Том 71 № 7 (2025)
Статьи
METHODOLOGICAL ASPECTS OF USING EFFECTIVE GAMES IN TEACHING VOCABULARY
This article explores methodological approaches to using games
effectively in vocabulary teaching. It highlights the motivational and cognitive benefits
of game-based learning and emphasizes the importance of structure and context in
educational game implementation.
ADVANCING EDUCATIONAL SERVICES IN NEW UZBEKISTAN
В статье рассмотрены сущность и значение
образовательных услуг, а также их роль в росте и развитии экономики
Узбекистана, их положительное влияние на деятельность образовательных
учреждений. Изучена система образовательных услуг, как весомый показатель
организационного уровня и эффективности деятельности высших
образовательных учреждений.
ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ САМООЦЕНКИ В ДОШКОЛЬНОМ ВОЗРАСТЕ
Формирование самооценки ребенка в раннем возрасте зависит
от того, что он еще не способен отделять свои действия от своей личности в
целом. То есть, тот или иной поступок в сознании ребенка автоматически
определяет его как личность.
BULUTLI TEXNOLOGIYALAR VA ULARNING AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAGI O‘RNI
Ushbu maqolada bulutli texnologiyalarning zamonaviy axborot
texnologiyalaridagi ahamiyati, afzalliklari, turlari va qo‘llanilish sohalari tahlil
qilinadi. Maqolada shuningdek, bulutli xizmatlarning turlari (IaaS, PaaS, SaaS),
xavfsizlik masalalari hamda O‘zbekiston IT sohasi kontekstida qo‘llanilishi yoritilgan.
ЛИНГВИСТИЧЕСКАЯ СПЕЦИФИКА РЕЧЕВОГО ВОЗДЕЙСТВИЯ В МЕДИАПОЛИТИЧЕСКОМ ДИСКУРСЕ
В
статье
рассматривается
различие
между
манипуляцией,
персуазивностью и суггестивностью как формами речевого воздействия в
медиаполитическом дискурсе. Несмотря на широкое употребление этих
терминов, границы между ними часто размыты — как в научных исследованиях,
так и в медийной практике. Предлагается лингвистически обоснованное
разграничение указанных понятий и анализируется соответствующие речевые
стратегии на материале газетной публицистики. В фокусе внимания —
особенности прагматического оформления воздействия, различие в интенции
адресанта и степень осознанности со стороны адресата.
КЛАСТЕРЛИ ЁНДАШУВ АСОСИДА ТАЛАБАЛАРНИНГ КОМПЬЮТЕРДА ВИЗУАЛЛАШТИРИШ КОМПЕТЕНЦИЯСИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ
Ушбу мақолада кластерли ёндашув асосида талабаларнинг
компьютерда
визуаллаштириш
компетенциясини
шакллантиришни
лойиҳалашнинг алгоритмик кетма-кетлиги ва матрицаси ҳақида сўз боради. Бу
кўп жиҳатдан таълимда кластерли ёндашув асосида талабаларда
компьютерда визуаллаштириш компетенциясини шакллантириш қаратилга
MUSIQA MADANIYATI DARSLARIDA VOKAL IJROCHILIK MALAKALARINI SHAKILLANTIRISH.
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida musiqa madaniyati
darslarida vokal ijrochilik malakalarini shakllantirishning nazariy va amaliy asoslari
yoritilgan. Vokal ijrochilik malakalari o‘quvchilarda musiqa madaniyatiga bo‘lgan
qiziqishni oshirish, estetik dunyoqarashni kengaytirish, nutq va nafasni to‘g‘ri qo‘llash,
tovush sifatlarini idrok etish kabi ko‘nikmalarni shakllantirishda muhim ahamiyat kasb
etadi. Maqolada ilg‘or xorijiy va mahalliy tajribalarga tayanilgan holda samarali
metodlar tahlil qilingan va amaliy tavsiyalar berilgan.
ФУҚАРО МУҲОФАЗАСИ БЎЙИЧА МУТАХАССИСЛАРНИНГ МАЛАКАСИНИ ОШИРИШДА КАСБИЙ ТАЙЁРГАРЛИГИНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ТАҲЛИЛИЙ НАЗАРИЯСИ
Ушбу мақолада фуқаролик муҳофазаси бўйича мутахассисларни
касбий тайёргарлигини малака ошириш жараёнини ривожлантириш, мавжуд
хавфсизлик соҳалари ва уларни таҳлилий назарий тамойилларига асосланади:
AXBOROTNI RUXSATSIZ FOYDALANISHDAN HIMOYALASH: HUQUQIY, TASHKILIY VA TEXNIK YONDASHUVLAR
Axborot xavfsizligini ta’minlash zamonaviy raqamli dunyoda eng
muhim masalalardan biridir. Axborot va kommunikatsiya texnologiyalari (AKT)
ob’ektlarida axborot xavfsizligini ko’plab xavf-xatarlardan himoya qilish maqsadida
maxsus usullar va vositalar to’plami qo’llaniladi. Ushbu maqola axborotni himoya
qilishning huquqiy, tashkiliy va texnik usullarini tahlil qiladi, ularning har biri bir
nechta xavflarni bartaraf etishga xizmat qiladi. Huquqiy usullar axborot xavfsizligi
tizimlarini rasmiy ravishda joriy etish va boshqarish uchun asos bo’lib xizmat qilsa,
tashkiliy usullar xodimlar va infratuzilma xavfsizligini ta’minlaydi, texnik usullar esa
zamonaviy apparat va dasturiy vositalar orqali axborotni himoya qiladi. Maqolada
O’zbekiston Respublikasining axborot xavfsizligi sohasidagi qonunchilik asoslari,
МЕТОДИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ОБУЧЕНИЯ ИНТЕГРИРОВАННЫХ УРОКОВ ПО ЕСТЕСТВОЗНАНИЮ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ.
