Jild 63 № 5 (2025)
Maqolalar
TRANSLATION OF RELIGIOUS TEXTS PROBLEMS AND SPECIFICITIES
Annotation. This article discusses the main problems in translating religious
texts, including lexical, semantic, cultural, doctrinal, and interpretive challenges. It
highlights the difficulties translators face in conveying the sacredness and doctrinal
accuracy of religious texts into different languages.
РЕЗОРБЦИЯ КОРНЕЙ ПРИ ДЛИТЕЛЬНОМ НОШЕНИИ БРЕКЕТОВ: ПРИЧИНЫ И ПРОФИЛАКТИКА
Резорбция корней зубов является одним из наиболее частых и потенциально
необратимых осложнений при длительном ортодонтическом лечении с
применением брекет-систем. В настоящем исследовании, выполненном на
кафедре ортодонтии Самаркандского государственного медицинского
университета, изучены причины развития апикальной резорбции корней и даны
рекомендации по её профилактике. В исследование были включены 60
пациентов, проходивших ортодонтическое лечение различной
продолжительности. Установлена статистически значимая зависимость между
длительностью лечения и степенью резорбции. Наиболее подверженными
оказались зубы верхнего фронтального отдела. Предложены эффективные
профилактические меры, включающие индивидуализированное планирование,
контроль силы ортодонтического давления и регулярный рентгенологический
мониторинг. Полученные данные подчеркивают необходимость тщательного
клинического и рентгенологического наблюдения в процессе ортодонтического
лечения для предупреждения осложнений.
“ALLERGIK KASALLIKLAR ASR KASALLIGIMI? NAFAS YO‘LLARINI HIMOYA QILISH YO‘LLARI”
Annotatsiya: Ushbu maqola “Allergik kasalliklar asr kasalligimi? Nafas
yo‘llarini himoya qilish yo‘llari” mavzusida yozilgan bo‘lib, allergik kasalliklarning
zamonaviy jamiyatdagi o‘rni, ularning nafas olish tizimiga ta’siri va himoya
choralarini o‘rganadi. Maqolada allergik kasalliklarning tarqalishi, ularning sabablari,
diagnostika usullari, davolash usullari va profilaktika choralariga alohida e’tibor
qaratilgan. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida allergik kasalliklarning tarqalishi va
unga qarshi kurashish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar ham ko‘rib
chiqilgan.
INSON SALOMATLIGIDA YANGI NUQTAI NAZARLAR
Annotatsiya. Ushbu maqolamda inson salomatligida zamonaviy
yondashuvlarning ahamiyati, tibbiyotdagi innovatsion texnologiyalar, sun’iy intellekt,
personalizatsiyalashgan tibbiyot, telemeditsina, ekologik omillar, va ruhiy salomatlik
kabi yo’nalishlar haqida to’liq yoritilgan va yangi kashfiyotlar asosida sog’liqni
saqlash tizimidagi o’zgarishlar tahlil qilingan.
VITАMINLАRNI SIYDIK TОSH KАSАLIGINI RIVОJLАNISHDАGI RО'LI
Ushbu mаqоlаdа vitаminlаrning siydik tоsh kаsаlligi (nefrоlitiаz) rivоjlаnishigа
qаndаy tа’sir kо‘rsаtishi о‘rgаnilаdi. Аsоsаn А, C, D vа B guruhi vitаminlаrining
siydikdаgi mоddаlаr аlmаshinuvigа tа’siri tаhlil qilinаdi. Ilmiy mаnbаlаrgа kо‘rа, bа’zi
vitаminlаrning оrtiqchа miqdоrdа qаbul qilinishi siydikdа kаlsiy, оksаlаt vа fоsfаt
mоddаlаri dаrаjаsining оshishigа sаbаb bо‘lib, bu esа tоshlаrning shаkllаnish xаvfini
kuchаytirаdi. Shu bilаn birgа, аyrim vitаminlаr, xususаn B6 vitаmini, nefrоlitiаzni
оldini оlishdа ijоbiy rоl о‘ynаshi mumkin. Mаqоlаdа bu hоlаtlаrning yuzаgа kelish
mexаnizmlаri, ilmiy tаdqiqоtlаr nаtijаlаri vа аmаliy tаvsiyаlаr keng yоritilgаn.
YОSH BОLАLАRDА UGLEVОDLАR АLMАSHINUVINI BUZILISHI NАTIJАSIDА KELIB CHIQАDIGАN KАSАLLIKLАR
Ushbu ishdа yоsh bоlаlаrdа uglevоdlаr аlmаshinuvi buzilishidаn kelib chiqаdigаn
kаsаlliklаr о‘rgаnilаdi. Uglevоdlаr metаbоlizmi — оrgаnizmning energiyа mаnbаi
sifаtidа xizmаt qiluvchi muhim jаrаyоn bо‘lib, uning buzilishi turli klinik
kо‘rinishlаrdа nаmоyоn bо‘lishi mumkin. Bоlаlаrdа bu buzilishlаr kо‘pinchа qаndli
diаbet, gаlаktоzemiyа, glikоgenоz kаbi metаbоlik kаsаlliklаr shаklidа ifоdаlаnаdi.
Ishdа ushbu kаsаlliklаrning kelib chiqish sаbаblаri vа rivоjlаnish mexаnizmlаri,
shuningdek diаgnоstikа usullаri vа dаvоlаsh yоndаshuvlаri kо‘rib chiqilаdi. Yоsh
bоlаlаrdа uglevоd аlmаshinuvi buzilishigа dоir kаsаlliklаrning оldini оlish vа
dаvоlаshdа ertа tаshxis qо‘yish muhimligi аlоhidа tа’kidlаnаdi.
ЭЛЕКТРОННОЕ ПРАВИТЕЛЬСТВО: ДОСТИЖЕНИЯ, ВЫЗОВЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ
Аннотация: В тезисе рассматриваются ключевые аспекты формирования и
развития электронного правительства в Республике Узбекистан. Особое
внимание уделено достижениям в цифровизации государственного управления,
динамике показателей в международных рейтингах, а также нормативно-
правовой базе, обеспечивающей переход к цифровым форматам взаимодействия
государства с гражданами и бизнесом. Отдельно проанализированы актуальные
вызовы: неравномерное развитие инфраструктуры, цифровое неравенство и
недостаточный уровень межведомственной интеграции. В заключение
предложены приоритетные направления дальнейшего развития, включая
создание научно обоснованной концепции, стандартизацию процессов,
повышение цифровой грамотности и адаптацию международного опыта с
учетом национальной специфики.
