Vol. 39 No. 1 (2025): World scientific research journal|WSRJ|Volume-39|Issue-1
Articles
JAHON MIQYOSIDA GEPATIT: SABABLARI, ASORATLARI VA ZAMONAVIY DAVOLASH USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqola "Jahon miqyosida Gepatit: Sabablari, Asoratlari va Zamonaviy Davolash Usullari" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, gepatit kasalligining global miqyosdagi ta'sirini va uning inson salomatligiga bo'lgan xavfini tahlil qiladi. Maqolada gepatitning asosiy sabablari, shu jumladan viruslar (A, B, C, D, E), alkogol va dorilardan kelib chiqadigan gepatitlar, shuningdek, autoimmun kasalliklar va boshqa faktorlarga alohida e'tibor qaratiladi. Gepatitning salbiy asoratlari, jumladan, surunkali gepatit, jigar sirrozi, jigar saratoni va jigar yetishmovchiligi kabi jiddiy holatlar tahlil qilinadi. Ma'lumotlar va tahlillar jahon sog'liqni saqlash tashkilotlari va boshqa ishonchli manbalarga asoslanib, gepatitning global muammosi va uning oldini olish, davolash bo'yicha chora-tadbirlarni ko'rish zarurligini ta'kidlaydi. Maqola kengaytirilgan profilaktika tadbirlari va jahon miqyosida gepatitning nazoratini yanada samarali qilish uchun tavsiyalar beradi.
URINARY TRACT INFECTIONS IN CHILDREN
PREMENOPOZDA OG'IZ BO'SHLIG'IDAGI O'ZGARISHLAR
Izoh: Ayollarda premenopozal davr tanaga, shu jumladan og'iz bo'shlig'ining to'qimalariga tizimli ta'sir ko'rsatadigan sezilarli gormonal o'zgarishlar bilan birga keladi. Ushbu sharh maqolasining maqsadi ayol hayotining ushbu davrida og'iz bo'shlig'i shilliq qavati, periodontium va tish tizimining holatidagi xarakterli o'zgarishlar to'g'risidagi joriy ma'lumotlarni umumlashtirishdir. Ushbu o'zgarishlarning asosiy patofizyologik mexanizmlari, shuningdek ularning klinik ko'rinishlari va oldini olish va davolashning mumkin bo'lgan yondashuvlari keltirilgan. Dastlab premenopozal davr estrogen etishmovchiligining kalsitonin va paratiroid gormoni (PTH), 1,25OH2 D vitamini sintezi va kaltsiyning ichakda so'rilishiga bilvosita ta'siri natijasida rivojlanadi, deb ishonilgan. Ya'ni, gipoestrogenemiya fonida qon zardobidagi kaltsiy darajasi, paratiroid gormoni, kalsitriol va kalsitonin o'rtasidagi muvozanat buziladi, salbiy kaltsiy balansi hosil bo'ladi, D vitamini etishmovchiligi va ikkilamchi giperparatiroidizm rivojlanadi. Postmenopozda kaltsiy va D vitamini etishmovchiligi ayollarning kamida 70 foizida kuzatiladi
HOMILADA TUG‘MA NUQSONLAR VA HOMILA ICHI INFEKSIYASI
Ushbu maqola homila ichi infeksiyalarini o‘rganish va uning natijasida homilada tug‘ma nuqsonlarning kelib chiqishi va boshqa asoratlarini yoritishga qaratilgan. Jumladan, toksoplazmoz, qizilcha, sitomegalovirus, gerpes va boshqa infeksiyalarning homilaga ta’siri bayon etilgan.Maqola homila ichi infeksiyasining turlari, yuqish yo‘llari, asoratlarini o‘rganish maqsadida yozilgan.
ФОНЕТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ
Аннотация: В данной статье рассматриваются теоретические и практические аспекты фонетического анализа в русском языке. Исследуются принципы классификации гласных и согласных звуков, особенности их артикуляции и акустические характеристики. Особое внимание уделяется транскрипции, правилам ударения и интонации в русском языке. Также рассматриваются основные этапы фонетического анализа слова и текста, а также его значение для лингвистики, обучения языку и речевых технологий.
ADVERBS IN ENGLISH: A COMPREHENSIVE ANALYSIS OF FORM, FUNCTION, AND USAGE
This paper provides a comprehensive overview of adverbs in the English language. It examines their form, function, and usage, exploring the diverse roles they play in modifying verbs, adjectives, other adverbs, and even entire clauses. The study delves into the classification of adverbs based on their meaning (e.g., adverbs of time, place, manner, degree, frequency), their syntactic behavior, and their contribution to sentence meaning. Special attention is given to the challenges faced by language learners in mastering adverb placement and the subtle nuances of adverb usage. The paper also discusses the evolving role of adverbs in contemporary English, including their use in spoken language and online communication.
ИНТЕРАКТИВНЫЕ МЕТОДЫ ОБУЧЕНИЯ РУССКОМУ ЯЗЫКУ
Данная статья посвящена исследованию интерактивных методов обучения русскому языку как иностранному и как родному. В работе рассматриваются различные интерактивные приемы и технологии, способствующие активизации учебного процесса, повышению мотивации учащихся и развитию коммуникативных навыков. Анализируются преимущества и недостатки использования интерактивных методов, а также их влияние на формирование лингвистической и социокультурной компетенций. В статье предлагаются конкретные примеры применения интерактивных методов на различных этапах обучения русскому языку.
TENSES IN ENGLISH: A COMPREHENSIVE ANALYSIS
Abstract: This paper provides an in-depth examination of tenses in the English language, exploring their forms, functions, and usage. It delves into the complexities of simple, continuous, perfect, and perfect continuous tenses, highlighting their role in conveying time, aspect, and mood. The paper further analyzes the interaction of tenses with adverbs of time and explores common errors made by English language learners. Finally, it discusses the evolving nature of tenses in contemporary English and implications for language teaching.