Время требует новые взгляды и новые требование к учебному
процессу. Нужны новые педагогические технологии. Эти технологии должны
быть направлены на формирование целостного взгляда на окружающий мир и
место человека в нем. Одним из путей решения данной проблемы и является
интегрированное обучение. Данная статья посвящена актуальной проблеме –
проблеме особенности обучения интегрированных уроков по естествознанию
в начальных классах.
ОРГАНИЗАЦИЯ ПЛАНИРОВАНИЯ ИННОВАЦИЙ НА ПРЕДПРИЯТИИ В УСЛОВИЯХ МОДЕРНИЗАЦИИ ЭКОНОМИКИ
В статье рассматриваются особенности планирования в инновационном
менеджменте как ключевого элемента стратегического управления
организацией. Описываются функции системы планирования, этапы
формирования портфеля инновационных проектов, а также риски, связанные с
краткосрочностью преимуществ от внедрения инноваций. Представлены
принципы стратегического планирования и методы обеспечения устойчивости
инновационного развития предприятий в условиях рыночной неопределенности.
INGLIZ VA RUS TILLARIDA OʻZLASHGAN SOʻZLAR VA ULARNING OʻZLASHISH TAMOYILLARI
Ushbu maqolada xalqaro tillardagi o‘zlashma so‘zlar va ularning o‘zlashish
tamoyillari atroflicha tahlil qilinadi. Xususan, xalqaro tillar hisoblanuvchi ingliz va rus
tillari leksik sathidagi o‘zlashma so‘zlar, ularning tilga kirib kelish va singish
jarayonlari tadqiq ostiga olinadi. O‘zlashmalarning ushbu tillar taraqqiyoti va
rivojlanishi borasidagi ahamiyati, ijobiy va salbiy jihatlari atroflicha misollar orqali
o‘rganiladi, tahlil qilinadi, shuningdek, til sofligini saqlash borasida ham mazkur
tillardagi tajribalar o‘rganilib, fikr va mulohazalar bildiriladi va tegishli xulosalar
olinadi.
ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ТЕЗКОР БЎЛИНМАЛАРИНИНГ ЖИНОЯТЛАРНИ ФОШ ЭТИШ БЎЙИЧА ФАОЛИЯТИНИ ТАШКИЛ ЭТИШДА ТЕЗКОР-ҚИДИРУВ ФАОЛИЯТИ ТЎҒРИСИДАГИ ҚОНУННИНГ МАЗМУН-МОҲИЯТИ
Мазкур мақолада ички ишлар органларининг тезкор
бўлинмалари фаолиятини ташкил этишда Ўзбекистон Республикасининг
“Тезкор-қидирув фаолияти тўғрисида”ги қонуннинг аҳамияти, жиноятларни
фош этишда идоравий назорат ва режалаштиришда эътибор қаратиш лозим
бўлган жиҳатлар мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар билан
боғланган ҳолда акс эттирилади. Шунингдек, жиноятларни фош этиш
фаолиятини ташкил этишда ички ишлар органлари раҳбарларининг
масъулиятини белгилашга аҳамият берилади.
THE ROLE OF GAMES IN VOCABULARY ATTAINMENT
This article discusses the use of games as a practical and effective
tool in English vocabulary acquisition. It emphasizes how games enhance motivation,
engagement, and language retention. The article also outlines methods of selecting and
applying games in language classrooms to improve vocabulary skills.
“REFORMING THE LEGAL MECHANISMS OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT AND ENVIRONMENTAL SAFETY IN RESORT AREAS OF UZBEKISTAN”
This article examines the legal mechanisms of sustainable
development and environmental safety with a particular focus on resort areas in the
Republic of Uzbekistan. Sustainable development is approached as a multidimensional
concept integrating economic progress, social stability, and ecological preservation.
The paper provides a critical analysis of Uzbekistan’s legislative and regulatory base
concerning environmental safety, addressing issues such as the efficient use of natural
resources, health and life protection of citizens, and prevention of ecological threats,
particularly in ecologically sensitive resort territories. In highlighting both
achievements and ongoing challenges, the article offers concrete legal-policy
recommendations aimed at strengthening the environmental governance system and
enhancing sustainability practices in resort zones.
INFLATION IN TIMES OF GLOBAL CRISES: CAUSES, CONSEQUENCES, AND METHODS OF COMBATING IT
nflation is a sustained increase in the general price level,
accompanied by a decrease in the purchasing power of money. Under normal
conditions, it can be moderate and even stimulate economic growth, but during
periods of global crises, inflation often spirals out of control, causing serious harm
to the economy and social stability. Global crises such as the COVID-19 pandemic,
energy shocks, geopolitical conflicts, or economic sanctions intensify inflationary
pressures on national economies around the world.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ СОВРЕМЕННЫХ ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ В ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ.
