Том 39 № 3 (2025)

Annotatsiya: Tibbiy reabilitatsiya, shifokorlar, fizioterapevtlar va boshqa sog'liqni saqlash mutaxassislari tomonidan bemorlarning sog'lig'ini tiklash, ularni normal hayotga qaytarish va funksional imkoniyatlarini yaxshilash maqsadida amalga oshiriladigan muhim jarayondir. Ushbu fan professional ta’lim muassasalarida o’ziga xos o’rin tutadi, chunki u nafaqat tibbiy bilimlarni, balki amaliy ko’nikmalarni ham taqdim etadi.

Abstract: Nurses play a critical role in healthcare, requiring comprehensive knowledge and skills to collaborate effectively with doctors and provide high-quality patient care. This paper explores essential aspects that nurses must be trained in, including clinical procedures, patient communication, medical ethics, emergency response, and interdisciplinary teamwork. The study also highlights the importance of continuous education to keep nurses updated with evolving medical practices.

Annotatsiya: Ushbu maqolada sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining fuqarolik huquqiga ta’siri O‘zbekistonlik olimlarning ilmiy ishlari, mahalliy qonunchilik hujjatlari va davlat rahbarlarining nutqlari asosida tahlil qilinadi. SI ning shartnoma huquqi, huquqiy javobgarlik, isbotlash jarayonidagi roli va intellektual mulk huquqiga ta’siri keng yoritiladi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari va mahalliy olimlarning tadqiqotlari asosida mavzu chuqur o‘rganiladi. O‘zbekiston qonunchiligi tahlil qilinib, SI bilan bog‘liq huquqiy muammolar va ularning yechimlari ko‘rib chiqiladi.

Abstract: A thorough understanding of human anatomy is fundamental for nursing students to provide effective patient care. This paper highlights the key anatomical systems that nursing students should prioritize, including the cardiovascular, respiratory, nervous, musculoskeletal, and digestive systems. The study also emphasizes the importance of integrating anatomical knowledge with clinical practice to enhance patient assessments, diagnostics, and treatments.

Annotatsiya: Ushbu maqolada bugungi kunda sportchining jamiyat hayotida tutgan o`rni, rivojlanish darajasi, sportchi bolalarning o`ziga xos xususiyatlari, ularni musobaqaga tayyorlashning psixologik, fiziologik jihatlari, sportchilarning shakllanishida sport murabbiylari hamda oilaning o`zaro hamkorligi sport faoliyatining yoshlar faoliyatiga ta`siri, musobaqa jarayonida sportchilarda motivlarning yuzaga kelishi va rivojlanishi, sport psixoregulyatsiyasi borasida  so’z  yuritiladi.

Annotatsiya: Ushbu maqola oʻzbek yozuvida tinish belgilarining qoʻllanilishi, ularning vazifalari va uslubiy xususiyatlarini chuqur tahlil qiladi. Maqolada tinish belgilarining oʻzbek tilidagi matnlarda maʼno ifodalash, sintaktik aloqalarni koʻrsatish va uslubiy taʼsirchanlikni oshirishdagi roli ochib beriladi. Shuningdek, tinish belgilarini qoʻllashda uchraydigan xatoliklar, ularning sabablari va bartaraf etish yoʻllari batafsil koʻrsatiladi. Maqolada oʻzbek tilshunosligida tinish belgilariga oid nazariy qarashlar va ularning evolyutsiyasi ham koʻrib chiqiladi.

Аннотация: В данной статье исследуется эффективность применения современных инновационных методов в преподавании русского языка в национальных школах. В отличие от традиционных методов обучения, инновационные методы направлены на повышение активности учащихся, развитие самостоятельного мышления и пробуждение интереса к русскому языку. В статье анализируется влияние интерактивных методов, информационных технологий, проектного обучения и игровых технологий на качество усвоения языковых навыков учащимися. Также обозначены проблемы, возникающие при применении данных методов, и пути их решения.

Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola trigonometrik funksiyalarni o'qitishda amaliy masalalarni yechish usullarining ahamiyatini ochib beradi. An'anaviy o'qitish usullaridan farqli ravishda, amaliyotga yo'naltirilgan masalalar talabalarning mavzuni chuqur tushunishiga, tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga va o'zlashtirish darajasini oshirishga yordam beradi. Maqolada to'g'ri burchakli uchburchaklar, burchaklarni o'tkazish, trigonometrik funksiyalarning qiymatlarini topish, ayniyatlarni qo'llash, tenglamalar yechish va real hayot bilan bog'langan amaliy masalalarga oid yechimlar tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu usullarni amaliyotga joriy etish bo'yicha o'qituvchilarga tavsiyalar beriladi.

Annotatsiya: Ushbu maqola Gipermatn Belgilash Tili (HTML)ning asosiy tamoyillari, uning tarixiy rivojlanishi va zamonaviy web-texnologiyalar ekosistemasidagi ahamiyatini chuqur o'rganadi. HTMLning fundamental tushunchalari, strukturaviy elementlari, semantik teglari va atributlari batafsil tahlil qilinadi. Shuningdek, HTML5 standarti, uning yangi imkoniyatlari, web-ishlab chiqishga ta'siri va kelajakdagi tendensiyalari ko'rib chiqiladi. Maqola web-dasturchilar, talabalar, tadqiqotchilar va HTML texnologiyasini chuqur anglashni istagan barcha manfaatdor tomonlar uchun mo'ljallangan.

Annotatsiya: Ushbu maqola Quyosh tizimi va yulduzlarning fundamental xususiyatlarini, ularning evolyutsion yo'llarini va o'zaro ta'sir mexanizmlarini batafsil tahlil qiladi. Yulduzlarning paydo bo'lishi, turli xil yulduz turlarining hayotiy davrlari va o'limi, Quyosh tizimining noyob tuzilishi, sayyoralarning fizik-kimyoviy xususiyatlari, shuningdek, yulduzlararo muhitning yulduzlar va sayyoralarga ta'siri chuqur o'rganiladi. Bundan tashqari, ekzosayyoralarning kashf qilinishi va ularning hayot uchun yaroqlilik potensiali, hamda astrobiologik ahamiyati ham muhokama qilinadi.

Annotatsiya: Ushbu maqola Navroʻz bayramining oʻzbek xalqining milliy qadriyatlar tizimidagi oʻrni va ahamiyatini tahlil qiladi. Navroʻzning tarixi, falsafasi, urf-odatlari va marosimlari orqali uning insonparvarlik, tabiatga hurmat, mehr-oqibat, birdamlik va bunyodkorlik kabi qadriyatlarni mujassam etishi koʻrsatiladi. Shuningdek, Navroʻzning zamonaviy jamiyatda milliy oʻzlikni saqlash, madaniy merosni targʻib qilish va xalqlar oʻrtasida doʻstlikni mustahkamlashdagi roli ochib beriladi.

Annotatsiya: Ushbu maqola global tarmoqda (Internet) axborot qidiruv texnologiyalarining rivojlanishi, ularning imkoniyatlari, foydalanuvchilar duch keladigan muammolar va sohadagi tendensiyalarni chuqur tahlil qiladi. Qidiruv tizimlarining ishlash prinsiplari, samaradorligini oshirish usullari, axborot xavfsizligi masalalari, qidiruv natijalariga ta'sir etuvchi omillar va etik dilemmalar ko'rib chiqiladi. Shuningdek, global tarmoqda axborot qidiruv texnologiyalaridan foydalanishning istiqbollari, rivojlanish tendensiyalari va jamiyatga ta'siri o'rganiladi. Axborot savodxonligining ahamiyati, filtrlash pufagi va unga qarshi kurashish usullari, shaxsiy ma'lumotlarning himoyasi ham alohida ta'kidlanadi.

