Jild 82 № 1 (2025)
Maqolalar
CHET TILLARINI O‘QITISHDA SUGGESTOPEDIYA METODINING O‘RNI VA AHAMIYATI, AFZALLIKLARI VA KAMCHILIKLARI
АНАЛИЗ ДОРОЖНО-ТРАНСПОРТНЫХ ПРОИСШЕСТВИЙ, СОВЕРШЕННЫХ ВОДИТЕЛЯМИ ГОРОДСКОГО ОБЩЕСТВЕННОГО ТРАНСПОРТА
Абстрактный: Повышение эффективности пассажирских перевозок позволит улучшить мобильность населения, сократить время в пути, снизить затраты на транспортные услуги, снизить вредные выбросы в атмосферу и улучшить экологическую обстановку в городах. Это также способствует улучшению качества жизни горожан, повышению уровня сервиса и комфорта в путешествиях.
YO‘L HARAKATI SOHASINI BOSHQARUV TIZIMINI TAKOMILLASH BO‘YICHA TAVSIYALAR
Annotatsiya: Maqolada yo‘l harakati sohasini boshqaruv tizimini takomillashtirish bo‘yicha bir qancha tavsiyalarni berish bo‘yicha muhokamalar ko‘rib chiqildi. Yo‘l-transport tizimlarini tashkil etishda va transport harakati xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha chora-tadbirlarni ishlab chiqishda chorrahalarni, o‘tkazuvchanligini oshirishga salbiy ta’sirni kamaytirishning mavjud muammolari va usullari tahlil qilindi.
"YO‘L YAMOQLARINI CNN, THRESHOLDING VA KONTUR ANIQLASH ASOSIDA SEGMENTATSIYALASH VA HAJMINI BAHOLASH"
O‘TA XAVFLI YUQUMLI KASALLIKLAR ANIQLANGANDA, HARAKATLANISH QOIDALARI
Annotatsiya: ushbu maqola o‘ta xavfli yuqumli kasalliklar aniqlanganda, epidemiyaga qarshi xatti-harakatlar usullar va chora-tadbirlar olib borilishiga bag‘ishlangan.
SUV OMBORLARIDA SODIR BO‘LISHI MUMKIN BO‘LGAN FAVQULODDA VAZIYATLAR VA ULARDAN MUHOFAZALANISH USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqola gidrotexnik inshootlarda sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan avariya va halokatlarda harakat qilish usullariga bag‘ishlangan bo‘lib, sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlar va ulardan muhofazalanish usullari keltirib o‘tilgan.
IMPORTANCE OF AUTOMATIC FIRE EXTINGUISHING SYSTEMS IN FIRE PREVENTION
Annotatsiya: Mazkur maqola zamonaviy avtomatik yong‘inga qarshi tizim va zilzila klapanlarini samaradorligini o‘rganish orqali yurtimizda zamonaviy avtomatlashgan yong‘inga qarshi tizimlar samaradorligini oshirishga bag‘ishlanadi.
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASIDAGI TIJORAT BANKLARNING AHAMIYATI VA REYTINGI
Annotatsiya. Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasidagi tijorat banklarining moliyaviy tizimdagi o‘rni, iqtisodiyotni rivojlantirishdagi funksiyalari va ularning milliy va xalqaro reytinglar asosida baholanish tartiblari tahlil qilinadi. Tijorat banklarining investitsiya muhitiga ta’siri, aholiga xizmat ko‘rsatish sifati va raqamli transformatsiya jarayonidagi ishtiroki ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, yetakchi banklarning reyting ko‘rsatkichlari va ularni shakllantiruvchi omillar tahlil etiladi.
SURXON VOHASI AHOLISINING KIYIM-KECHAK VA ZEB-ZIYNAT BUYUMLARINING AN’ANAVIY TASNIFI
Annotatsiya. Ushbu maqolada Surxon vohasi aholisining kiyimlaridagi haqida ma’lumotlar keltirilgan. Turli madaniyatlarning kirib kelishi natijasida milliy an’anaviy liboslardagi o‘zgarishlar haqida ilmiy qarashlar ifodalangan. Voha ayollari kiyim-kechaklarining asosiy qismi choksiz, to'g'ri bichimli, uzun va keng, matoni tejashga qaratilgan tejamkor bichish usuli bilan tikilgan. Yenglari to'g'ri yoki torayib boruvchi, qo'ltiq osti va yon tomonlariga yamoq-qulfaklar qo'yilganligi haqidagi fikrlar to‘liq ochib berishga qaratilgan.
SHARGA ISHKI VA TASHQI CHIZILGAN KO'PYOQLAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada geometriyaning fazoviy shakllari bo‘yicha muhim tushunchalardan biri — shar ichki va tashqi chizilgan ko‘pyoqlar haqida so‘z yuritiladi. Ichki chizilgan ko‘pyoqning cho‘qqilari umumiy shar sirtida yotishi, tashqi chizilgan ko‘pyoqda esa shar ko‘pyoqning barcha yoqalariga ichki tomondan tegib turishi tushuntiriladi. Shuningdek, beshta muntazam ko‘pyoq — Platonic jismlarning shar bilan bog‘liqligi, ularning amaliy sohalardagi qo‘llanilishi yoritiladi. Maqola geometrik shakllar orasidagi fazoviy munosabatlarni o‘rganishga xizmat qiladi va ta’lim hamda texnik sohalarda muhim nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
ЗНАЧЕНИЕ РУССКОГО ЯЗЫКА В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ
Аннотация. В данной статье рассматривается современное значение русского языка в глобальном контексте. Подчёркивается его роль как одного из официальных языков ООН и средства межнационального общения. Анализируются сферы применения русского языка в науке, образовании, международных отношениях, бизнесе и культуре. Отмечается его влияние на формирование гуманитарных связей между странами. Статья подчёркивает актуальность изучения русского языка в условиях глобализации и межкультурного диалога.
KOMBINATORIKA MASALALARI VA NYUTON BINOMINI O‘QITISH METODIKASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada kombinatorika masalalari va Nyuton binomini o‘qitish metodikalari tahlil qilinadi. Kombinatorika bo‘yicha boshlang‘ich tushunchalar, masalalarni yechish usullari va hayotiy misollar orqali o‘quvchilarni mavzuga qiziqtirish usullari bayon etilgan. Nyuton binomini o‘rgatishda esa binomial koeffitsientlar, Pascal uchburchagi va amaliy mashqlar orqali mavzuni chuqur anglashga erishish yo‘llari ko‘rsatildi. Shuningdek, ikki mavzu orasidagi bog‘lanish va ularning o‘quv jarayonidagi o‘rni ta’kidlandi. Maqola ta’lim jarayonini samarali tashkil etish uchun foydali metodik tavsiyalar beradi.
ZAMONAVIY ISHLAB CHIQARISHDA SHAXSIY HIMOYA VOSITALARINING SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy ishlab chiqarish sharoitida qo‘llaniladigan shaxsiy himoya vositalarining (SHHV) turlari, ularning samaradorligini baholash usullari va ishlab chiqarishdagi xavflarga qarshi ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada kimyoviy, mexanik, termal va boshqa xavfli omillarga qarshi SHHVlarning vazifalari va ularni tanlash mezonlari ko‘rib chiqiladi. Samaradorlikni baholashda ilmiy yondoshuvlar, normativ hujjatlar va amaliy misollar asos qilib olinadi. Shuningdek, SHHVlarning ishchilarning salomatligini himoya qilishdagi roli va xavfsizlik madaniyatini rivojlantirishdagi o‘rni ta’kidlanadi. Natijada, maqola ishlab chiqarishda xavfsizlikni oshirish va baxtsiz hodisalarni kamaytirishda SHHVlarning muhimligini ko‘rsatadi.