В данной статье рассматриваются вопросы использования
современных интерактивных методов в преподавании русского языка в
техникумах
и
профессиональных
образовательных
учреждениях.
Проанализирована роль интерактивных методик в формировании языковых
компетенций обучающихся, их значимость для развития навыков общения,
самостоятельного мышления и усвоения профессиональной лексики. На
конкретных примерах раскрывается практическое применение таких методов,
как ролевые игры, проектная деятельность, мозговой штурм, дискуссии и другие.
В статье также освещены типичные проблемы, с которыми сталкиваются
преподаватели, и предложены пути их решения. Автор анализирует
теоретические и практические аспекты эффективной организации преподавания
русского языка с использованием интерактивных технологий.
ТЕЗКОР-ҚИДИРУВ ФАОЛИЯТИ НАТИЖАЛАРИДАН ҚИДИРУВДАГИ ШАХСЛАРНИ УШЛАШДА ФОЙДАЛАНИШ
Ушбу мақолада тезкор-қидирув фаолияти натижаларидан
жиноятларни фош этишда, қидирувдаги шахсларни қўлга олишда фойдаланиш
усуллари, хусусан ахборот-технологиялари ҳамда техника соҳасидан тезкор
фойдаланиш ва унинг ижобий томонлари илмий асосларга таянган ҳолатда очиб
берилади. бўйича олиб борилаётган замонавий чора-тадбирлар ҳақида
атрофлича фикр юритилади.
IRRATSIONAL SONLAR VA ULAR USTIDA AMALLAR.
Ushbu maqolada irratsional sonlar tushunchasi, ularning xossalari hamda ular
ustida bajariladigan arifmetik amallar yoritilgan. Irratsional sonlar – kasr ko‘rinishida
ifodalanmaydigan, ya’ni cheksiz va davriy bo‘lmagan o‘nli kasr ko‘rinishiga ega sonlar
bo‘lib, ular matematikaning muhim tushunchalaridan biridir. Maqolada √2, π, e kabi
mashhur irratsional sonlar misolida mavzu tushuntiriladi. Shuningdek, irratsional
sonlar ustida qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish amallarini bajarish qoidalari ham
ko‘rib chiqiladi. Mavzu o‘quvchilarga irratsional sonlar haqida chuqurroq bilim berish
va ularni amaliy masalalarda qo‘llay olish ko‘nikmasini shakllantirishga xizmat qiladi.
RATSIONAL SONLAR VA ULAR USTIDA AMALLAR.
Ushbu maqola ratsional sonlar tushunchasi, ularning turlari va ular ustida
bajariladigan asosiy arifmetik amallar haqida fikr yuritiladi. Ratsional sonlar — butun
sonlar va noldan iborat bo‘lib, kasr shaklida ifodalanadigan sonlardir. Mazkur mavzuda
qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish kabi amallarni bajarish qoidalari izohlanadi.
Shuningdek, ratsional sonlar ustida amallarni bajarishda kuzatiladigan xatoliklar va
ularni to‘g‘ri bajarish yo‘llari ham ko‘rib chiqiladi. Bu mavzu o‘quvchilarda matematik
savodxonlikni oshirish, mantiqiy fikrlashni rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi.
ICHKI VA TASHQI BOZORLARDA RAQOBATBARDOSH SANOAT TARMOQLARINI RIVOJLANTIRISH YO‘NALISHLARI
Ushbu maqolada O‘zbekiston sanoatining raqobatbardosh tarmoqlarini
shakllantirish va ularni ichki hamda tashqi bozorlarda barqaror rivojlantirish masalalari
tahlil qilinadi. Jahon tajribasi, mamlakat ichki salohiyati va eksport imkoniyatlari
asosida takliflar ishlab chiqiladi.
YASHIL IQTISODIYOT TAMOYILLARI ASOSIDA SANOAT SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada sanoat siyosatini yashil iqtisodiyot tamoyillari asosida
takomillashtirishning dolzarbligi, amaliy ehtiyoji va iqtisodiy samaradorligi tahlil
qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston sanoatida resurslardan samarali foydalanish, atrof
muhitga salbiy ta’sirni kamaytirish va barqaror ishlab chiqarishni ta’minlashga
qaratilgan chora-tadbirlar muhokama etiladi. Tahlillarda viloyatlar bo‘yicha ekologik
samaradorlik va sanoat ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi bog‘liqlik keltiriladi.
TURIZM ORQALI AYOLLARNING IQTISODIY FAOLLIGINI OSHIRISH: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI VA ISTIQBOLLARI
Mazkur maqolada O‘zbekistonda ayollarni turizm sohasiga jalb etish orqali
ularning iqtisodiy faolligini oshirish masalasi ko‘p qirrali va tizimli yondashuv asosida
tahlil etilgan. Avvalo, mavzuning dolzarbligi global kontekstda – BMT va Jahon
sayyohlik tashkiloti (UNWTO) ma’lumotlari asosida asoslab berilgan. Shuningdek,
milliy darajadagi muhim dasturlar va strategik hujjatlar – “O‘zbekiston–2030”
strategiyasi, “Ayollar daftari” va “Har bir oila – tadbirkor” kabi dasturlar tahlil
qilingan.