PATHOGENESIS, SYMPTOMS, AND DIAGNOSTIC METHODS OF MYOCARDIAL INFARCTION
Annotation: Acute myocardial infarctions are one of the leading causes of death in the developed world, with prevalence approaching three million people worldwide, with more than one million deaths in the United States annually. This statistic reviews the presentation, evaluation, and management of patients with acute myocardial infarctions and highlights the role of the interprofessional team in caring for these patients.
III-SINFLARDA TASVIRIY SAN'AT DARSLARI ORQALI O‘QUVCHILAR IJODIY QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH USULLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada III-sinf o‘quvchilarining tasviriy san’at darslari orqali ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishning samarali usullari haqida fikr yuritiladi. Tasviriy san’at vositalari, metodik yondashuvlar, estetik didni shakllantirish, kuzatuvchanlik va tasavvur orqali ijodiy tafakkurni rivojlantirish imkoniyatlari yoritilgan.
CHEKSIZ QARSHILIKLARDAN IBORAT ZANJIRLARGA DOIR MASALALARNI YECHISHDA SUPERPOZITSIYA PRINSIPINI QO‘LLASH
Annotatsiya: Mazkur maqolada fizikadagi superpozitsiya prinsipining nazariy asoslari va uni amaliy masalalarni yechishda qo‘llash usullari keltirilgan. Superpozitsiya prinsipi klassik fizikaning ko‘plab bo‘limlarida – ayniqsa elektrostatika, mexanika va to‘lqinlar nazariyasida – keng qo‘llanilishi bilan ajralib turadi. Maqolada ushbu prinsipning mohiyati, matematik ifodalanishi hamda bir nechta mustahkamlovchi misollar orqali yoritilgan. Asosiy e’tibor elektr maydonlarining va kuchlarning superpozitsiyasiga qaratilgan. Tanlangan adabiyotlar asosida mavzu bo‘yicha nazariy tahlillar o‘tkazildi va ularni mustahkamlovchi tipik masalalar yechildi. Natijada superpozitsiya prinsipining fizikada universalligi va masalalarni soddalashtirishdagi samaradorligi isbotlandi.
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDAGI TURG‘UN BIRIKMALARNI MUQOBILLASHTIRISHNING DOLZARB MASALALARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tilidagi ayrim maqollar qiyoslanib, ularning semantik-stilistik va struktual tomonlari izohlandi. Misollar yordamida ikki tildagi frazeologizmlarning o‘xshash va farqli xususiyatlari aniqlandi. Shuningdek, maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi iboralar va maqollarni o‘zaro muqobillashtirish va frazeologik til korpusini yaratish bo‘yicha takliflar berildi.
THERMOPSIS POYASIDAN SELLYULOZA VA MIKROKRISTALLIK SELLYULOZA OLISH UNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARINI O‘RGANISH
Annotatsiya: Thermopsis dorivor o‘simligidan ilk bor faol moddalari ajratib olingan (shrot va poya) syellyuloza va mikrokristallik syellyulozani kislota va ishqorli pishirish usullari yordamida olishning maqbul sharoitlari aniqlandi. Olingan sellyulozadan gidroliz orqali mikrokristallik sellyuloza sintezlandi. Sellyuloza gidrolizi 8:2 nisbatda sulfat kislota va vodorod peroksid aralashmasida amalga oshirildi. Sellyuloza va mikrokristallik sellyuloza namunalarining kul miqdori – Mufel pechida, suvda bo’kish darajasi - sentrafugada, namlikning so'rilishi - eksikatorda, poya tarkibidagi oson va qiyin eriydigan moddalar miqdorini – fotokolorimetrda, massa zichligi, namligi kabi fizik – kimyoviy ko’rsatkichlari aniqlandi.
CONSEQUENCES OF BIOTECHNOGENIC AND COEVOLUTIVE DEVELOPMENT IN THE PROCESS OF BIOTECHNOLOGICAL EVOLUTION (in a socio-philosophical perspective)
Annotation: This article analyzes the socio-philosophical consequences of biotechnological evolution, biotechnogenic and coevolutionary development. The historical formation of biotechnology, genetic engineering, artificial biosystems, and synthetic biology are examined. Particular attention is paid to the economic, environmental, and social aspects of biotechnology, as well as its current and future prospects.
ONA TILINI O‘QITISHDA O‘QUV LUG‘ATLARIDAN FOYDALANISH METODLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada ona tilini o‘qitishda o‘quv lug‘atlarining ahamiyati va ular bilan ishlash metodlari ko‘rib chiqiladi. O‘quv lug‘atlari o‘quvchilarni so‘z boyligini oshirish, tahlil qilish va mantiqiy fikrlashni rivojlantirishda muhim vositadir. Maqolada lug‘atlarni samarali ishlatishning turli usullari, shu jumladan, so‘zlarni kontekstda o‘rganish, sinonim va antonimlarni aniqlash, yangi so‘zlarni o‘rganish strategiyalari va lug‘at bilan bog‘liq o‘yinlar tavsiflanadi.
KORXONALARDA OPERATSION FAOLIYAT SAMARADORLIGINI TAHLIL QILISH MASALALARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada korxonalar faoliyatini rivojlantirishda operatsion faoliyat tahlilining zarurligi, operatsion faoliyatning samaradorligi tahlilini tashkil etish hamda olingan natijalarning soha rivoji uchun qoʻllashning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan.
