Jild 1 № 3 (2019): Доктор ахборотномаси

Jild 1 № 3 (2019): Доктор ахборотномаси
Nashr qilingan: 21-03-2022

Статьи

126-130 228 37

Болаларда кенг тарқалган аппендекуляр перитонитда даволашнинг эффективлигини баҳолаш

А Шамсиев, Ш Юсупов
Ишнинг максади: кенг таркалган аппендикуляр перитонит (РАН) фонида иккита таккослаш гурухида беморларда шошилинч жаррохликда энг куп ишлатиладиган прогпостик шкалаларпи куллашни ташкил килиш
Материаллар ва текшириш усуллари: 166 та бемор маълумотлари буйича прогностик шкалаларнинг (SOFA, APACHE II, SAPS, MODS, PRISM) хакикийлигини тахлил килиш ва таккослаш.
Натижаллар: беморларнинг асосий гурухида операциядан олдинги тайёргарлик тактикаси операциядан кейинги биринчи кунида беморларнинг умумий холатини баркарорлаштиришга имкон беради. Бундан асосий гурухдаги улим даражаси 1,8%-2,9% (APACHE II - SOFA) ва таккослаш гурухида 12,5%-16,7%(АРАСНЕ II, MODS - SOFA) эканлигиии куриш мумкин.
Хулоса: РАП фонида прогностик микиёсида курсаткичлар динамикасини урганиш интенсив терапия ресурсларида мухтож беморларнинг энг мураккаб гурухларини аниклашга имкон беради. \ар кандай ул-човдан фойдаланганда, баллар сони ва улим даражаси уртасида чизикли боглик аникланади (масалан, САПС учун - хар ун баллли усиши улимнинг 10% усишга тугри келади)
94-98 291 55

Болаларда туғма ичак тутилиши ташҳисида ультратовуш текширув

Ж Саттаров, Ф Хуррамов
Ушбу илмий ишда тугма ичак тутилишлари кузатилган 90 бемор болаларда утказилган ультратовуш текшириш усулларининг натижалари тахлил килинади. Адабиётлар маълумотлари ва назоратдаги беморларда утказилган текшириш натижаларига асосланган холда юкори, пастки ва ичаклар мальротациясида кузатиладиган эхоскопик куринишлар батафсил сритилган. Турли ёшдаги болаларда a. mesentcrica superior даги кон айланишининг нормал допплсромстрик курсаткичлари кслтирилган.
99-103 171 123

Эрта ривожланган остеоартроз касаллигини комплекс даволаш самарадорлиги

Э Тоиров, К Исломова, Р Уралов
Тизза бугимларининг эрта ёшда ривожланган остеоартроз касаллиги билан касалланган 80 нафар беморда медикаментов (яллигланишга карши ва базис) ва номедикаментоз (физиотерапия ва даво гимнастикаси) даволаш муолажаларини касалликнинг клиник курсаткичларига таъсири урганилди. Комплекс даво муолажаларини огрик синдромини камайишига (ВАШ буйича) ва тизза бугими харакат фаолиятини яхшиланувига (эксперт мезонлари буйича) олиб келиши аникланди. Стационар даво охирида ОА касаллигининг кечув огирлигини енгиллашуви (Лекен индекси буйича) ва синовит ривожланиш хавфининг камайиши (Л.М. Носкова мезонлари, 1987) кузатилди.
104-107 182 79

Эрта ривожланган артериал гипертониянинг сабаблари ва кечув хусусиятлари

Э Тоиров, И Шарафова, А Тоиров, Ш Азизова
Артериал гипертония (АГ) билан касалланган 95 бемор: 35-45 ёшгача 24 бемор (биринчи гурух), 45 ёшгадан катта 71 бемор (иккинчи гурух) текширувлардан утказилди. Ёш беморлар преморбид фонида ЮИК, инсульт ва АГ мавжуд булиб, ушбу касалликлар ирсият буйича ота томонидан берилади. Ананавий хавф омиллари (зарарли одатлар, нотугри овкатланиш ва овкат стереотиплари) билан биргаликда беморларнинг эктраверт характери фенотипик хавф омили хисобланади. Ёш беморларда куп давомида систолик босимни нисбатан ошуви, ЮУС тезлашуви касалликнинг асосий клиник белгиси, ортикча тана вазни (12,5%), биринчи (20,8%) ва иккинчи (16,7%) семизлик - куп учровчи коморбид касаллиги, дисциркулятор энцефалопатия (37,5%)- куп учровчи асорати хисобланади.
108-111 273 46

Қорин бўшлиғи аъзолари травмаларини даволашда инновацион технология ва тактик ёндашувлар