МЕЖДУНАРОДНЫЙ ОПЫТ РЕГУЛИРОВАНИЯ ТРУДОВОГО СТАЖА
В работе рассматриваются современные подходы к
регулированию и учёту трудового стажа в различных странах — России,
Германии, Казахстане, США, а также в рамках международных стандартов,
разработанных Международной организацией труда (МОТ). Проанализированы
правовые основы, классификация видов трудового стажа, уполномоченные
органы, цифровые инструменты и значение точного учёта стажа для назначения
пенсионных выплат и социальных льгот. Особое внимание уделено проблемам,
связанным с неформальной занятостью, подтверждением стажа мигрантов и
процессом цифровизации. Исследование подчёркивает значимость надёжного
учёта трудовой деятельности для обеспечения социальной справедливости и
устойчивости пенсионных систем в условиях глобальных трансформаци
ИНТЕРАКТИВНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ КАК СРЕДСТВО АКТИВИЗАЦИИ ОБУЧЕНИЯ ЕСТЕСТВЕННЫМ НАУКАМ В ШКОЛАХ УЗБЕКИСТАНА
В статье рассматривается влияние интерактивных технологий на обучение
естественным наукам в общеобразовательных школах Узбекистана.
Проанализированы современные методы и цифровые инструменты,
используемые в преподавании физики, биологии и химии. Представлены данные
об эффективности внедрения таких платформ, как PhET, интерактивные доски,
а также роль учителя в цифровом классе. Особое внимание уделено результатам
школьников и их мотивации.Основное внимание уделено использованию
симуляций, цифровых платформ и виртуальных лабораторий для повышения
вовлеченности учащихся, лучшего понимания понятий и развития научного
мышления. Приведён анализ учебной программы по физике, а также примеры из
практики. Даны рекомендации по дальнейшему развитию и международному
сотрудничеству.
VODOROD ISHLAB CHIQARISHDA QUYOSH ENERGIYASIDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI
Mazkur maqolada quyosh energiyasidan foydalangan holda
vodorod ishlab chiqarish texnologiyalarini takomillashgan usullari tahlil qilinadi.
Vodorod – ekologik toza, qayta tiklanuvchi va yuqori energiya sig‘imiga ega yoqilg‘i
turi bo‘lib, uni olishda quyosh energiyasidan foydalanish atrof-muhitga zarar
yetkazmasdan energiya manbayini hosil qilish imkonini beradi. Maqolada
fotoelektrokimyoviy, termo-kimyoviy va elektroliz texnologiyalarining samaradorligi,
ularning energiya tejamkorligi va iqtisodiy samaradorligini oshirish bo‘yicha ilg‘or
yondashuvlar ko‘rib chiqiladi.
TALABALARNING ILMIY-IJODIY KOMPETENSIYASINING MAZMUNI
Mazkur maqolada zamonaviy oliy ta’lim tizimida talabalarning
ilmiy-ijodiy kompetensiyasi tushunchasi, uning mazmuni, shakllanish omillari va
rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ilmiy-ijodiy kompetensiyaning
tarkibiy qismlari va ularni rivojlantirishda foydalaniladigan metodik yondashuvlar
bayon etilgan.
ФОРМИРОВАНИЕ У СТУДЕНТОВ НАВЫКОВ ОТВЕТСТВЕННОГО ПРИМЕНЕНИЯ ТЕХНОЛОГИЙ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА
В статье рассматривается подготовка студентов к
ответственному использованию искусственного интеллекта (ИИ). Освещаются
ключевые этические вопросы, роль преподавателей, методология обучения и
международный опыт. Анализируются вызовы и перспективы внедрения
этических стандартов в образовательный процесс, направленных на
формирование осознанного использования ИИ.
RESULTS OF PRACTICAL EXPERIENCE OF HEATING A GREENHOUSE VIA SOLAR WATER HEATING COLLECTORS WITH VACUUM TUBES (IN KARSHI CITY CONDITIONS)
This article calculates the heat load required to maintain the internal temperature
of the greenhouse and analyzes the possibilities of heating a greenhouse using solar
water heating collectors with vacuum tubes under conditions of external temperature
fluctuations. The article uses as a basis the model of a greenhouse with an area of 50
m², covered with glass.
MAKTABLARDA TEXNOLOGIYA DARSLARINI SAMARALI TASHKIL ETISH
Ushbu maqola maktablarda texnologiya darslarini samarali tashkil
etishning ilmiy-metodik asoslarini yoritadi. Texnologiya fanining maqsad va
vazifalari, unga qo‘yiladigan talablar, samaradorlik shartlari batafsil tahlil qilinadi.
Sinf bo‘yicha texnologiya darslarining yo‘nalishlari, mavzulari, ularga xos talablari
va amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. O‘quvchilarda
amaliy ko‘nikmalar, mehnat madaniyati, mustaqil fikrlash va ijodkorlikni
rivojlantirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqola zamonaviy
yondashuvlar, innovatsion metodlar va AKT vositalaridan foydalanish bo‘yicha
tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
THE IMPORTANCE OF APPLYING FOREIGN EXPERIENCE IN THE FORMATION OF A SENSE OF INTERNATIONAL HARMONY IN PRIMARY SCHOOL STUDENTS.