Annotatsiya: Ushbu maqola Internetning bilim olish va axborot almashish sohasidagi imkoniyatlari va muammolarini chuqur tahlil qiladi. Internetdagi turli ta'lim resurslari (onlayn kurslar, ochiq ta'lim resurslari, ilmiy kutubxonalar, virtual laboratoriyalar, ta'limiy o'yinlar va ilovalar), ularning xususiyatlari va samaradorligi ko'rib chiqiladi. Axborotning ishonchliligi, filtrlash, plagiat, raqamli tengsizlik, diqqatni jamlash muammolari, shuningdek, ularni bartaraf etish yo'llari batafsil muhokama qilinadi. Bundan tashqari, adaptiv ta'lim, mikrota'lim, virtual reallik, blokcheyn kabi kelajakdagi rivojlanish tendensiyalari va ularning ta'limga ta'siri o'rganiladi. Maqola Internetdan oqilona va samarali foydalanish bo'yicha amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.

Annotation. Description method: This method involves the teacher providing a detailed verbal explanation of a concept or topic. It is usually used for introducing new material or providing background information.

Annotatsiya: ushbu maqolada oilaviy nizolar ta’sirida  ulg’ayib borayotgan o’smirlarning psixologik holatlari hamda bu nizolarning o’smirlar hayotida bir qancha noxush holatlarni, salbiy oqibatlarni keltirib chiqarayotganligi va unga yechim izlash choralari haqida so’z boradi.

Annotatsiya: ushbu maqolada yosh o’sib kelayotgan avlodning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish borasidagi fikr mulohazalar haqida so’z boradi. Ijtimoiy tarmoqlarning yoshlar hayotidagi ijobiy va salbiy holatlari va ijtimoiy tarmoqlardan qay tarzda foydalanish kerakligi haqida bilim, ko’nikma va malaklalar shakllanishiga doir ma’lumotlar beriladi

Annatatsiya. Ushbu maqollarning shakllanish tarixi, mohiyat va  xususiyatlari haqida so‘z borgan.  Shuningdek maqollarning xalqimiz madaniyatida tutgan o‘rni ayrim maqollar misolida tahlil qilingan

Аннотация. Рассмотрена история формирования, сущность и особенности этих пословиц.  Также на примере некоторых пословиц анализируется роль пословиц в культуре нашего народа.

Annotation. The history of formation, essence and features of these proverbs were discussed.  Also, the role of proverbs in the culture of our people is analyzed on the example of some proverbs

Annatatsiya. Ushbu maqolada Nazar Eshonqulning "Tobut" hikoyasi keng tahlili hamda asardagi "sirli o‘lim" fojiasi voqealari ham bayon etildi

Аннотация. В данной статье также описан широкий анализ повести Назара Эшангула «Гроб» и событий трагедии «Таинственная смерть» в произведении.

Annotation. In this article, a broad analysis of the story "Coffin" by Nazar Eshanqul and the events of the "mysterious death" tragedy in the work were also described.

Annotatsiya. Ushbu maqolada Alisher Navoiyning “Saddi Iskandariy” dostonidagi “Suvda suv izlagan baliqlar” hikoyasining o‘ziga xos sujeti tahlil qilindi. Shuningdek, hikoyadagi ramzlar va ularning xususiyatlari ochib berildi. Bu hikoya  qisqa bo‘lishiga qaramay o‘zida juda katta ma’no ifodalaydi. Hikoyada o‘zlari suvda yashasalarda lekin suvda yashab yurganini bilmagan, bilganida esa suvdan ayrilib qolgan baliqlar haqida hikoya qilinadi.

Абстрактный. В данной статье проанализирован уникальный сюжет рассказа Алишера Навои «Садди Искандарий» «Рыба ищет в воде воду». Также были раскрыты символы в рассказе и их характеристики. Хоть эта история и коротка, она имеет огромный смысл. История рассказывает о рыбах, которые живут в воде, но не знают, что живут в воде, а когда узнают, то теряются в воде.