O‘ZBEKISTON SOG‘LIQNI SAQLASH SOHASIDA TIBBIYOT MUHANDISLARIGA BO‘LGAN TALAB VA EHTIYOJ
Annotatsiya: O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimida katta o‘zgarishlar va modernizatsiya jarayonlari olib borilmoqda. Yangi tibbiy texnologiyalarni joriy etish, diagnostika va davolash usullarini takomillashtirish maqsadida tibbiyot muhandislariga bo‘lgan talab sezilarli darajada oshmoqda. Ushbu maqolada tibbiyot muhandislarining sog‘liqni saqlash sohasidagi ahamiyati va ularning dolzarbligi tahlil qilinadi.
KVALIMETRIYA ASOSIDA TALABALARDA O‘Z-O‘ZINI BAHOLASH MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH
Annotatsiya: Mazkur maqolada pedagogik kvalimetriya asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning diagnostik madaniyatini shakllantirishning nazariy asoslari ochib berilgan. Diagnostik madaniyat o‘qituvchining baholash, tahlil qilish va o‘quv jarayonini optimallashtirish bo‘yicha kasbiy salohiyatini ifodalaydi. Pedagogik kvalimetriya esa ushbu jarayonlarda mezonli, tizimli va obyektiv yondashuvni ta’minlovchi nazariy-metodik asos sifatida e’tirof etiladi. Maqolada shuningdek, raqamli texnologiyalarning diagnostik jarayonga integratsiyasi, metakognitiv kompetensiyalarning o‘rni va kvalimetrik ko‘rsatkichlarning o‘qituvchilik tayyorgarligidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Ushbu nazariy yondashuvlar ta’lim sifati va o‘qituvchining kasbiy refleksiyasi bilan bog‘liq muhim jihatlarni ochib beradi.
RAQAMLI VOSITALAR YORDAMIDA DIAGNOSTIK MADANIYATNI RIVOJLANTIRISH STRATEGIYALARI
Annotatsiya : Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning diagnostik madaniyatini shakllantirishda raqamli vositalardan foydalanish strategiyalari nazariy jihatdan asoslab berilgan. Diagnostik madaniyat o‘qituvchining o‘quvchilarning bilim holatini baholash, tahlil qilish va rivojlantirishga doir kasbiy ko‘nikmalarini o‘z ichiga oladi. Zamonaviy ta’limda ushbu madaniyatni shakllantirishda raqamli texnologiyalardan foydalanish muhim omilga aylanmoqda. Maqolada test platformalari, raqamli portfoliolar, tahliliy dasturlar (LMS, AI-assessment) va refleksiya vositalari yordamida o‘qituvchilarda diagnostik kompetensiyalarni rivojlantirish strategiyalari yoritilgan. Tadqiqot natijalari, zamonaviy raqamli vositalar ta’lim sifati va baholash madaniyatini oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatdi.
ALISHER NAVOIY ASARLARIDA UMUMINSONIY G’OYALAR TALQINI
Alisher Navoiy – benazir ijodkor, jahon adabiyotining yirik vakili, g‘azal mulkining sultoni. Uning yangroq ovozi hali-hanuz jaranglamoqda, ijodiy merosi esa minglab tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilmoqda. U yaratib qoldirgan boy merosning katta qismini lirika tashkil etadi. Lirik turning g‘azal, muxammas, musaddas, ruboiy va tuyuq kabi janrlarida shoir g‘oyaviy va badiiy jihatdan yuksak asarlarni yaratdi.
Navoiy lirikasida oshiq, yor, rind, raqib, shayx, zohid, voiz, podshoh va boshqa obrazlar ham bor. Oshiq va yor obrazlarida samimiy sevgi, sadoqat, vafo va boshqa ezgu insoniy hislatlar tarannum qilinadi. Navoiy xo‘rlangan, jabrlangan xotin-qizlarni e’zozlaydi, sharaflaydi. U yordan shikoyat qilish orqali ko‘pincha yashagan muhitining adolatsizligi, insofsizligidan noliydi. Shuning uchun ham, Navoiy zolim yorni adolatsiz podshohga, insofsiz amaldorga, himmatsiz davlatmandga, shafqatsiz jallodga o’xshatadi.
ВОЗМОЖНОСТИ И ПЕРСПЕКТИВЫ ПРИМЕНЕНИЯ НАНОТЕХНОЛОГИЙ В ТРАНСПОРТНОЙ ИНФРАСТРУКТУРЕ
Нанотехнология - это не только новая технология, применяемая в области дорожно-строительной инженерии, но и средство решения проблем, которые невозможно решить с помощью существующих макромасштабных технологий. Для использования нанотехнологий в дорожном строительстве сначала определяются области, в которых нанотехнология и дорожная инженерия могут дополнять друг друга. Проблемы рассматриваются с учётом свойств наноматериалов. Также рассматривается влияние нанотехнологий на образ жизни общества.
ИССЛЕДОВАНИЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ТРАНСПОРТНЫЙ ПОТОК НА ПЕРЕСЕЧЕНЬЯ УЛИЦ БЕРУНИ-МАЛОВОЙ КОЛЬЦЕВАЯ ДОРОГА
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
O`QUVCHILARNI KASB HUNARGA YUNALTIRISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVI, ULARGA KASB TANLASHDA KO`MAKLASHISH
Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish jarayonining zamonaviy yondashuvlari, ularning ahamiyati, ta’lim tizimidagi ro`li va samarali usullar tahlil qilinadi. Shuningdek, kasb tanlashda o‘quvchilarga ko‘maklashish mexanizmlari, maslahat berish usullari, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va psixologik yondashuvlar muhokama etiladi. Tadqiqot natijalari asosida tegishli takliflar ilgari suriladi.
WPFDA KOMANDA, KIST VA RESURSLAR BILAN ISHLASH
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqolada Windows Presentation Foundation (WPF) muhitida komandalar (commands), kistlar (brushes) va resurslar (resources) bilan ishlash masalalari chuqur tahlil qilinadi. Maqolada komandalar yordamida foydalanuvchi harakatlarini markazlashtirilgan holda boshqarish, kistlar orqali grafik elementlarga estetik ko‘rinish berish va resurslar yordamida kodni soddalashtirish, takror foydalanish va dizaynni yagona stilga asoslash imkoniyatlari ko‘rsatib berilgan. Har bir elementning texnik va funksional afzalliklari misollar bilan yoritilib, WPF arxitekturasi asosida samarali interfeyslar yaratish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Tadqiqot davomida komandalar model-view-viewmodel (MVVM) arxitekturasidagi o‘rni, kistlarning dinamik rang bilan ishlash usullari va resurslarning lokal va global qo‘llanilishi amaliy misollar orqali asoslab berilgan. Maqola dasturchilar, UI/UX dizaynerlar va .NET platformasida ishlovchi mutaxassislar uchun nazariy va amaliy qo‘llanma vazifasini bajaradi.