This article explores the significance of incorporating international
educational experiences into primary school curricula to foster a sense of international
harmony among students. It examines best practices from countries with successful
intercultural education models, analyzing how their strategies can be adapted in local
contexts. The study emphasizes that global peacebuilding starts with young minds and
that early exposure to diverse cultures cultivates empathy, tolerance, and global
citizenship. Through a review of literature, pedagogical strategies, and comparative
practices, the article presents actionable methods and results that highlight the
importance of global perspectives in shaping socially responsible future generations.
TALABALARNING ILMIY-IJODIY KOMPETENSIYASINING MAZMUNI
Mazkur maqolada zamonaviy oliy ta’lim tizimida talabalarning
ilmiy-ijodiy kompetensiyasi tushunchasi, uning mazmuni, shakllanish omillari va
rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ilmiy-ijodiy kompetensiyaning
tarkibiy qismlari va ularni rivojlantirishda foydalaniladigan metodik yondashuvlar
bayon etilgan.
MOBIL TEST DASTURLARINI BACK END TEXNOLOGIYASIDA ISHLAB CHIQISH
Ushbu maqolada mobil ilovalarni testlash jarayonida back end
texnologiyalarining tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Dasturiy ta'minot sifatini ta'minlashda,
ayniqsa mobil ilovalar uchun server tomondagi (back end) komponentlarning to‘g‘ri
ishlashi muhim ahamiyatga ega. Maqolada mashhur back end platformalar (Node.js,
Django, Spring Boot va boshqalar), API testlash, yuklama sinovlari, xavfsizlik testlari
va ularni avtomatlashtirish usullari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, real loyiha misolida
back end testlash amaliyoti yoritilgan hamda arxitekturaviy yondashuvlar, CI/CD
jarayonlari va avtomatik test vositalari haqida ma’lumot berilgan. Ushbu tadqiqot
natijalari mobil test dasturlarini ishlab chiqishda tizimli va ishonchli yondashuvni
qo‘llash imkonini beradi.
MONGODB ARCHITECTURE AND CRUD OPERATIONS: A DEEP DIVE INTO NOSQL DATABASE SYSTEMS
This article presents a comprehensive study on MongoDB’s architecture
and the implementation of CRUD (Create, Read, Update, Delete) operations, which
serve as the foundational elements of data manipulation in modern NoSQL
environments. The paper provides an analytical comparison between MongoDB and
traditional RDBMS, highlights the internal architectural components, security
mechanisms, use cases in enterprise systems, and performance optimization strategies.
The work is aligned with the standards required for publication in internationally
recognized peer-reviewed academic journals.
HPC (HIGH PERFORMANCE COMPUTING) YONDASHUVLARIDA GETEROGEN MA’LUMOTLAR BILAN ISHLASH STRATEGIYALARI
shbu maqola yuqori samarali hisoblash (HPC) tizimlarida
geterogen ma’lumotlar bilan ishlash strategiyalariga bag‘ishlangan. Maqolada turli xil
ma’lumot turlari va formatlarini samarali boshqarish, ularga moslashuvchan
algoritmlar va arxitekturalar, shuningdek, parallellik va resurslarni optimallashtirish
usullari ko‘rib chiqiladi. Geterogen ma’lumotlarning o‘sib borayotgan hajmi va
murakkabligi hisobga olinib, maqola HPC tizimlarida ma’lumotlarni qayta ishlash
samaradorligini oshirishga qaratilgan zamonaviy yondashuvlarni tahlil qiladi.
AUDIT TADBIRLARINING TASNIFI
Ushbu maqolada axborot xavfsizligi auditining umumiy tasnifi,
uning turlari va tasniflash mezonlari batafsil ko‘rib chiqilgan. Jumladan, auditning
maqsadi, obyekti, shakli, o‘tkazish uslubi, qonuniylik darajasi va auditorning
o‘rganilayotgan tizimga nisbatan joylashuvi kabi mezonlar asosida tasniflash
yondashuvlari tahlil qilingan. Shuningdek, passiv va aktiv audit farqlari, ularning
metodik jihatlari, axborot tizimlariga ta’sir darajasi, shuningdek, auditning qonuniy va
noqonuniy shakllari o‘rtasidagi huquqiy tafovutlar yoritilgan. Auditning ekspert,
muvofiqlikni baholovchi, testlashga asoslangan va kompleks turlari amaliy misollar va
mezonlar asosida tahlil qilinadi. Muvofiqlikni baholash jarayonlarida sinov,
attestatsiya va sertifikatlash kabi shakllar orqali axborot xavfsizligi darajasini aniqlash
mexanizmlari keltirilgan. Mazkur tadqiqotda auditorlik faoliyatining zamonaviy
yondashuvlari, standartlar asosidagi baholash mezonlari va axborot xavfsizligi holatini
baholashda kompleks yondashuvning zarurligi asoslab berilgan.
