Jild 62 № 1 (2025)
Maqolalar
ZAMONAVIY AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANGAN HOLDA XAVFSIZLIK DARSLARINI TASHKIL ETISH
Anotatsiya:Maqolada zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalangan
holda xavfsizlik darslarini tashkil etish imkoniyatlari tahlil qilingan. Raqamli ta’lim
vositalari orqali o‘quvchilarda xavfsizlik madaniyatini shakllantirish va darslarni
samarali tashkil etish yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan.
ЕР ОСТИ СУВЛАРИ МОНИТОРИНГИ-ТАБИИЙ РЕСУРСЛАРНИНГ ХАЛҚ ХЎЖАЛИГИДА ТУТГАН ЎРНИ
Аннатоция: Мақолада ер ости сувлари мониторингининиг асосий
вазифалари ва табиий ресурсларнинг халқ хўжалигида турган ўрни бўйича
маълумотлар келтирилган. Ундан ташқари мамлакатимизда олиб борилаётган
гидрогеологик тадқиқотлар ёритилган.
“METHОDS ОF DEVELОPING PUBLIC SPEАKING SKILLS IN TEАCHING ENGLISH TО STUDENTS АT THE B2 LEVEL”
Аbstrаct: This study presents а cоmprehensive methоdоlоgy fоr develоping
оrаtоry skills in English lаnguаge teаching fоr B2-level university students.
Recоgnizing thаt effective public speаking is аn essentiаl аcаdemic аnd prоfessiоnаl
skill, the prоpоsed аpprоаch integrаtes cоmmunicаtive lаnguаge teаching methоds
with structured оrаtоry trаining. The methоdоlоgy includes needs аnаlysis, tаrgeted
syllаbus design, аnd the implementаtiоn оf interаctive аnd prоductiоn-bаsed аctivities
such аs debаtes, presentаtiоns, аnd stоrytelling. Emphаsis is plаced оn enhаncing
students’ fluency, cоherence, rhetоricаl strаtegies, аnd cоnfidence in public speаking.
Аdditiоnаlly, the use оf feedbаck lооps, self-аssessment, аnd digitаl tооls fаcilitаtes
cоntinuоus imprоvement аnd leаrner аutоnоmy. The methоdоlоgy аims tо bridge the
gаp between linguistic cоmpetence аnd cоmmunicаtive perfоrmаnce, ultimаtely
prepаring leаrners tо express their ideаs cleаrly аnd persuаsively in vаriоus reаl-wоrld
cоntexts.
THE IMPORTANCE OF COMMUNICATIVE GAMES IN ENGLISH LESSONS
Annotation: This article explores the significant role communicative games
play in enhancing the effectiveness of English language lessons. It examines how such
games foster student engagement, promote active language use, and create a dynamic
classroom atmosphere conducive to learning. The paper highlights the psychological
and linguistic benefits of incorporating games, such as reducing anxiety, increasing
motivation, and improving speaking and listening skills. It also presents practical
examples of communicative games suitable for various language proficiency levels,
offering valuable insights for teachers aiming to develop interactive and learner-
centered lessons. The study concludes that communicative games are not just
supplementary tools but essential strategies for developing students’ communicative
competence and confidence in using English.
YOSHLAR ORASIDA EKSTREMIZM TARQALISHIDA IJTIMOIY TAQMOQLARNING ROLI
Annotatsiya. Ushbu maqolada zamonaviy jamiyatda yoshlar orasida
ekstremistik g‘oyalar tarqalishi haqida so‘z boradi. Yosh avlodning axborot maydonida
ekstremistik oqimlarga duchor bo‘lish sabablari va omillarini o‘rganishga e’tibor
qaratilgan. Shuningdek, bu jarayonning huquqiy, axboriy va psixologik jihatlari tahlil
qilinib, ekstremistik g‘oyalarga qarshi kurashishda ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlash,
axborot va kibermakon vositalaridan to‘g‘ri foydalanish hamda ijtimoiy tarmoqlarning
ijobiy imkoniyatlari ham ko‘rib chiqildi.
PSIXOLOGIYADA TORTISHISH QONUNI: FIKRLARIMIZ HAYOTIMIZNI QANDAY SHAKLLANTIRADI.
Annotatsiya
Mazkur maqolada psixologiyada tortishish qonunining nazariy asoslari,
hayotdagi aks etishi, mashhur kitoblar va ilmiy tadqiqotlar bilan bog‘lanishi tahlil
qilingan. Ushbu qonunga ko‘ra, inson o‘z fikr va his-tuyg‘ulari orqali hayotiga ijobiy
yoki salbiy hodisalarni tortadi. Rhonda Byrne, Napoleon Hill, James Allen va boshqa
mualliflarning asarlaridan iqtiboslar keltirilib, ijobiy fikrlash, vizualizatsiya,
minnatdorchilik va motivatsiya orqali inson o‘z taqdirini shakllantirishi mumkinligi
ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, ilmiy tadqiqotlar orqali ushbu nazariyaning ruhiy
salomatlik va shaxsiy rivojlanishga ijobiy ta’siri, shu bilan birga tanqidiy yondashuvlar
ham yoritilgan. Maqola ilmiy, nazariy va amaliy yondashuvlarni o‘zida jamlagan
holda, tortishish qonunining psixologik ahamiyatini ochib beradi.
ZAMONAVIY TA’LIM
Annatatsiya: Mazkur maqolada bugungi kunda zamonaviy ta’lim tizimining
ahamiyati, uning rivojlanish tendensiyalari va innovatsion yondashuvlari tahlil etiladi.
Zamonaviy ta’lim jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining roli,
interaktiv usullar va masofaviy ta’lim imkoniyatlari keng yoritiladi. Shuningdek,
zamonaviy ta’limning O‘zbekistondagi holati va uning xalqaro tajribalar bilan
uyg‘unligi ham muhokama qilinadi. Maqolada ta’lim samaradorligini oshirish yo‘llari,
pedagogik innovatsiyalar va kelajak ta’limining istiqbollari haqida fikr yuritiladi.
RAQAMLI JAMIYATDA SHAXSIY HAYOT VA IJTIMOIY NAZORAT VA ULARNI SOTSIOLOGIK TAHLILI.
Annotatsiya: Mazkur maqolada raqamli texnologiyalar tezkor rivojlanishi
natijasida yuzaga kelayotgan shaxsiy hayot daxlsizligi muammolari va ijtimoiy
nazoratning kuchayishi sotsiologik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Internet, mobil
ilovalar va sun’iy intellekt asosidagi tizimlar orqali shaxsiy ma’lumotlar yig‘ilishi,
qayta ishlanishi va kuzatilishi jamiyatdagi erkinlik, ishonch va ijtimoiy
munosabatlarga qanday ta’sir ko‘rsatayotgani o‘rganiladi. Maqolada Fuko, Giddens
kabi zamonaviy sotsiologlar nazariyalari asosida raqamli nazoratning yangi shakllari
va uning ijtimoiy ongga ta’siri yoritiladi.
ZAMONAVIY JAMIYATDA YOSHLARNING DEVIANT HARAKATLARI: ILDIZLARI VA PROFILAKTIKA CHORALARI
Annotatsiya: Maqolada yoshlar orasida uchrayotgan deviant xatti-harakatlar,
ya’ni jamiyatda qabul qilingan normalarga zid bo‘lgan ijtimoiy xatti-harakatlar tahlil
qilinadi. Deviantlik tushunchasining sotsiologik talqini, xususan Emil Dyurkgeymning
anomiya nazariyasi, Robert K. Mertonning sotsiostruktural yondashuvi va H.
