить природу, уважать старших, быть честным, порядочным. Учитель — это человек, который хочет, чтобы его ученики были умными, и поэтому он всегда вкладывает в наши головы новые знания. Все это требует физических и душевных сил.
Мы считаем, главная профессия 21 века — учитель. Учителю нужно быть примером во всем и для всех. Педагог должен иметь доброе сердце, любить свою работу, много знать. Благодаря такому учителю вырастут умные, трудолюбивые, добрые, ответственные люди».
Учитель помогает детям вступить во взрослую жизнь, учит уважению, любви, вкладывает нравственные понятия в души своих учеников. Талант учителя заключается в умении передать знания и умения другим, делать трудные вещи легкими. Очень хочется, чтобы настоящих учителей, людей, преданных своей профессии, было больше. Можно ещё много говорить об учителях, но мы просто поклоняемся.
Спасибо всем учителям!
BOSHLANG’ICH SINFLARDA TA’LIM-TARBIYA JARAYONIDA OILA VA TA’LIM MUASASASI INTEGRATSIYASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada Boshlang’ich sinflarda zamonaviy ta'lim-tarbiya jarayonida oila va maktab integratsiyaning ahamiyati, ayniqsa maktab va ota-ona, o’qituvchi va o’quvchi, o’qituvchi va ota -ona hamkorligining zarurati, unda amalga oshirilayotgan amaldagi islohotlar va keyingi samarali takliflarga misollar keltirilgan.
CONDITIONS, OBJECTIVES, CONTENT, AND MEANS OF ENGLISH LANGUAGE TEACHING AT HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS, LYCEUMS, AND COLLEGES
This article examines the essential conditions, pedagogical aims, content, and methods used in English Language Teaching (ELT) at higher education institutions, lyceums, and colleges, with a particular focus on the context of Uzbekistan. As English continues to gain global prominence, the demand for competent language instruction is growing rapidly across all levels of education. The article highlights the infrastructural and methodological requirements for effective ELT, including the need for qualified teachers, modern learning environments, and updated curricula. It also emphasizes the educational goals specific to each level, discusses the composition of ELT syllabi, and evaluates the role of technology and communicative approaches in classroom settings. The study concludes that strengthening ELT through international standards and context-relevant strategies will produce graduates who are linguistically proficient and globally competitive.
TIJORAT BANKLARI RESURS BAZASINI MUSTAHKAMLASH YO‘LLARI
Annotatsiya: Tijorat banklari har qanday mamlakat iqtisodiyotining muhim asoslaridan biri hisoblanadi. Ular iqtisodiy o‘sishni ta’minlash, investitsiyalarni jalb qilish va aholining moliyaviy ehtiyojlarini qondirishda muhim rol o‘ynaydi. Biroq, banklarning samarali faoliyat yuritishi ko‘p jihatdan ularning resurs bazasining mustahkamligiga bog‘liq. Resurs bazasi bankning moliyaviy barqarorligini ta’minlaydigan asosiy omillardan biri bo‘lib, uning kengayishi va mustahkamlanishi banklar faoliyatining muvaffaqiyatli bo‘lishiga xizmat qiladi. Shu sababli, tijorat banklari resurs bazasini mustahkamlash yo‘llarini izchil va samarali ravishda ishlab chiqish va amalga oshirish zarurdir.
SO‘Z HOSIL BO‘LISHINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARINI CHOG‘ISHTIRMA ASPEKTDA TADQIQ QILISHNING NAZARIY ASOSLARI
Annotatsiya: So‘z hosil bo‘lishining lingvomadaniy xususiyatlarini chog‘ishtirma aspektda tadqiq qilishning nazariy asoslari muayyan tillarning so‘z hosil qilish jarayonlarini, ularning madaniy kontekstga bog‘liqligini va tilning madaniyat bilan o‘zaro ta’sirini chuqurroq anglash uchun muhimdir. Til va madaniyat o‘rtasidagi munosabatlar lingvistik va madaniy komponentlarning bir-biriga ta’sirini o‘rganish orqali tilning rivojlanishi, so‘zlarning shakllanishi va ularning ma’nosi qanday o‘zgarishini tahlil qilish imkonini beradi. Ushbu maqolada so‘z hosil bo‘lishining lingvomadaniy xususiyatlarini chog‘ishtirma aspektda tadqiq qilishning nazariy asoslari haqida ma’lumotlar berilgan.