AXBOROT XAVFSIZLIGIGA TAHDIDLAR VA ULARNING MANBALARI
: Ushbu maqolada axborot xavfsizligiga tahdidlar va ularning texnik,
ijtimoiy hamda tabiiy manbalari tahlil qilinagan undan tashqari, tahdidlarning ichki va
tashqi omillari, inson omili va texnologik xatoliklar asosida yuzaga kelish sabablari
ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ularni aniqlash va bartaraf etish bo‘yicha zamonaviy
usullar hamda xavfsizlik siyosatining ahamiyati yoritilgan.
РАЗРАБОТКА МАРКЕТИНГОВОЙ СТРАТЕГИИ КОМПАНИИ
В статье говорится о маркетинговой стратегии её целях,
различных известных группах стратегий , применение маркетинговой стратегии
представляющей собой постепенную реализацию взаимосвязанного набора
стратегий операционного уровня, к которым можно отнести стратегии сбыта,
рекламы, ценообразования и т.д. Также раскрыта структура маркетинговой
стратегии и её поэтапное формирование.
ГРАММАТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ РУССКОГО ЯЗЫКА НА НАЧАЛЬНОМ ЭТАПЕ ОБУЧЕНИЯ.
Статья посвящена грамматическим особенностям русского языка
на начальном этапе обучения. Рассматриваются типичные трудности
учащихся и предлагаются методические приёмы для их преодоления.
O’N OLTI YOSHGA TO’LMAGAN SHAXS BILAN JINSIY ALOQA QILISH JINOYATINI TERGOV QILISHDA TAYINLANADIGAN EKSPERTIZALAR VA ULARNING TURLARI
bu izlarni tekshiradigan sud ekspertizasining bir turi bo‘lib
jinoyat ishining ayrim holatlariga oydinlik amalga oshirish uchun odamlar va narsalar
qoldirgan dalillar (aniq shaxs yoki aniq obyekt iz qoldirganda), diagnostika (izlarni
yaratgan obyektlarning xavfsizligi yoki holatini aniqlash) yoki vaziyatli (izlarni
shakllantirish shartlarini belgilash) vazifalar. Sud ekspertizasining maqsadi obyektning
haqiqiy holatini aniqlash; muayyan harakatlarni amalga oshirish imkoniyati; harakatlar
amalga oshirilgan holatlar; shifrlangan tarkibning ko‘rinmas izlari; obyektlarning
guruhga mansubligi yoki ularning maqsadi. Hujjatlarning matnlari va ulardagi imzolar,
muhr va shtamplarning taassurotlari, qo‘llar, oyoqlar izlari, o‘g‘irlik asboblari va
asboblari, transport vositalari, qurollar, o‘q-dorilar va boshqalar ekspertiza obyektlari
bo‘lishi mumkin. O‘zbekiston Respublikasi jinoyat protsessual kodeksi 173-moddasida
sud-ekspertizalarini o‘tqazilishi shart bo‘lgan holatlar ko‘rsatilgan bo‘lib, ularga
quyidagilar kiradi.
TO‘G‘RI TO‘RTBURCHAK VA KVADRADNING PERIMETRI, MAYDONGA BOG‘LIQ MASALALAR YECHISHGA O‘RGATISH
Maqolada figuralarning perimetri va maydonini topish, maydonga
bog‘liq masalalar yechishni boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga o‘rgatish va darslikda
berilgan maydon, perimetrga oid masalalardan namunalar keltiriladi.
BOSHLANG'ICH SINF O’QUVCHILARINI FAZOVIY GEOMETRIK FIGURALAR BILAN TANISHTIRISH
Maqolada boshlang’ich sinf o’quvchilariga o’rgatiladigan fazoviy
geometrik figuralar va ularning turlari haqida ma’lumot beriladi. Fazoviy geometrik
figuralarning yasalishi haqida aytilib o’tiladi.
SODDA VA MURAKKAB MASALALAR
Maqolada boshlang’ich sinf o’quvchilariga berilgan masalalar va
ularning yechilish yo’llari haqida aytiladi.
OPINIONS OF HIGH SCHOOL TEACHERS IN UZBEKISTAN ABOUT THE ROLE OF DIGITAL TECHNOLOGIES IN ENHANCING STUDENTS’ CREATIVITY.
It has become crucial to use technology in every aspect of human life, including
education, as a result of its growing significance in today's world. Likewise, the
importance of creativity in education is also increasing. This study examined Uzbek
high school teachers' opinions on how technology might foster creativity during
classes. Data was collected through quantitative methods (questionnaire) from 35 high
school teachers. According to the results, teachers generally have a fairly positive
attitude toward employing technology in the classroom. They have also shown a solid
understanding of creativity. The additional opportunities given by digital technology
and its efficiency were mentioned by teachers as the primary reasons why they thought
technology might increase creativity. The findings, however, indicated an average
understanding of virtual reality and its advantages. This survey found that most
teachers are ready to incorporate digital technology into the classroom to develop
students' creativity and have positive opinions about it.
MODERN EDUCATIONAL STRATEGIES IN THE FORMATION OF INTERETHNIC HARMONY
In the formation of interethnic harmony, modern educational
strategies are important in the development of mutual respect, understanding and
harmony between people of different nationalities and cultures in society. Today,
globalization processes, increasing cultural diversity, and social change demand new
approaches in educational systems. And modern educational strategies are aimed at
meeting exactly these needs, through which the principles of interethnic harmony are
instilled in the younger generation, skills of intercultural communication are formed.