Bekerning stigmalash nazariyasi asosida izohlanadi. Shuningdek, yoshlar orasidagi
deviantlikning asosiy shakllari bolgan jinoyatchilik, giyohvandlik, maktabni tark etish,
tajovuzkorlik va virtual muhitdagi zararli xatti-harakatlar tahlil qilinadi. Shuningdek,
deviant xatti-harakatlarning oldini olishga qaratilgan profilaktik choralar, ta’lim tizimi
va oilaning roli yoritiladi.
"ПРИМЕНЕНИЕ ТАБЛИЦ И СХЕМ В ОБУЧЕНИИ ГРАММАТИКЕ"
Аннотация
В статье рассматривается эффективность использования таблиц и схем при
обучении грамматике в школьной практике. Анализируются их дидактические
функции, влияние на развитие логического мышления и повышение усвоения
грамматических правил.
Обучение грамматике является важной составляющей лингвистического
образования. Для многих учащихся грамматические правила кажутся
абстрактными и трудными для запоминания. В связи с этим особую роль играют
наглядные средства — таблицы и схемы, которые помогают структурировать
информацию, делают грамматический материал более доступным и понятным.
Актуальность. Система контроля знаний играет ключевую роль в процессе
обучения, так как позволяет объективно оценивать уровень усвоения материала,
выявлять пробелы и корректировать образовательный процесс. В современных
условиях традиционные методы учета знаний дополняются инновационными
технологиями, такими как электронные тестирования, проектные задания и
формирующее оценивание.
SUG’ORILADIGAN MAYDONLARNING MELIORATIV HOLATI TAHLILI.
Annotatsiya: Buxoro viloyati gidrogeologik melirotiv sharoiti, asosan yer osti
sizot suvlari gidro hamda gidrokimyoviy rejimiga bog‘liq bo‘lib, sug‘oriladigan yer
maydonlari Zarafshon daryosining quyi qismida joylashganliga sababli, murakkab
hisoblanadi. Viloyatning ayniqsa, o‘rta va quyi qisimlarida sizot suvlarning yer osti
harakati sekinligi va uni yer yuzasiga yaqin joylashganligi sababli meliorativ vaziyat
o‘ta og‘ir hisoblandi. Havo haroratining yuqori bo‘lishi va issiq kunlarning ko‘p
bo‘lishi yer yuziga yaqin joylashgan sizot suvlarini evakotranspiratsiyaga ko‘p
sarflanishiga olib keladi. Bu esa o‘z navbatida aeratsiya qismida tuz miqdorini keskin
oshishiga sabab bo‘ladi.
KOGON TUMANI SUG‘ORILADIGAN MAYDONLARIDA YER OSTI SUVLARI MONITORINGI
Annotatsiya: Kogon tumanida gidrogeologik melirotiv sharoiti, asosan yer osti
sizot suvlari gidro hamda gidrokimyoviy rejimiga bog‘liq bo‘lib, sug‘oriladigan yer
maydonlari murakkab hisoblanadi. Tumanning janubiy qismida to’rtlamchi mansub
allyuvial -dellivial yotqiziqlar rivojlangan bo’lib ,drevi aralashgan qumlardan iborat
bo’lib,ularning filtratsion koeffitsienti o’rtacha 5.0-6.0m/sut.ni tashkil
qiladi.To’rtlamchidavr yotqiziqlarida joylashgan tumanda gurunt suvlarining mineral
tarkibi litriga 1.3-2.5grammdan to 6-8 grammgacha tashkil qiladi. Mineral tarkibi
litriga 1.0-1.3gr.bo’lgan gurunt suvlari asosan katta ariq va kanallar yoqalarida
uchraydi,er yuzi suv yo’llaridan uzoqlasha borganda gurunt suvlarining tarkibidagi
mineral tuzlar tobora osha boradi.
TIJORAT BANKLARIDA MOLIYAVIY HISOBOTLARNING DASTURIY TA’MINOTLAR ASOSIDA TAHLILI: “O‘ZMILLIYBANK” AJ MISOLIDA
Annotatsiya
Ushbu maqolada tijorat banklarining moliyaviy hisobotlarini yuritish jarayonida
qo‘llaniladigan dasturiy ta’minotlar o‘rganiladi. Xususan, AJ “O‘zmilliybank”
misolida moliyaviy axborot tizimlari tahlil qilinib, mavjud muammolar va ularni hal
qilish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Maqolada dasturiy vositalarning bank faoliyatidagi
ahamiyati, avtomatlashtirish darajasi va axborot xavfsizligi masalalari yoritilgan.
SHAXSLARDA “MEN” KONSEPSIYASI SHAKLLANISHI HAMDA PSIXOLOGIK TAʼSIRI
Annotatsiya: Shахs dоimiу rаvishdа shахslаrаrо munоsаbаtlаrgа kirishаr еkаn
о‘zining hаtti hаrаkаtlаrini nаzоrаt qilаdi vа turli hildаgi ijtimоiу rоllаrgа kirishаdi
vа о‘zining jаmiуаtdа stаtusni еgаlауdi.
O‘SMIRLARDA KASB TANLASH MUAMMOLARINING YUZGA KELISHI VA UNI BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI
Annotatsiya. Insonning kasbiy shakllanishi va mutaxassis sifatida kamolga
yetishini uning hayot yo‘lidan ayri holda tasavvur etib bo‘lmaydi. Psixologik
adabiyotlarda ta’kidlab o‘tilganidek, kishining kasbiy shakllanishi butun hayoti
davomida kechadigan jarayon bo‘lib uning yoshiga hamda shaxsining taraqqiyotiga
mos holda boradi. Kasbiy faoliyat sohasidagi muvaffaqiyat va mutaxassisning mahorat
darajasiga erishish sur’ati uning kasb tanlash motivlari bilan o‘zaro aloqadordir.
THE ROLE OF CRITICAL THINKING IN HIGHER EDUCATION
Annotation
In both education and work, critical thinking is very important. It helps people
make better decisions, solve problems, and stay motivated. This article explains how
critical thinking supports student success in higher education. It also shows how
motivation and thinking skills work together, especially when using modern tools like
artificial intelligence (AI). The article shares different theories of motivation and
explains how students can use critical thinking to study better, stay focused, and
prepare for the future (Paul & Elder, 2014).
XOM IPAK ISHLAB CHIQARISHNING EKSPORTBOPLIGINI OSHIRISHDA XALQARO STANDARTLAR ASOSIDA ISHLAB CHIQISH STRATEGIYASI
Annotatsiya: Xom ipak ishlab chiqarish sohasida global bozordagi
raqobatbardoshlikni ta'minlash uchun xalqaro standartlar asosida ishlab chiqish
strategiyasini ishlab chiqish zarurati ortib bormoqda. Mazkur maqolada xom ipak
mahsulotlarining eksport salohiyatini oshirish uchun xalqaro talab va standartlarga mos
ravishda ishlab chiqarishni tashkil etishning asosiy yo‘nalishlari tahlil qilingan.