THE IMPORTANCE OF LEARNING FOREIGN LANGUAGE
Abstract:In today’s rapidly globalizing world, the ability to speak foreign
languages has become a crucial skill for both personal and professional success. This
article explores the diverse benefits of learning foreign languages, including improved
career prospects, enhanced cultural understanding, cognitive development, better travel
experiences, and personal growth. Drawing on recent studies and real-world examples,
it emphasizes why multilingualism is more important now than ever before. The paper
also discusses effective language learning strategies and encourages individuals
ОРТОДОНТИЧЕСКОЕ ЛЕЧЕНИЕ У ПАЦИЕНТОВ С ОСТЕОПОРОЗОМ: РИСКИ И ОСОБЕННОСТИ
В статье рассматриваются особенности и риски ортодонтического лечения
у пациентов, страдающих остеопорозом. Остеопороз оказывает значительное
влияние на структуру альвеолярной кости, что может затруднять перемещение
зубов и повышать риск осложнений в процессе лечения. Работа основана на
ретроспективном анализе 26 клинических случаев, выполненном на базе
Самаркандского государственного медицинского университета. Выявлены
характерные клинические проявления, связанные с замедленным зубным
перемещением, рецессией десны и резорбцией корней, особенно у пациентов,
длительно принимающих бисфосфонаты. Представлены рекомендации по
безопасному ведению ортодонтических пациентов с остеопорозом.
KO‘RISH QOBILIYATINING PASAYISHI
Annotatsiya: Ko‘rish qobiliyatining pasayishi butun dunyo bo‘ylab millionlab
insonlarning hayot sifatiga jiddiy ta’sir qiluvchi muhim sog‘liq muammosi
hisoblanadi. Ushbu maqolada ko‘z kasalliklari va ularning rivojlanish omillari,
diagnostika usullari va profilaktika choralarining samaradorligi tahlil qilinadi.
O‘zbekiston sharoitida o‘tkazilgan epidemiologik tadqiqotlar asosida ko‘rish
qobiliyatining pasayishiga sabab bo‘luvchi asosiy omillar aniqlanib, ularni kamaytirish
uchun takliflar ishlab chiqildi. Shuningdek, zamonaviy diagnostika metodlari,
jumladan optik koherens tomografiyasi (OCT), tonometriya va ko‘z kasalliklarini erta
aniqlashda qo‘llanilayotgan texnologiyalar haqida ham so‘z boradi. Maqola ko‘z
sog‘lig‘ini saqlash va yaxshilash bo‘yicha milliy strategiyalarni ishlab chiqishda asos
bo‘lishi mumkin.
ОРТОДОНТИЧЕСКОЕ СОПРОВОЖДЕНИЕ ПЕРЕД ПРОТЕЗИРОВАНИЕМ: ПОДГОТОВКА ЗУБНЫХ РЯДОВ К ИМПЛАНТАЦИИ
В статье рассматривается роль ортодонтической подготовки зубных рядов
перед проведением дентальной имплантации. Проведён клинический анализ 32
пациентов, которым перед установкой имплантатов было проведено
ортодонтическое лечение для устранения смещения, инклинации зубов и
коррекции прикуса. Полученные результаты подтвердили высокую
эффективность предварительного ортодонтического этапа для создания
благоприятных условий имплантации и достижения устойчивого
функционального и эстетического результата. Подчёркивается необходимость
междисциплинарного взаимодействия специалистов в процессе комплексного
протезирования.
ВТОРИЧНОЕ СМЕЩЕНИЕ ЗУБОВ ПОСЛЕ СНЯТИЯ БРЕКЕТОВ: ПРИЧИНЫ И РЕТЕНЦИОННЫЕ МЕТОДЫ
В статье рассматривается проблема вторичного смещения зубов после
снятия брекет-систем. Представлены основные причины рецидива
ортодонтического лечения, включая физиологические, поведенческие и
технические факторы. Проведено сравнительное исследование эффективности
различных ретенционных методов у пациентов, прошедших лечение на кафедре
ортодонтии Самаркандского государственного медицинского университета.
Установлено, что наименьший уровень рецидива наблюдается при
использовании несъёмных и комбинированных ретейнеров. Сделан акцент на
важности соблюдения ретенционного режима и повышения осведомлённости
пациентов.
ВЛИЯНИЕ ОРТОДОНТИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ НА СОСТОЯНИЕ ЗУБНОЙ ЭМАЛИ И РИСК КАРИЕСА
Введение. Ортодонтическое лечение является важным этапом в коррекции
прикуса, однако установка брекет-систем и других ортодонтических аппаратов
может влиять на состояние зубной эмали и повышать риск развития кариеса.
Цель исследования — оценить изменения эмали и частоту возникновения
кариозных поражений у пациентов до и после ортодонтического лечения.
Материал и методы. Исследование проведено на базе Самаркандского
государственного медицинского университета. Обследованы 100 пациентов в
возрасте от 12 до 25 лет, проходивших ортодонтическое лечение с применением
брекетов. Оценка состояния эмали проводилась с использованием визуального
осмотра, зондирования и фотометрии до начала лечения, через 6 месяцев и после
окончания курса (18 месяцев). Риск кариеса оценивался по индексу DMF-T.
Результаты. Через 6 месяцев лечения у 35% пациентов выявлены
начальные деминерализационные изменения эмали. После завершения лечения
кариозные поражения диагностированы у 28% пациентов, что на 15% выше
исходного уровня (13%). Средний индекс DMF-T увеличился с 1.8 ± 0.5 до 2.6 ±
0.7 (p<0.05). Наибольшая частота кариеса отмечена в пришеечной зоне зубов,
прилегающих к брекетам.
РОЛЬ ОРТОДОНТИИ В КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ ПАЦИЕНТОВ С ПАРОДОНТИТОМ
Введение. Пародонтит — хроническое воспалительное заболевание тканей
пародонта, приводящее к потере зубов и нарушению функции жевательного
аппарата. В последние годы особое внимание уделяется комплексному подходу
к лечению, включающему ортодонтическую коррекцию для улучшения
состояния зубочелюстной системы и пародонта. Цель исследования — оценить
эффективность ортодонтии в составе комплексного лечения пациентов с
пародонтитом.