А Хаджибаев, И Мустафакулов, Ф Мизамов, Б Нормаматов
Муаллифлар томонидан жигарнинг травматик шикастланишларида «damage control» каби хирургии тактиками куллаш таклиф этилган. РШТЁИМ Самарканд филиалида «damage control» усули 2006 йилдан буен (Е.Мооге буйича, 1986) жигарнинг IV ва V даражали травматик шикастланишларида беморлар хаётини саклаб коладиган ягоиа усул сифатида амалистда кулланилиб кслинмокда. 2008 - 2018 йиллардан буен РШТЁИМСФ шошилинч хирургия булимларида 127 бемор жигар травмаси билан операция килинган.
Шулардан 19 (14,96%) беморда жигарнинг IV ва V даражали травматик шикастланишлари (Е.Мооге буйича) кайд этилган. Куп боскичли тактиками самарадорлиги улим ва йирингли-септик асоратларни учраш суръатига боглик холда бахоланган.
17 ёшдан 50 ёшгача булган 19 беморларда жигарнинг массив травмасини хирургик даволаш тахлил килинган. Бсморларнипг уртача ёши 26 ёшпи ташкил килган. Эркаклар 11, аёллар эса 8 кишипи ташкил килган. Е.Мооге буйича жигарнинг IV ва V даражали шикастланишларида ISS шкаласи буйича уртача ши-кастланиш даражаси 34 баллни ташкил этди (17-76). Йукотилган коннинг уртача микдори 2850 мл булган (1750-3850 мл). Барча беморларга куп боскичли марлили тампонада (пленка) - лапаротомия бажарилди, 1 ки-шига операцияларнинг уртача сони 2,7 (2-5), жигар жарохатини тикиш тампонада билан (13), кенг гепатото-мия ва кон томирларни боглаш (3), атипик резекция (2), магистрал кон томирларни боглаш тампонада билан (1) беморларга утказилди. Реанимация булимида уртача койка/кун 13 (3-16), клиникада эса уртача койка/кун 25 (3-28) ташкил килди. Улим асосан йирингли-ссптик ва полиорган стишмовчилиги сабабли вужудга келди ва 26,3% ни (19 задан 5 гаси) ташкил этди. Жигарнинг изолацияланган ва кушма огир травмаларида, качонким ностабил холатдаги беморларда коагулопатиява полиорган етишмовчилиги ривожланиш хавфи юкори булган-
112-114 109 39

Чилла даврида учрайдиган септик касалликларда ташҳислаш критерийлари ва гемостаз усуллари

М Хатамова, З Курбанова
Чилла даври инфецион септик касалликларида (эндометрит ва маститда) аёл организмида тромбоцитлар активацияси бир зайилда, шунингдек гемостаз тизимида прокоаугулянтлар кузатилмайди. Яъни аёл организмининг микроциркулятор тизимида тромбоцитар фибрин кон ивиши кузатилмайди. Гемостазиограммада антитромбин камайиб кстиши ва шу тарзида дезагрегация намоёп булади.
115-117 191 108

Бухоро минтақаси дпм да шифохона ичи инфекцияларини таҳлил қилиш

С Хомидова, Ф Мустафаева
Маколада 2015 йилда Бухоро минтакаси даволаш-профилактика муассасаларида (ДПМ) шифохона ичи инфекциялари (ШИИ) нинг мавжудли тахлил килинди. ШИИ нингэнг кенг таркалган сабаби йиринг-септик инфекциялар (ИСИ) эканлиги курсатилди. ШИИ юкори юкумли касаллик, кузгатувчиларнинг кенг доираси ва уларнинг турли хил йуллари билан таркалиши, йилнинг турли хил фаслларда эпидемиянинг юзага чикиши, касаллик хавфи юкори булган беморларнинг мавжудлиги ("хавф гурухи" деб аталади) ва рецидив бериш эхтимоллиги билан тавсифланади.
118-122 148 33

Семизлик билан касалларда меъдани лапароскопик «енгсимон» резекцияси- Дан кейин перифирик қондаги эритроцитларни тузилиш шаклини ўзгариши

Ш Хашимов, У Махмудов, И Байбеков
Калин томчи экспресс усули оркали ссмизлик билан касалларда бариатрик жаррохлик амалисти -меъдани лапароскопик «енгсимон» резекциясидан олдин ва турли вактларда нормал эритроцитлар - дискоцит-лар ва уларнинг патологик шакллари: стоматоцитлар, эхиноцитлар, тожи бор эритроцитлар нисбати урганил-ди. Семизлик билан огриган беморларда кизил кон хужайраларининиг дискоцитлар/эритроцитларни патологик шаклларга нисбати нормал вазнли одамларда кузатилганидан фарк килмайди. Меъдани лапароскопик «енгсимон» рсзскцияси эритроцитларнинг патологик шаклларини купайишига ва сезиларли узгаришларга олиб кслади, бу айникса операциядан 3 ой утгач аникланади.
123-125 186 58