ХЎЖАЛИК ЮРИТУВЧИ СУБЪЕКТЛАРДА ОПЕРАЦИОН ЦИКЛ ТАҲЛИЛИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ МАСАЛАЛАРИ
Аннотация. Мазкур мақолада корхоналарда операцион фаолиятида маҳсулотнинг операцион цикли бўйича таҳлилий ишларнинг амалга ошириш масалаларини қамраб олган. Операцион циклни аниқлаш ва уни қисқартиришда амалга оширилган ҳисоб-китобларда нисбий кўрсаткичлар, маълумотларни гуруҳлаш, мантиқий таҳлил усулларидан фойдаланилган, ҳисоб-китоблар амалга оширилган ҳамда таҳлилий ечимлар берилган.
ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ НАТИЖАЛАРИНИ ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ
Аннотация: Мазкур мақолада корхоналар операцион фаолият таҳлилини ташкил этишда ўрганиладиган кўрсаткичлар фаолият натижаларидан келиб чиқиб умумий ва таркибий кўрсаткичларга бўлиб ўрганилган. Операцион фаолият таҳлилида мазкур кўрсаткичларнинг таснифлаш белгилари, ушбу кўрсаткичларнинг мазмуни, ушбу кўрсаткичларнинг назарий ва амалий жиҳатлари ёритилган.
YADRO KIMYOSINING TIBBIYOTDAGI KIMYOVIY VA BIOLOGIK AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqola yadro kimyosining tibbiyotdagi kimyoviy va biologik ahamiyatini har tomonlama yoritadi. Yadro kimyosi atom yadrolarining o‘zgarish mexanizmlarini, radioaktiv yemirilish jarayonlarini va yadro reaksiyalarini o‘rganadi. Tibbiyotda radioaktiv izotoplar turli diagnostik va terapevtik maqsadlarda keng qo‘llaniladi. Jumladan, onkologik kasalliklarni aniqlash va davolashda, ichki organlarning funksional holatini tekshirishda, radioaktiv nurlanish asosida bemorlarni individual davolash rejalarini tuzishda yadro kimyosi muhim o‘rin tutadi. Maqolada, shuningdek, yadro tibbiyoti sohasidagi zamonaviy innovatsiyalar, radioimmunoanaliz, pozitron-emission tomografiya (PET), radioterapiya va braxiterapiya kabi usullar haqida ma'lumot berilgan. Yadro kimyoviy tadqiqotlar natijasida inson salomatligini yaxshilash, erta diagnostika imkoniyatlarini kengaytirish va individual davolash strategiyalarini ishlab chiqish imkoniyatlari tahlil qilingan.
AHMAD YUGNAKIYNING "HIBAT-UL HAQOYIQ" ASARIDAGI ODOB- AXLOQQA OID QARASHLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada Ahmad Yugnakiyning “Hibat-ul Haqoyiq” asaridagi odob-axloqqa oid qarashlari tahlil qilinadi. Asarning axloqiy-didaktik yo‘nalishi, undagi odob, halollik, kamtarlik, ilmu fan, sabr-toqat kabi insoniy fazilatlar targ‘ibi bayon etiladi. Shuningdek, bu g‘oyalarning badiiy ifodasi hamda zamonaviy yoshlar tarbiyasidagi dolzarbligi misollar va baytlar asosida yoritiladi. Asar bugungi kun ma’naviy tarbiya uchun muhim manba sifatida talqin qilinadi.
FAZOVIY GEOMETRIK SHAKLLAR VA KO'PYOQLARNI O’QUVCHILARGA O'QITISH METODIKASI
Ushbu maqolada fazoviy geometrik shakllar va ko‘pyoqlarni o‘rgatish metodikasining zamonaviy yondashuvlari yoritilgan. Geometriya fanining fazoviy tafakkurni shakllantirishdagi o‘rni, ayniqsa ko‘pyoqlarning tuzilishi, tasnifi va ularga doir amaliy mashg‘ulotlarning o‘quvchilar tafakkuriga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilinadi. Maqolada shuningdek, o‘quvchilarning yoshi, psixologik rivojlanish darajasi va didaktik materiallarning o‘ziga xosligi hisobga olingan holda metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqotda fazoviy figuralarni yasash, ularni modellashtirish va real hayotdagi ob’ektlar bilan bog‘lash orqali mavzuni o‘zlashtirish samaradorligi oshirilishi mumkinligi asoslab berilgan. SHuningdek, matematik fikrlash, ijodiy yondashuv va tasviriy tasavvurni rivojlantirishda bu mavzuning o‘rni alohida ta’kidlangan. Metodik tavsiyalar amaliy mashg‘ulotlar, interaktiv darslar va muqobil o‘quv vositalari orqali boyitilgan. Maqola maktab o‘qituvchilari, pedagogik oliygoh talabalariga, shuningdek, metodistlar uchun foydali bo‘lishi mumkin.
DEVELOPING THE SKILLS OF 5TH–8TH GRADE STUDENTS IN UNDERSTANDING THE GRAMMATICAL FEATURES OF UZBEK AND ENGLISH CONJUNCTIONS: METHODOLOGIES AND TEACHING CHALLENGES
This paper explores methodologies for enhancing the grammatical understanding of conjunctions in both Uzbek and English among students in grades 5 to 8. Emphasis is placed on comparative grammar instruction, contextual usage, and interactive teaching strategies to build cross-linguistic awareness. The study also identifies common challenges faced in English language lessons and offers pedagogical solutions for improving teaching outcomes in multilingual classrooms.
SEMANTIC AND STRUCTURAL FEATURES OF IRONIC EXPRESSIONS IN ENGLISH AND UZBEK
Annotation. This article analyzes the semantic and structural features of ironic expressions in English and Uzbek. It explores how irony functions within different cultural and linguistic contexts, examining both similarities and distinctions in structure, usage, and meaning. The study highlights how ironic expressions reflect national character, communication styles, and sociolinguistic norms, offering a comparative insight into the role of irony in both languages.