Материал и методы. Исследование проведено на базе Самаркандского
государственного медицинского университета, включало 60 пациентов с
диагнозом хронический пародонтит средней и тяжелой степени, разделённых на
две группы: основную (комплексное лечение с ортодонтией, n=30) и
контрольную (консервативное лечение без ортодонтии, n=30). Оценивали
клинические показатели — глубину пародонтальных карманов, уровень
прикрепления десны, индекс кровоточивости, а также рентгенологическую
динамику через 6 месяцев.
THE IMPORTANCE OF CONTEMPORARY ISLAMICSTUDIES
Abstract: This article analyzes the essence, methodology, and
scientificsignificanceof contemporary Islamic studies. It explores the role of Islamin
social lifebasedonmodern academic approaches and examines the relevance of Islamic
studiestoday,as well as its connection with international scholarly research.
Thepaperalsohighlights the contribution of modern Islamic studies to cultural, political,
andsocial stability.
THE IMPACT OF TECHNOLOGY ON EDUCATION
Annotation: This article explores the role of science in modern society,
emphasizing its impact on technological development, healthcare, environmental
protection, and daily life. It discusses how scientific research contributes to solving
global challenges such as climate change, disease prevention, and sustainable energy.
The article highlights the importance of investing in science education and research
institutions to promote innovation and economic growth. By analyzing recent scientific
advancements, the author argues that continued support for science is essential for
shaping a better and more sustainable future.
MODERN METHODS OF TEACHING FOREIGN LANGUAGES
Annotation: This article discusses how to effectively conduct the process of
teaching foreign languages, particularly in preschool and primary education, using
modern technologies and engaging, simple methods that are suitable for children. It
also highlights the methodological tools currently applied in our country to improve
the quality of education.
YOSHLAR TA’LIMI UZLUKSIZLIGINI TA’MINLASHDA MAKTAB PSIXOLOGI VA OTA-ONALAR HAMKORLIGINING AHAMIYATI (9–11-SINF O‘QUVCHILARI MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘rta ta’lim tizimining muhim bo‘g‘ini bo‘lgan 9–
11-sinf o‘quvchilarini keyingi ta’lim bosqichlariga jalb etish jarayonida maktab
psixologi hamda ota-onalar o‘rtasidagi hamkorlikning o‘rni tahlil qilinadi. Psixologik
yondashuvlar, oilaviy qo‘llab-quvvatlash, motivatsion mexanizmlar, kasbga
yo‘naltirish, shaxsiy rivojlanish va uzluksiz ta’lim tamoyillari asosida amalga
oshiriladigan hamkorlik strategiyalarining samaradorligi yoritiladi. Maqolada maktab
amaliyoti, kuzatuvlar, intervyular asosida real tavsiyalar va metodik yondashuvlar
taklif etiladi.
ESHITISHDA NUQSONI BOR BO‘LGAN BOLALAR NUTQIY MULOQOTINI TURLI BOSQICHLARDA RIVOJLANTIRISH.
Annotatsiya
Mazkur maqolada eshitishda nuqsoni bor bo‘lgan bolalarning nutqiy muloqotini
shakllantirish va rivojlantirish masalalari yoritilgan. Bolalarning eshitishdagi
cheklovlari ularning atrof-muhit bilan samarali aloqa o‘rnatish qobiliyatiga bevosita
ta'sir ko‘rsatadi. Shu sababli, ushbu toifadagi bolalarda nutqiy muloqotni bosqichma-
bosqich, tizimli yondashuv asosida rivojlantirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Maqolada eshitish nuqsonining og‘irlik darajasi, bolaning yoshi va psixofiziologik
xususiyatlariga qarab nutqiy muloqotni rivojlantirish bosqichlari, usullari va maxsus
logopedik yondashuvlar tahlil qilinadi. Shuningdek, nutqiy rivojlanishga ijobiy ta’sir
ko‘rsatuvchi pedagogik va psixologik omillar yoritiladi. Tadqiqot natijalari eshitishida
nuqsoni bo‘lgan bolalar bilan ishlovchi mutaxassislar — logopedlar, surdopedagoglar
va ota-onalar uchun amaliy tavsiyalarni taqdim etadi.
AQL VA ILM MA'NAVIYAT ASOSI
Annotatsiya: Mazkur maqolada aql va ilmning inson ma'naviy hayotidagi o'rni
va ahamiyati yoritiladi. Aql insonni hayvonot olamidan ajratib turuvchi asosiy
xususiyatlardan biri sifatida ko'rib chiqiladi. Ilm esa, insonni kamolot sari yetaklovchi
qudratli vosita sifatida baholanadi. Maqolada shuningdek, aql va ilm o'zaro qanday
bog'liq ekani, ularning ma'naviy yuksalishga qanday ta'sir qilishi tahlil qilinadi.
Yozuvda tarixiy shaxslar qarashlari, zamonaviy talqinlar va ta'lim-tarbiya jarayonidagi
o‘rni ham chuqur yoritilgan.
ПРЕПОДАВАНИЕ РУССКОГО ЯЗЫКА В ТЕХНИЧЕСКИХ ВУЗАХ: ОБЗОР СОВРЕМЕННЫХ МЕТОДИЧЕСКИХ ПОДХОДОВ И ВЫЗОВОВ
Аннотация: В статье представлен обзор современных методических
подходов к преподаванию русского языка в технических вузах. Освещены
тенденции интеграции языкового образования с профессиональной подготовкой
инженеров. Выявлены основные трудности и перспективы, связанные с
многоязычной средой, цифровыми технологиями и спецификой инженерного
мышления.
STRATEGIC CROSSROADS: GEOPOLITICAL DIMENSIONS OF EU–UZBEKISTAN RELATIONS (1991–2024)
Abstract: This article provides a professional and data-driven analysis of political
relations between the European Union (EU) and Uzbekistan from 1991 to 2024.
Drawing on a broad range of scholarly literature and official sources, it traces the
evolution of EU-Uzbekistan cooperation through stages of diplomatic engagement,
sanctions, strategic recalibration, and institutional partnership. Special focus is given
to legal frameworks, geopolitical realignments, mutual interests, and recent diplomatic
developments. It concludes by outlining the potential trajectory of the relationship amid
Uzbekistan’s ongoing reforms and the EU’s evolving priorities in Central Asia.