Муддатидан олдин туғишнинг профилактикаси, замонавий диагностикаси ва медикаментоз даволаниши

Н Шавази
Таки код максади: Муддатидан олдин тугишиинг (МОТ) частотасини, асосий сабабларини ва перинатал окибатини аниклаш, тугиш жараёнини ва даволашни мукобиллаштиришдан иборат. Клиник тскширув натижаларига асосланиб, МОТ хавфи булган 22-36 хафтадан иборат 126 та хомиладор аёллар кузатувга олинди. Асосий гурухдаги бсморлар хар бири 35 аёллардан иборат 2 та кичик гурухга булинди, 1а -утрожестан, 16 - нифедипин. Таккослаш гурухига (2) токолитик перорал терапия - 500 дан 1500 мкг/сут дозасида гексапреналин (гинипрал) олаётган 56 та хомиладор аёллар киритилди. Бизнинг такикодимизда МОТ ни башорат килиш учун фибринэктинли тестдан фойдаланилди. Такикод натижалари шуни курсатдики, даволаниш жараёнида иккита гурухдаги аёлларда 2-3 кундан бошлаб умумий ахволининг субъектив томонга узгариши кузатилди, огрикдар камайиши ва бачадон кузгалувчанлиги пасайгаплиги УТТ ва КТГ хулосасига кура тасдикланди. Шу билан бирга, УТТ маълумотларга ва бачадон буйни холатига кура, 1 гурухдаги (утрожестан / нифедипин) хомиладор аёлларда сезиларли даражада ижобий натижага эришилди (р<0,05). Хулоса килиб айтганда, утрожестан (микронланган прогестерон) МОТ хавфининг монотерапияси ёки унинг профилактикаси учун истикболли мукобил дори воситаси хисобланади.
91-93 233 45

Таянч-ҳаракат тизими касалликларида циклооксигеназа-2 селектив Ингибитори (вероксиб) нинг оғриқ қолдирувчи самараси ва хавфсизлиги

У Самиев, Д Тоиров
Маколада циклооксигсназа-2 пинг сслсктивлиги катори эторикоксиб (всроксиб) нинг рсвматоидли артрит, уткир подагра хуружи ва бошка таянч-харакат тизими касалликдаридаги кулланилиши маълумотлари киритилган. Дори воситаси адекват микдорда комплекс даво усуллари билан биргаликда кулланилган. Муаллифлар томонидан курсатилишича, Эторикоксиб (Вероксиб) 90 мг 1 суткада берилган ревматоид артрит билан огриган беморларда яккол огрик колдирувчи ва яллигланишга карши таъсир курсатган, ундан ташкари бу касалликда доривоситасининг самарадорлиги нафакат бугим синдромини бартараф этишда, балки касаллик фаоллигини камайтиришда хам яккол памоён булди. Эторикоксиб (Всроксиб) 120 мг суткада комплекс даво воситалари билан ишлатилганда уткир подагра хуружи вактида яккол яллигланишга карши ва огрик колдирувчи хусусиятини намоён килди.
131-136 122 35

Ўткир панкреатит ва унинг асоратларини этиопатогенетик аспектлари

Б Абдуллажанов
Муаллиф уткир панкреатит ва унинг асоратларини этиопатогенетик аспсктлари буйича адабистлар тахлилини кслтиришган. Муаллиф хулосасига кура, ошкозон ости безидаги деструктив узгаришларни тез ри-вожланиши сабабли госпитализацияни дастлабки соатлариданок тезкор интенсив даволашни талаб килади. Бу, уз навбатида панкреатитни шишли кури ниши дан панкреонекрозга утишини олдини олади, деструктив турида эса - йирингли некротик узгаришларни олдини олади.
137-145 240 77

Жигардан ташқари ўт йўлларининг жароҳатлари ва посттравматик стриктурасида хавф омиллар

А Бабаджанов, З Курбаниязов, Р Байбеков
Маколада жигардан ташкари ут йуллари жарохатларииинг хавф омилларини урганиш буйича халкаро изланиш маълумотлари кслтирилган. Хирургиянинг ушбу мураккаб сохасидаги маълум бир муваффакиятлар-га эришилганлигига карамасдан, хаттоки энг малакали хирургларда хам ут йуллари жарохатлари уртача 0,4-0,7% холларда кузатилмокда. Купгина тадкикотчилар фикрича асосий факторларга: ут пуфаги ва унг жигар ут йулинг алдамчи анатомик тузилиши, анатомии структураларни ажратишдаги нуксонлар, гемостаздаги камчи-ликлар, ут йулларининг термин жарохатлари хамда энг асосийси хирургнинг тажрибаси киритилади.
146-153 243 39