JADID SHE'RIYATIDA POETIK OBRAZLARNING IJTIMOIYLASHUVI CHO'LPON ,FITRAT SHE'RIYATI MISOLIDA
Annotatsiya. Mazkur ishda XX asr boshlaridagi o‘zbek adabiyotida yangi bosqichni boshlab bergan jadid adabiyotining yirik vakillari Cho‘lpon va Fitrat she’riyatida poetik obrazlarning ijtimoiy mazmun bilan boyishi, jamiyat muammolari bilan chambarchas bog‘lanishi tahlil etilgan. Jadidlar poetikasida an’anaviy timsollar yangi ijtimoiy-estetik ma’no kasb etgani, shoirlar obrazlar orqali xalqning ozodlikka, ma’rifatga, adolatga intilishlarini ifoda etgani ko‘rsatib berilgan. Ishda Cho‘lponning "Uyg‘on", "Ko‘r ung‘on" kabi she’rlari hamda Fitratning "Tanqidiy nazar", "Ilm yo‘li" singari asarlari tahlili asosida poetik obrazlarning zamonaviy tafakkur bilan uyg‘unlashuvi yoritilgan. Shuningdek, poetik timsollar – Vatan, xalq, zulmat, nur, ko‘z, yurak kabi obrazlar orqali ijtimoiy fikrning shakllanishi va kengayish jarayoni o‘rganilgan. Ish adabiy tahlil va ijtimoiy kontekst asosida olib borilib, o‘zbek she’riyatining ijtimoiy-falsafiy yuksalishida Cho‘lpon va Fitrat ijodining o‘rni yoritiladi.
ИССЛЕДОВАНИЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ТРАНСПОРТНЫЙ ПОТОК НА ПЕРЕСЕЧЕНЬЯ УЛИЦ БЕРУНИ -МАЛОВОЙ КОЛЬЦЕВАЯ ДОРОГА
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
РАЗРАБОТКА МЕРОПРИЯТИЯ НА ПОВЫШЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ ДВИЖЕНИЯ НА ПЕРЕСЕЧЕНИЕ УЛИЦ БЕРУНИ МАЛАЯ КОЛЬЦЕВАЯ ДОРОГА
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ НАПРАВЛЕННЫЙ НА ПОВЫШЕННЫЙ БЕЗОПАСНОСТИ ДОРОЖНОГО ДВИЖЕНИЯ НА ПЕРЕСЕЧЕНИЯХ
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
ИССЛЕДОВАНИЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ПЕШЕХОДНОГО ПОТОК НА ПЕРЕСЕЧЕНИИ УЛИЦ БЕРУНИ -МАЛОВОЙ КОЛЬЦЕВАЯ ДОРОГА
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
СУЩЕСТВУЮШИЕ СХЕМА ОРГАНИЗАЦИИ ДОРОЖНОГО ДВИЖЕНИЯ НА ПЕРЕСЕЧЕНИЯ УЛИЦЫ БЕРУНИ МАЛАЯ КОЛЬЦЕВАЯ ДОРОГА
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
СИСТЕМА ОБЕСПЕЧЕНИЯ КАЧЕСТВА ВОЕННО-ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ КУРСАНТОВ ВЫСШИХ ВОЕННЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ВУЗОВ
Аннотация: Статья посвящена рассмотрению социальных и педагогических технологий повышения качества профессионального образования курсантов военных вузов.
TALABALARNING O‘QUV JARAYONIGA MOSLASHISHIDA KOGNITIV FUNKSIYALARNING ROLI
Мақолада келтирилган маълумотлар Қарши давлат университети Биология йўналишида таълим олаётган талабаларда когнитив функцияларнинг ўзгариб бориш динамикасини ўрганишга қаратилган. Маълумки, талабаларда ўқув йили мобайнида кўплаб ўзгаришлар юз бериб, шулар орасида когнитив функциялардаги ўзгаришлар ўзига хос муҳим аҳамият касб этади. Бу ўзгаришлар талабаларнинг ўқув жараёнига мослашиш хусусиятларини белгилаб беради.
Олинган натижаларга кўра, ўрганилган аксарият когнитив кўрсаткичлар, жумладан, хотира, диққат ва кўрув-мотор реакция тезлиги ўқув йили мобайнида яхшиланиб борган, сессиядан сўнг эса пасайган. Айрим ҳолатлардагина юқоридагидан фарқ қиладиган натижалар олинган. Шунга кўра, талабаларнинг ўқув жараёнига мослашиши когнитив функциялардаги ўзгаришлар билан кечадиган маълум механизмларга эга экани ҳақида хулоса қилинган.
UZUMNING IQTISODIY AHAMIYATI VA IQLIM O‘ZGARISHLARINING TA’SIRI
Annatatsiya. Uzum (Vitis vinifera.) butun dunyoda keng yetishtiriladigan va yuqori iqtisodiy qiymatga ega bо‘lgan meva ekinidir. Uning mevasi yangiligida iste’mol qilish, mayiz tayyorlash, sharbat va vinoni ishlab chiqarishda ishlatiladi. Uzumning ozuqaviy foydasi resveratrol kabi polifenol antioksidantlar bilan bog‘liq bо‘lib, yurak-qon tomir, saraton, asab tizimi kasalliklariga qarshi foydali ta’sir kо‘rsatadi. Iqlim о‘zgarishi sharoitida seleksiya ishlari orqali qurg‘oqchilik va boshqa stress omillariga chidamli navlarni yaratish dolzarb vazifadir.
TA'LIM VA TARBIYA JARAYONIDA RAHBAR XODIMLARNI BOSHQARUV JARAYONIDAGI FAOLIYATINI AHAMIYATI
Annotatsiya: Ta'lim va tarbiya jarayonida rahbar xodimlarning boshqaruv faoliyati muhim ahamiyatga ega. Ta'lim muassasalarida sifatli ta'lim va tarbiya jarayonini tashkil etish, o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va madaniyatini shakllantirishda rahbarlarning boshqaruvdagi roli beqiyosdir. Rahbar xodimlar ta'lim jarayonining samaradorligini oshirish, pedagogik jamoani boshqarish, o‘quvchilarning intellektual va ma'naviy rivojlanishini ta'minlashda faol ishtirok etadilar
KOGNITIV QOBILIYATNI ANIQLASH BO‘YICHA PEDAGOGIK DIAGNOSTIK FAOLIYATNING NAZARIYASI
Annotatsiya: Ushbu maqolamizda kognitiv qobiliyatni aniqlash bo‘yicha olib boriladigan pedagogik faoliyat haqida gap boradi. Kognitiv qobilyatni ta’lim jarayonidagi o‘rni, kognitiv qobiliyatlarning turlari va kognitiv qobiliyatlarni rivojlantirish masalalari haqida bayon qilingan.
АНАЛИЗ ДОРОЖНО-ТРАНСПОРТНЫХ ПРОИСШЕСТВИЙ НА ПЕРЕСЕЧЕНИЕ УЛИЦ БЕРУНИ -МАЛАЯ КОЛЬЦЕВАЯ ДОРОГА
Абстрактный: В статье рассмотрены несколько методов повышения пропускной способности дорог на центральных улицах городов с интенсивным транспортным потоком. Водителям были рассмотрены методы безопасного вождения с учетом потенциальных опасностей при управлении транспортным средством в сложных условиях. Были рассмотрены меры по предотвращению дорожно-транспортных происшествий, одновременно с защитой труда водителей и повышением пропускной способности и безопасности дорожного движения.