O’ZBEKISTONNING YEVROPA ITTIFOQI BILAN SAVDO IQTISODIY VA MADANIY ALOQALARI VA UNING KELAJAKDAGI ISTIQBOLLARI
O‘zbekiston Respublikasi o‘z milliy manfaatlariga asoslanib, ochiq va o‘zaro
foydali tashqi siyosat yuritadi. Respublikaning zamonaviy tashqi siyosiy strategiyasi
global va mintaqaviy vaziyatning tezkor o‘zgarishi hamda ichki o‘zgarishlardan kelib
chiqib shakllanadi. O‘zbekiston Yevropa Ittifoqi va Yevropa mamlakatlari bilan keng
ko‘lamli hamkorlikka katta ahamiyat beradi. Yevropa davlatlari bilan hamkorlikning
asosiy yo‘nalishlari savdo, investitsiyalar va moliya, zamonaviy texnologiyalarni
transfer qilish, ilm-fan, ta’lim, ekologiya, sog‘liqni saqlash, madaniyat va mintaqaviy
xavfsizlik kabi sohalarni o‘z ichiga oladi. O‘zbekiston, shu bilan birga, Yevropaning
yetakchi davlatlari, jumladan Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Belgiya, Italiya,
Ispaniya, Latviya va boshqa mamlakatlar bilan ikki tomonlama hamkorlikni
rivojlantirishga alohida e’tibor qaratadi.
OʻQUVCHILARDA IJOBIY HAMDA QADRIYATLAR ASOSIGA QURILGAN MUNOSABATLARNI RIVOJLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya: Jamiyat rivoji, qadriyatlar va g‘oyaviy yuksalishning shakllanishi
insonni oliy qadriyat sifatida e'zozlash zarurligini ta'kidlaydi. Maktabgacha yoshdan
boshlab o‘quvchilarda qadriyatli munosabatni shakllantirish jarayoni ularni jamiyatga
uyg‘unlashtirishga va hamkorlik qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi.
Inson qadriyatlari orqali jamiyat a'zolari tomonidan ma'qullangan xulqatvor
me’yorlarini o‘zlashtiradi va bu orqali hayotiy faoliyatga kirishadi.
DISCOURSE BETWEEN TEACHER AND STUDENT
Annotatsiya: Bahs-munozara va tanqidiy fikrlay olish hozirda insonlar uchun
muhim o‘rin tutgan qobiliyatlar bo’lib shakllanmoqda. Nafaqat, u nafaqat fikrlarni
ifoda etish vositasi, balki boshqalar bilan samarali muloqot qilish, ta’sir o‘tkazish va
o‘z g‘oyalarini keng jamoatchilikka yetkazish vositasi hisoblanadi. Bahslashish orqali
inson o‘z fikrlarini aniq, ravshan va ta’sirchan tarzda yetkazishni o‘rganadi, shu
qatorda tinglovchilarning diqqatini jalb etadi va ularni o‘z shaxsiy fikri tarafdori qilishi
mumkin. Shu sababli, tahliliy fikrlash va o’z fikrini to’g’ri tushuntira bilish zamonaviy
jamiyatda ijtimoiy, siyosiy, madaniy va ilmiy sohalarda muvaffaqiyatga erishishning
muhim omilidir.
ZO‘RLIK ISHLATIB SODIR ETILADIGAN JINOYATLAR TUSHUNCHASI VA KRIMINOLOGIK TAVSIFI
Annotatsiya. Ushbu tezisda zoʻrlik ishlatib sodir etiladigan jinoyatlarning
kriminologik tavsifi, mazkur jinoyatlarning sabablari, ularning sodir etilishiga imkon
bergan shart-sharoitlar hamda ularni oldini olish va profilaktika masalalari tahlil
qilinadi. Zoʻrlik ishlatib sodir etiladigan jinoyatlarni oldini olishda zamonaviy
yondashuvlarni amaliyotga tatbiq etish haqida fikr yuritiladi. Zoʻravonlik
jinoyatlarining asl ildizlari, sabablari hamda ularni oldini olish masalasi, mazkur
jinoyatlarga qarshi kurash haqida olimlarning qarashlari, fikr va mulohazalari tahlil
qilinib guruhlashtiriladi.
B.ERNAZAROV PROZASÍNÍŃ TEMATIKALÍQ HÁM IDEYALÍQ BAǴDARÍ
Аннотация: Актуальное состояние обучения учащихся определяется не
только спецификой лицея. Но и современными требованиями к обучению
учащихся, что предполагает пересмотр методов обучения и воспитания.
Повышение уровня знаний предполагает соответствующую организацию не
только внеаудиторных, но и внеаудиторных занятий. С этой целью мы первым
долгом определили цель и задачи занятия, содержание материала и сделали
анализ специальной литературы.
O’QUVCHILARDA TANQIDIY FIKRLASHNI INGLIZ TILI DARSLARI ORQALI RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya: Mazkur maqolada o’quvchilarda tanqidiy fikrlashni ingliz tili
darslari orqali rivojlantirish yoritib berilgan.Maqolaning boshlanish qismida ushbu
ko’nikmaning asosiy mohiyati,uning yosh bolalar ongiga ta’siri,tanqidiy fikrlash nega
muhimligi haqida fikr-mulohaza yuritilgan.O’quvchilarda tanqidiy fikrlashni
rivojlantirish asoslari keltirilgan.Tanqidiy fikrlash tushunchasi va uning ta’lim
tizimidagi roli ham yetarlicha o’rganilgan.Ushbu maqola yosh tadqiqotchilar va
mustaqil izlanuvchilar uchun foydali bo’lishi mumkin.
UMUMTA'LIM MAKTAB DIREKTOR O‘RINBOSARLARI FAOLIYATI SAMARADORLIGINI OSHIRISH MASALALARI
Annotatsiya: Umumta'lim maktablarida direktor o‘rinbosarlari maktab
boshqaruvida muhim o‘rin tutadi. Ularning faoliyati maktabning ta'lim sifati,
o‘quvchilarning o‘qish natijalari, o‘qituvchilarning ish samaradorligi va umuman
ta'lim muassasasining rivojlanish darajasiga bevosita ta'sir ko‘rsatadi. Shu sababli,
direktor o‘rinbosarlarini faoliyatini samarali tashkil etish va ularning ish unumdorligini
oshirish masalalari ta'lim tizimining ustuvor vazifalaridan biri hisoblanadi.