SOLIQLAR VA O’ZBEKISTON IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISHNING DOLZARB MUAMMOLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada kuchli iqtisodiy potentsialga ega bo’lgan O’zbekistonda rivojlanishga moliyaviy asos yaratuvchi soliqlarning byudjet daromadlarida ulushining pasayib borishining sabablari va bu soxada amalga oshirilish lozim bo’lgan muammolarni yechishning muhim yo’llari ko’rib chiqilgan.
O‘QUVCHILARNING NUTQ MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHDA ONA TILI TAʼLIMINING ROLI
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘quvchilarning nutq madaniyatini shakllantirishda ona tili taʼlimining ahamiyati, uning pedagogik vazifalari va zamonaviy metodlari ko‘rib chiqiladi. Nutq madaniyati tushunchasi va uning asosiy elementlari tahlil qilinib, ona tili darslarida nutq madaniyatini rivojlantirish uchun samarali yondashuvlar taqdim etiladi. Shuningdek, o‘qituvchining o‘quv jarayonidagi roli va amaliy tajribalar misollar orqali yoritiladi. Maqola taʼlim sohasidagi nazariy bilimlar va amaliyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni mustahkamlashga qaratilgan.
WINDOWS FORMSDA KONTEYNERLAR BILAN ISHLASH
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada Windows Forms platformasida konteynerlar (GroupBox, Panel, FlowLayoutPanel, TableLayoutPanel va SplitContainer) bilan ishlashning nazariy va amaliy jihatlari yoritiladi. Konteynerlar yordamida foydalanuvchi interfeysini mantiqan guruhlash, boshqaruv elementlarini joylashtirish va ularni dinamik tarzda boshqarish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Har bir konteynerning funksional xususiyatlari, afzalliklari va qo‘llash doiralari misollar asosida ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, maqolada loyihalashdagi ergonomik yechimlar, vizual tartib va ishlash qulayligini ta'minlashga qaratilgan yondashuvlar muhokama qilinadi. Tajriba loyihalari orqali konteynerlarning moslashuvchanligi, elementlar o‘zaro joylashuvi va hodisalar bilan ishlash texnikasi yoritilgan. Ushbu maqola dasturchilar, axborot texnologiyalari bo‘yicha o‘quvchilar va Windows Formsda interaktiv grafik interfeys yaratishga qiziqqan mutaxassislar uchun foydalidir.
УСТОЙЧИВОЕ РАЗВИТИЕ ПРОМЫШЛЕННЫХ ЭКОСИСТЕМ: НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ ESG-ТРАНСФОРМАЦИИ НА ПРИМЕРЕ БНПЗ
Аннотация. В статье представлена авторская модель управления промышленной экосистемой на принципах ESG (экология, социум, управление), интегрированная с цифровыми технологиями и методами проектного управления. Базой для эмпирического анализа выступил Бухарский нефтеперерабатывающий завод. В работе раскрыта архитектура модели, цифровая платформа, применённые методологические подходы и продемонстрированы результаты пилотной реализации. Обоснована масштабируемость модели на уровне отрасли и государственной политики устойчивого развития.
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida zamonaviy texnologiyalardan foydalanishning ahamiyati yoritilgan. Darslarni interaktiv va qiziqarli tarzda tashkil etishda texnologiyalarning roli, o‘quvchilarning bilim olishiga ijobiy ta’siri va o‘qituvchilarning malakasi masalalari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, texnologiyalardan samarali va me’yorida foydalanish zarurligi haqida fikr yuritiladi. Maqola oddiy uslubda yozilgan bo‘lib, amaliy yondashuvlarga asoslangan
KLASTERLI YONDASHUV VA UNING ILMIY AHAMIYATI
Annotatsiya: Klasterli yondashuv ta’lim jarayonida o‘quvchilar va o‘qituvchilar o‘rtasida samarali hamkorlikni ta’minlash, bilim va ko‘nikmalarni chuqurroq egallash hamda innovatsion pedagogik texnologiyalarni tatbiq etishda muhim metodik vosita sifatida tanilgan. Bu yondashuv ta’limning turli bosqichlarida, xususan, bo‘lajak o‘qituvchilarni tayyorlash jarayonida axborot madaniyatini shakllantirishda keng qo‘llaniladi. Klasterli yondashuvning ilmiy ahamiyati uning ta’lim jarayonini tashkil etishdagi yangi paradigma sifatida ko‘rilishida, o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tahlil qilish va ijodiy yondashuv ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rnida namoyon bo‘ladi.