Умуртқа остеохондрозини патогенетик даволашда гиполипидемик препаратларнинг аҳамияти

Р Бектошев, Р Усмонов, O Бектошев, Ш Бектошев
Маълумки, умуртқа поғонаси дистрофик касалликларини (остеохондроз) консерватив даволашнинг мавжуд усуллари ушбу касалликнинг асосий клиник аломати - оғриқ синдромини бартараф етиш орқали беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилашга қаратилган.
154-162 141 35

Хавфли плевра мезотелиомасининг ташҳисотига замонавий қарашлар

Ж Бердикулов, А Юсупбеков
Ушбу маколада хавфли плевра мезотелиомасининг ташхисоти тугрисида асосий маълумотлар ёри-тилган, яъни хавфли плевра мезотелиомасининг замонавий ташхисот усулларига аталган киска адабий тахлил келтирилган. Хавфли плевра мезотелиомасини ташхисотидаги кийинчиликлар куйидагилар билан изохланади: бу касалликнинг махсус эрта белгилари йук, шунинг учун беморлар касалликнинг кечки боскичларида муро-жаат килишади, касалликни плевранинг хавфли булмаган касалликлари ва бошка турдаги хавфли усмаларнинг плеврага метастазларидан ажратиш жуда кийинлиги, мультислайс компьютер томографняси ва видеоассисти-рловчи торакоскопик биопсияни хар доим хам куллаш имконияти булмаслиги, бирламчи звенодаги шифокор-ларнинг хавфли плевра мезотелиомасининг ксчиш жараёни тугрисида тулик маълумотга эга эмасликларидир.
163-171 217 66

Жигардан ташқари ўт йўллари жароҳатлари ҳамда уларнинг чандиқли Торайишида хирургик давонинг тактико техник аспектлари

Ф Назиров, А Бабаджанов, З Курбаниязов, Р Байбеков
Екстраҳепатик ўт йўлларининг ятроген шикастланишининг оқибати механик сариқлик, йирингли холангит, каналчаларнинг cиcатриcиал strictures учун такрорий такрорий операциялар. Ушбу оқибатлар беморнинг соғлиғига ҳалокатли зарар етказиши мумкин ва фақат ўз вақтида ва малакали бажарилган операция билиар сироз, portal гипертензия, йирингли холангит, жигар етишмовчилиги каби асоратларнинг ривожланишига тўсқинлик қилиши мумкин.
172-179 213 76

Варикоцеле синдромини замонавий диагностикаси ҳамда даво усуллари

А Шамсиев, Н Кодиров
Варикосел синдромини ташхислашнинг замонавий усуллари. Варикоселнинг аломатлари одатда кам. Кўпинча беморлар муҳим шикоят қилиш емас, ва ташхис скрининг текширишлар пайтида амалга оширилади, ва балоғатга йилда - бепушт никоҳ учун експертиза давомида. Баъзида беморлар скротумда кенгайган томирлар ("қуртлар тўплами") мавжудлигидан шикоят қиладилар, ўз-ўзини текшириш пайтида аниқланади ва беморнинг еътиборини, айниқса балоғат ёшига қаратади. Камдан-кам ҳолларда варикосел скротумнинг тегишли ярмида оғриқ тортиш орқали намоён бўлади. Оғриқ жисмоний зўриқиш, жинсий қўзғалиш ва тананинг тик ҳолатида (веноз босимнинг ошиши туфайли) кучайиши мумкин. Текширув анамнезни батафсил йиғиш билан бошланади, шу билан бирга симптомнинг рецептига, ломбер минтақада травма мавжудлигига еътибор беради. Кейин бемор тик туриб, илиқ хонада ётган ҳолда текширилади. Вертикал ҳолатда, уларнинг ўлчамлари фарқини аниқлаш учун иккала сперматик кордни текшириш керак. Кремастер рефлексининг таъсирини камайтириш учун моякнинг енгил тортилиши талаб қилинади. Мояк атрофиясининг ҳар қандай белгиларини таъкидлаш керак. Иваниссевич ва Валсалва ("йўтал суриш") [4,13,17,26,41,44] - функционал синовлари амалга оширилади.
180-186 181 51

Болаларда тиш кариесининг этиологияси, клиникаси, ташҳиси ва даволашга бағишланган илмий-адабий таҳлилий шарҳ