INTERNATIONAL APPROACHES TO EFL READING INSTRUCTION IN HIGHER EDUCATION
Reading instruction in a foreign language is a major focus of both national and international foreign language teaching methods used at universities. Since teaching reading allows you to develop reading skills and abilities, related language and speech skills, and transform the student's knowledge in all studied disciplines, reading is one of the most popular activities among students during the university stage of their studies.
Interestingly, the reasons for the high status of reading as one of the main goals of university education are different in international educational contexts. The goals of learning to read are partly a reflection of the social order in a certain period.So, for a very long time, it was believed in national methodology that teaching reading was equivalent to teaching a foreign language. A specialist should be able to use a dictionary to read texts written in a variety of functional styles (personal writing, professional texts), and comprehend the main idea of a written speech work.Thus, this specialist will be in demand in our society, in which the processes of internationalization and the establishment of international relations are taking place. In addition, a large role is given to the role of the Russian language in teaching reading in a foreign language and teaching reading in the context of the formation of functional and reading literacy[1].
[1] Щерба Л. В. Преподавание иностранных языков в средней школе. Общие вопросы методики. — М.-Л., 1996. — 96 с.
VETNAM VA XITOY MUNOSABATLARINING O‘ZIGA XOSLIGI – ASSIMETRIK MUNOSABATLAR NAMUNASI SIFATIDA
Annotatsiya: Vetnam va Xitoy o‘rtasidagi uzoq tarixiy munosabatlar hozirgi bosqichdagi o‘zaro aloqalar xususiyatlariga jiddiy ta’sir ko‘rsatgan. Tomonlar o‘rtasida dushmanlik, keng ko‘lamli harbiy to‘qnashuvlar bo‘lgan davrlar ham, barqaror va hurmatga asoslangan munosabatlar davri ham kuzatilgan. Hatto XX asrda sotsialistik birodarlik do‘stligi bosqichi ham bo‘lgan, biroq bu yana dushmanlikka o‘zgargan va hozirgi kunda deyarli tiklangan holatga kelgan.
O‘ZBEK MILLIY NAQSHLARINI R-FUNKSIYA YORDAMIDA GEOMETRIK MODELLASHTIRISH
Annotatsiya Maqolada o‘zbek milliy naqshlarini matematik jihatdan modellashtirish masalasi ko‘rib chiqiladi. Xususan, R-funksiya usuli yordamida naqshlardagi geometrik shakllarning aniqligi va murakkabligi hamda ularning geometrik modeli ifodalanadi. Bunda R funksiyaning konyunksiya dizyunksiya va inkor amallaridan foydalani algebraik mantiqiy tenglamalar tuziladi. R-funksiya usuli zamonaviy hisoblash geometriyasi va kompyuter grafikasi sohalarida qo‘llaniladigan kuchli vosita bo‘lib, u yordamida murakkab konturlarning analitik tengmalarini yaratish imkoniyati mavjud.
MAKTABGACHA TA‘LIM YOSHIDAGI BOLALARNING PSIXIK TARAQQIYOTI
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning psixik taraqqiyoti jarayoni chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot davomida bolalarning emotsional, aqliy, ijtimoiy va nutqiy rivojlanish bosqichlari yoritilgan hamda bu rivojlanishga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, psixologik taraqqiyotning yoshga doir xususiyatlari, oila va ta’lim muassasasi bilan bog‘liq tarbiyaviy muhitning roli asoslangan ilmiy fikrlar orqali ochib berilgan. Zamonaviy maktabgacha ta’lim metodikalarining bolalar ruhiy rivojiga ijobiy ta’siri amaliy misollar bilan ko‘rsatilib, pedagog va ota-onalar uchun tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola natijalari psixologiya, pedagogika va maktabgacha ta’lim tizimi xodimlari uchun ilmiy-amaliy ahamiyat kasb etadi.
GENDER TUSHUNCHASI VA UNING JAMIYATDAGI AHAMIYATI
Annotatsiya: Mazkur maqolada gender tushunchasining mazmuni hamda shakllanishi va zamonaviy jamiytdagi o‘rni haqida so‘z boradi. Gender-inson jinsining ijtimoiy-madaniy va ma’naviy jihatini ifoda qiluvchi tushuncha. Gender-erkaklik va ayollik rollari va biologik farqlar, balki ijtimoiy va madaniy omillar orqali shakllanadi. Jamiyatimizda genderni teng tutish, nafaqat ayollarni himoya qilish, balki erkaklar uchun ham o‘ziga xos manfaatlarini taqdim qilish, barcha fuqarolarning huquqlari va erkinliklarini ta’minlashda muhim ahamiyatda ega hisoblanadi. Shuningdek, gender masalasida ta’limning ro‘li, yosh avlod ongida tenglik g‘oyalarini shakllantirish lozimligi, ommaviy axborot vositalarining ta’siri hamda mehnat bozorida teng imkoniyatlar yaratish va rahbarlik lavozimlarida ayollar ishtirokining oshirilishi kerak. Maqolada shuningdek, ayollar faqat uy ishlariga mo‘ljallangan degan qarashlar yoki erkaklar zaiflikni ko‘rsatmasligi kerak degan fikrlar jamiyat taraqqiyotiga salbiy ko‘rsatishi haqida so‘z boradi.
GENDER TENGLIGI VA INSON HUQUQLARI: YANGI O‘ZBEKISTONDA FALSAFIY-NAZARIY YONDASHUV
Annotatsiya: Ushbu maqolada Yangi O‘zbekiston taraqqiyot bosqichida gender tengligi va inson huquqlari masalasiga bo‘lgan ijtimoiy-falsafiy hamda nazariy yondashuvlar haqida so‘z boradi. Bugungi kunda gender tengligi nafaqat ijtimoiy tenglik, balki inson huquqlari va demokratik qadriyatlaring muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Gender tengligi zamonaviy demokratik jamiyatning ajralmas qadriyatlaridan biri sifatida qaraladi va bu prinsipni amalda ro‘yobga chiqarishda inson huquqlari bilan bog‘liqligi asoslanadi. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan islohotlar, xususan, ayollar huquqlarini himoya qilish va ularning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirish va davlat siyosatida gender yondashuvni mustahkamlashga qaratilgan chora-tadbirlar falsafiy nuqtai nazardan yoritiladi.Bu kabi izlanishlar gender tengligi va inson huquqlari sohasidagi ilmiy-nazariy qarashlarni boyitish bilan birga, ushbu yo‘nalishda amaliy siyosat va strategiyalarni yanada takomillashtirishga qizmat qiladi, albatta.
GENDER TENGLIGI-BARQAROR TARAQQIYOTNING OMILI SIFATIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada gender tengligining barqaror taraqqiyotga ta’siri tizimli yondashuv asosida tahlil qilinadi. Gender tengligi-ijtimoiy adolat va inson huquqlari nuqtai nazaridan, balki mamlakatning iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy rivojlanishi uchun muhim omil hisoblanadi. Bugungi kundagi natijalar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchilik hujjatlari va statistik ma’lumotlar asosida gender tengligining turli jabhalaridagi tasiri katta, albatta. Maqolada gender tengsizlikning mavjud shakllari, ayollar va erkaklar o‘rtasidagi ijtimoiy rollarning tafovuti, mehnat bozori va ta’lim tizimidagi nomutanosibliklar statistik ma’lumotlar orqali o‘rganiladi. Mening fikrimcha, gender tengligini ta’minlash orqali adolatli jamiyat qurish hamda iqtisodiy o‘sish, ijtimoiy barqarorlik va innovatsion rivojlanish uchun zarur deb o‘ylayman. Global darajada tan olingan haqiqatlaridan biri shuki, gender tengligi faqat ijtimoiy adolatni emas, balki iqtisodiy rivojlanish hamda barqarorlik va taraqqiyotning ham muhim omillaridan biri sanaladi.