TIL O‘RGATISHDA TINGLAB TUSHUNISH KO‘NIKMASINING AHAMIYATI VA UNING SHAKLLANTIRISH BOSQICHLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada maktab darsliklarida tinglab tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirishning ahamiyati, metodlari va yondashuvlari tahlil qilinadi. Maqolada tinglab tushunishni shakllantirish uchun takrorlash mashqlari, sinonim va antonim so‘zlar ustida ishlash, shuningdek, xorijiy mamlakatlardagi samarali metodlar haqida ham so‘z boradi. Rivojlangan davlatlar tajribasiga murojaat qilinib, tinglab tushunish ko‘nikmalarini mustahkamlashda faol eshitish, tanqidiy fikrlash va mustaqil tahlil qilish ko‘nikmalarining muhimligi ko‘rsatib o‘tiladi. Shu bilan birga, o‘zbek tilidagi tinglab tushunish jarayonida uchraydigan asosiy muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari yoritilgan.
MAKTAB O‘QUVCHILARIGA ISH QOG‘OZINI O‘RGATISH AHAMIYATI (ARIZA MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada maktab darsliklarida rasmiy ish hujjatlarini o‘qitish yoritib berilgan, shuningdek, ularni o‘qitish jarayonida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan samarali usul va texnologiyalar haqida tahliliy fikr yuritilgan. Maktab o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan amaldagi darsliklardagi materiallar o‘rganilib, bu mavzuga oid taqdim etilgan topshiriqlar, mashqlar, matnlar va uni o‘qitishning sifati, ularning o‘quvchiga ta’siri tahlil qilingan.
MTT LARDA YOZGI SOG'LOMLASHTIRISH MAVSUMINI TASHKIL ETISHDA ZAMONAVIY YONDASHUV
Ushbu ilmiy maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida yozgi sogʻlomlashtirish mavsumini samarali tashkil etishning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. Bolalar sogʻligʻini mustahkamlash, ularning faol dam olishini ta’minlash, jismoniy faollikni oshirish, psixologik quvvatni tiklash, ekologik madaniyat va ijodkorlikni rivojlantirish kabi jihatlar asosiy e’tibor markazida bo‘ladi. Maqolada innovatsion metodlar — STEAM texnologiyalari, tabiat bagʻrida ta’lim, loyiha asosida o‘rgatish, o‘yin orqali o‘qitish kabi yondashuvlar amaliy jihatdan ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, tarbiyachilar va ota-onalar hamkorligining ahamiyati, farzandlarning yosh va individual xususiyatlariga mos faoliyat turlari asosida sogʻlomlashtirish jarayonini tashkil qilishning ilgʻor tajribalari yoritiladi.
TARBIYALANUVCHILARDA O’Z-O’ZINI BOSHQARISH KO’NIKMASINI SHAKLLANTIRISH YO’LLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarbiyalanuvchilarida o‘z-o‘zini boshqarish ko’nikmasi va bu ko’nikmasi shakllantrish yo’llari, usullari va vositalari haqida so’z boradi. O‘z-o‘zini shakllantirish ko’nikmasining bolaning rivojlanishiga ta’siri va o’rni yoritilgan. Tarbiyalanuvchilarni o‘z maqsadlarini aniqlash va ularga erishish uchun reja tuzishga o‘rgatishda o‘z-o‘zini boshqarish konikmasidan foydalanishning ahamiyati haqida so’z boradi.
METHODS OF INSTALLATION OF CARGO SECURING EQUIPMENT IN RAILWAY TRANSPORT
Abstract: The article shows the suitability of fastening tools in the process of securing cargo in railway transport and the methods of their installation. Fastening tools for safe transportation of cargo are studied, measures and proposals for their selection are developed. In addition, the technical characteristics of the main models of fastening elements are analyzed, and proposals are made for the installation of tensioners and fasteners to eliminate the shortcomings of the existing system.
METHODS OF INSTALLATION OF WIRE ROPE AND BINDER WHEN SECURING LOADS
Abstract: The article shows the suitability of fastening tools in the process of securing cargo in railway transport and the methods of their installation. Fastening tools for safe transportation of cargo are studied, measures and proposals for their selection are developed. In addition, the technical characteristics of the main models of fastening elements are analyzed, and proposals are made for the installation of tensioners and fasteners to eliminate the shortcomings of the existing system.