Abstract. This article analyzed the unique plot of Alisher Navoi's "Saddi Iskandariy" story "Fish looking for water in the water". Also, the symbols in the story and their characteristics were revealed. Although this story is short, it has a great meaning. The story tells about fishes who live in water but do not know that they are living in water, and when they know they are lost in water.

Annotatsiya. Ushbu maqolada modernizmning adabiyotdagi o‘rni va o‘ziga xos  xususiyatlari tahlil qilindi. Modern hikoyalardagi milliy tilning ahamiyati, milliy urf-odatlar, tarixiy hodisalar va madaniy elementlarning qanday shakllarda aks etishi tahlil qilindi. Adiblar o‘z yurtining tilini va madaniyatini qanday ifodalashi, shaxsiylik va individualizmning o‘zaro munosabatlari haqida fikr yuritildi.

Абстрактный. В данной статье проанализированы роль и характеристики модернизма в литературе. Проанализировано значение национального языка в современной истории, национальных традициях, исторических событиях и культурных элементах. Обсуждалось, как писатели выражают язык и культуру своей страны, а также взаимосвязь личности и индивидуализма.

Abstract. This article analyzed the role and characteristics of modernism in literature. The importance of the national language in modern stories, national traditions, historical events and cultural elements were analyzed. How writers express the language and culture of their country, and the relationship between personality and individualism were discussed.

Annotatsiya: Ushbu maqolada huqnalar haqida tushuncha va turlari haqida aytib o'tilgan va muallif tomonidan muhim tavsiyalar berilgan.

Annotation: This article discusses the concept and types of hemorrhoids and provides important recommendations by the author.

Abstract: the use of Information Technology in teaching English is important today in making the educational process more efficient and interactive. Information technology, including the internet, mobile applications, multimedia tools and various platforms, offers new opportunities to teachers and students. In this article, we will reflect in detail on the advantages of Information Technology in teaching English, their application and its impact on the educational process.

Annotatsiya: Maqolada g’arbiy Rim imperasi yerlarini German qabilalari tomonidan bosib olinishi, g’arbiy Rim imperasining qulashi va  qadimgi Rim madaniyati  to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan.

ANNOTATSIYA:  ‘Mazkur maqola   texniumining   o’qituvchi va  o’quvchilariga mo’ljallangan. uslubiy ishlanmasi  TTS-tarmoq ta’lim standarti  talablaridan kelib chiqqan holda tayyorlanadi.kadrlar tayyorlash barcha bosqichlarida uning samaradorligini oshirish  o’quv amaliyotiga oid bilimlarining salmog’iga bog’liq.Shu sababli   o’quvchilarning ushbu amaliyotdan egallashi lozim bo’lgan ko’nikma va malakalarini shakllantirishga asosiy e’tibor qaratilgan.

 Annotation: This work examines the multifaceted challenges encountered during adolescence—a critical period marked by significant physical, emotional, and social changes. It explores common issues such as peer pressure, academic stress, and identity crises, while also addressing the impact of social media on self-esteem and body image. The discussion extends to mental health concerns, including anxiety and depression, which often arise from the overwhelming expectations placed on teenagers. Additionally, the work analyzes the dynamics of family conflicts and the struggle for independence that characterizes this stage of life. By synthesizing research and real-life examples, the annotation underscores the importance of supportive interventions from educators, parents, and mental health professionals to foster resilience and well-being among adolescents.

Annotation: The article illustrates the information about the types of English pronunciation as well why RP is important in English.

Annotation: This article will help us to understand Emotional Knowledge and Emotional

Abstract

Emotional knowledge and emotional intelligence (EI) are closely related yet distinct concepts that play a crucial role in human interactions, decision-making, and overall well-being. Emotional knowledge refers to understanding emotions, their causes, and their consequences, while emotional intelligence involves the ability to recognize, regulate, and use emotions effectively. This paper explores the relationship between these two constructs, their development, and their significance in personal and professional life. Additionally, the article provides strategies for enhancing emotional knowledge and emotional intelligence and examines cultural and individual differences in emotional processing.