O‘QUV ISHLARI BO‘YICHA DIREKTOR O‘RINBOSARINING BOSHQARUV FAOLIYATINING MALAKASINI OSHIRISH MUAMMOLARI
Annotatsiya: Umumta’lim maktablarining samarali faoliyati ta’lim sifatining
yuqori darajada bo‘lishiga bevosita bog‘liq. Bu jarayonda maktab rahbariyatining,
xususan o‘quv ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosarining roli nihoyatda muhimdir.
O‘quv ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari ta’lim jarayonining tashkiliy, metodik va
nazorat funksiyalarini amalga oshiradi, o‘quv jarayonining samaradorligini
ta’minlashda boshqaruvchilik vazifalarini bajaradi. Shu bois, uning boshqaruv
faoliyatining malakasini oshirish ta’lim sifatini yaxshilash, maktabning rivojlanish
strategiyasini amalga oshirishda muhim omil hisoblanadi. Biroq, malaka oshirish
jarayonida bir qator muammolar yuzaga keladi, ular ta’lim tizimining samarali
ishlashiga to‘sqinlik qiladi.
MAKABGACHA KATTA YOSHDAGI BOLALARDA SAHNALASHTIRISH O'YIN FAOLIYATI YORDAMIDA IJTIMOIY-HISSNIY KO'NIKMALARNI SHAKLLANTIRISH
Annotatsiya Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda sahnalashtirish
o'yinlari orqali ijtimoiy-hissiy ko'nikmalarni shakllantirishning ahamiyati va
metodlari atroflicha yoritiladi. Tadqiqot sahnalashtirish o'yinlari bolalarning
emotsional intellektini, empatiyasini, hamkorlik qilish qobiliyatini va muammolarni
hal qilish ko'nikmalarini rivojlantirishdagi rolini tahlil qiladi. Maqolada amaliy
tavsiyalar va ushbu yondashuvning ta'lim jarayoniga integratsiyalash bo'yicha
takliflar berilgan.
THE IMPACT OF ONLINE GAMING ON YOUTH: A LINGUISTIC AND CULTURAL ANALYSIS
Abstract
Online gaming has become a major aspect of youth culture in the 21st century.
This paper explores the linguistic and cultural influences of online gaming on young
people. It examines how gaming affects language usage, communication habits, and
cultural perception, highlighting both positive and negative consequences. Through a
linguistic and cultural lens, the paper aims to understand how online gaming shapes
identity, social interaction, and intercultural competence among youth.
MAVZUNING OʻRGANILISHIDA TURLI XIL METODLARNING OʻRNI VA AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada hozirgi kunda darslarda qoʻllaniluvchi
uslublarning mavzuning oʻrganilishidagi oʻrni va ularni qoʻllash yoʻllari haqida
maʼlumot berilgan.
SPORT MURABBIYLIGIDA KOGNITIV QOBILIYATLARNING AHAMIYATI
Annotatsiya: Sport murabbiylarining kasbiy faoliyatida kognitiv
qobiliyatlarning rivojlanishi ularning samaradorligini oshirishda hal qiluvchi omil
hisoblanadi. Mazkur maqolada bo‘lajak sport murabbiylarida idrok etish, xotira,
mantiqiy fikrlash, strategik qaror qabul qilish kognitiv jarayonlarini rivojlantirishning
pedagogik-psixologik usullari tahlil qilinadi.
GASTRIT VA OVQAT HAZM QILISH MUAMMOLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada gastrit kasalligining sabablari, diagnostikasi,
kasallikning ovqat hazm qilish tizimiga ta’siri va oldini olish choralari o‘rganildi.
Tadqiqot O‘zbekiston sharoitida olib borilgan bo‘lib, 250 bemorning ma’lumotlari
asosida Helicobacter pylori infektsiyasi, stress omillari, dori vositalari qabul qilish va
ovqatlanish odatlari tahlil qilindi. Natijalar kasallikni erta aniqlash va samarali
davolash usullarini taklif etishga xizmat qiladi.
YUQORI SINF O'QUVCHILARNI KASB TANLASHLARIGA KOʻMAK BERISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada katta maktab yoshidagi о`quvchilarini kasbga
yо`naltirishda dastlabki pedagogik jarayonlar tahlil etilgan bо`lib, bu jarayonda
о`qituvchining pedagogik mahorati, kasb tanlashga oid bilim va kо`nikmalari,
vazifalari, shuningdek kasb tanlashda shaxs xislatlari, о`quvchi psixologiyasi,
o`quvchilarni kasb tanlashga tayyorligini ko`rsatuvchi mezonlar, o`quvchilarni kasb
tanlashga yo`naltirishga tayyorlashni yosh bosqichlari mazmuni haqida ma‘lumot
berilgan.
BOLALARGA NISBATAN OILADAGI ZO‘RAVONLIK HOLATLARI TA’SIRIDA PSIXOLOGIK MUAMMOLAR
Oiladagi zo‘ravonlik bolalarning farovonligiga ta'sir qiladi. Agar siz yoki siz
bilgan kishi oiladagi zo‘ravonlikni boshdan kechirayotgan bo‘lsa, resurslarga qo‘ng‘iroq
qiling ushbu xabarnomada keltirilgan zudlik bilan yordam uchun. Yuridik yordam ba’zi
hollarda vakillikni ta'minlaydi. Oiladagi zo‘ravonlik barcha oila a'zolariga, shu jumladan
bolalarga ham ta'sir qiladi. Bolalar jismoniy shikastlanish yoki tahdidlarga duchor bo‘lishlari
mumkin, lekin ular o‘z ota-onalari yoki uydagi boshqa kattalar o‘rtasida zo‘ravonlik guvohi
bo‘lganlarida hissiy iztirobni boshdan kechirishlari mumkin. Agar bola uydagi zo‘ravonlik
tufayli uyda xavfsiz bo‘lmasa, kattalar qurboni qo‘llab-quvvatlanishi kerak. Zo‘ravonlik
qurbonlari, agar ular shoshilinch boshpana, moliyaviy yordam, oziq-ovqat va boshqa asosiy
ehtiyojlar bilan ta'minlangan bo‘lsa, zo‘ravonlikni tark etishi va bolalarni xavfdan olib
tashlashi mumkin. Bola jarohatlanganda, ba'zi jabrlanuvchilar bolani shifokorga, shifoxonaga
yoki belgilangan tibbiy davolanishga olib borishda yordamga muhtoj. Hayotga tahdid
soladigan har qanday vaziyatda yordam uchun har doim 911 raqamiga qo‘ng‘iroq qiling.