Shuningdek, xalqaro sertifikatlashtirish tizimlari, sifat menejmenti talablari va
ekologik me'yorlarga rioya qilishning eksport jarayoniga ta’siri yoritilgan. Strategik
yondashuv sifatida ishlab chiqaruvchilarga xalqaro tajriba asosida ishlab chiqarish
texnologiyalarini modernizatsiya qilish, sifat monitoringini kuchaytirish va
innovatsion usullarni joriy etish tavsiya etiladi. Maqola xom ipak ishlab chiqaruvchilar
uchun global bozorda muvaffaqiyatli raqobat olib borish va eksport hajmini oshirish
imkoniyatlarini ochib beradi.
ZAMONAVIY JAMIYATDA XOTIN-QIZLAR SUITSIDI: SABAB VA YECHIMLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy jamiyatda ayollar orasida o‘z joniga
qasd qilish holatlarining ortib borishi, ushbu holatlarning asosiy sabablari va ularni
bartaraf etish yo‘llari tahlil qilingan. Maqolada oilaviy muammolar, ijtimoiy bosim,
iqtisodiy qiyinchiliklar, psixologik zo‘ravonlik va axborot muhitining salbiy ta’siri
asosiy omillar sifatida ko‘rsatilgan. Shuningdek, psixologik yordam tizimini
kuchaytirish, huquqiy himoya, axborot siyosatini sog‘lomlashtirish va ayollarni
iqtisodiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha takliflar berilgan.
SPORTCHILARNI PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGINI RIVOJLANTIRISH ORQALI IRODAVIY SIFATLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada sportchilarning psixologik tayyorgarligi
ularning irodaviy sifatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. Sportchilarning
muvaffaqiyatli chiqishida faqat jismoniy emas, balki ruhiy tayyorgarlikning ham
muhim o‘rni borligi asoslab beriladi. Maqolada psixologik tayyorgarlik tushunchasi,
uning asosiy komponentlari va sport psixologiyasida qo‘llaniladigan samarali usullar
– mental tayyorgarlik, vizualizatsiya, relaksatsiya texnikalari kabi yondashuvlar
yoritilgan. Shuningdek, statistik ma’lumotlar yordamida psixologik tayyorgarlik va
sport natijalari o‘rtasidagi bog‘liqlik ko‘rsatib o‘tilgan. Maqola sportchilar,
murabbiylar va sport psixologlari uchun amaliy ahamiyatga ega.
OʻSMIRLIK YOSHINING EMOTSIONAL-RUHIY OʻZIGA XOSLIKLARI
ANNOTATSIYA
O‘smirlik balog‘atga yetish davri bo‘lib, yangi xislar, sezgilar va jinsiy hayotga
taalluqli chigal masalalarning paydo bo‘lishi bilan ham xarakterlanadi. Bular ta’sirida
o‘smirning xarakteri, atrofdagi kishilar bilan muomalasi, jamiyatda sodir bo‘layotgan
voqealarga munosabati tez o‘zgarib boradi. Ba’zan ijtimoiy masalalar to‘g‘risida
noto‘g‘ri tassavvur va yanglish fikrlar hosil bo‘lishi tufayli u muayyan tartib qoidalarga
tanqidiy ko‘z bilan qaraydi.
QADIMGI VA HOZIRGI XIRURGIYA
Carrotlike yoki Xirurgiya (yun. cheir – qoʻl va ergon – harakat, ish),
jarrohlik – tibbiyotning bir sohasi. Xirurgik operatsiyalarni talab etadigan kasalliklarni
oʻrganadi hamda operatsiya qilish usullarini ishlab chiqadi. Qadimdan odamlar oʻz
oʻziga yoki bir-birlariga yordam berib, jarohatdan oqayotgan qonni toʻxtatish uchun
jarohatni bosib turish, yaralarga kul sepish kabi oddiy usullardan foydalanganlar.
Qadimgi qazilmalarda bosh suyak chanogʻi trepanatsiyasi, oyoq
amputatsiyasidan keyingi izlar topilgan. Xirurgiya dastlab fan va madaniyati
rivojlangan davlatlar (Misr, Hindiston, Yunoniston, Xitoy, Vizantiya) da shakllangan.
Mil. av. ham kasalliklarni davolashda qon chiqarish, qovuqsan toshlarni tushirish
operatsiyalari oʻtkazilganligi qayd etilgan. Gippokrat (mil. av. 460—377 yillar)
jarohatlarni birlamchi va ikkilamchi bitishini kuzatgan, turli bogʻlovlarni qoʻyish
texnikasini ishlab chiqqan, operatsiyani oʻtkazishda tozalikka rioya qilish maqsadida
qaynatilgan yomgʻir suvidan foydalangan. U ishlab chiqqan plevra boʻshligʻini
drenajlashda qoʻllaniladigan qovurgʻa rezeksiyasi operatsiyasi hozir ham oʻz
ahamiyatini yoʻqotmagan. Qad. Rimda Sels (Antillus) baʼzi aʼzolar anatomiyasini,
yalligʻlanishning belgilarini va operatsiya vaqtida qon toʻxtatish uchun tomirlarni
bogʻlash, oqma yaralarni davolash usullarini,
PNEVMONIYA KASALLIGINING ZAMONAVIY DIAGNOSTIKASI
KeywordsMavzuning dolzarbligi: Hozirgi davrda pnevmoniya nafas yo‘llari infeksiyalari
orasida eng ko‘p uchraydigan va tibbiy amaliyotda dolzarb muammolardan biri
hisoblanadi. Turli yoshdagi bemorlar, ayniqsa, bolalar va keksalar orasida ushbu
kasallik og‘ir asoratlar va yuqori o‘lim ko‘rsatkichlari bilan kechishi mumkin. Jahon
sog‘liqni saqlash tashkilotining statistik ma'lumotlariga ko‘ra, pnevmoniya har yili
millionlab insonlar salomatligiga jiddiy zarar yetkazmoqda. Shu bois, bu kasallikni erta
aniqlash, zamonaviy davolash yondashuvlarini joriy etish va profilaktik chora-
tadbirlarni kuchaytirish dolzarb ahamiyat kasb etmoqda.
Maqsad: Shifoxonada pnevmoniya bilan jg’rigan bemorlar kasallikning qanday
avj olishi, kasallikka qarshi chora tadbirlar va bemorlar bilan ishlash.
ВКЛАД АБУ АЛИ ИБН СИНЫ В РАЗВИТИЕ МЕДИЦИНЫ
1. Аннотация: Абу Али Хусейн ибн Абдуллах ибн Сина, более известный
в Европе как Авиценна, является одной из самых выдающихся фигур в истории
медицины. Его труд «Канон врачебной науки» стал фундаментом медицинского
знания на протяжении многих веков, оказывая влияние на развитие медицины
как на Востоке, так и на Западе. В данной статье рассматривается вклад Ибн
Сины в медицину, его новаторские идеи, а также влияние его работ на
последующие поколения врачей и ученых.
ГИСТОЛОГИЧЕСКАЯ СТРУКТУРА ЭНДОМЕТРИЯ В РАЗЛИЧНЫЕ ФАЗЫ МЕНСТРУАЛЬНОГО ЦИКЛА И ЕЁ ЗНАЧЕНИЕ В РЕПРОДУКТИВНОЙ МЕДИЦИНЕ
1. Аннотация: Эндометрий, внутренняя слизистая оболочка матки,
претерпевает циклические изменения под воздействием гормонов в течение
менструального цикла. Эти изменения включают фазы менструации,
пролиферации и секреции, каждая из которых характеризуется специфическими
гистологическими особенностями. Понимание этих трансформаций имеет
решающее значение в репродуктивной медицине, особенно при диагностике и
лечении бесплодия, а также при применении вспомогательных репродуктивных
технологий (ВРТ).
МИКРОСКОПИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ОРГАНОВ ИММУННОЙ СИСТЕМЫ (ЛИМФАТИЧЕСКИЕ УЗЛЫ, ТИМУС, СЕЛЕЗЕНКА)
1. Аннотация: Органы иммунной системы, такие как лимфатические
узлы, тимус и селезёнка, играют ключевую роль в обеспечении защитных
функций организма. Их микроскопическое строение отражает
специализированные функции в иммунном ответе. Понимание гистологических
особенностей этих органов важно для диагностики и лечения различных
иммунологических заболеваний.
JISMONIY MASHQLARGA YOSH ORGANIZMNI MOSLASHTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXALAGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada jismoniy mashqlarga yosh organizmni
moslashtirish jarayonida yuzaga keladigan ijtimoiy va psixologik omillar tahlil
qilingan. Yoshlarning sport mashg‘ulotlariga bo‘lgan munosabati, motivatsiya
darajasi, oilaviy va maktab muhitining ta’siri, shuningdek, jismoniy faollikning ruhiy
holatga ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Moslashuv jarayonida kuzatiladigan
psixologik muvozanat, o‘ziga bo‘lgan ishonch, jamoa muhitida shakllanadigan
ijtimoiy ko‘nikmalar chuqur o‘rganilgan. Tadqiqot yosh organizmni sog‘lomlashtirish
va harakat faoliyatini rivojlantirishda ijtimoiy-psixologik yondashuvlarning
muhimligini isbotlaydi.
JISMONIY VA PSIXOLOGIK IXTIYORIY HARAKATLARNING OPTIMAL FAOLLIGI VA UNING ME'YORLARI
Annotatsiya: Ushbu maqola jismoniy va psixologik ixtiyoriy harakatlarning
optimal faolligini ta'minlash masalalariga bag‘ishlangan bo‘lib, ularning fiziologik,
psixologik va neyrologik asoslarini tahlil qiladi. Tadqiqotda ixtiyoriy harakatlarning
samaradorligini oshirish usullari, bu jarayonlarga ta'sir etuvchi omillar va optimal
faollikni baholash uchun me'yoriy ko‘rsatkichlar ishlab chiqish masalalari o‘rganiladi.
Maqola jismoniy faoliyat, kognitiv jarayonlar va emotsional holatlar tadqiqotlar uchun
yo‘nalishlarni belgilaydi.
O’QUVCHILARNI QIZIQISHI, QOBILIYATI VA LAYOQATINI ANIQLASH HAMDA KASB TANLASHLARIGA KOʻMAKLASHISHNING PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya. Yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va
ma’naviy salohiyatga ega bo‘lib, dunyo miqyosida o‘z tengdoshlariga hech qaysi
sohada bo‘sh kelmaydigan insonlar bo‘lib kamol topishi, baxtli boʼlishi uchun
davlatimiz va jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar etamiz deb fikr
bildirdilar. Shu oʼrinda darsdan tashqari ta’lim mazmunini milliy an’analar va
qadriyatlarimiz, Respublika hududlari talablari asosida tashkil etib, uning tarmog‘ini
kengaytirish, zamon talablari darajasida isloh qilish kun tartibida turgan dolzarb
masaladir. Hozirgi kunda yangi pedagogik va axborot texnologiyasi qonuniyatlari
asosida pedagog olimlarimiz darsdan tashqari mashg‘ulotlarni tashkil etishning turli
shakl va metodlarini ishlab chiqmoqda. Bizning ham bu boradagi tadqiqotlarimizda
ta’lim muassasalarining o‘quv-tarbiyaviy ishini rejalashtirish dastur va usulubiy
ishlanmalar, metodik qoʼllanmalar, oʻquv adabiyotlari muhim dasturiy asos bo‘lib
xizmat qildi. Amalga oshirgan tahliliy tadqiqotlarimiz natijasida mashg‘ulotlar
mazmunini texnologik asosda tashkil qilish eng istiqbolli yoʻnalish sifatida qabul
qilindi.
MAKTAB YOSHIDAGI SPORTCHILARNI MUSOBAQA OLDI PSIXOLOGIK TAYYORGARLIGINI RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya: Mazkur maqolada maktab yoshidagi sportchilarning musobaqa
oldi psixologik holati, ularning ruhiy tayyorgarlik darajasi va rivojlanishiga ta’sir
etuvchi omillar tahlil qilinadi. Musobaqa oldi hayajon, stress va qo‘rquvni kamaytirish
bo‘yicha psixologik usullar, shuningdek, murabbiy va ota-onalarning qo‘llab-
quvvatlovchi roli yoritilgan. Maqola yosh sportchilarning musobaqalarda
muvaffaqiyatli ishtirokini ta’minlash uchun amaliy tavsiyalarni ham taklif qiladi.
АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИНГ РИВОЖЛАНИШИ ВА УНИНГ ТАЪЛИМ СОҲАСИГА ТАЪСИРИ
Аннотация:Ушбу мақолада ахборот технологияларининг ривожланиши
ва унинг таълим соҳасига кўрсатган таъсири таҳлил қилинади. Муаллиф ахборот
технологияларининг таълим жараёнига кириб келиши натижасида юз берган
ўзгаришлар, жумладан, масофавий таълим, электрон таълим ресурслари,
шахсийлаштирилган ўқитиш ва интерактив платформалар ҳақида атрофлича
маълумот беради. Шу билан бирга, технологиялар асосида ўқув жараёнини
самарали ташкил этиш, ўқитувчи ва талабалар ролининг ўзгариши, рақамли
таълим имкониятлари ва мавжуд муаммолар (цифровизация, ахборот
хавфсизлиги, рақамли тенгсизлик) ҳақида ҳам фикр юритилади. Мақолада
ахборот технологиялари таълимни глобаллаштиришда ҳал қилувчи омил экани
таъкидланади.
TELEMATIKA VOSITALARI YORDAMIDA AXBOROTNI IZLASH VA TAHLIL QILISH KOMPETENTLIGINI SHAKLLANTIRISH YO‘LLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada axborotni izlash va tahlil qilish kompetentligini
shakllantirishda telematika vositalarining didaktik imkoniyatlari yoritilgan. WebQuest
texnologiyasi, sun’iy intellektga asoslangan qidiruv tizimlari, raqamli kutubxonalar va
kollaborativ muharrirlar yordamida talabalarda tanqidiy va analitik fikrlash, manba
baholash, axborotni qayta ishlash va mantiqiy xulosa chiqarish kompetensiyalari
shakllantiriladi. Tadqiqotda bosqichma-bosqich o‘quv texnologiyasi asosida taqdim
etilgan model samaradorligi empirik dalillar bilan asoslangan. Mazkur texnologik
yondashuv axborot savodxonligini chuqurlashtirish, mustaqil izlanish ko‘nikmalarini
shakllantirish va zamonaviy ta’limga integratsiyalashga xizmat qiladi.