MAIN ISSUES TO BE RESOLVED IN ORGANIZING THE MOVEMENT OF PASSENGER TRAINS
This article briefly describes the mathematical model of passenger flow planning in railway transport. Also, the factors affecting the speed of trains are known, which can be divided into the classification of factors affecting fuel consumption and throughput. The speed of trains is directly related to the delivery time of goods. However, during transportation, the time spent by goods on trains is only one third of the delivery time. The remaining delivery time, including the time spent by goods at stations to perform technical and technological operations, is not directly related to the speed of travel. The speed of trains is studied in terms of maximum permissible, traffic, technical, section, route speeds. Speed, like all elements of the transport process technology, is divided into two types. One is regulatory and technological documents regulating the speed, and the second is their implementation. Currently, more attention is paid to the development of regulatory technological documents than to their implementation.
ISSUES OF OPTIMIZING THE SPEED OF PASSENGER TRAINS ON ROUTES
This article focuses on the issues of determining the optimal size and speed of freight and passenger trains. In developing the current methodology, research was conducted based on previous scientific research. Currently, one of the pressing issues in railway transport is the problem of soil movement in windy areas, especially in desert areas. It is important to study the negative effects of wind on railway infrastructure and provide scientifically based solutions in this area. For this purpose, the effects of wind on the stability of rolling stock were studied.
ISPAN VA O‘ZBEK MATNLARIDA QO‘LLANILGAN METAFORIK IFODALARNING MILLIY-MADANIY XUSUSIYATLARI
Annotatsiya. Maqola mavzusi qiziqarli va chuqur tadqiqot talab qiladi, chunki bu mavzu orqali turli millatlar o‘rtasidagi til va madaniyatning o‘zaro aloqalarini tahlil qilish mumkin. Maqolada ispan va o‘zbek tillarida keng qo‘llaniladigan metaforik ifodalarning lingvistik va madaniy jihatlari o‘rganiladi. Quyida maqolani yozish uchun asosiy yo‘nalishlar va kontseptsiyalar keltirilgan. Maqola ispan nutqining asosiy konstantasi sifatida metaforani o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada tarixiy rivojlanishning o‘ziga xosligi va geografik joylashuvining o‘ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda ispan nutqining ishlash xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotning dolzarbligi milliy va madaniy xususiyatlarni hisobga olishning muhimligi bilan bog‘liq. Metaforalardan faol foydalanish ispan xalqining milliy va madaniy ongining o‘ziga xos xususiyatlarini ko‘rsatib, so‘z boyligini sinchkovlik bilan tanlashni belgilaydi, bu badiiy nutqning o‘sishiga moyil bo‘ladi. Metafora badiiy matnda ispan mualliflari dunyosi modeli va rasmining semantik xususiyati bo‘lib, matn makonining turli darajalarini bir-biriga bog‘laydigan modelga aylanadi.
ОСОБЕННОСТИ ФАКТОРА НАКОПЛЕНИЯ КОНТЕЙНЕРОВ НА ТЕРМИНАЛЕ
Аннотация: В данной статье представлены результаты исследования в области формирования контейнерных блок-поездов в терминах. Выполнен краткий обзор в области контейнерных перевозок. Выполнен причинно-следственный анализ проблем в организации контейнерных блок-поездов. Установлено изменение контейнеро-часов накопления прибывших контейнеров на контейнерном терминале. Определён график изменения контейнеро-часов нахождения на контейнерном терминале контейнеров, подлежащих отправлению.
ZAMON TALABLARIGA MOS RAVISHDA BOLALARNI SOG’LOM RUHIY MUHITDA TARBIYASHNING DOLZARB USULLARI
Ruhiy muhiti sog‘lom oila a’zosi bo‘lgan bolaning birinchi bor maktabga borishi qanchalik hayajonli bo‘lmasin bola uchun jiddiy qiynchiliklar tug‘dirmaydi. Chunki maktabda o‘qituvchi hamma bolalarga bir ko‘z bilan qaraydi. Oilada ham bolaga maktabga borganligi munosabati bilan alohida erkatoyga qarash qilmasdan, maktab uning o‘zi uchun kerak bo‘lgan burch, sifatida qaragan ma’qul. Chunki, mana shunday qaralgandagina bola uy vazifalariga, maktabda berilgan topshiriqlarga shaxsiy burch sifatida qarashga o‘rganib boradi.