AQLLI ENERGETIKA TIZIMLARIDA SVM ALGORITMI ASOSIDA AVTOMATLASHTIRISHNING TEXNOLOGIK AFZALLIKLARI
YADRO KIMYOSINING TIBBIYOTDAGI KIMYOVIY VA BIOLOGIK AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqola yadro kimyosining tibbiyotdagi kimyoviy va biologik ahamiyatini har tomonlama yoritadi. Yadro kimyosi atom yadrolarining o‘zgarish mexanizmlarini, radioaktiv yemirilish jarayonlarini va yadro reaksiyalarini o‘rganadi. Tibbiyotda radioaktiv izotoplar turli diagnostik va terapevtik maqsadlarda keng qo‘llaniladi. Jumladan, onkologik kasalliklarni aniqlash va davolashda, ichki organlarning funksional holatini tekshirishda, radioaktiv nurlanish asosida bemorlarni individual davolash rejalarini tuzishda yadro kimyosi muhim o‘rin tutadi. Maqolada, shuningdek, yadro tibbiyoti sohasidagi zamonaviy innovatsiyalar, radioimmunoanaliz, pozitron-emission tomografiya (PET), radioterapiya va braxiterapiya kabi usullar haqida ma'lumot berilgan. Yadro kimyoviy tadqiqotlar natijasida inson salomatligini yaxshilash, erta diagnostika imkoniyatlarini kengaytirish va individual davolash strategiyalarini ishlab chiqish imkoniyatlari tahlil qilingan.
HOW INFLATION AFFECTS INVESTMENT STRATEGIES
Abstract: Inflation plays a critical role in shaping investment strategies, influencing both individual and institutional decision-making. This article examines the multifaceted effects of inflation on asset classes such as equities, bonds, real estate, and commodities. By exploring historical data and recent trends from periods of high inflation such as the 1970s and the post-pandemic era this study highlights how investors adjust their portfolios to preserve value and maintain returns. The analysis includes a review of inflation-hedging assets, the role of central bank policies, and behavioral responses in financial markets. The article also offers insights into contemporary strategies, such as sector rotation, investing in inflation-linked securities, and diversification in global markets. Ultimately, the paper provides the most essential terms and practical guidance for adapting investment approaches in an inflationary environment, emphasizing the importance of flexibility, risk management, and long-term planning.
UMUMTAʼLIM MAKTAB OʻQUVCHILARINING INTELLEKTUAL QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISHDA MUSIQA FANINING AHAMIYATI
Annotatsiya: Mazkur maqolada umumtaʼlim maktab o‘quvchilarining intellektual qobiliyatlarini rivojlantirishda musiqa fanining tutgan o‘rni hamda uning psixologik-pedagogik asoslari yoritiladi. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasida belgilangan ustuvor yo‘nalishlar – ya’ni ta’lim sifatini oshirish, ijodiy va intellektual salohiyatli yoshlarni tarbiyalash, madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirish kabi vazifalar doirasida musiqa fanining o‘quvchilarning tafakkuri, eslab qolish, e’tibor va ijodiy fikrlash qobiliyatlariga ko‘rsatadigan ijobiy ta’siri tahlil etiladi. Shuningdek, maqolada musiqa darslarining metodik tashkiloti, pedagogik yondashuvlar va innovatsion usullar asosida intellektual rivojlanishga qo‘shgan hissasi haqida fikr yuritiladi.
УЛУЧШЕНИЕ ФУНКЦИОНАЛЬНОГО СОСТОЯНИЯ ПЕЧЕНИ В РАМКАХ КОМПЛЕКСНОЙ ТЕРАПИИ ПАЦИЕНТОВ C СЕПСИСОМ
Аннотация: Сепсис остаётся одной из ведущих причин полиорганной недостаточности, где функциональное состояние печени играет ключевую роль в прогнозе заболевания. В рамках данной работы рассмотрены современные подходы к улучшению функционального состояния печени у пациентов с сепсисом как составной части комплексной терапии. Освещены механизмы поражения печени при сепсисе, включая развитие гипоперфузии, оксидативного стресса и воспалительного ответа.
Особое внимание уделено применению препарата улинастатина, обладающего выраженным противовоспалительным и органопротективным действием. Улинастатин, ингибируя протеолитические ферменты и снижая продукцию провоспалительных цитокинов, способствует уменьшению системного воспалительного ответа, защите ткани печени и предотвращению прогрессирования органной дисфункции. Его использование показало эффективность в снижении степени поражения печени, улучшении её функционального состояния и увеличении выживаемости пациентов.
Дополнительно рассмотрены другие терапевтические подходы, такие как стабилизация микроциркуляции, оптимизация гемодинамики, использование антиоксидантов и методов экстракорпоральной терапии. Комплексный подход, включающий применение улинастатина, позволяет повысить эффективность лечения, снизить риск осложнений и улучшить прогноз у пациентов с сепсисом.