BITIRUVCHI O'QUVCHILARNING PSIXOLOGIYASI
Annotatsiya: Bitiruvchi o‘quvchilarning psixologiyasi o‘rganilishi zarur
bo‘lgan muhim mavzulardan biridir, chunki bu davrda o‘quvchilar hayotlarining yangi
bosqichiga qadam qo‘yishadi va ular uchun ko‘plab o‘zgarishlar yuz beradi. Ushbu
psixologik jarayonlarni tushunish nafaqat o‘qituvchilar, balki ota-onalar va psixologlar
uchun ham muhimdir. Bitiruvchi o‘quvchilar o‘zlarining shaxsiy va ijtimoiy
hayotidagi murakkab o‘zgarishlarga duch kelishadi, bu esa ularning ruhiy holati va
psixologik barqarorligiga ta’sir ko‘rsatadi.
LITERATURE AS A TOOL FOR ENHANCING LANGUAGE SKILLS
ABSTRACT
This article explores the pivotal role of literature in enhancing language skills
within English language learning contexts. Drawing upon empirical studies and
theoretical frameworks, it examines how literature facilitates vocabulary acquisition,
grammatical competence, cultural awareness, and critical thinking. The integration of
literature into language education not only enriches linguistic proficiency but also
fosters intercultural understanding and cognitive development. Various pedagogical
strategies, such as literature circles and digital storytelling, are discussed to
demonstrate the effectiveness of literature-based instruction. The article further
addresses challenges related to text selection and learner variability, offering practical
recommendations for educators.
PROJECT-BASED LEARNING IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING: A PATHWAY TO PRACTICAL SKILLS
ABSTRACT
Project-Based Learning (PBL) has emerged as a student-centered method that
encourages critical thinking, collaboration, and language production in meaningful
contexts. In English Language Teaching (ELT), PBL serves not only as a teaching
strategy but also as a bridge between academic learning and real-world application.
This article investigates the use of PBL in ELT and how it improves learners’ speaking,
writing, and problem-solving skills. Based on current literature and classroom case
studies, the findings suggest that PBL promotes learner autonomy, motivation, and
practical language use. Despite challenges such as time limitations and assessment
complexities, PBL remains an effective methodology for fostering communicative
competence. This paper argues for wider adoption of PBL in ELT, supported by teacher
training and flexible curricula.
DIGITAL GAME-BASED LANGUAGE LEARNING: ENHANCING GRAMMAR AND LISTENING SKILLS
Digital Game-Based Language Learning (DGBLL) has emerged as a dynamic
pedagogical approach, integrating interactive digital games into language instruction
to foster learner engagement and improve linguistic competencies. This paper explores
the efficacy of DGBLL in enhancing grammar and listening skills among English as a
Second Language (ESL) learners. Drawing upon recent empirical studies, the
discussion highlights how digital games can provide contextualized grammar practice
and immersive listening experiences, leading to improved language acquisition. The
paper also examines learner attitudes towards DGBLL, the role of gamification in
motivation, and the implications for curriculum design. Findings suggest that when
effectively implemented, DGBLL can significantly contribute to the development of
grammar and listening skills, offering a complementary tool to traditional language
teaching methods.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA IQTISODIY, IJTIMOIY, MADANIY VA EKOLOGIK HUQUQLAR
Annotatsiya: Ushbu ilmiy-nazariy maqola O‘zbekiston Respublikasida inson
huquqlarining zamonaviy rivojini, ayniqsa iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va ekologik
huquqlarning dolzarb muammolarini tahlil qiladi. Maqolada O‘zbekiston
Konstitutsiyasi va xalqaro huquq normalari asosida ushbu huquqlarni himoya qilish va
rivojlantirishga qaratilgan siyosat yuritishga qaratilgan sa’y-harakatlar ko‘rib chiqiladi.
Maqolada iqtisodiy tengsizlik, ish joylarini yaratish, ta’lim sifati, sog‘liqni saqlash
tizimini takomillashtirish, madaniy xilma-xillikni saqlash, ijod erkinligini ta’minlash,
atrof-muhitni muhofaza qilish va ekologik ong-tafakkurni shakllantirish kabi dolzarb
masalalar muhokama qilinadi. Maqola O‘zbekiston Respublikasida inson huquqlarini
himoya qilish va rivojlantirish bo‘yicha olib borilayotgan ishlarni baholash, mavjud
muammolarni aniqlash va kelajakdagi harakatlar uchun tavsiyalar berishga qaratilgan.
IJTТIMОIY-GUMАNITАR YO`NАLISH PЕDАGОGLАRI KREАTIV KOMPETENTLIGINI TАKОMILLАSHTIRISH PЕDАGОGIK MUАMMО SIFАTIDА
Annotatsiya: pedagogik faoliyat jarayonida kreativlik va kreativ komponentlik
kabi xususiyatlar muhim ahamiyatga ega. Har bir o’qituvchi o’z faoliyatini amalga
oshirishda yaratuvchanlik, ta’lim jarayonida o’z sohasiga yangilik kirita olishi lozim.
O’qitish jarayonida kreativlikni qo’llash uchun ba’zi muamolarga va qiyinchiliklarga
duch kelishi mumkin. Ushbu maqola jarayonida ushbu muamolar o’rganib chiqiladi
hamda ushbu muamolarga muboqil yechimlar taklif qilinadi.
BOSHLANG‘ICH SINF OʻQUVCHILARIDA MATEMATIKA FANINI OʻQITISHNING SAMARALI USULLARI
ANNOTATSIYA
Maqolada boshlang‘ich sinf oʻquvchilariga matematika fanini oʻqitish hamda
ularning ongiga oson singdirish vazifalar yoritib beriladi.
РАЗВИТИЕ НАВЫКОВ АУДИРОВАНИЯ И ЧТЕНИЯ В ПРОЦЕССЕ ИЗУЧЕНИЯ РУССКОГО ЯЗЫКА
Аннотация: В статье рассматриваются эффективные подходы и методы
развития навыков аудирования и чтения при изучении русского языка как
иностранного. Подчёркивается взаимосвязь восприятия устной и письменной
речи, а также их роль в формировании коммуникативной компетенции
обучающихся. Анализируются современные педагогические технологии,
включая аутентичные тексты, мультимедийные ресурсы и интеграцию стратегий
активного слушания и осознанного чтения. Особое внимание уделяется
поэтапному формированию умений понимать основное содержание и детали,
делать выводы и интерпретировать информацию. Представлены рекомендации
для преподавателей по созданию эффективной учебной среды, способствующей
развитию рецептивных видов речевой деятельности.
THE IMPACT OF MOBILE-ASSISTED LANGUAGE LEARNING ON VOCABULARY RETENTION AMONG ESL STUDENTS
Abstract: This article explores the effects of mobile-assisted language learning
(MALL) on vocabulary retention among learners of English as a Second Language
(ESL). As mobile technology becomes increasingly embedded in daily life, its role in
language learning environments is growing. The paper examines how mobile
applications and tools influence vocabulary acquisition and long-term retention,
highlighting both the benefits and challenges of their integration into ESL education.
Practical recommendations for educators and suggestions for future research are also
discussed.