"THE IMPACT OF PM2.5 POLLUTION ON LIFE EXPECTANCY IN CHINA: EXPLORING THE ROLES OF URBANIZATION AND HEALTHCARE SPENDING"
This study investigates the impact of fine particulate matter (PM2.5) on life
expectancy across 31 Chinese provinces from 2018 to 2022, using urbanization and
healthcare expenditure as control variables. Employing panel data regression with
ordinary least squares (OLS), the analysis reveals that higher PM2.5 levels are
significantly associated with lower life expectancy. Specifically, a 1 µg/m³ increase in
PM2.5 concentration leads to a 0.0342-year decrease in life expectancy. Urbanization
shows a positive and significant effect, with urban provinces experiencing an average
of 3.52 additional years in life expectancy compared to rural areas. In contrast,
healthcare expenditure has a statistically insignificant effect in the short run. The model
explains 39.5% of the variation in life expectancy, underscoring the critical role of air
quality and urban development in shaping public health outcomes.
"THE IMPACT OF PM2.5 POLLUTION ON LIFE EXPECTANCY IN CHINA: EXPLORING THE ROLES OF URBANIZATION AND HEALTHCARE SPENDING"
This study investigates the impact of fine particulate matter (PM2.5) on life
expectancy across 31 Chinese provinces from 2018 to 2022, using urbanization and
healthcare expenditure as control variables. Employing panel data regression with
ordinary least squares (OLS), the analysis reveals that higher PM2.5 levels are
significantly associated with lower life expectancy. Specifically, a 1 µg/m³ increase in
PM2.5 concentration leads to a 0.0342-year decrease in life expectancy. Urbanization
shows a positive and significant effect, with urban provinces experiencing an average
of 3.52 additional years in life expectancy compared to rural areas. In contrast,
healthcare expenditure has a statistically insignificant effect in the short run. The model
explains 39.5% of the variation in life expectancy, underscoring the critical role of air
quality and urban development in shaping public health outcomes.
YASHIL IQTISODIYOT TAMOYILLARI ASOSIDA SANOAT SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISH
Mazkur maqolada sanoat siyosatini yashil iqtisodiyot tamoyillari asosida
takomillashtirishning dolzarbligi, amaliy ehtiyoji va iqtisodiy samaradorligi tahlil
qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston sanoatida resurslardan samarali foydalanish, atrof
muhitga salbiy ta’sirni kamaytirish va barqaror ishlab chiqarishni ta’minlashga
qaratilgan chora-tadbirlar muhokama etiladi. Tahlillarda viloyatlar bo‘yicha ekologik
samaradorlik va sanoat ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi bog‘liqlik keltiriladi.
SANOAT SIYOSATIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSION YECHIMLARDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI
Mazkur maqolada raqamli texnologiyalar va innovatsion yechimlarning sanoat
siyosatini takomillashtirishdagi o‘rni, ularning ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri,
O‘zbekiston misolida amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi. Shuningdek,
sohaga raqamli texnologiyalarni joriy etishda mavjud muammolar va kelgusidagi
istiqbollar yoritiladi.
O’ZBEKISTONDA YO’L HARAKATINING ISHTIROKCHILARINING VAZIFALARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi yo‘l harakati
ishtirokchilarining vazifalari, ularning huquq va majburiyatlari, shuningdek, harakat
xavfsizligini ta'minlashdagi roli yoritilgan. Harakat ishtirokchilari – haydovchi, piyoda
va yo‘lovchining har birining zimmasiga yuklatilgan qonuniy talablar, ularni buzganlik
uchun javobgarlik va profilaktika choralari tahlil qilinadi.
PLUNJER JUFTLIKLARINI TASHXISLASH
Mazkur maqolada dizel yoqilg‘i ta’minlash tizimining asosiy
elementi hisoblangan plunjer juftliklarining ishlash holatini aniqlash, ularni
tashxislashning texnik usullari va servis xizmatlarining zamonaviy yondashuvlari
ko‘rib chiqiladi. Tahlillar orqali plunjer juftliklarining eskirishi, ishdan chiqishi va
ularni aniqlashda foydalaniladigan uskunalar imkoniyatlari yoritilgan.
CHORRAHALARDA HARAKATLANISH QOIDALARI
Mazkur maqolada chorrahalarda harakatlanish qoidalari, ularning
qonunchilikdagi o‘rni hamda amaliyotdagi muammolar tahlil qilinadi. Xususan,
chorrahada ustuvorlik, svetofor ishoralariga amal qilish, burilish va to‘xtash
holatlaridagi haydovchi va piyodalar harakatining tartibi o‘rganiladi. Mavzu asosida
mavjud kamchiliklar va takliflar ilgari suriladi.
FORSUNKANI TASHXISLASH
Mazkur maqolada dizel dvigatellari tizimining asosiy
komponentlaridan biri hisoblangan forsunkalarning tuzilishi, ishlash prinsipi va
tashxislash jarayonlari yoritilgan. Forsunkalarning nosozligi dvigatelning ishlash
sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli zamonaviy tashxis usullari, ularning
afzalliklari va O‘zbekiston servis amaliyotidagi holatga alohida e’tibor qaratilgan.