GENDER TENGLIGI VA IJTIMOIY BARQARORLIK: YANGI O`ZBEKISTONDA MA’NAVIY YANGILANISHNING GENDER MEZONLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Yangi O’zbekiston taraqqiyot strategiyasida gender tengligining ijtimoiy barqarorlik va ma’naviy yangilanish jarayonlariga ta’siri ijtimiy-falsafiy yondashuv asosida o`rganiladi. Bugungu kunda Gender tengligi faqat huquqiy yoki siyosiy masala emas, balki jamiyatning madaniy-ma’naviy holatini belgilovchi vosita sifatida qaralmoqda. O’zbekidton Respublikasida so’nggi yillarda amalga oshirilayotgan islohotlar doirasida ayollar huquqlari va ularning ijtimoiy faolligi hamda davlat boshqaruvidagi ishtitoki kun sayin ortib borayotganini kuzatishimiz mumkin. Mazkur maqolada aynan ma’naviy yangilanish jarayonlarida gender tengligining o‘rni, ayol shaxsining o‘zini anglash bosqichlari va ijtimoiy qadriyatlarning gender mezonlari orqali yangilanishi haqida yoritiladi. Shu bilan birga, gender tengligi orqali ijtimoiy barqarorlikka erishish konsepsiyasi hamda uni falsafiy va amaliy jihatdan asoslash, gender adolati bilan ijtimoiy birdamlik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik ijtimoiy jihatdan o‘rganiladi.
SHARQ ALLOMALARINING GENDER TENGLIGIGA OID IJTIMOIY-FALSAFIY QARASHLARI
Annotatsiya: Ushbu maqola Sharq allomalari tafakkurida gender tengligi masalasining ijtimoiy-falsafiy mazmunini ochib berishga qaratilgan hisoblanadi. Maqolada qadimiy va o‘rta asr Sharq mutafakkirlarining inson, ayniqsa, ayol va erkak o‘rtasidagi tabbiy, ma’naviy va ijtimoiy munosabatlarga bergan falsafiy yondashuvlar haqida so‘z boradi. Bular orqali ularning fikrlarida gender tengligi masalasining dolzarb va chuqur ildizlarga ega ekanligi haqida bo‘ladi. Maqolada Farobiy, Ibn Sino, Al-G‘azzoliy, Navoiy, Abdurauf Fitrat kabi allomalarning asarlari asosida ayol shaxsining qadri, bilimga, tarbiyaga va jamiyatdagi faollikka bo‘lgan huquqlari yoritiladi. Ayol va erkak o‘rtasidagi tenglik masalasi faqat ijtimoiy tenglik doirasida emas, balki ma’naviy yuksaklik, axloqiy mukammallik va komillik sari intilish mezonlari bilan ham bog‘liq ekanligi sir emas. Maqolaning asosiy maqsadi-qadimiy va o‘rta asr Sharq mutafakkirlarining ayol va erkakning huquqiy, axloqiy va ma’naviy tengligi haqidagi qarashlarini aniqlash hamda ularning bugungi zamonaviy gender muammolari bilan qanday uyg‘unlashishini tahlil qilishdan iborat, albatta.
SHARQ FALSAFASIDA OILA, AYOL VA JAMIYATNING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Sharq falsafasining asosiy tamoyillari nuqtai nazaridan oila, ayol va jamiyat o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik masalasi haqida so‘z boradi. Sharq tafakkuri tarixiy-falsafiy merosida oila-ijtimoiy hayotning tayanchi, ayol –ma’naviy barqarorlik va tarbiyaning asosi hisoblanadi. Maqolada qadimgi Sharq mutafakkirlarining, jumladan, Konfutsiy, Farobiy, Ibn Sino, Bahouddin Naqshbandiylarning g‘oyalari asosida oilaning axloqiy, tarbiyaviy va ijtimoiy vazifalari ochib beriladi. Ayolning jamiyatdagi o‘rni va unga qilingan hurmat-ehtirom darajasi orqali jamiyatning ma’naviy yetukligi belgilanadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, barqaror jamiyat qurishda oilaviy qadriyatlar va ayolning faol ishtirokini hal qiluvchi omil ekanligi ilmiy asosda asoslab beriladi, albatta. Ushbu maqolada oila va jamiyat o‘rtasidagi muvozanatni tushunishda Sharq falsafasi beradigan nazariy asoslarini chuqur anglashga yordam beradi deb o‘ylayman. Sharq falsafasidagi qadriyatlar asosida, bugungi kundagi barqaror ijtimoiy munosabatlarni shakllantirish hamda gender tengligi, ma’naviy tarbiya va ijtimoiy birdamlikni kuchaytirish singari masalalarga nazariy jihatdan yondashilinadi.
ЁШ ФУТБОЛЧИЛАРНИ ҲИМОЯДА ҲАРАКАТ ҚИЛИШГА ЎРГАТИШНИНГ ИЛМИЙ-УСЛУБИЙ АСОСЛАРИ
Аннотация: Мазкур мақолада ёш футболчиларнинг ҳимоявий ҳаракатларини шакллантириш, уларда позицион ва индивидуал ҳимоя усулларини ривожлантириш, шунингдек, тактик ва жисмоний тайёргарлик даражасини ошириш бўйича илмий ва амалий тавсиялар келтирилган. Таълим-тарбия жараёнида замонавий методлардан фойдаланиш орқали ёш футболчиларда тўғри ҳимоявий ҳаракатларни автоматлаштириш имкониятлари таҳлил қилинган.
MILLIY ARMIYADA AXLOQIY VA RUHIY TARBIYANING AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada vatan himoyachilarini milliy va jangovar ruhda tarbiyalashda harbiy an’analarning dolzarbligi, shuningdek vatan himoyachisi o‘z or-nomusi, sha’ni, sharafi, qadr qimmati va Vatanga muhabbat tuyg‘usini shallkatirish, ona yeriga, tiliga, madaniyati va an’analariga bog‘liqligi, hamda o‘z Vataniga, xalqiga sodiqlik bilan uning tarixi o‘tmishdagi avlodlar bilan faxrlanishi, Vatanining manfaatlarini himoya qilishga intilish sifatlari haqida yozib o‘tilgan.