О Яриева, С Гаффоров
Тиш каттик тукимасининг кариесли ва кариессиз жарохатлари, эпидемилогик тадкикотларга кура; Республикамизда кариес таркалиши 88-91% гача, кариессиз жа-рохатлар 33-37% кузатилиши тасдикланган ва касаллик таркалиш даражасининг камайиши кузатилмаяпти, балки профилактика ва даволаш чоралари олиб борилишига карамай, охир-ги пайтларда касалликнинг усиши кузатилмокда [19].
187-190 216 49

Ҳомиладорликка тайёргарлик ва миллат генофонди

З Дусчанова
домиладорликка таиёргарлик - уз ичига комплекс чора-тадбирларни олио, эр-хотин жуфтлигини тулаконли хомилани уруглантиришга, уни муддатида тугилиши ва соглом фарзанд куриш, шу билан бирга-ликда соглом миллат генофондини саклашга каратилгандир. Барча хомиладорликни режалаштираётган аёл-ларга унинг шикоятлари бор йуклигидан катъий назар, бепуштлиги булган ёлларда ва агар анамнезида асорат-ли хомиладорлик булган барча аёлларга хомиладорликка тайёрланиш тавсия этилади. \омиладорлик учун аёлни тайёрлашга каратилган катор тадбирлар экстрагенитал ва гинекологик касалликларни аниклаш учун керак буладиган анамнез, клиник ва лаборатория текширувини, шунингдек, зарур
46-51 210 67

Болалар орасида кариес ва нокариес касалликларнинг этиологиясида тиббий-ижтимоий омилларнинг аҳамияти

С Гаффоров, О Яриева
Маколада охирги йилларда болаларда учрайдиган кариес ва нокариес касалликлар борасида олиб бори-лаётган илмий изланишларнинг илмий тахдиллари ёритилган, болалар ва усмирлар орасида тиш каттик тукимасининг кариес ва кариес булмаган жарохатларининг этиологиясида ота-онанинг ижтимоий холатлари, уларнинг айрим касалликлари, мазкур касалликка сабабчи булаётганлиги тахлил килинган.
10-12 219 36

Ҳомиладорликни кўтараолмасликда жинсий йўллар инфекцияси

Д Абдуллаев, Л Абдуллаева
Маколада жинсий йуллар инфекцияси билан огриган аёлларда хомиладорлик даврида кузатиладиган асоратлар, жумладан хо.мила тушиши хавфи, хомиладорликни кутараолмаслик, муддатидан олдинги тугрук ва уларнинг хомиладорликнинг кечишига таъсири ёритилган.
13-16 196 48

Гипертония касаллиги бор беморларда сурункали юрак етишмовчилигини Антигипертензив дори воситалар қўллаган ҳолда олдини олиш

И Агабабян, Ф Искандарова, А Адылов
Антигипертензив дори воситалари ёрдамида кон босимини стабил пасайишига эришиш оркали хозирги вактда чап коринча гипертрофиясига таъсир курсатишга мухим ахамият берилмокда. Артериал гипертонияси бор касалларда чап коринча гипсртрофияси 50% холатларда кузатилади ва 3-4 мартагача юрак кон-томир асо-ратлари кслтириб чикаради. Антигипертензив дори воситалари ердамида чап коринча гипсртрофияси хажми-нинг камайиши, юрак кон-томир асоратларини 2 баробарга пасайишига олиб келади. Тугри танланган антигипертензив терапия ёрдамида яккол намоён булган чап коринча гипсртрофияси хажми камаяди, енгил даражали холатда эса чап коринча гипертрофиясининг ортга кайтиши содир булади ва бу уз навбатида хаёт сифатини яхшилаш, мумкин булган юрак кон-томир асоратлари хавфини пасайишига ёрдам беради.
246 57

Сурункали холецистит ва метаболик синдромнинг биргаликда кечишида беморларнинг иммун ҳолати хусусиятлари

М Антонюк, С Сулейманов, Т Гвозденко, А Иноятов, Т Кантур, И Шатилов
Суруниали холецистит ва метаболии синдромнинг иомоборбид кечишида иммуно метаболии хусусия-лар урганилди. Суруниали холецистит ва метаболии синдром билан иасалланган 82 та беморда теиширишлар утиазилди. Суруниали холецистит ва метаболии синдромнинг иомоборбид иечишининг хусусиятлари тизимли яллигнаниш фаоллиги ошганлиги билан намоён булди ва ушбу жараёнда а-усма улим омили (TNF-a) про-ялллигланиш цитоиинининг хосиласи кучайди, TNF-a га зид эрилган рецептори (sTNF-a RI) нинг савияси ошди ва иммун тизимининг барча бугинларида кучли узгаришлар юзага нелди.
22-28 383 66

Бел умуртқалари остеохондрози хасталигидаги оғриқ синдромини Ривожланиш патогенезида тетеринг синдромининг аҳамияти