10-SINF O‘ZBEK ONA TILI DARSLIGI BILAN FRANSIYANING “FRANÇAIS LIVRE 10E UNIQUE” DARSLIGINING QIYOSIY TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida foydalanilayotgan 10-sinf ona tili darsligi bilan Fransiyada qo‘llanilayotgan “Français Livre 10e Unique” darsligi o‘rtasida qiyosiy tahlil o‘tkazilgan. Tahlilda darsliklarning tuzilishi, mazmuni, metodik yondashuvi, til va madaniyat uyg‘unligi, baholash usullari kabi mezonlar asos qilib olingan. Maqola davomida har ikki davlat ta’lim tizimidagi ustuvor yo‘nalishlar, darsliklar orqali o‘quvchilarga berilayotgan bilim va ko‘nikmalar, shuningdek, ularning yutuq va kamchiliklari chuqur tahlil qilinadi.
“INSULT KASALLIGI” UNING ETIOLOGIYASI, EPIDIMIOLOGIYASI, KLINIK KECHISHI VA DAVOLASHNING ZAMONAVIY USULLARI
Annotatsiya: Insult - bu miya to'qimalarining qon bilan ta'minlanishi keskin buzilishi natijasida paydo bo'ladigan neyrovaskulyar sindrom bo'lib, to'satdan yuzaga keladigan lokal yoki global nevrologik simptomlar bilan kechadi. Patogenezi nuqtai nazaridan insult - bu organizmdagi eng nozik va murakkab tuzilmalardan biri bo'lgan markaziy asab tizimi (MAT)ning qon bilan ta'minlanishidagi disfunktsiyani aks ettiruvchi holatdir. Ushbu kasallik klinik nevrologiyaning asosiy mavzularidan biri bo'lib, yurak-qon tomir tizimi va asab tizimining uzviy bog'liqligini ko'rsatadi.Insult - bu bosh miya qon aylanishining to'satdan buzilishi bo'lib, neyronlarning ishemiyasi yoki gemorragiyasi tufayli yuzaga keladi. U markaziy asab tizimi patologiyasining o'ta og'ir shakli hisoblanadi. Kasallikning patogenezi, klinik kechishi va anatomik joylashuvi bir-biri bilan bevosita bog'liq.
TASHKILOTLARDA MENEDJER SHAXSINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Ushbu ishda menejer shaxsining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari yoritilgan. Boshqaruv jarayonida menejerning liderlik salohiyati, muloqot madaniyati, hissiy intellekti, tashkiliy va tashabbuskorlik qobiliyatlari asosiy omillar sifatida ko‘rib chiqilgan. Menejerlik faoliyatini qo’llash bo’yicha ko’nikmalar berilgan. Menejerni psixologik sifatlariga to’xtalib o’tilgan.
O'QITUVCHILARNING RUHIY HOLATINI KORREKSIYA QILISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
Annotatsiya: Inson tarbiyasi har qachon ham murakkab vazifalardan biri bo’lib kelgan. Hatto jamiyat me’yordagi stabil rivojlanish bosqichida turgan vaqtda ham o’sib kelayotgan yosh avlod tarbiyasida turli muammolar paydo bo’ladi. Bugungi kun muammolari esa (ishsizlik, qonunbuzurlik, oilaviy ajrashishlar, noqonuniy dori vositaliri va hatto giyohvand moddalardan foydalanish, shahsiy va profisional maqsadning yo’qligi, diniy ekstremizm, terrorchilik va h.o) ta’lim-tarbiya jarayonini yanada murakkablashtirib yubormoqda.
BLOCKCHAIN TEXNOLOGIYASI ASOSIDA RAQAMLI AKTIVLAR VA TOKENIZATSIYA: INVESTITSIYALARNING YANGI BOSQICHI
This article explores the growing relevance of blockchain technology in shaping modern investment instruments through digital assets and tokenization. It provides a detailed examination of how blockchain enables asset digitization, improves liquidity, and opens access to global investment opportunities. The paper also addresses the benefits and challenges of tokenization, highlighting its impact on traditional financial models. Real-world use cases and practical implementations are discussed to showcase how blockchain-based tokenization is transforming the future of investing.
THE IMPORTANCE OF READING
This article explores the importance of reading in the development of intellectual, emotional, and linguistic skills. It discusses how reading expands knowledge, strengthens language abilities, stimulates imagination, and reduces stress. The article also analyzes the long-term benefits of reading on personal growth and academic achievement. Emphasis is placed on the value of cultivating reading habits in both educational systems and daily life, considering reading as a foundational tool for lifelong learning and critical thinking.