Annotation: English pronunciation exhibits considerable diversity, influenced by geographical, social, and contextual factors. This article explores the primary types of English pronunciation and delves into the status of Received Pronunciation (RP) within this spectrum.

Abstract: English is perceived today as the main tool of global communication. It plays an important role not only in international relations, but also in the fields of Business, Education, Science and culture. Because of this, the process of learning English has become a necessity for many people. Intensive courses are of particular importance in this process as a method of teaching. Intensive courses allow students to master the language quickly and efficiently in a short time. Such courses often consist of several hours of classes to help students develop language skills intensively.

Abstract: the use of pedagogical technologies in teaching English has become an integral part of the modern educational process. Today, the use of innovative approaches and modern technologies in the field of Education makes it possible to make the educational process more effective and interesting. Pedagogical technologies allow teachers to improve the learning process of students, increase their interest and raise the level of their assimilation.

Annotasiya: Respublikamiz suv xavzalarida baliq zaxiralaridan ratsional foydalanish va baliq maxsuldorligini oshirishda ularni tabiiy qa sunьiy oziqlantirishni keng yoʼlga qoʼyish mamlakat xalq xoʼjaligini iqtisodiy rivojlantirishdagi dolzarb muammolardan biridir.

Аннотация: Рациональное использование рыбных запасов водоемов нашей республики и внедрение естественного и искусственного кормления для повышения продуктивности рыбы является одной из актуальных проблем экономического развития народного хозяйства страны.

Annotation; The rational use of fish stocks in the reservoirs of our republic and the introduction of natural and artificial feeding to increase fish productivity is one of the urgent problems in the economic development of the country's national economy.

Annotasiya. Ushbu maqolada mavsumiy qishloq xoʻjalik texnikalari detallarida agressiv muhit ta’sirida sodir boʻladigan zanglab yemirilish klassikasiyasi haqida soʻz boradi. Aksariyat qishloq xoʻjalik texnikalari agressiv muhit taʻsirida ishlaydi. Ushbu muhitning ta’siri saqlashga qoʻyilgan texnikalarning saqlash shartlariga boʻliq boʻlib, shaqlash davrida ham oʻz kuchini yoʻqotmaydi. Metall qismlarning yuzalarida zanglatuvchi qatlam hosil boʻlib, metalni doimiy yemirilib borishi mumkin boʻladi. Zanglab yemirilishni oldini olish maqsadida mashina detallarining zanglash sabablarini oʻrganishda uni klassifikasiyalash kerak. Zanglab yemirilish aktiv va passiv sharoitlarda sodir boʻlib, bu sharoitlar zanglashni klassifikasiyalash hamda jarayonni sekinlashtirish yoki oldini qanday olish mumkinligi haqida hulosa chiqarishga yordam beradi.

Abstract. This article discusses the classification of corrosion in the details of seasonal agricultural machinery under the influence of an aggressive environment. Most agricultural machinery operates under the influence of an aggressive environment. The effect of this environment depends on the storage conditions of the machinery and does not lose its strength even during the period of operation. A rust layer forms on the surfaces of metal parts, which can lead to continuous corrosion of the metal. In order to prevent corrosion, it is necessary to classify it when studying the causes of corrosion of machine parts. Corrosion occurs in active and passive conditions, and these conditions help to classify corrosion and draw conclusions about how to slow down or prevent the process.

Annotatsiya: Muhandislik kompyuter grafikasi fani talabalarida fazoviy tafakkurni rivojlantirish, kompyuter grafikasi fanlari bo‘yicha ularning kasbiy tayyorgarligini oshirishga qaratilgan. Muhandislik kompyuter grafikasi nafaqat  uch o'lchamli ob'ektlarni ko'rish va tasvirlash, balki bu ob'ektlar turli virtual va real bo'shliqlarda qanday o'zaro ta'sir qilishini ham yoritilgan. 3D modellashtirish, virtual reallik, maket loyihalash kabi zamonaviy texnologiyalardan foydalanish ta’lim jarayonining muhim tarkibiy qismi ham kiritilgan. Shu bilan birga, fazoviy muammolarni hal qilishda ijodiy yondashuvni rivojlantirishni rag'batlantiradigan fanlar yoritib o`tilgan .