O'ZBEKISTONDA ART TURIZMNING RIVOJLANISH TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekistonda art turizmining rivojlanishi, uning madaniy va iqtisodiy jihatlari tahlil qilinadi. Art turizmi – sayyohlarni milliy san’at, me’moriy yodgorliklar, zamonaviy ijodiy makonlar, hunarmandchilik va festivallar orqali jalb qiluvchi turizm turi bo‘lib, mamlakatning jahon turizm bozoridagi o‘rnini mustahkamlashda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqotda art turizmining O‘zbekistondagi holati, uning rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar hamda davlat tomonidan amalga oshirilayotgan islohotlar tahlil qilinadi. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining turizmni rivojlantirishga oid qarorlarining art turizmga ta’siri va uning istiqbollari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari art turizmining O‘zbekiston iqtisodiyotiga ta’sirini oshirish, mahalliy san’atkor va hunarmandlarga yangi imkoniyatlar yaratish hamda mamlakatning madaniy merosini keng targ‘ib qilish uchun tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
MODEL PREDICTIVE CONTROL USULINING MEUT (AC) QURILMALARI BILAN BIRGALIKDAGI QO‘LLANILISHI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Model Predictive Control (MPC) algoritmining MEUT (AC) qurilmalari, ayniqsa STATCOM bilan birgalikda zamonaviy elektroenergetika tizimlarida reaktiv quvvatni optimallashtirish, kuchlanish barqarorligini ta’minlash va tizimning dinamik javobini yaxshilashdagi roli yoritilgan. Grafik tahlillar asosida MPC asosidagi boshqaruv usulining afzalliklari ko‘rsatib beriladi.
COMPARATIVE ANALYSIS OF EFFECTIVENESS AND ADVERS EFFECTS OF FESS AND CALDWELL-LUC PROCEDURE IN MAXILLARY CYST CASES: ARETROSPECTIVE STUDY
Functional endoscopic sinus surgery (FESS) and Caldwell-Luc operation are both maxillary sinus cyst surgical procedures, and comparison between them regarding effectiveness and status of morbidity is still poorly documented. The retrospective cohort of 75 adults (60 patients underwent FESS and Caldwell-Luc operation was done in 15 patients) operated between 2017 and 2023 due to isolated maxillary sinus mucous retention cysts compared postoperative outcomes such as infraorbital nerve impairment (paresthesia or numbness) and pain (on Visual Analog Scale, VAS) facial edema, operation time, and hospitalization duration. Statistically (compared continuous variables by independent t-test and categorical variables by χ² or Fisher’s exact) analysis at an alpha level of p<0.05 was carried out.
STUDYING THE DIAGNOSIS OF PERIPHERAL BLOOD AND BONE MARROW IN ANEMIA OF CHRONIC DISEASES.
Summary: Thus, the detection of anemia in patients determines the need for mandatory clarification of the causes of this pathological condition. Timely verification of the etiology of anemia makes it possible to start adequate therapy without delay, which determines its effectiveness and improves the quality of life of people.
THE ROLE OF READING SHORT STORIES FOR ENGLISH LEARNERS
Abstract: This article explores the role of reading English stories in the language learning process. In recent years, there has been an increased focus on methods for teaching foreign languages, and reading literary works has gained importance as a vital component of educational programs. The article examines not only the advantages of reading stories, such as vocabulary expansion, improvement of grammatical skills, and enhancement of cognitive abilities, but also the psychological aspects that contribute to student motivation. We analyze various approaches to integrating reading into the educational process and present the results of an empirical study conducted with student participants. Our analysis reveals that reading English stories positively influences student engagement and helps them better understand the cultural contexts of the language. Our work offers recommendations for educators on the effective use of literary works for teaching purposes, emphasizing the importance of selecting materials that align with students' interests.
QON VA LIMFA TUZULISHI VA FUKSIYALARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada odam organizmining asosiy suyuq muhitlaridan bo‘lgan qon va limfa tizimlarining tuzilishi, tarkibi hamda ularning hayotiy muhim funksiyalari keng qamrovli tahlil qilingan. Qonning plazmasi va shaklli elementlari — eritrotsitlar, leykotsitlar va trombotsitlarning biologik roli, shuningdek ularning fiziologik xususiyatlari haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan. Linfa tizimi, uning tarkibi, limfotsitlar, limfa tugunlari va ularning immun tizimidagi o‘rni chuqur yoritilgan. Qon va linfa tizimlarining bir-biriga bog‘liqligi, ularning organizmdagi transport, himoya, termoregulyatsiya, homeostazni saqlash kabi asosiy vazifalari asosida tushuntirilgan.
Bundan tashqari, maqolada ushbu tizimlar faoliyatining buzilishi bilan bog‘liq ayrim kasalliklar — yurak-qon tomir kasalliklari, limfostaz, immun tanqislik holatlari haqida ham qisqacha to‘xtalib o‘tilgan. Tadqiqot natijalari asosida qon va linfa tizimlarini chuqur o‘rganishning tibbiy amaliyotdagi o‘rni va ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Maqola tibbiyot yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalar, amaliyotchi shifokorlar hamda biologik fanlarga qiziquvchilar uchun nazariy va amaliy ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin
TIJORAT BANKLARINING MUAMMOLI KREDITLARINI KAMAYTIRISH YO‘LLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Tijorat banklarining muammoli kreditlari iqtisodiyotning barqarorligini ta'minlashda katta to‘siq bo‘lib qolmoqda. Ushbu maqola tijorat banklarining muammoli kreditlarini kamaytirish va boshqarish bo‘yicha mavjud strategiyalarni tahlil qilib, ularni takomillashtirish yo‘llarini o‘rganadi. Asosiy e'tibor kredit monitoringi, mijozlarga qarzlarni qaytarish imkoniyatlarini yaxshilash, yangi innovatsion texnologiyalarni joriy etish va kredit risklarini boshqarish tizimlarini kuchaytirishga qaratilgan. Maqola, shuningdek, banklarning tashqi va ichki omillarni hisobga olgan holda muammoli kreditlarni kamaytirishning samarali usullarini taklif etadi. Bu yondashuvlar tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini ta'minlashga yordam beradi hamda uzoq muddatda iqtisodiyotda ishonchni oshiradi.