ITERATORLAR VA YIELD OPERATORIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada dasturlashda muhim bo‘lgan iteratsion jarayonlar, xususan, iteratorlar va yield operatorining funksional imkoniyatlari chuqur yoritilgan. Iterator – bu obyekt bo‘lib, u ustida sikl orqali yurish imkonini beradi. Zamonaviy dasturlash tillarida, ayniqsa, C# va Python tilida yield operatori yordamida oddiy iteratorlar yaratish imkoniyati mavjud bo‘lib, bu kodni soddalashtiradi va yengil o‘qiladigan holga keltiradi. Maqolada yield return va yield break orqali ishlovchi iteratorlarning ishlash mexanizmi misollar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, IEnumerator va IEnumerable interfeyslari bilan bog‘liq amaliyotlar, ularning dastur samaradorligiga ta’siri, xotira tejash imkoniyatlari va real hayotdagi dasturiy ta'minotlar bilan integratsiyasi bayon etilgan. Dasturlashda yield operatori yordamida lazy evaluation texnikasini qo‘llash orqali katta hajmdagi ma’lumotlarni samarali boshqarish muhim ekani asoslab berilgan. Maqola oxirida yield operatorining boshqa an’anaviy iteratorlar bilan taqqoslanishi va afzalliklari yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, yield operatoridan foydalanish dastur ish faoliyatini yengillashtiribgina qolmay, balki algoritmlarni optimallashtirishda ham asosiy vosita sifatida xizmat qilishi mumkin
LINQDA TÒPLAMLAR BIRLASHMASI, KESISHMASI VA FARQI BILAN ISHLASH
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola LINQ (Language Integrated Query) texnologiyasidan foydalanib, to‘plamlar (kolleksiyalar) ustida amalga oshiriladigan asosiy amallar – birlashma (Union), kesishma (Intersect) va farq (Except) operatorlarining nazariy va amaliy asoslarini o‘rganishga bag‘ishlangan. LINQ – bu .NET platformasida kolleksiyalar bilan ishlashni soddalashtiruvchi qulay vosita bo‘lib, u SQLga o‘xshash sintaksisga ega. Maqolada har bir operatorning ishlash mexanizmi, qo‘llanilish sohasi, samaradorligi va murakkablik darajasi izchil tahlil qilingan.
Amaliy misollar orqali LINQ yordamida ikkita yoki undan ortiq ro‘yxatlar ustida turli to‘plam amallarini bajarish yoritilgan. Har bir operatorning ishlash prinsipi alohida ko‘rib chiqilib, ularning IEnumerable<T> interfeysi bilan qanday integratsiyalashgani ochib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, LINQ operatorlaridan foydalanish orqali ma’lumotlar ustida yuqori samarali, o‘qiluvchan va modullashtirilgan kod yozish mumkin. Mazkur maqola dasturchilar, ma’lumotlar tahlilchilari hamda ilmiy izlanish olib borayotganlar uchun amaliy va nazariy jihatdan foydali bo‘lishi kutilmoqda
WPF DA BOSHQARUV ELEMENTLARI BILAN ISHLASH
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada WPF (Windows Presentation Foundation) texnologiyasi asosida yaratiladigan foydalanuvchi interfeysi elementlari bilan ishlash tamoyillari va amaliy yondashuvlari keng yoritilgan. WPF – bu .NET platformasining grafikli interfeyslarni yaratishga mo‘ljallangan komponenti bo‘lib, u boshqaruv elementlari (Controls) yordamida interaktiv va funksional ilovalarni ishlab chiqish imkonini beradi. Maqolada Button, TextBox, Label, ComboBox, DataGrid kabi keng tarqalgan boshqaruv elementlari va ularning xususiyatlari, tadbirlar (event) bilan ishlash tartibi, ma’lumot bog‘lash (Data Binding), shablonlash (Templating) va XAML bilan integratsiyasi muhokama qilinadi.
WPF muhitida vizual komponentlar yordamida grafik interfeys yaratish jarayoni obyektga yo‘naltirilgan dasturlash prinsiplari asosida tashkil etiladi. Ushbu maqolada boshqaruv elementlarining strukturaviy tuzilishi, ularni yaratish va dinamik boshqarish usullari, shuningdek, foydalanuvchi bilan samarali o‘zaro aloqani ta’minlashda ularning roli nazariy va amaliy misollar asosida tahlil qilinadi. Dasturiy dizayn, modullararo bog‘lanish, MVVM arxitekturasi kontekstida ham boshqaruv elementlarining o‘rni va afzalliklari ochib beriladi.
USING TASK-BASED LANGUAGE TEACHING (TBLT) TO IMPROVE ORAL PROFICIENCY IN BEGINNER FRENCH LEARNERS
Abstract: This study explores the effectiveness of Task-Based Language Teaching (TBLT) in improving oral proficiency among beginner learners of French as a Foreign Language (FLE). Grounded in communicative language teaching principles, TBLT emphasizes real-world language use through meaningful tasks. The research employed an experimental design involving two beginner-level French classes over a six-week period. One group was taught using TBLT, while the control group followed a traditional grammar-based approach. Results show that the experimental group demonstrated significant improvements in fluency, accuracy, and confidence in oral expression. These findings suggest that TBLT is a viable and effective methodology for developing oral communication skills in novice learners.
TALIS TOPSHIRIQLAR DORASIDA TUZILGAN TOPSHIRIQLARDAN NAMUNALAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada xalqaro miqyosda tan olingan TALIS tadqiqoti doirasida ishlab chiqilgan topshiriqlarning tahlili, ularning didaktik yo‘nalishlari, milliy ta’lim tizimiga moslashuv darajasi va O‘zbekistondagi amaliy qo‘llanilish holatlari o‘rganilgan. Maqola xalqaro standartlar va o‘zbek pedagogikasi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni aniqlashga qaratilgan. Tadqiqot asosida o‘qituvchilarning professionallik darajasini baholashga xizmat qiluvchi topshiriqlarning namunaviy xususiyatlari tahlil qilinadi.
RANGTASVIR SAN’ATIDA RANGLARNING HISSIYOT SIFATIDAGI AHAMIYATI
Annotatsiya. Maqolada rangtasvir san’atida rang, janr, mavzu, yo‘nalish va boshqa turlarga murojaat qilishda insonning ichki kechinmalari, tuyg‘ularining chuqur va nozik olami bilan uzviy bog‘liq holda kechishi, bu borada esa raglarning ahamiyati haqida tahliliy ma’lumotlar berilgan.
BOSHLANG’ICH TA’LIM O‘QUV -TARBIYA JARAYONIDA IJODKORLIKNI RIVOJLANTIRISH MUAMMOLARI
Annotatsiya: Hozirgi mavjud ta’lim asosan, ilgaridan mavjud bo`lgan an’anaviy didaktikaga asoslangan, ya’ni o`quv jarayonida ilgaridan fanga ma’lum bo`lgan bilimlarni o`qitish, o`rgatish, etkazish bilan xarakterlanadi. O`qituvchi ilgaridan ma’lum reproduktiv faoliyatni olib boradi. Bu esa asosan talabaning ta’lim mazmunini yodlab olishi, qayta takrorlab berishi bilan cheklanadi. Ushbu maqolada boshlang’ich ta’lim o‘quv -tarbiya jarayonida ijodkorlikni rivojlantirish muammolari yoritilgan.
MAKTABLARDA 5-SINFLARDA MATEMATIKA FANI O‘QITISH METODIKASI
Annotatsiya: Maktabda beshinchi sinf o‘quvchilariga matematika fanini o‘qitish metodikasi zamonaviy ta’lim jarayonining muhim qismidir. Bu bosqichda o‘quvchilar matematikaning asosiy tushunchalari bilan tanishadi, mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradi va kundalik hayotda yuzaga keladigan muammolarni yechishda matematik bilimlarni qo‘llashga o‘rgatiladi. Matematika o‘qitishning samarali metodikasi o‘quvchilarning qiziqishini uyg‘otish, mavzularni tushunarli tarzda yetkazish va amaliy mashg‘ulotlar orqali bilimlarni mustahkamlashga asoslanadi.
ПСИХОСЕМАНТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЛИНГВИСТИКИ ЦВЕТА
Аннотация: Статья посвящена анализу психосемантических аспектов лингвистики цвета. Цвет как элемент языка выполняет не только номинативную, но и когнитивно-эмоциональную функцию, отражая национально-культурные особенности мировосприятия. Исследование основано на сопоставлении лингвистических данных с психолингвистическими подходами к восприятию цвета. Рассматриваются вопросы семантической дифференциации цветовых терминов, их символических значений и связи с когнитивными структурами носителей языка.
MАVLUDI SHАRIF”DА NOMLАRI ZIKR QILINGАN PАYGʼАMBАRLАR HАQIDА
Аnnotatsiya: Mazkur maqolada Mulla Yoʼldosh Xilvatiyning “Mavludi sharif” asarida nomlari zikr qilingan Paygʼambarlar Odam, Nuh, Ibrohim, Ismoil, Dovud, Yusuf, Iso, Muhammad alayhissalomlar haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, “nubuvvat”, “nabiy”, “rasul”, “Paygʼambar” tushunchalarining izohlari keltiriladi.
THE ROLE OF VITAMIN D IN THE BODY OF WOMEN DURING MENOPAUSE. (REVIEW ARTICLE)
Changes in vitamin D levels during menopause can be related to a number of factors, including hormonal changes, age, and lifestyle changes. Vitamin D plays an important role in maintaining healthy bones and the immune system, and levels can change significantly during menopause. Here are some key areas to conside.Hormonal changes: During menopause, a woman’s estrogen levels drop significantly. Estrogen affects the metabolism of calcium and vitamin D. Decreased estrogen levels can lead to decreased absorption of vitamin D and its decreased activity in the body, which increases the risk of osteoporosis and fractures.Problems with calcium absorption: Vitamin D helps the body absorb calcium, and as you age, the body’s ability to produce vitamin D from sunlight decreases. This can lead to vitamin D deficiency, especially if a woman does not get enough from food or supplements.Hydrate and nourish the skin: Vitamin D is synthesized in the skin when exposed to sunlight. As we age, especially during menopause, our skin loses its ability to produce vitamin D effectively, which may be another factor in vitamin D deficiency.Osteoporosis Risk: Due to changes in vitamin D and calcium levels, postmenopausal women are at higher risk of osteoporosis, as vitamin D plays a key role in maintaining bone strength. It is important to monitor your vitamin D levels and take supplements if needed to prevent osteoporosis and maintain bone health.Vitamin D Levels and Disease Risk: Recent research also suggests that vitamin D deficiency may be associated with a higher risk of heart disease, diabetes, and other chronic diseases, which is also important during menopause.
O'ZBEK TILIDAN INGLIZ TILIGA QILINGAN TARJIMA ASARLARDA KOMPRAVISTIK TAHLIL MEZONLARI
Annotatsiya: O‘zbek tilidan ingliz tiliga qilingan tarjima asarlarda kompravistik tahlil mezonlari haqida maqola yozish uchun keng qamrovli yondashuv talab etiladi. Tarjima san’ati va fanining muhim jihatlaridan biri sifatida, tarjima asarlarni baholash va tahlil qilish uchun aniq mezonlar va yondashuvlar ishlab chiqilgan. Kompravistik tahlil mezonlari esa tarjima sifatini, uning lingvistik, madaniy va kontekstual jihatlarini chuqur o‘rganishga imkon beradi. Ushbu maqolada O‘zbek tilidan ingliz tiliga qilingan tarjima asarlarda qo‘llaniladigan kompravistik tahlil mezonlari haqida ma'lumotlar berilgan.
ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ИНФОРМИРОВАНИЯ ЖЕНЩИН ФЕРТИЛЬНОГО ВОЗРАСТА О ЗДОРОВОМ ОБРАЗЕ ЖИЗНИ (ЗОЖ) НА ПЕРВИЧНОМ ЗВЕНЕ
Аннотация: В статье рассматриваются современные инновационные подходы к информированию женщин фертильного возраста о принципах здорового образа жизни (ЗОЖ). Проанализированы цифровые технологии, мобильные приложения, телемедицинские платформы и социальные медиа как инструменты просвещения. Отмечены их преимущества и ограничения, а также необходимость индивидуализированного подхода с учётом психологических и поведенческих особенностей целевой аудитории.
SINGAPUR TAʼLIM TEXNOLOGIYALARINING MILLIY TAʼLIM TIZIMIGA OLIB KIRILISHI
Annotatsiya: Singapur, o'zining innovatsion ta'lim tizimi bilan tanilgan, ta'lim texnologiyalarini milliy ta'lim tizimiga muvaffaqiyatli integratsiya qilgan davlatlardan biridir. Ushbu maqolada Singapurda ta'lim texnologiyalarining joriy etilishi, uning ta'lim tizimiga ta'siri va kelajakdagi istiqbollari haqida so'z yuritiladi.
YURAK ANATOMIYASI VA UNING KLINIK AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqola yurakning anatomik tuzilishi, uning fiziologik faoliyati va klinik ahamiyatini yoritishga bag'ishlangan. Yurak - inson organizmidagi markaziy a'zolardan biri bo'lib, qon aylanish tizimining asosiy qismini tashkil etadi. Maqolada yurakning tashqi va ichki tuzilmalari, kameralar, klapanlar, yurak devori qatlamlari va qon aylanish doiralari anatomik va funksional nuqtayi nazardan yoritiladi.
Bundan tashqari, yurak faoliyatining buzilishi bilan bog'liq bo'lgan asosiy klinik holatlar - ishemik yurak kasalligi, miokard infarkti, yurak yetishmovchiligi, tug'ma nuqsonlar, perikardit va revmatik kasalliklar ko'rib chiqiladi. Maqolada yurak faoliyatining vegetativ va markaziy boshqaruvi, elektrokardiografiya (EKG), ekokardiografiya (EKO) kabi tashxis usullarining ahamiyati ham tahlil qilinadi. Alohida bo'lim sifatida yurak kasalliklari bilan og'rigan bemorlarni og'riqsizlantirish (anestetik yondashuvlar) va anastatsiya (ya'ni yurak faoliyati davomida muvozanatni saqlovchi neyro-gumoral mexanizmlar) haqida ma'lumotlar keltiriladi. Anesteziya paytida yurak ritmi, qon bosimi va oksigenatsiya ko'rsatkichlarining doimiy nazorati, ayniqsa yurak-qon tomir tizimida patologiyasi bo'lgan bemorlarda, o'ta muhim ekani ta'kidlanadi.
DUTOR SAN’ATINING YOSHLAR ORASIDAGI QABUL QILINISH DINAMIKASI VA ZAMONAVIY INTERPRETATSIYALAR
Annotatsiya. Ushbu maqola O‘zbekiston yoshlari orasida dutor san’atining qabul qilinish dinamikasi va uning zamonaviy musiqiy interpretatsiyalarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Dutorning tarixiy va madaniy ahamiyati, yoshlarning unga munosabati, shuningdek, an’anaviylik va zamonaviylik o‘rtasidagi muvozanat o‘rganildi. Tadqiqotda yoshlarning dutor san’atiga qiziqishi cheklangan bo‘lsa-da, zamonaviy janrlar (jazz, pop, elektron musiqa) bilan integratsiya va ijtimoiy tarmoqlar orqali targ‘ibot uning ommalashishiga yordam berayotgani aniqlandi. Shahar va qishloq yoshlari o‘rtasidagi farqlar, ta’lim va media ta’siri kabi omillar tahlil qilindi. Maqola dutor san’atini yoshlar orasida targ‘ib qilish bo‘yicha amaliy takliflar bilan yakunlanadi. Tadqiqot milliy musiqiy merosni saqlash va uni zamonaviy sharoitlarga moslashtirishda muhim yo‘nalishlarni belgilaydi, shu bilan birga an’anaviy cholg‘u asboblarning global madaniy kontekstdagi o‘rniga hissa qo‘shadi.