О Бектошев, Р Бектошев, Р Усмонов, И Ражабов, A Юлдашева
Максад - бел умурткалари остеохондрозининг асосий клиник аломати булган огрик синдромини патогенезида тетеринг синдромнинг тутган урнини аниклаш.
Материал ва текшириш услуби: Текшириш 112 та (61 эркак, 51 аёл) мижозда утказилди.
Хулоса килиб айтганда бел умурткалари остеохондрози хасталиги туфайли ривожланадиган огрик синдроми терминал цистсрнада демиелинизация булган нерв толаларининг босилиши ва чузилиши окибатида ривожланар экан. Яъни бел умурткалари остеохондрози хасталигида ривожланадиган огрик синдроми тетеринг синдром туфайли ривожланади.
29-32 143 27

Алгоритм выбора метода операции у больных с острой непроходимостью тонкой кишки

В Бенедикт
В статье обращается внимание на актуальность и сложность хирургического лечения больных с острой непроходимостью тонкой кишки и необходимость создания эффективного алгоритма выбора хирургической операции у пациентов. В результате анализа данных, полученных у 221 прооперированного больного, и проведенного ретроспективного исследования 32 медицинских карт предложен алгоритм хирургического лечения больных с острой непроходимостью тонкой кишки в зависимости от периода заболевания и функционального состояния каждого пациента. Применение обоснованной тактики хирургического лечения больных с острой непроходимостью тонкой кишки позволяет улучшить результаты их лечения.
33-36 146 45

Юз ўрта соҳасидаги суяк дефектини бартараф қилишда индивидуал имплантни моделлаштириш алгоритми

Ш Боймурадов, Ш Юсупов
Индивидуал эндопротсзни виртуал компьютерли модсллаштириш йули билан юз урта сохасидаги суяк дефектини бартараф килиш усули оркали суяк йукотилган ссгмснтига индивидул эндопротез урнатиш опсра-тив даволашнинг бир боскичи булиб, бунда беморларнинг ижтимоий ва функционал мослашув вакти кискара-ди. 3D- режаси операция хажмини аниклаш ва уни режалаштириш, имплантни танлаш, имплант улчами ва шаклини, шу билан бирга уни фиксациясини аниклашга имкон беради. 3D модели оркали операцияга курсат-ма ва карши курсатмани аниклаш, зарарланган сохага кам шикает билан кириб бориш, бундан ташкари энофтальм, диплопия, экзофтальм ва бошка шу каби операциядан кейинги асоратларни олдини олишга шароит яра-тади.
37-40 214 40

Ишемик инсультнинг турли вариантларида кекса ва қари ёшдаги беморларнинг хавф омиллари ва фон касалликларининг гендер хусуссиятлари

Н Вахабова, Р Азизова, Н Абдуллаева
Ишемик инсультда кекса ва кари ёшдаги беморларнинг хавф омиллари ва фон касалликларининг ген-дерлик фарклари урнатилди. Аникланишича, карияларда жинсидан катъий назар атсротромботик инсульт билан касалланган беморлар микдори ортиши хисобига гемодинамик ва лакунар инсульт бсморларининг микдор улушида пасайиш кузатилган. Ишемик инсульт ривожланишининг хавф омиллари уз хусусиятларига зга бул-ди, ёш ва жинсга боглик равишда фаркланди. 44-59 ёшдаги беморларда инсультнинг гетерогенлигини инобат-га олган холда чекиш (р<0,05), дислипедемия (р<0,05), психоэмоционал зурикиш (р<0,05) хавф фоизлари энг юкори курсаткичларни курсатди. Кекса карияларда чекиш хавфи ишончли пасайган (р<0,05). 44-59 ёшдаги шахслардан эркакларда атеросклероз, артсриал гипертония, ЮИК, ТИА, ревматизм (р<0,05) уступ келган бул-са, аелларда кандли диабет ва юрак ритмининг бузилиши(р<0,05) уступ келган. Шу билан бирга, кекса ёшдаги эркакларда фон касалликларида ЮИК ва ТИА микдор ул уши юкори курсаткичда сакланиб турган (р<0,05).
41-45 225 52

Ортодонтическое состояние зубных аномалий у детей c хроническим тонзиллитом и бронхитом

С Гаффоров, Ш Нурова, Н Нуров
Сурункали тонзилит ва сурункали бронхит билан касалланган 7-15 ёшдаги болалар орасида ижтимоий-тиббий ретроспектив суровнома ва клиник-стоматологик текширишлар утказилган. Текширувлар давомида болалар ота-онасидаги патологиялар, боланинг соматик патологияси ва тиш-жаг аномалик узгаришлари -тишлов аномалияси ва тиш катори аномалияларини учраш частотаси, огирлик даражаси, аномалия тури катор замонавий текширувдаги улчамлар ёрдамида бахоланган. Тишлов аномалиялари ва тиш катори аномалиялари-нинг ривожланиши ва шаклланишида соматик касалликларнинг ахамияти мавжудлигини назорат гурухи ва морфологик мсъёрлар билан солиштириб асослашга харакат килинган.
7-9 173 46