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA QARINDOSHLIK TERMINLARINING LEKSIK- SEMANTIK XUSUSIYATLARI
АТОПИЧЕСКИЙ ДЕРМАТИТ: ПРИЧИНЫ, ПРОФИЛАКТИКА И ЛЕЧЕНИЕ
THE IMPORTANCE OF THE LEVEL OF SOCIAL SUPPORT IN THE DEVELOPMENT OF POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER (PTSD)
Abstract: This article examines the importance of social support in the development of post-traumatic stress disorder (PTSD) and its role in reducing negative psychological consequences. The study analyzed the influence of the social environment, family and friendly relations, as well as the level of social resources on the formation and duration of PTSD symptoms. The results showed that a high level of social support contributes to the recovery of mental state after traumatic events, reduces stress, and improves mental health. The article emphasizes the need to develop social support systems in the fight against PTSD and proposes new approaches to psychological support strategies.
VEGETATIVE DYSTONIA SYNDROME AS ETIOLOGY ULCER DISEASE (LITERATURE REVIEW)
Resume. The article discusses the nosology of gastric ulcer and duodenal ulcer, pathogenetic mechanisms of their occurrence, pathomechanisms of their connection with the syndrome of vegetative dystonia, the main cause of which is the endogenous factor of the disease development - dysfunction of the autonomic nervous system. The main causative agent of the disease, Helicobacter pylori, was not left without attention..
USE OF NITRIC OXIDE THERAPY IN NEUROLOGICAL AND NOSOGENIC PSYCHOPATHOLOGICAL CONDITIONS DEVELOPING IN CANCER DISEASES OF THE REPRODUCTIVE SYSTEM
Annotation This article analyzes neurological disorders and nosogenic psychopathological conditions (depression, anxiety states, cognitive decline) in patients with reproductive system cancers (endometrium, ovarian, prostate gland cancers, etc.). Studies devoted to the effectiveness of the use of nitric oxide (NO) as an endogenous vasodilator and neuromodulator in such cases are considered. The pathophysiological basis of nitric oxide therapy and scientific approaches to its clinical application are also analyzed.
ЭЛЕКТРОЭНЦЕФАЛОГРАФИЯ И ДОПОЛНИТЕЛЬНЫЕ МЕТОДЫ ИССЛЕДОВАНИЯ ДЛЯ ОЦЕНКИ ВЛИЯНИЯ РЕПРОДУКТИВНОЙ СИСТЕМЫ НА РАКОВЫЕ ЗАБОЛЕВАНИЯ И КОГНИТИВНЫЕ ФУНКЦИИ У ЖЕНЩИН ПОЖИЛОГО ВОЗРАСТА
Аннотация: Рак репродуктивной системы является одной из распространенных проблем у женщин пожилого возраста, и эти заболевания могут негативно влиять не только на физическое здоровье, но и на когнитивные функции. Данное исследование направлено на оценку когнитивного состояния и функциональной активности головного мозга у женщин пожилого возраста с онкологическими заболеваниями репродуктивной системы с помощью электроэнцефалографии (ЭЭГ) и дополнительных методов медицинского исследования. Показатели ЭЭГ использовались в качестве важного инструмента для выявления когнитивных нарушений и нейрофизиологических изменений в ткани мозга. Также были проведены психологические тесты и биохимические исследования для оценки когнитивных функций. Результаты исследования помогут выявить когнитивные нарушения и изменения активности мозга, связанные с раком репродуктивной системы у женщин пожилого возраста, а также послужат совершенствованию эффективных методов диагностики и лечения в научной и клинической практике.
MRI ASSESSMENT OF THE NEUROLOGICAL AND PSYCHOLOGICAL STATE OF WOMEN WITH CANCER OF THE REPRODUCTIVE SYSTEM
Abstract: This study examined the neurological and nosogenic psychopathological conditions of women with cancer of the reproductive system, as well as the analysis of magnetic resonance imaging (MRI) of the brain. The purpose of the study is to identify neurological disorders and psychopathological symptoms associated with cancer, as well as to analyze their impact on the structure of the brain. Morphological changes in the brain, especially pathologies associated with stress and psychopathology, were studied using magnetic resonance imaging. The obtained data can contribute to a better understanding of the neurological and psychopathological conditions of women with cancer of the reproductive system in clinical practice and the improvement of treatment.
ANTIFOSFOLIPID SINDROMINI PATOGENEZI, DIAGNOSTIK MEZONLARI VA HOMILADORLIKDAGI ASORATLAR
Kirish: Hozirgi davrda autoimmun kasalliklarning o‘sib borayotgan tarqalishi ularni erta tashxislash va davolash masalasini dolzarb muammolardan biriga aylantirmoqda. Shunday kasalliklardan biri bo‘lgan antifosfolipid sindromi (AFS), o‘zining murakkab patogenezi va ko‘p qirrali klinik ko‘rinishlari bilan ajralib turadi. Bu sindrom venoz va arterial trombozlar, nevrologik buzilishlar, yurak-qon tomir o‘zgarishlari, shuningdek, homiladorlikdagi og‘ir asoratlar bilan kechadigan autoimmun xastalikdir. Ayniqsa, reproduktiv yoshdagi ayollar orasida AFS’ning keng tarqalganligi, takroriy homila yo‘qotishlar, preeklampsiya, platsentaning erta ajralishi, homila o‘sishining cheklanishi kabi akusherlik patologiyalarining rivojlanishida asosiy etiologik omil sifatida ko‘rilmoqda.
PERFORMANCE CHARACTERISTICS OF ELECTRIC AND HYBRID VEHICLES IN URBAN CONDITIONS
Annotatsiya: Elektr va gibrid transport vositalari shahar sharoitida ishlash xususiyatlari haqida so‘z yuritishda, avvalo ularning ekologik, iqtisodiy va texnik jihatlari o‘rganilishi zarur. Shaharlar kundan-kunga rivojlanib borayotgan hududlar bo‘lib, transportning samarali va atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan turlariga bo‘lgan talab oshib bormoqda. Shu nuqtai nazardan, elektr va gibrid transport vositalari shahar ichidagi harakat uchun ideal yechim sifatida qaraladi.