Abstract: It is aimed at developing spatial thinking in engineering computer graphics students, increasing their professional training in computer graphics. Engineering computer graphics is not only about viewing and representing three-dimensional objects, but also how these objects interact in various virtual and real spaces. The use of modern technologies such as 3D modeling, virtual reality, model design is an important component of the educational process. At the same time, the subjects that encourage the development of a creative approach to solving spatial problems are highlighted.

Annotatsiya: Ushbu maqolada turli xil сhuqur. Teshiklarni dornalashda zagatovkalarni bazalash jarayoni o`z ichiga oladi. Bujarayon yuza tozaligini oshiradi sifat darajasi yuqori bo`ladi. kichik diametrli chuqur teshiklarni xosil qilishda yuqori anilik va yuza tozaligini, detallarni ishlash qobiliyatini oshirish hamda ularni qattiqligini HRC≤445 dan kichik bo’lmagan xolatda bo’lishini ta’minlaydigan usullardan  foydalanish maqsadga muvofiqdir. Bularga dornalash, proshivkalash usullari kiradi.

Abstract: This article includes the process of basing blanks in the boring of various deep holes. This process increases the surface finish and the quality level is high. When forming deep holes of small diameter, it is advisable to use methods that provide high accuracy and surface finish, increase the workability of parts and ensure their hardness not lower than HRC≤445. These include boring, broaching methods.

      Annotatsiya: Maqolada tilshunoslikning tarixiy shakllanishi, uning asosiy yo'nalishlari va metodologik yondoshuvlar haqida so'z yuritiladi. Xususan, tilshunoslik fanining boshlang'ich davrlari, qadimiy tilshunoslik ilmiy maktablari va ularning zamonaviy tilshunoslikka ta'siri ko'rib chiqiladi. Shuningdek, tilshunoslikning turli yo'nalishlari, jumladan, strukturalizm, generativ grammatikalar, funksionalizm, kognitiv tilshunoslik va postmodern yondoshuvlarning ilmiy rivojlanishiga qanday hissa qo'shganligi tahlil etiladi. Maqola tilshunoslik fani taraqqiyotining zamonaviy bosqichlari, yangi metodlar va yondoshuvlar haqida ham muhokama qiladi, shuningdek, tilshunoslik fanining kelajagi va uning amaliy ahamiyati haqida xulosalar chiqaradi.

Annotatsiya: Maqola blockchain texnologiyasini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘lib, u nafaqat axborot tizimlarida ma’lumotlarni saqlash va uzatishni ta’minlaydi, balki ularning xavfsizligini ham kafolatlaydi. Blockchain o‘zining markazlashmagan tabiati va ma’lumotlarni kriptografik himoya qilish qobiliyati tufayli DDoS hujumlarining oldini olish uchun kuchli vositaga aylanishi mumkin. Taqsimlangan tarmoqlar va blockchain texnologiyasidan foydalangan holda DDoS hujumlariga qarshi himoya mexanizmi onlayn xizmatlar va veb-ilovalarning xavfsizligi hamda barqarorligini ta’minlashga innovatsion yondashuvni ifodalaydi. Maqolada blockchain texnologiyasining DDoS hujumlarining oldini olishdagi qo‘llanilishi ko‘rib chiqilgan.

Аннатация: Листья грецкого ореха представляют собой ценный источник биохимических соединений, которые могут оказывать положительное влияние на углеводный обмен. Их использование в рационе может быть полезным для поддержания здоровья и профилактики заболеваний, связанных с нарушением обмена веществ.