INGLIZ TILI VA OʻZBEK TILI: GRAMMATIK JIHATDAN TAQQOSLASH
Annotatsiya. Ushbu maqolada ingliz tili va oʻzbek tili grammatik jihatdan taqqoslanadi. Ikkala tilning tuzilishidagi farqlar, jumladan, soʻz tartibi, feʻl zamonlari, artikl va qoʻshimcha tizimi, hamda ot-sifat moslashuvi kabi grammatik jihatlar tahlil qilinadi. Maqolada tilshunoslik, tarjimashunoslik va amaliy tarjima nuqtai nazaridan til farqlarining ahamiyati koʻrsatib oʻtiladi.
LITERATURE REVIEW: ADJOINT-BASED COMPUTATIONAL FLUID DYNAMICS FOR INDIVIDUALIZED SEPTOPLASTY PLANNING IN NASAL SEPTUM DEVIATION
Abstract: Nasal septum deviation (NSD) is common anatomical pathology leading to nasal airway obstruction and reduced quality of life. Despite the accepted corrective surgery being septoplasty, postoperative outcomes remain unpredictable. Traditional surgical planning often depends on anatomical assessment and surgeon experience rather than necessarily accurately predicting airflow improvement. Recent progress in computational fluid dynamics (CFD), specifically adjoint-based optimization techniques, has brought about a paradigm shift toward customized septoplasty planning. In this review article, critically appraising the state-of-the-art in the literature regarding adjoint-based CFD techniques being utilized in the management of NSD, their ability to customize surgical interventions based on individual patient-specific airflow dynamics is emphasized. The existing clinical literature, computational methods, benefits, drawbacks, and future directions of incorporating these technologies into clinical routine are explored[1].
SHARLOTTA BRONTE VA CHO'LPON ASARLARIDA AYOL OBRAZI
Annotatsiya: Sharlotta Bronte va Cho‘lpon asarlarida ayol obrazi haqida so‘z yuritish, ikki turli madaniyat va adabiy muhitda shakllangan ayol obrazlarini solishtirish imkonini beradi. Ularning asarlarida ayol qahramonlar turli ijtimoiy, madaniy va psixologik qatlamlarda tasvirlangan bo‘lib, har biri o‘z davrining jamiyatidagi ayolning o‘rni va uning ichki kechinmalarini aks ettiradi. Ushbu maqolada Sharlotta Bronte va Cho‘lpon asarlarida ayol obrazlari haqida ma'lumotlar berilgan.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ПРОБЛЕМЫ ОДНОСОСТАВНЫХ ПРЕДЛОЖЕНИЙ В РУССКОМ ЯЗЫКЕ
Аннотация. В статье рассматриваются теоретические основы изучения односоставных предложений в русском языке. Анализируется исторический путь развития взглядов на данное синтаксическое явление с конца XIX до второй половины XX века. Особое внимание уделено трудам таких лингвистов, как А.А. Шахматов, В.В. Виноградов, А.М. Пешковский, Е.М. Галкина-Федорук, В.В. Бабайцева и др., выявляются различия в подходах: грамматическом, логическом, психологическом и структурно-семантическом. Обосновывается необходимость комплексного подхода к классификации односоставных конструкций, включающего грамматические, семантические и стилистические критерии. Работа акцентирует внимание на предикативной функции главного члена односоставного предложения и подчеркивает ограниченность формального подхода. Статья может быть полезна при дальнейших синтаксических исследованиях и в преподавании русского языка
XX ASR O‘ZBEKISTON DASTGOH RANGTASVIR SAN’ATI
Annotatsiya. Ushbu ilmiy maqola, XX asr O‘zbekiston dastgoh rangtasvir san’ati ravnaqi haqida yozilgan. Unda Yеvrораning ilg‘оr tаsviriу sаn’аti аn’аnаlаrini, rus vа bоshqа хаlqlаrning vаkillаri оrqаli O‘zbekiston san’atiga о‘ziga xos tа’siri va bu уаngi bоsqiсhning хаrаktеri hаqidа ma’lumotlar yoritilgan. Shuningdek turli uslub va yunalishlarning o‘ziga xos rivojlanishi, shu davr rаssоmlari va ularning ijоd оlаmidagi rаng-bаrаng asarlari haqida ma’lumotlar berilgan. Mustaqillik davrida mafkuraviy nazoratni yo‘q qilinishi natijasida sаn’аtdа rо‘y bergаn tub ijobiy о‘zgаrishlаr ham yoritilgan
THE ROLE OF INTEGRALS IN PRACTICAL PROBLEMS
Abstract . This in the article of the integral practical in matters place and his/her various in the fields application seeing Integral mathematics , in particular , geometry, physics, mechanics, economics, ecology, medicine and in statistics wide is used . In the article integrals using areas, volumes, energy amounts and other various practical issues how to be counted and they how use indicating examples Also, the integral in practice of application importance and his/her various in the fields in development place analysis will be done .
BOSHLANG’ICH SINF DARSLARIDA KICHIK YOSHDAGI O’QUVCHILARNING FIKRLASH FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHIGA QO’YILADIGAN DIDAKTIK TALABLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining fikrlash faoliyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi didaktik talablar tahlil qilinadi. Kichik yoshdagi bolalarning aqliy salohiyatini yuzaga chiqarish, ularning tafakkurini shakllantirish, kuzatuvchanlik, tahlil qilish va mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik metodlar va yondashuvlarning o‘rni yoritiladi. Shuningdek, ta’lim jarayonida interfaol usullardan samarali foydalanishning ahamiyati ko‘rib chiqiladi.
SUN'IY INTELLEKT ASOSLARIDA MULOHAZA MANTIQI. MATEMATIK MANTIQ
Annotatsiya: Sun'iy intellekt (AI) sohasida mulohaza mantiqi va matematik mantiq muhim asosiy tushunchalar hisoblanadi. Ushbu maqola AI tizimlarida mulohaza yuritish jarayonlarini amalga oshirishda matematik mantiqning roli va uning amaliy qo‘llanilishini o‘rganadi. Xususan, propositsional va predikatlar mantiqi, qaror qabul qilish algoritmlari va bilimlarni ifodalash usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, maqolada mulohaza mantiqining mashinaviy o‘rganish va ekspert tizimlari bilan integratsiyasi, shu jumladan, avtomatlashtirilgan teorema isbotlash va semantik tahlil kabi sohalardagi ahamiyati muhokama qilinadi. Maqola AI texnologiyalarini rivojlantirishda matematik mantiqning fundamental o‘rni va kelajakdagi istiqbollariga alohida e’tibor qaratadi.
ZAMONAVIY INGLIZ TILI O'QITISHNING INNOVATSION VA INTEGRATSION USULLARINING SAMARADORLIGI
Annotatsiya: Ushbu tezisda ingliz tili fanini innovatsion texnologiyalar va integratsion metodlar orqali o‘rgatish va ularda bu tilni o‘rganishga qiziqish uyg‘otish omillarining ilmiy-nazariy tomonlari yuzasidan fikrlar bildirilgan va shu bilan birga o’qitishning samaradorligi haqida gapiriladi.