OʻQUVCHILAR ORASIDA GIYOHVANDLIKNI VUJUDGA KELISHI HAMDA BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK VAZIFALARI
Annotatsiya: Giyohvand yoki unga tenglashtirilgan vositalarga muntazam ruju
qo‘yish va tibbiy ko‘rsatmalarsiz iste’mol qilish bo’lib, aslida giyohvandlik deviant
xulqatvorning bir ko’rinishidir. Giyohvandlik (narkomaniya). Shaxsga va jamiyatga
bugun buzg’unchi ta’sir ko’rsatuvchi, og’ir sotsial oqibatlariga ko’ra giyohvandlik
asosiy o’rin tutadi. Sotsiologik tadqiqotlar ko’rsatishicha, odamlar rohat olish, o’tkir
hissiyotlarga kirishish uchun giyohvand moddalarga berilib qoladilar.
IJTIMOIY REKLAMA – YOSHLARNI IJTIMOIYLASHTIRISH QUROLI SIFATIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada hozirgi kunda ijtimoiylashtirishning eng muhim
omillaridan biri – ijtimoiy reklama, uning nafaqat individ sifatidagi shaxsning hulq –
atvor «trayektoriya»sini belgilab berishi, balki zamonaviy jamiyatning ijtimoiy –
madaniy jarayonlari dinamik xususiyatlarini belgilab berishda ham muhim
ahamiyatga ega hisoblanishi ta’kidlangan.
MАSOFАVIY (ONLINE) SUD JАRАYONLАRINING KАMСHILIKLАRI VА ULАRNI BАRTАRАF ETISH СHORАLАRI
Mаzkur mаqolаdа mаsofаviy (online) sud jаrаyonlаrining ijobiy vа sаlbiy
jihаtlаri tаhlil qilinаdi. Аyniqsа, bu turdаgi sud ishlаrining kаmсhiliklаri, ulаr yuzаgа
kelish sаbаblаri vа bаrtаrаf etish mexаnizmlаri yoritilаdi. Internet texnologiyаlаrining
huquq sohаsigа tа’siri, texnik, huquqiy vа insoniФy omillаr nuqtаi nаzаridаn ko‘rib
сhiqilаdi.
SIRENAGA YO‘L OCHGANLAR: HUQUQBUZAR YOKI QAHRAMON?
Annotatsiya. Mazkur maqolada favqulodda holatlarda yo‘l harakati qoidalarining
buzilishi bilan bog‘liq huquqiy munosabatlar, xususan, haydovchilarning tez tibbiy
yordam va boshqa maxsus xizmatlarga yo‘l berishi natijasida yuzaga keladigan
ma’muriy javobgarlik masalalari yoritilgan. O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy
javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga kiritilgan o‘zgartish va qo‘shimchalar asosida,
zarurat holatida sodir etilgan huquqbuzarliklarni istisno etuvchi mezonlar tahlil
qilinadi. Shuningdek, Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya kabi xorijiy davlatlarning
“qutqaruv yo‘lagi”ga oid tajribasi bilan solishtirma tahlil olib borilgan. Muallif
haydovchilarning huquqiy ongi va ijtimoiy mas’uliyatini oshirish, inson hayotini
asrash ustuvorligini ta’minlash bo‘yicha tegishli tavsiyalarni ilgari suradi.
UMUMIY OʻRTA TAʼLIM MAKTABLARIDA "YORUGʻLIK HODISALARI" BOʻLIMINI OʻQITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada fizika fanining muhim boʻlimlaridan biri bo‘lgan
“Yorugʻlik hodisalari”ni oʻqitishda innovatsion texnologiyalarni qo‘llashning
samaradorligi yoritilgan. Mavzuning dolzarbligi o‘quvchilarning mavzuni chuqur
tushunishini ta’minlashda yangi pedagogik yondashuvlarning ahamiyatini ochib
beradi. Maqolada zamonaviy axborot-kommunikatsiya vositalari, virtual
laboratoriyalar, interaktiv taqdimotlar va raqamli ilovalardan foydalanish metodikasi,
ularning dars jarayonidagi roli va o‘quvchilarning fan boʻyicha qiziqishini oshirishdagi
ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida xulosalar chiqarilib, takliflar berilgan.
QIZLARNING OʻSMIRLIK DAVRIDAGI PSIXOLOGIK OʻZGARISHLARI
Annotatsiya: O‘smirlik davrining og‘ir, murakkab davr ekanligi ko‘plab
psixologik, fiziologik, ijtimoiy omillar bilan bog‘liq. Bu davrda rivojlanishning barcha
jihatlari: jismoniy, aqliy, axloqiy, ijtimoiy va shu kabilarning mazmun mohiyati ham
o‘zgaradi. Bu davrda o‘smir hayotida, uning ruhiyati, organizmining fizio¬logik
holatlarida, uning ijtimoiy holatida jiddiy o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. Aksariyat
holatlarda ularda birbiriga qarama-qarshi bo‘lgan turli xil an’analar kuzatiladi. Bu
davrga kelib bola endi «bola» emas va shu bilan birga hali «katta» ham emas. Uning
o‘z-o‘ziga va atrofdagilarga nisbatan bo‘lgan munosabatlari bu¬tunlay boshqacha
xarakter kasb etib boradi. Uning qiziqishlari tizimi, ijtimoiy yo‘nalganligi qaytadan
shakllanadi, o‘z-o‘zini anglashi, baholashi, qadriyatlari o‘zgaradi.
BOLALIK DAVRIDA UCHRAYDIGAN PSIXIK BUZILISHLAR HAMDA TRAVMALARNING KELAJAKKA TAʼSIRI
Annotatsiya: Psixik buzilishlar-bu kuchli reaktsiyalarni keltirib chiqaradigan
vaziyatlarda bevosita yoki bilvosita ishtirok etish natijasida yuzaga keladigan holat.
Ular kuchli stress va hissiy muvozanatning buzilishiga olib keladi.
BOLALARDA HISSIYOTLAR VA EMOTSIYALARNI BOSHQARISH KOʻNIKMALARINI SHAKLLANISHI
Annotatsiya: Kishi dunyoga kelgandan so’ng, avvalo, uning ota-onasi,
farzandini unib-o’sishini kamol topishini istaydi.Kelajakda esa o'z imkoniyatlaridan
kelib chiqib shu yurtning biror koriga nafi tegadigan barkamol avlod sifatida
ulg’ayadi. Hozirgi vaqtga kelib dunyo aholisining soni yildan- yilga ortib bormoqda.