SO‘FI OLLOYOR HAZRATLARINING “ ايلوا تمارك نايب “ YA’NI “ AVLIYOLAR KAROMATLARI BAYONI “ SHARHI VA TAHLILI
Anotatsiya : Bu maqolamizda So‘fi Olloyor ( اي الله يفوص ر ) hazratlarining “
Sabotul ojizin “ ( نيزجاعلا تابث ) asari hikmatlaridan biri “ Avliyolar karomati bayoni “
( ايلوا تمارك نايب ) ning tahlili bilan tanishasiz . Kelgusi satrlardan shuni anglaymiz-ki ,
hazratning bizga qoldirib ketgan meroslari kundan – kunga o‘z ahamiyati va mazmuni
oshib bormoqda . Shunday ekan , So‘fi Olloyor ( rohimahulloh ) ning hayotlari,
hikoyatlari va hikmatlari keyingi yillarda ham ko’p talabalar, o‘qtuvchilar , olimlar va
professorlar tomonidan o‘rganib borilaveradi. Maqolamizdan o‘zingiz , oilangiz va
kelgusi ilmiy ishlaringizda oz bo‘lsa ham manfaat ko‘rsangiz biz o‘z maqsadimizga
yetgan bo‘lamiz .
A COMPARATIVE ANALYSIS OF METHODS FOR CREATING AN IRONIC MEANING IN UZBEK AND ENGLISH LANGUAGES.
Annotation. This article offers a comparative study of how irony is expressed
in the Uzbek and English languages. It investigates the linguistic methods both
languages use to create irony, including elements like tone, wordplay, and contextual
clues. The paper explores different types of irony—such as verbal, situational, and
dramatic—and looks at how these are shaped by cultural and contextual factors in each
language. By comparing the use of irony in daily communication and literature, the
article highlights both the similarities and differences in ironic expression between
Uzbek and English. The research provides valuable insights into how language
structure and cultural influences affect the way irony is formed and understood in these
two languages.
MAKTABGACHA TA'LIM MUASSASASI TARBIYALANUVCHILARINI VATANPARVARLIK RUHIDA TARBIYALASH
Annotatsiya: Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tarbiyalanuvchilarini
vatanga muhabbat tuyg’usini shakillantirish va bunda tarbiyachining bola hayotidagi
o’rni haqida so’z borgan. Shu bilaan birga maktabgacha ta’lim tashkilotlarining
bolalarni tarbiyalashda ularni vatanga bo‘lgan mehrini oshirish va barkamol shaxs
bo’lib yetishishidagi muassasa ta’lim jarayonining o’rni va ahamiyati haqida gapirib
o’tilgan.
CONDITIONS, AIMS , CONTENT AND MEANS OF ELT AT HIGHER ADUCATION ESTABLISHMENTS , LYSEUM AND COLLAGES.
This article explores the multifaceted dimensions of English Language Teaching
(ELT) within higher education establishments, lyceums, and colleges. It examines the
conditions required for effective ELT, the aims set forth by educational institutions, the
content of ELT curricula, and the pedagogical means employed to achieve learning
objectives. The discussion underscores the necessity of adapting ELT strategies to align
with global standards, fostering communicative competence, and integrating modern
technologies to enhance learning outcomes. Moreover, it provides an in-depth analysis
of challenges faced in these contexts and offers practical solutions.
BANKLARDA BUXGALTERIYA HISOBINI TASHKIL ETISH.
Annotatsiya. Maqolada banklar tizimida buxgalteriya hisobini yuritish ishini
toʻgʻri tashkil etish yuzasidan fikrlar bayon etilgan. Buxgalteriya hisobi va nazoratning
aniq olib borilishi bankning oʻz vazifalarini toʻgʻri bajarishini taʼminlaydi. Buning
uchun buxgalterlardan muayyan bilimlar, buxgalteriya hisobi va hisobotining asosiy
tamoyillari hamda uslublarini tushunish talab qilinadi. Ushbu maqolada tijorat
banklarida buxgalteriya hisobini toʻgʻri tashkil etish borasida mualliflik qarashlari
keltirilgan.
13-14 YOSHDAGI DZYUDOCHILARNING TEZKORLIK SIFATLARINI RIVOJLANTIRISH USLUBIYATNING SAMARASI.
Annotatsiya: Ushbu maqola 13-14 yoshdagi dzyudochilarning tezkorlik
sifatlarini rivojlantirishga qaratilgan maxsus uslubiyatning samaradorligini o‘rganadi.
Tadqiqotda maxsus jismoniy mashqlar va trening dasturlari qo‘llanilgan bo‘lib,
ularning yosh sportchilarning tezkorlik ko‘rsatkichlariga ta’siri tahlil qilingan.
Natijalar ushbu uslubiyatning tezkorlikni oshirishda samarali ekanligini ko‘rsatdi.
Maqola dzyudo murabbiylari va sport mutaxassislari uchun amaliy tavsiyalar beradi.
TURISTLAR UCHUN MOLIYAVIY SAVODXONLIK: O‘ZBEKISTON VA BOSHQA DAVLATLAR O‘RTASIDAGI TAQQOSLANMA TAHLIL
Annotatsiya. Moliyaviy savodxonlik turistlar uchun sayohat davomida
moliyaviy resurslarini samarali boshqarish, firibgarlikdan qochish va valyuta
almashinuvi, to‘lovlar va tejamkorlik bo‘yicha to‘g‘ri qarorlar qabul qilishda muhim
ahamiyatga ega. Ushbu maqola O‘zbekiston va boshqa davlatlarda turistlar uchun
mavjud moliyaviy savodxonlik resurslarini taqqoslaydi, onlayn kurslar, mobil ilovalar,
seminarlar va treninglarga e’tibor qaratadi.
KASBIY TA`LIM TASHKILOTLARIDA TASHKIL ETILADIGAN O`QUV- TARBIYAVIY JARAYONLAR
Annotatsiya: O`quv tarbiyaviy jarayon tushunchasi ko'pchilik tadqiqotchilar
tomonidan turlicha talqin qilinsada, mazkur jarayon ta'lim-tarbiya jarayoni sifatida
shaxsning kamol topishida muhim ahamiyat kasb etadi, chunki u bir avlodning
ijtimoiy tajribasini keyingi avlodlar tomonidan o'rganilishi va o'zlas htirilishi hamda
ularning o'rganganlarini amaliyotga tatbiq etish uchun zarur shart-sharoitlar yaratib
beradi. Ushbu maqolada kasbiy ta`lim muassasalarida tashkil etiladigan o`quv –
tarbiyaviy jarayonlar haqida so‘z boradi.
PANDEMIYA SABOQLARI: VIRUSALOGIYADAGI YANGI YONDASHUVLAR
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada so‘nggi yillarda dunyoni larzaga solgan COVID-19
pandemiyasi virusologiya sohasiga qanday ta’sir qilgani tahlil qilinadi. Pandemiya ilm-
fan, sog‘liqni saqlash tizimi va xalqaro hamkorlikda tub burilishlarga sabab bo‘ldi.
Ayniqsa, viruslarni aniqlash, ularga qarshi vaksinalar yaratish va global monitoring
tizimlarini takomillashtirishda yangi texnologiyalar va yondashuvlar shakllandi.
Maqolada genom tahlili, sun’iy intellektdan foydalanish, vaksina ishlab chiqishdagi
mRNA texnologiyasi, shuningdek, biosurveillans (biologik monitoring) tizimlarining
ahamiyati va istiqbollari yoritiladi. Shuningdek, pandemiyaning ilmiy tadqiqotlar va
siyosiy qarorlar orasidagi muvozanatga ta’siri ham ko‘rib chiqiladi.