G’O’ZA O’SIMLIGINING TRANSPERATSIYA UMUMIY SUV MIQDORI KO’RSATKICHLARI BO’YICHA ADABIYOTLAR TAHLILI
Annotatsiya. Ushbu maqolada G.herbaceum L. va G.arboreum L. kenja turlarida transpiratsiya jadalligi bo’yicha adabiyotlar tahlili keltirilgan. Transpiratsiya jarayoning hosildorlik va xo’jalik ahamiyatidagi ta’siri, shuningdek, maqolada soha olimlari tomonidan g’o’za turkumlari turlarida transpiratsiya jadalligi o’rganish bo’yicha adabiyotlar tahlili ham o’rin olgan.
ИШЧИЛАР ҚЎНИМСИЗЛИГИ ТАҲЛИЛИ
Аннотация: Мазкур мақолада кадрлар қўнимсизлиги кўрсаткичи, унинг иқтисодий аҳамияти ўрганиб чиқилган. Ривожланган давлатларда кадрлар қўнимсизлиги даражалари келитирлган, уларнинг ўзаро фарқланиши асослаб берилган. Ўзбекистонда ишчилар қўнимсизлиги даражасининг ҳозирги ҳолати танқидий ўрганилган ва қўнимсизлик даражасини пасайтириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
КЛЕЧАТКА ҚЎШИЛГАН ПИШИРИЛГАН КОЛБАСА ТАЙЁРЛАШ ВА ОРГОНОЛЕПТИК КЎРСАТКИЧЛАРИНИ ЎРГАНИШ
Клетчатка озиқ-овқат таркибидаги танамиз ҳазм қила олмайдиган оз сонли моддалардан биридир ва унинг озуқавий қиймати, юқори эмас. Клетчатканинг етарли эмаслиги ошқозон-ичак трактининг функционал бузилишлари, дисбиёз, иммунитет тизимининг пасайиши, юрак-қон томир касалликлари, семириш, 2-тоифа диабет, холелитиёз, айрим саратон ва бошқа касалликларни ривожланишига олиб келади [1].
Шу сабабдан озик-овкат махсулотларини клетчатка билан бойитиш долзарб мавзуга айланиб бормокда.
Лаборатория шароитида пиширилган колбаса таркибини клечатка билан бойитиш бўйича тажриба ишлари амалга оширилди.
Колбаса қиймасини тайёрлашда Bosch MMB65G5M русумли блендердан фойдаланилди. Дастлаб блендерга ёғсиз мол гўшти юкланди, хом ашё майин масса ҳосил қилгунга қадар майдаланди, сўнг рецептура бўйича ош тузи ва зираворлар, чеснок солиниб 2 мин давомида аралашмаларни майдалаш давом эттирилди. Хайвон ёғи солиниб 1 мин давомида сўнгра озиқавий тола солиниб 30 секунд давомида блендер пичоқлари айлантирилди. Жараённинг охирги босқичида рецептура бўйича ун ва сув солиниб қийма аралаштирилди.
Қобиқ сифатида ичаклардан фойдаланилди. Аввалдан ювиб, тозаланган ва тузланган ичак яхшилаб чайиб ташланди ва қийма билан тўлдирилди. Қийма оараларига кириб қолган ҳавони ва гўшт селини чиқариб юбориш мақсадида тайёрланган колбаса батони узунаси бўйлаб игна санчиб чиқилди. 15-20 минутга колбаса қиймаси етилиши учун хона хароратида қолдирилди. Белгиланган вақтдан сўнг колбаса идишга солиниб утига 30-35оС ҳароратли сув солинди ва оловда 15 мин қайнатиб олинди. Колбаса батонлари қайноқ сувдан олингач қоғоз салфетка ёрдамида қуритилди ва совитилди. Ўсимлик ёғида қизиш жигарранг ҳосил қилгунга қадар қовириб олинди.
THEORETICAL FOUNDATIONS OF CULTURE IN LANGUAGE EDUCATION
Annotation: The article Theoretical Foundations of Culture in Language Education explores the critical role that cultural understanding plays in the acquisition and teaching of languages. It examines various theoretical frameworks that underpin the integration of culture into language pedagogy, highlighting the interdependence between language and cultural identity. The article discusses how culture influences language use, communication styles, and learner motivation, stressing the need for culturally responsive teaching methods. It also reviews approaches that address intercultural competence as a core educational goal, promoting learners’ ability to navigate and respect diverse cultural contexts. By analyzing cognitive, sociolinguistic, and pragmatic perspectives, the article underscores that effective language education must extend beyond grammar and vocabulary to include cultural awareness. This comprehensive view supports the development of learners’ communicative competence in authentic social interactions. Ultimately, the article advocates for a balanced incorporation of culture and language instruction to foster deeper understanding and meaningful global communication.
ABDULLA QAHHORNING “AYB KIMDA?” HIKOYASINING STILISTIK TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Abdulla Qahhorning “Ayb kimda?” hikoyasi asosida matn stilistikasi tahlil qilinadi. Asarda muallif va qahramonlar nutqidagi stilistik kontrast, leksik-semantik vositalar, dialogik ifoda, kinoya va ironiyaning badiiy-estetik xususiyatlari yoritiladi. Matn voqelikni tasvirlash bilan birga, jamiyatdagi muhim tarbiyaviy muammolarni til vositasida ochib beradi.