Tug’ilgan bolalarning aksariyatida esa turli xil nuqsonlar kuzatilmoqda.
BOLALARDA TAJOVUZKORLIK HOLATLARINI KUZATILISHI HAMDA BARTARAF ETISHNING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya. Tajovuzkorlik-psixolog uchun ko’p hollarda tadqiqot va izlanish
ob’ekti bo’lib xizmat qiladigan ruhiy fazilatlardir. Tajovuzkorlik turlicha talqin
qilinadi. Ko’pincha tajovuzkorlik haqida huquqiy jihatdan xavfli, jinoiy xulq-atvor
sifatida gapiriladi: uni balog‘atga yetmagan shaxsning impulsiv (boshqarilmaydigan)
harakati, shuningdek hissiy jihatdan beqaror o’ziga xos xulq-atvor sifatida baholanadi.
USMON AZIM
Usmon Azim was born on August 13,1950 in the Boysun district of
Surkhandarya. His real name is Azimov Usmon. He graduated from the journalism
faculty of Tashkent University. He worked as an editor, senior editor and deputy editor
in chief of the Republican Radio, executive secretary of the Tashkent regional branch
of the Writer’s Union of Uzbekistan. Nowadays, the writer is mainly engaged in
creative works. Usmon Azim won the literary community with his first book of poetry
,,Understanding Man’’ published in 1979. Usmon Azim-,, People’s poet of
Uzbekistan’’( 2000), as well as ,,The best of poetry’’ in the nomination of the best
poetry of the year, and also won the ,, V. Mayakovskiy’’ Prize of Georgia. After the
play ,,Nights without day’’ staged at the National Theater and won the title of ,, Best
Performance’’ at the International Theater Festival in Andijan, his works such as
,,Bakhshiyona’’, ,,Strange Dragon’’, ,,Sadness’’, ,,Long night’’ and ,,Glamour’’ prose
collections were published. Poems and epics , which are included in dozens of
collections of his work, occupy the hearts of students with their richness of vivid
emotions, enthusiasm and charm, intensity and urgency. Sometimes pure, sometimes
sad and caressing. At the same time, with its vitality, sharp drama and tragedy, it excites
the reader and excites his feelings. His works have been translated into French,
German, English, Polish, Estonian, Georgian, Macedonian, Lithuanian, Turkish, Tajik,
Russian, Kazakh, Kyrgyz and other languages. In turn, Usman Azim translated
samplaes of the works of dozens of poets, such as Eluard, Doglarja, Voznesenskiy,
Vatseyetis, Marsinkyavichus into Uzbek. Many of the poet’s poems are sung by well-
known hafiz and singers. The poet, who tried his hand at radio dramaturgy in the first
period of his career (plays ,, Happy childhood’’, ,,Plot for Documentary’’, ,, Bahodir
and Malika’’) in later years began to write dramas. His dramas ,, Nights without day’’,
,, Return of Alpomish’’, ,, One step way’’, ,, Life of a writer’’ were staged. He was
famous as the ,, Best playwright’’ in 1999 for his drama. ,,The return of Alpomish’’.
The poet is also trying his hand at cinema. He wrote the screenplay for ,, Love’’ based
on his story.
FUNDAMENTALS OF MODERN MANAGEMENT
Relevance: Modern management is the most important element for the successful
functioning of organizations in a rapidly changing market environment.Modern
management is a set of principles, methods and approaches to managing an
organization, focused on efficiency, adaptability and innovation. It is based on such
key concepts as strategic planning, leadership, staff motivation, change management
and the use of digital technologies.Effective management allows achieving strategic
goals, optimizing resources and ensuring sustainable development. Given
globalization, technological progress and growing competition, studying the
fundamentals of management as a key tool in organizing work, motivating personnel
and making management decisions is becoming especially relevant.
BOLALIK DAVRIDA UCHRAYDIGAN PSIXIK BUZILISHLAR HAMDA TRAVMALARNING KELAJAKKA TAʼSIRI
Annotatsiya: Psixik buzilishlar-bu kuchli reaktsiyalarni keltirib chiqaradigan
vaziyatlarda bevosita yoki bilvosita ishtirok etish natijasida yuzaga keladigan holat.
Ular kuchli stress va hissiy muvozanatning buzilishiga olib keladi.
KON EKSKAVATORLARINING CHASTOTA O‘ZGARTIRGICH VOSITASIDA BOSHQARILUVCHI ELEKTR YURITMASI
Annotatsiya: Mazkur maqolada karyer ekskavatorlarida chastota o‘zgartirgich
asosida boshqariluvchi elektr yuritma tizimining afzalliklari, uning samaradorligi va
amaliy qo‘llanilishi haqida so‘z yuritiladi. Chastota o‘zgartirgichli yuritmalar
an’anaviy tizimlarga nisbatan energiya tejamkorligi va boshqaruv qulayligi bilan
ajralib turadi.
AVTOMOBIL YO’LLARIDA QO’LLANILADIGAN YO'NALISH TANLAMAS SHAMOL GENERATORLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada yo‘nalish tanlamas shamol generatorlarining
tuzilishi, ishlash prinsipi, afzalliklari va qo‘llanilish sohalari yoritilgan. Vertikal o‘qli
rotorlar asosida ishlovchi bu generatorlar shamol yo‘nalishidan qat’i nazar energiya
ishlab chiqara oladi va ayniqsa shahar, tog‘li hududlar hamda yo‘l infratuzilmalari
bo‘yida foydalanish uchun mosdir. Muqobil energiya manbalari rivojlanayotgan
bugungi kunda, yo‘nalish tanlamas generatorlar ekologik toza va energiya tejamkor
yechim sifatida muhim ahamiyat kasb etadi.
KIMYOVIY MODDALARNING TUPROQ BIOTSENOZIGA TA’SIRINI O’RGANISH VA OLDINI OLISH CHORA TADBIRLARINI YARATISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada Tuproqning sho’rlanishiga olib keluvchi omillar,
unumdorligi va samaradorligini oshirish ishlari va biotsenozi batafsil yoritilgan.
O'QUVCHILARDA BAYON VA INSHO YOZISH MALAKALARINI OSHIRISH
Nutq kishi faoliyatining til vositalari asosida tafakkurini ishga solishdir.