Токсоплазма инфекциясининг акушерлик ва гинекологик патологияга таъсири

Д Абдуллаев, Л Абдуллаева
Маколада токсоплазма инфекциясининг хомиладорликнинг кечишига таъсири, хомиладорлик даврида кузатиладиган асоратлар ва шу каторда булажак чакалокда кузатиладиган асоратлар сритилган. Бундам ташкари токсоплазма инфекциясининг асллар хаётининг сифатига таъсири кслтирилган.
52-55 257 111

Пременопауза остеопорозни даволашда алендроник кислотанинг (осталон) роли

Д Зарипова, М Негматуллаева, Д Туксанова, Ф Ахмедов
Тадкикотимиз максади пременопауза остеопорозни даволаш ва олдини олишда бифосфантларни роли урганиш ва бахолашдан иборат. Пременопаузал даврда 60 нафар беморни текширдик. Текширилган аёллар-нинг ёши 45 дан 55 ёш атрофида булди. Уртача ёш 50 ± 0,2 ни ташкил килди. I гурухдаги беморларимизга алендроник кислота 6 ой давомида 70 мг дозада берилган булса. II гурухдаги беморларимиз юкоридаги дори прспаратпи кабул килмади иктисодий самарадорликни ошириш максадида. Иккала гурух беморларида хам кальций, гидроксид фосфатаза аникданди. Суякларнинг зичлиги ультратовушли денситометрия оркали аникланди. Бифосфонаглар гурухи билан, айникса 70 мг алендроник кислота билан даволаш суякларда мине-раллар зичлигини сезиларли даражада оширади, бу эса менопауза давридаги аёлларда шикастланишларни олдини олади.
56-62 179 42

Ўткир панкреатитнинг оғир формасида даво тактикасини танлаш муаммоси

Р Ибадов, М Акбаров, С Ибрагимов, Р Байбеков, Б Абдуллажанов
Макс ад. Уткир панкреатит билан огриган беморларни даволаш самарадорлигини ошириш. Материал ва усуллар. Уткир панкреатит билан огриган 78 бсморпи даволаш усуллар куриб чикилган. Даволаш-диагностика протоколига беморларни кундалик даволаниш холатини ва клиник куринишини бахолаш макса-дида Marshal, APACHE II ва Ranson бахолаш шкалаларидан фойдаланилган, лабаратор курсаткичларни, ин-струментал текшириш усулларини тахпили билан биргаликди олиб борилган (УЗИ, КТ ва МРТ), кечикти-рилган оператив даволаш усуллари кулланилган. Натижалар. Утказилган терапия 54 (62%) холатда хирургик даволаш усулларидан фойдаланилмасдан беморларни тузалишига олиб келган, 33 (38%) беморларда йирингли -септик асоратлар билан операция амалга оширилгап. Тскширилаётган гурухда летал холат 18,4% ташкил килган. 71 (81,6%) беморларда коникарли патижалар олипган. Операция булган беморларда летал холат 48,5% ни ташкил килган. Хулоса. Ишлаб чикилган протокол умумий ва операциядан кейинги вакгдаги летал холат-ни ва тизимли асоратларни пасайишига ва уткир панкреатитни огир кечишларида яшовчанлик холатини орти-шига олиб келди.
63-68 193 50

Туғруқдан сўнг қон кетган аёлларда ҳаёт сифатини яхшилаш йўллари

Н Каримова, Ф Аюпова
Текшириш максадида 90та тугрукдаи сунг кои массив кетиш билан асоратлаигаи аёллар тскширишдан утказилган. Шулардан I гурухи- асосий гурух хисобланиб 15тани тугрукдаи сунг акушерлик массив кон кет-ган аёлларда кон кетишни тухтатиш максадида бачадон ампутацияси ёки бачадон экстирпацияси утказилган, II гурух 45та аёлдан ташкил топган булиб буларда хам тугрукдан сунг кон кетиш билан асоратланган ва кон кетиш консерватив йуллар билан тухтатилган. III гурухни ЗОта аёл ташкил килади булар назорат гурухи булиб тугрук асоратсиз кечган. Тугрукдан сунг массив кои кстган аеллариинг хает сифатини бахолаш максадида умумий русча талкиндаги суровнома MOS SF-36 билан анкета курииишда бахолангаи. Энг катта узгаришлар (2 балл ва ундан юкори) органидан ажралган гурухдаги аёлларга тугри келди. Саволлар берилганда асаб тизи-мидаги ножуя холатлар 2,07±0,35 (орган олиб ташланмаганларда - 1,41±0,35); тинчлик ва хотиржамликнинг булмаслиги - 2,18±0,36 (орган олиб ташланмаганларда - 1,94±0,33); бахтлилик хиссиётининг булмаслиги - 2,2 ± 0,36 (орган олиб ташланмаганларда - 1,54±0,32) яккол аникланди.
69-74 217 36