VEB TEXNOLOGIYAGA ASOSLANGAN TASHKILOT INVENTARLARI AXBOROT TIZIMINI ISHLAB CHIQISH
Annotatsiya
Ushbu maqolada zamonaviy tashkilotlar faoliyatida inventarlarni hisobga olish
va boshqarish tizimlarining ahamiyati, mavjud muammolar va ularni veb-
texnologiyalar orqali hal etish imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, axborot tizimini
loyihalash bosqichlari, texnologik asoslari va amaliy qo‘llanilishi bo‘yicha tahliliy
fikrlar bayon etilgan.
GOSPITAL TA’LIMDA GEOGRAFIYA FANINI O‘QITISHNING INTERFAOL USULLARI
Anotatsiya: Ushbu maqolada gospital ta’limda geografiya fanini o‘qitishda
interfaol usullarni qo‘llashning ahamiyatini va samaradorligini tahlil qilingan.
Maqolada interfaol metodlarning turlari, ularni geografiya fanida qo‘llash usullari va
amaliy misollar keltirilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, interfaol metodlar
o‘quvchilarning mavzuni chuqurroq o‘rganishiga, fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga
va ta’lim jarayonini samarali qilishga yordam beradi.
ISLOM QADRIYATLARI VA MA‘RIFATINING HOZIRGI DAVRDAGI AHAMIYATI.
Annotatsiya: Mazkur maqolada islom qadriyatlari va ma’rifatining zamonaviy
davrdagi o‘rni va ahamiyati keng qamrovda tahlil qilinadi. Islom dinining
insonparvarlik, bag‘rikenglik, adolat va ilmga intilish kabi muhim tamoyillari hozirgi
globallashuv jarayonida jamiyatning ma’naviy barkamolligini ta’minlashdagi asosiy
omil sifatida talqin etiladi. Ayniqsa, yosh avlod tarbiyasida islomiy-ma’rifiy
qadriyatlarning ahamiyati, ularning milliy o‘zlikni asrash va ijtimoiy barqarorlikni
mustahkamlashdagi ro‘li yoritiladi. Maqola orqali islom ma’rifati bugungi kun
tahdidlariga qarshi ma’naviy qalqon, komil insonni tarbiyalovchi qudratli manbaa
sifatida ko‘rsatiladi.
VIDEOTASVIRGA OLISHDA MAXSUS YORITISH TEXNOLOGIYALARINING AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada videotasvirga olish jarayonida yoritish
texnologiyalarining tutgan o‘rni yoritib beriladi. Maxsus yoritish vositalarining sifati,
joylashuvi va turlari video mahsulot sifati va tomoshabinga ta’sir ko‘rsatish darajasiga
qanday ta’sir qilishi tahlil qilinadi. Shuningdek, amaliy misollar orqali tabiiy va sun’iy
yoritishning farqlari, zamonaviy texnologiyalar (LED, softbox, ring light)
imkoniyatlari bayon etiladi.
MAKTABLARDA PEDAGOGIK JAMOADA PSIXOLOGIK IQLIMNI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI USULLARI
ANNOTATSIYA
Jamoani ijtimoiy-psixologik muhiti - guruhning eng ajralmas psixologik
xarakteristikasidir, bu guruhning birgalikdagi hamkorlikdagi faoliyati bilan bevosita
bog‘liq bo‘lgan alohida ob’ektlarni (hodisalarni, jarayonlarni) aks ettirishning o‘ziga
xos xususiyatlari bilan bog‘liq ijtimoiy jarayondir.
YURAK-QON TOMIR TIZIMI KASALLIKLARI
Mavzuning dolzarbligi:Yurak-qon tomir tizimi inson organizmidagi eng
muhim tizimlardan biridir. U yurak va qon tomirlaridan iborat bo‘lib, butun tanaga
kislorod va oziqa moddalarni yetkazib beradi. Bugungi kunda yurak-qon tomir
kasalliklari dunyoda o‘limga olib keladigan asosiy sabablardan biri hisoblanadi. Bu
kasalliklar har yili millionlab insonlarning hayotiga xavf tug‘diradi, shuning uchun
ularni o‘rganish va oldini olish juda muhim.
ХИРУРГИЧЕСКОЕ ЛЕЧЕНИЕ ПУЛЬПИТА У ДЕТЕЙ
Актуальность: Пульпит у детей является одной из наиболее
распространённых форм осложнений кариеса в детской стоматологической
практике. Своевременное и адекватное лечение пульпита играет важную роль в
сохранении функции и жизнеспособности временных зубов. В этой связи метод
витальной ампутации рассматривается как приоритетный благодаря своей
безопасности, эффективности, а также возможности учитывать возрастные и
психологические особенности ребёнка. Актуальность данного метода
обусловлена стремлением минимизировать инвазивность вмешательства при
сохранении терапевтического эффекта.
ХИРУРГИЧЕСКОЕ ЛИЧЕНИЕ ПУЛЬПИТА
Актуальность: Пульпит у детей — частое явление в стоматологии.
Метод витальной ампутации в настоящее время является актуальным вопросом
с точки зрения безопасности, эффективности и учета психологического
состояния ребенка. Витальная ампутация — метод лечения, при котором
удаляется только воспаленная верхняя (коронковая) часть пульпы зуба, при этом
живая пульпа в корневых каналах сохраняется. Этот метод применяется у детей
для обеспечения полноценного развития корня зуба, а также для сохранения зуба
на длительный срок. При витальной ампутации естественные физиологические
процессы зуба продолжаются за счет сохранения живой ткани.
O’QUVCHILAR QOBILIYATI VA ISTE’DODINI RIVOJLANTIRISH.
Anotatsiya: O’quvchilar qobiliyatini rivojlantirish , o’quvchilarni iste’dodini
bilish usullari , har bir yosh davrini o’ziga xos holatlari va o’quvchilar bilan to’g’ri
munosabat o’rnatish mudrab yotgan layoqatni yuzaga chiqarish.
TA’LIM MUASSASASIDA PSIXOLOGIK XIZMATNING AXAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Ta’lim muassasasida psixologik xizmat
ko`rsatish predmeti, maqsadi va vazifalari yoritib berilgan. Shuningdek, Ta’lim
muassasasida psixologik xizmat ko`rsatishning mamlakatimizdagi o`rni aks ettirilgan.
KIBERXAVFLARNING OLDINI OLISHDA SUN‘IY INTELLEKTNING ROLI
Annotatsiya: Mazkur maqolada zamonaviy kiberxavfsizlik tahdidlariga qarshi
kurashishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni tahlil qilinadi. Xususan,
avtomatik tahdid aniqlash, anomal faoliyatni kuzatish, ma’lumotlarni himoya qilish va
oldindan ogohlantirish tizimlarida SI qanday samarali yechimlar taklif qilayotgani
yoritiladi. Keltirilgan real hayotiy misollar, algoritmlar asosida SI texnologiyalarining
samaradorligi ochib beriladi.
DINIY BAG‘RIKENGLIK VA UNING IJTIMOIY TARAQQIYOTDAGI O‘RNI
Annotatsiya: Mazkur ishda diniy bag‘rikenglik tushunchasining mazmun-
mohiyati hamda uning jamiyat hayotidagi o‘rni yoritib berilgan. Unda turli e’tiqod
vakillari o‘rtasida o‘zaro hurmat, sabr-toqat va murosaning ahamiyati ta’kidlangan.