CLINICAL COURSE OF POLYPOUS RHINOSINUSITIS: CLINICAL ANALYSIS BASED ON INTERNATIONAL CLASSIFICATIONS
Chronic rhinosinusitis with nasal polyps (CRSwNP) is a complex, relapsing inflammatory condition of the upper airways, substantially affecting patients' quality of life and respiratory function. This study presents a clinical analysis of 120 adult patients diagnosed with CRSwNP according to the EPOS 2020 criteria. We explore demographic characteristics, symptom profiles, endoscopic and imaging findings, laboratory biomarkers, and treatment outcomes over a 12-month follow-up period. Emphasis is placed on differentiating disease endotypes and phenotypes to better predict recurrence and response to therapy, including systemic corticosteroids and biologics. Our findings support the importance of precision medicine approaches in managing this heterogeneous disease.
ПРИМЕНЕНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ЛОГИСТИКЕ
Аннотация: В статье рассматривается влияние и перспективы применения систем искусственного интеллекта (ИИ) в логистике. Особое внимание уделено адаптивным алгоритмам планирования маршрутов, прогнозированию спроса и оптимизации цепочек поставок. Представлены математические модели применения ИИ в управлении логистическими потоками и описаны примеры внедрения интеллектуальных решений в реальных условиях. Также обсуждаются потенциальные риски и ограничения, связанные с цифровой трансформацией логистики.
TRITIKALEY O’SIMLIGINING O’RGANISH BO’YICHA ADABIYOTLAR TAHLILI
Annotatsiya. Maqolada tritikalening yuqori hosildorlik salohiyati, biologik va genetik xususiyatlari, hamda tezpishar navlar seleksiyasi orqali yilda bir necha marta hosil olish imkoniyati tahlil qilingan. Shuningdek, tritikalening oziqaviy tarkibi, oqsil va kraxmalga boyligi, glyuten miqdorining moslashuvchanligi uni non mahsulotlari va dietik ovqatlar uchun muhim xomashyo sifatida qo‘llash imkonini berishi. Yem-xashak sifatida foydalanishdagi fenolik birikmalarning ahamiyati, shuningdek, seleksiya jarayonidagi genetik metodlar haqida ham batafsil ma'lumot berilgan.
HEALTHY LIFESTYLE AND ITS BASIC PRINCIPLES
RESTORING THE PERFORMANCE OF ATHLETES IN SPORTSMEANS
THE IMPACT OF DRINKING WATER ON HUMAN HEALTH AND LIVING CONDITIONS
DRINKING WATER PROBLEM IN THE PUBLIC ALL OVER THE WORLD
CLINICAL CHANGES IN CHILDREN WITH INFECTIOUS MONONUCLEOSIS: AN ANALYSIS
ХАРАКТЕРИСТИКА ЗАБОЛЕВАЕМОСТИ ВЕТРЯНОЙ ОСПОЙ У ВЗРОСЛЫХ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ
СОВРЕМЕННАЯ ДИАГНОСТИКА КИШЕЧНИ ИЕРСИНИОЗА
КЛИНИКО - ДИАНГОЧТИКА КИШЕЧНЫХ ИНФЕКЦИЙ И ИЕРСИНОЗА
ПРОФИЛАКТИКА СКАРЛАТИНЫ
Заболевания стрептококковой природы относятся к одним из самых часто регистрируемых в мире. По данным ВОЗ тяжелыми заболеваниями, вызванными стрептококками группы А, страдает 18,1 млн. Ежегодно регистрируется около 1,8 млн. новых случаев, умирает свыше 500 ООО человек, к этому следует добавить свыше 11 млн случаев стрептодермии и 616 млн. случаев фарингитов. Стрептококковые ангины в структуре острых респираторных заболеваний занимают второе место после гриппа.
COURSE, PREVENTION AND MEASURES AGAINST EPIDEMICS OF BACTERIAL DYSENTERY DISEASE IN CHILDREN
This article describes the general description of shigellosis, their etiology, epidemiology, diagnostic and treatment methods, as well as ways to improve preventive and anti-epidemic measures. The article analyzes the main trends in reducing the spread of infectious diseases based on world experience and modern approaches.
NEGATIVE EFFECTS OF NOISE ON HUMANS AND PREVENTIVE MEASURES TO PREVENT IT
THE ROLE OF VITAMINS IN THE METABOLISM OF LIVING ORGANISMS
THE IMPORTANCE OF MINERALS FOR LIVING ORGANISMS
KОNSEРTNING LINGVОMАDАNIY HОDISА SIFАTIDА О‘RGАNILISHI
CLIMATE CHANGE AND ITS IMPACT ON HUMAN LIFE
Is a long-term change in the Earth's climate , a process that is being exacerbated by human activities. Today we are witnessing negative effects of climate change on human beings. This article examines climate change the reasons to human to life , to society and to the economy the secret of the effect analysis . Every country and every person must contribute to solving this problem. Causes of climate change The main causes of climate change are the consequences of human damage to nature, namely deforestation, industrial production and pesticides used in agriculture. These are not only changing the atmospheric air, but also affecting all living things . The widespread use of fossil fuels through transport and energy consumption also contributes to climate change. Health threats. Climate change is causing the emergence of many diseases . Rising temperatures are leading to the spread of new diseases. For example, exotic diseases are changing their habitats and spreading more quickly. Diseases transmitted by pesticides and chemicals are also increasing. They can damage people's immune systems. Economic consequences . Global climate change has become one of the most pressing problems in the world economy and politics. Climate change, in terms of its impact on the global economy, is not only a large- scale natural hazard, but also a catalyst for multidirectional changes in many sectors of economic activity. Climate change, associated with freshwater shortages, food problems, natural disasters, migration, as well as the development prospects of a number of important sectors (energy, transport, construction, agriculture), is closely related to the complexity of global economic processes. Climate change is causing significant economic losses in agriculture and other sectors