100T PRESSNI TAKOMILLASHGAN ELEKTR YURITMASINI LOYIHALASH
Bu maqolada, metallarga bosim bilan ishlov berish: bolgʻalash,
sovuq va issiq shtampovka, presslash, prokatlash, choʻzish, bukish va bohqalarda
metallni chiqidiga chiqishi kamayadi, detallarni mexanik hususiyatlari yahshilanadi,
ish umumdorligi ortadi. Barcha bolgʻalash - presslash mashinalari bir nechta
guruhga boʻlinadi: bolgʻalash, presslash, krivoship mashinalar, shtamplar. Presslar
metallni zarba bilan deformatsiya qilishga moʻljallangan mashinalar. Bolgʻalarda
choʻktirish, yoyish, teshish, kesish kabi texnologik aperatsiyalar bajariladi
TARMOQ HUJUMLARIDAN HIMOYALANISHNING ZAMONAVIY TIZIMLARI VA TEXNOLOGIYALARI
Mazkur maqolada tashkilot tarmog‘ini internetdan himoya
qilishning muhim vositasi — tarmoqlararo ekran (firewall) tushunchasi va uning asosiy
funksiyalari yoritilgan. Tarmoqlararo ekran ma’lumotlarga markazlashtirilgan
boshqaruvni ta’minlab, ruxsatsiz trafiklarni bloklaydi, ichki tizimlarni himoya qiladi
hamda trafikni tahlil qiladi. TCP/IP protokolining zaif tomonlari va elektron pochta
orqali xaker hujumlari xavfi ham muhokama qilingan. Amaliy darajadagi shlyuzlar va
ularning xavfsizlikni oshirishdagi roli ko‘rsatilib, System Security Scanner (SSS)
dasturi orqali Unix tizimidagi xavflarni aniqlash imkoniyatlari sanab o‘tilgan.
Shuningdek, shifrlash algoritmlari, raqamli sertifikatlar, trafik tahlili va monitoring
vositalari haqida keng qamrovli tushunchalar berilgan. Material axborot xavfsizligini
ta'minlashda qo‘llaniladigan texnik, tashkiliy va huquqiy choralar bilan tanishtiradi
hamda O‘zbekiston Respublikasidagi monitoring institutlari faoliyati haqida ham
ma’lumot beradi. Ushbu ma’lumotlar kiberxavfsizlik sohasida tahdidlarni aniqlash va
ularga qarshi samarali choralar ko‘rishda muhim ahamiyatga ega.
MAPREDUCE METODOLOGIYASIDAN FOYDALANGAN HOLDA NOTO‘G‘RI YOZILGAN SO‘ZLARNI ANIQLASH
O‘zbek tilidagi matnlarni tahlil qilishda, ayniqsa, yozma nutqdagi
xatoliklarni aniqlash muhim masalalardan biridir. Xususan, noto‘g‘ri yozilgan
so‘zlarni aniqlash va to‘g‘rilash matnni samarali ishlov berish uchun zarurdir. Shu
bilan birga, katta hajmdagi matnni tahlil qilishda MapReduce metodini qo‘llash ushbu
jarayonni tezlashtirish va samarali qilishda yordam beradi [1]. Ushbu tadqiqotda
MapReduce modeli asosida noto‘g‘ri yozilgan so‘zlarni aniqlash metodologiyasi
ishlab chiqilgan. Dastlab, matnni tozalash va so‘zlarni bo‘g‘inlarga ajratish orqali
matnni oldindan tayyorlash amalga oshirilgan. So‘ngra, lemmatizatsiya jarayoni orqali
so‘zlar asosiy shakllariga keltirilgan va noto‘g‘ri yozilgan so‘zlar lug‘at bilan
solishtirilgan [4][5]. Bu yondashuv MapReducening Parallel hisoblash xususiyatidan
foydalanadi [1][9]. MapReduce metodologiyasi katta hajmdagi matnlarni tahlil
qilishda samarali qo‘llanilishi mumkin. Bo‘g‘inlarga ajratish va lemmatizatsiya
jarayonlari noto‘g‘ri yozilgan so‘zlarni aniqlash va ularni to‘g‘rilashda muhim rol
o‘ynaydi [4][7]. Ushbu yondashuv yanada mukammal natijalar olish uchun
rivojlantirilishi kerak.
ОРГАНИЗАЦИЯ УРОКА НА ТЕМУ «ОСТАНОВКА И СТОЯНКА: ОСНОВНЫЕ ПОНЯТИЯ ПРАВИЛ ДОРОЖНОГО ДВИЖЕНИЯ»
В статье рассматриваются основные понятия остановки и
стоянки: правила дорожного движения, а также уделяется внимание объяснению
данной темы обучающимся в образовательных учреждениях.
СУЩНОСТЬ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УСЛУГ И ИХ ЗНАЧЕНИЕ В ЭКОНОМИКЕ УЗБЕКИСТАН
Статья посвящена значению образования как ключевого
фактора развития современного общества и экономики Республики
Узбекистан.
Рассматривается законодательная база, регулирующая
образовательную деятельность, в частности Закон «Об образовании» и
последующие государственные программы и указы, направленные на повышение
качества образования