Diniy bag‘rikenglik jamiyatda tinchlik va barqarorlikni saqlash, yosh avlodni to‘g‘ri
tarbiyalash, shuningdek, demokratik qadriyatlarni mustahkamlashda muhim omil
sifatida qaraladi. Asarda tarixiy misollar va bugungi kun tajribalari asosida bu
tushuncha chuqur tahlil qilingan va uni rivojlantirish yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan.
АНТРОПОМЕТРИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ ДЕТЕЙ
Резюме: Представлены результаты определение гармоничности развития
и физического развитие. 153 детей дошкольного возраста. Определены основные
морфофункциональные показатели физического развития: рост, масса тела,
окружность грудной клетки. Проведена комплексная оценка физического
развития в зависимости от пола и возраста.
ОЦЕНКА УСЛОВИЙ ТРУДА РАБОТНИКОВ
Резюме: исследования является эколого-гигиеническая оценка и влияния
производственных факторов на здоровье работников птицеводческих хозяйств и
разработка мероприятий по улучшению условий труда, улучшении
экологической обстановки на территории хозяйств. Установлено, что
неблагоприятными факторами производственной среды птицеводческих
хозяйств, является напряженный физический труд, нервно-психическая
нагрузка, воздействие на организм человека химических веществ,
бактериальных и пылевых аэрозолей, грибковой микрофлоры, экскрементов и
других продуктов жизнедеятельности птицы.
ГИГИЕНИЧЕСКОЕ ОБОСНОВАНИЕ УСЛОВИЙ ТРУДА РАБОЧИХ ЗАНЯТЫХ СЛЬСКОМ ХОЗЯИСТВЕ
Актуальность: С целью резкого увеличения производства овощей в
Узбекистан реконструируются существующие и создаются новые тепличные
хозяйства и комплексы вокруг крупных промышленных центров и посёлков. В
целях увеличения объём выращиваемых овощей и обеспечение круглый год
населения республики свежими овощами, создание изобилия рынков
сельхозпродуктами, а также резкий подъем экспортного потенциального
государство в овощах 2 октября 2017 , Президентом Республики Узбекистан в 9
октября 2017 году за №5199, 29 марта 2018 года, за №2903 принят важный
государственный документ [17,18], который явилось главным толчком по
выращиванию данных сельхозпродуктов в условиях закрытого грунта.
Рост площадей закрытого грунта сопровождаются рядом характерных
особенностей, имеющих гигиеническое значение. Следует отметить,
индустриализацию овощеводства в теплицах оснащенных технологическим
оборудованием для комплексной механизации и автоматизации агротехнических
операций и организацию крупных тепличных комбинатов создала условия для
товарного производства свежих овощей в течение круглого года [4,13] Площади
современных тепличных хозяйств ,выращивающих овощных продуктов в нашей
республики составляет 40-300 га , а число работающих на одном таком
предприятий не редко превышает 200-300 человек. Наряду с этим, отмечается
быстрые и повсеместное внедрение в практику культивационных сооружений
со светопрозрачными полимерными покрытиями [7,13,19]
TEATRLASHTIRILGAN FAOLIYAT BOLALARNI IJTIMOIYLASHTIRISH USULI SIFATIDA
Annotatsiya
Maqolada teatrlashtirilgan faoliyatning bolalarni ijtimoiylashtirish vositasi
sifatidagi pedagogik imkoniyatlari chuqur tahlil etiladi. Muallif bolalar teatrining
tarbiyaviy, estetik va ijtimoiy funksiyalarini ochib berar ekan, ayniqsa maktabgacha
ta’lim bosqichida teatr elementlaridan foydalanishning samaradorligiga alohida e’tibor
qaratadi. Teatrlashtirilgan mashg‘ulotlar orqali bolalarda og‘zaki nutq madaniyati,
muloqot ko‘nikmalari, jamoaviy hamkorlik, his-tuyg‘ularni ifodalash va boshqalarni
tushunish qobiliyati shakllanadi. Maqolada ushbu faoliyatning bolalar ongida ijtimoiy
normalar va qadriyatlarni singdirish, empatiya, mas’uliyat, hamdardlik kabi sifatlarni
rivojlantirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy asosda yoritilgan. Shuningdek, pedagogik
amaliyotda teatrlashtirilgan faoliyatdan foydalanish bo‘yicha samarali metodik
yondashuvlar va tavsiyalar taqdim etiladi.
O’QUVCHILAR OʻRTASIDA OʻZ JONIGA QASD QILISH VA OʻZIGA ZIYON YETKAZISH HOLATLARINI OLDINI OLISHNING DOLZARB PSIXOLOGIK YECHIMLARI
Annotatsiya: Suitsid, kuchli shaxslar va jismoniy holati yaxshi bo’lgan
o’quvchilarning hamda ularning oilalari uchun kamolotga qaratiladigan vaqt yitirishga
olib kelishi mumkin bo’lgan hayotga mos ravishda tasir qilishidir. Bu mavzuga ilmiy
tahlil va tajribalar orqali e’tibor qaratilishi kerak, chunki suitsid kelib chiqishi
o’quvchilarning hayotini, o’z faoliyatlarini va ta’lim muvaffaqiyatlarini to’xtatishi
bilan bog’liq katta mavzudir.
SHAXSDA EMOTSIONAL ZO’RIQISHLARNI BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
Annotatsiya: Ushbu shaxsdagi emotsional zo’riqishlarni bartaraf etishning
ijtimoiy-psixologik xususiyatlari haqida so’z boradi .
MAMLAKATIMIZDA ELEKTROENERGETIKA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH YO’NALISHLARI
Annotatsiya. Ushbu maqoladi respublikadagi elektr energiyasini ishlab
chiqarish tarmogʻida olib borilayotgan islohotlar va ularning natijalari, tarmoqda
saqlanib qolayotgan muammolar, elektr energiyasini ishlab chiqarish va uzatish
jarayonidagi tabiiy monopol holatlar, elektr energetika sohasini tartibga solish va
boshqarishdagi muammolar oʻrganilib, ularni bartaraf etish yoʻllari va usullari
boʻyicha taklif va tavsiyalar berilgan.
DAVLAT BYUDJETINI SHAKLLANTIRISHDA EGRI SOLIQLARNING OʻRNI
Annotatsiya: Maqolada davlat byudjetini shakllantirishda soliqlarning oʻrniga
doir nazariy yondashular koʻrib chiqilgan, soliqqa tortishda toʻgʻri va egri soliqlarning
nisbatini aniqlash muammosiga eʼtibor qaratilgan. Ularning optimal nisbatini aniqlash
maqsadida qiyosiy tahlil qilingan.
РОЛЬ МЕТАБОЛИЗМА В ОБМЕНЕ ВЕЩЕСТВ
Актуальность: Термин «метаболизм» часто используется для описания
стадий обмена веществ и энергии, происходящих в клетках. В этом смысле
метаболизм в узком смысле представляет собой промежуточный обмен, то есть
превращение веществ в конечные продукты внутри клетки.
Метаболизм (греч. μεταβολή — metabole — изменение) — совокупность
ферментативных реакций, происходящих в клетках. В результате метаболизма
производятся вещества и энергия, необходимые для органической жизни.
Термин «метаболизм» часто используется для описания стадий обмена веществ
и энергии, происходящих в клетках.