Қорин бўшлиғи аъзоларининг қўшма шикастланишларида интраабдоминал гипертензия

И Мустафакулов, А Хаджибаев, Ф Мизамов, Б Нормаматов
РШТЕИМСФ 2008-2018 ииллари корин кушма травмаси оилан 76 беморда кориничи босими урганилди. Текшириш олиб борилган шикастланганларни ёши 18 дай 70 ёшгачани (30,5±8,9) ташкил килди, бунда шикастланганларнинг куп кисмини мехлатга лаёкатли кишилар (50 ёшгача), асосан эркаклар (п=61) ташкил килган. 37 (48,6%) беморларда кориннинг кушма шикастланишлари бош суяги ва мия травмаси билан биргаликда учраган. Аксарият холатларда травманинг сабаби йул-транспорг ходисалари хисобланган(п=61-80,2%) ва 10 (13,1%) холатда жиноятчилик туфайли келиб чикадиган травма, 7 (9,2%) холатда эса кататравма булган. Алкогольдан мастлик 41 (53,9%) холатда кузатилган.
Хулосада шуни алохида кайд этиш лозимки, купинча шикастланганларда операция корин дсвори жа-рохатини ёпиб тикилиши натижасида кориничи гипсртспзияси вужудга кслар экан, шубхасиз интраабдоминал гипертензия синдроми (ИАГС) ривожланади. Ушбу гурухдаги шикастланганларда полиорган дисфункцияси яккол ривожланган булиб, сабабларидан бири корин ичи босимини ошиши хисобланади. ИАГС - нихоятда прогностик салбий асорат хисобланади.
75-79 197 46

Болалар колопроктологиясида замонавий текшириш усуллари

Н Назаров
Ушбу маколода 126 нафар болаларда йугон ичакнинг хар хил касалликларини ташхислаш учун утказилган виртуал колоноскопия текшириш усулининг натижалари келтирилган. Компьютер томографик виртуал колоноскопия текширув усулининг ташхисий имкониятлари урганилган. Олинган натижаларда болаларда йугон ичак ривожланиши аномалиялари ва касалликлари ташхисида виртуал колоноскопия устуворлиги ва юкори информативлиги курсатилгап.
80-83 156 37

Бачадон миомасида иммунокоррекцияловчи терапиянинг самарадорлигини ўрганиш

Н Нарзуллоева, Н Ашурова, М Жумаева
Ушбу маколада бачадон миомаси бор булган 37 та аёлда утказилган тадкикот натижалари келтирилган. Текширишлар бачадон миомаси бор аёлларда иммунокоррекцияловчи даво - Т-лайф препаратининг ижобий даво самарасини курсатади.
84-86 210 56

Акушерлик қон кетишининг хавф омиллари

М Негматуллаева, Н Хамидова, Ф Ахмедов, Д Туксанова
Ушбу тадкикот хомиладорлик даврида динамикада юзага ксладиган акушсрлик кон кстишлари учун хавф омилларининг мавжудлиги ва характерным, унинг олдини олиш мумкинлигини аниклашдан иборат. Бу-хоро шахар тугрук 2017-18 йилларда комплексида акушерлик кон кетиши билан асоратланган хомиладор аёл-ларнинг 200 та тугрук тарихи урганилди. Тугрук тарихини тахлил килиш замирида шунга амин булдикки, патологик кон кетишни ривожланиш хавф омиллари биринчи тугувчи аёлларда абортлар сонининг куплиги, хомиланинг уз-узидан тушиши, куп хомилаликни курсатди. Акушсрлик кон кетиш ида кушимча фон бу-хомиладорлик сурункали касалликлари, прсэклампсия, йирик хомила ва тугрукнинг коникарсиз ксчиши кира-ди.
87-90 193 42

Криоглобулинемия - вирусли гепатит с билан оғриган беморларда жигардан ташқари аломатларида аҳамияти

В Рахимова, И Шарипова, И Эгамова, Н Ярмухамедова
Вирусли гепатит С бугунги кунда кенг таркалганлиги сабали глобал ахамиятга эга. Клиника кечиши латент булган жараён хозирги вактда жигардан ташкари белгилари билан тобора боглик булиб, уларнинг патогснсзинда криоглобулинлар мухимдир.