ПРИМЕНИЕ НАНОМАТЕРИАЛОВ В АЭРОКОСМИЧЕСКОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ
Аннотация: В данной работе рассматривается значительная роль наноматериалов в развитии аэрокосмической промышленности. Нанотехнологии открывают новые горизонты в создании легких, прочных и устойчивых к экстремальным условиям материалов, что особенно актуально в сфере авиации и космоса. Особое внимание уделено нанокомпозитам, углеродным нанотрубкам, графену и нанопокрытиям, которые позволяют значительно снизить массу летательных аппаратов, повысить топливную эффективность и увеличить срок службы компонентов. Также рассматриваются перспективы использования наноматериалов в системах тепловой защиты, датчиках, аккумуляторах и структурных элементах. В заключении подчеркивается, что интеграция нанотехнологий в аэрокосмическую отрасль способствует повышению надежности, безопасности и экономической эффективности летательных систем нового поколения.
KIMYO FANINI O'QITISHDA ZAMONAVIY INOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN SAMARALI FOYDALANISH AHAMIYATI
Annotatsiya. Ushbu maqolada kimyo fanini o'qitishda zamonaviy innovatsion texnologiyalarning integratsiyasi o'rganilib, o'quv natijalari va talabalarning faolligini oshirishga qaratilgan. Unda turli xil vositalar va usullar, jumladan virtual simulyatsiyalar, kengaytirilgan haqiqat, interaktiv ilovalar va onlayn platformalar muhokama qilinadi. Adabiyotlarni tahlil qilish, usullarni ko'rib chiqish va natijalarni muhokama qilish orqali ushbu texnologiyalarni kimyo ta'limida qo'llashning afzalliklari va muammolarini ta'kidlaydi. Samarali amalga oshirish bo'yicha takliflar bilan yakunlanib, maqola talabalarni sohaning rivojlanayotgan talablariga tayyorlash uchun texnologik yutuqlarni qabul qilish muhimligini ta'kidlaydi.
TARIX FANINI OʻQITISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA INNOVATSION METODLARNING OʻQUVCHILARNING TARIXIY TAFAKKURINI SHAKLLANTIRISHDAGI OʻRNI
Annotatsiya: Tarix fani insoniyatning o‘tgan davrlarini o‘rganish orqali hozirgi zamon va kelajakni anglashga xizmat qiladigan muhim fanlardan biridir. Bu fan nafaqat tarixiy voqealarni yodlash, balki ularni chuqur tahlil qilish, sabab va natijalarni anglash, shuningdek, tarixiy tafakkur va tanqidiy fikrlashni rivojlantirishga qaratilgan. Zamonaviy ta’lim jarayonida tarix fanini o‘qitishda innovatsion metodlarni qo‘llash ta’lim sifatini oshirish, o‘quvchilarning qiziqishini uyg‘otish va ularning mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
AUTOCAD VA BOSHQA CAD DASTURLARINING FUNKSIONAL IMKONIYATLARI
Annotatsiya:ushbu tezisda inshootlarni gazlashtirish bo‘yicha loyiha hujjatlarini AutoCAD dasturi yordamida tayyorlashning asosiy prinsiplari, texnik bosqichlari va ularni amaliyotda qo‘llash jarayonlari tahlil etilgan.
USING TECHNOLOGY TO TEACH VOCABULARY IN EFL CLASSROOM
Annotation: This article examines the use of technology in teaching vocabulary in English as a Foreign Language (EFL) courses. It looks at how digital tools like mobile apps, online games, learning management systems (LMS), and interactive multimedia materials might help students learn new words, remember them, and stay motivated. This article talks about the good things that technology-enhanced learning and teaching can do for students, such as giving them more freedom, tailored training, and feedback in real time. It does this by looking at contemporary research and teaching methods. We will also talk about problems that teachers might have to deal with, including students not being able to use technology or being able to read and write well enough.
DIZAYN SOHASI KADRLARI TAYYORLASH DARS JARAYONLARIDA IJTIMOIY TARMOQLARDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Maqolada dizayn sohasi kadrlari tayyorlashda ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishning o‘rni, dars jarayonlariga integratsiyalash usullari, samarali foydalanish yondashuvlari va xavf-xatarlar haqida so‘z boradi. Ta’limda zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda talabalarni kreativ fikrlashga, amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga va professional rivojlanishga yo‘naltirish muhimligi asoslab beriladi.