O'quvchilar nutqini o'stirish uchun o'qituvchi o'quvchilar tilining talaffuzi ,lug'ati
bog'lanishli nutqni faol egallashlarida yordam beradigan metod va usullardan
foydalanish kerak.
Bolani kichik yoshdanoq ravon tildа gapirishda , chiroyli so'zlardan foydalanib
fikrini erkin bayon qilishga o'rgatib borish muhim.
Boshlang'ich sinflarda o'quvchi barcha darslarda nazariy va amaliy bilimlarini
olish bilan jumlani to'g'ri tuzish ,fikrni bayon etish, qayta hikoyalash orqali og'zaki
nutq ko'nikmalari rivojlantirib boriladi .
Ta'lim tizimida yozma ishlarning muhim va murakkab turlaridan biri
inshodir.Inshoga o'quvchining aynan ana shu tafakkur bilan bog'liq mustaqil fikrlash,
taassurotlarni umumlashtirish ,tahlil qilish va xulosalashni ro'yobga chiqaradi.
Insho -arabcha so'zdan olingan bo'lib paydo qilish, yaratmoq, ijod yuzaga
keltirish, yozuv, sochma asar, xat kabir ma'nolarni bildiradi.
O'quvchiga insho yozishni o'rgatishga o'zi yaxshi bilgan narsasi haqida insho
yozishga o'rgatish kerak. Shunda kengroq fikrlab o'rganadi.Masalan :Tabiat
haqida,sevgan hayvoni haqida,yoki sevimli mashg'uloti haqida.
KETONLAR ISHTIROKIDA MANNIX REAKSIYASI: MEXANIZMI, SINTETIK QO‘LLANILISHI VA YASHIL KIMYO ILOVALARI
Annotatsiya: Mazkur maqola ketonlar ishtirokida Mannix reaksiyasining
kimyoviy mohiyati, mexanizmi, sintezdagi amaliy ahamiyati va ekologik (yashil
kimyo) yondashuvlar bilan uyg‘unligini tahlil qiladi. Bugungi kunda β-aminoketonlar
— farmatsevtik, biologik faol va polifunksional materiallar sifatida katta ahamiyat
kasb etmoqda. Ayniqsa, Mannix reaksiyasining ekologik toza usullar orqali (suvli
muhitda, erituvchisiz) amalga oshirilishi zamonaviy kimyo uchun dolzarb yo‘nalish
hisoblanadi.
«РЕАЛИЗАЦИЯ ОБЩЕ МЕТОДИЧЕСКИХ ПРИНЦИПОВ ПРИ ОБУЧЕНИИ РУССКОМУ ЯЗЫКУ (ПРИНЦИП СВЯЗИ ТЕОРИИ С ПРАКТИКОЙ)»
Аннотация: Современные образовательные стандарты подчеркивают
необходимость формирования у учащихся не только теоретических знаний, но и
умений применять их в реальной коммуникативной практике. В этом контексте
принцип связи теории с практикой приобретает особую значимость при
обучении русскому языку. Реализация данного принципа способствует более
глубокому пониманию языковых явлений, развитию речевых умений и
формированию функциональной грамотности.
Актуальность темы обусловлена потребностью в эффективных
методических подходах, которые обеспечивают прочную взаимосвязь между
теоретическим материалом и его практическим применением в устной и
письменной речи. В условиях обновления содержания образования и внедрения
компетентностного подхода исследование способов реализации этого принципа
становится особенно важным для повышения качества преподавания русского
языка.
AVTOMATIK BOSHQARISH TIZIMLARIDA ZVENOLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada avtomatik boshqarish tizimlarida zvenolar
tushunchasi, turlari va ularning funksiyalari yoritilgan. Zvenolar signallarni uzatish,
kuchaytirish va qayta aloqa orqali tizimni nazorat qilishda muhim rol o‘ynaydi.
Maqolada sanoat avtomatizatsiyasi, robototexnika va transport tizimlaridagi
zvenolarning qo‘llanilishi misollar bilan ko‘rsatilib, ularning tizim samaradorligini
oshirishdagi ahamiyati ta’kidlangan. Maqola avtomatik boshqarish sohasida
zvenolarning o‘rganilishi va rivojlanishi uchun asosiy ma’lumotlarni taqdim etadi.
AVTOMATLASHTIRISH VA INSON MEHNATINING KELAJAGI: ROBOTLAR ISH O‘RNINI EGALLAYDIMI?
Annotatsiya: Ushbu maqolada avtomatlashtirish va robototexnikaning inson
mehnatiga ta’siri tahlil qilinadi. Zamonaviy texnologiyalar ish jarayonlarini qanday
o‘zgartirayotgani, robotlarning inson ish o‘rinlarini qanchalik egallay olishi,
shuningdek, ishchi kuchining kelajagi va malaka talablarining qanday o‘zgarishi
muhokama qilinadi. Statistik ma’lumotlar va real hayotdan misollar yordamida
avtomatlashtirishning ijobiy va salbiy tomonlari ochib beriladi. Maqola kelajakda
inson va texnologiyaning samarali hamkorligi uchun ta’lim va malaka oshirishning
muhimligini ta’kidlaydi.
TEXNOLOGIK JARAYONLARDA KIBERXAVFSIZLIK MASALALARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada texnologik jarayonlarda kiberxavfsizlik
muammolari va ularning zamonaviy sanoatdagi ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada
ishlab chiqarish va boshqa sanoat sohalarida qo‘llaniladigan boshqaruv tizimlarining
kiberhujumlarga qanday zaifligi ko‘rsatilib, DDoS-hujumlar, zararli dasturiy ta’minot,
phishing va ichki xatolar kabi asosiy tahdidlar tahlil qilinadi. Shuningdek,
kiberxavfsizlikni ta’minlash uchun tizimlarni yangilash, kuchli autentifikatsiya,
tarmoqlarni segmentatsiya qilish, xodimlarni o‘qitish va monitoring qilish kabi
samarali usullar bayon etilgan. Maqola texnologik jarayonlarning barqaror va xavfsiz
ishlashi uchun kiberxavfsizlikning muhimligini ta’kidlaydi va ushbu sohaga doir
zamonaviy yondashuvlarni taklif etadi.
THE EVOLUTION OF ENGLISH AS A GLOBAL LANGUAGE (INGLIZ TILINING GLOBAL TILGA AYLANISHI)
Abstract: This article explores the transformation of the English language from
a regional dialect into a global lingua franca. By examining historical, political,
economic, and technological factors, the study outlines the reasons for English’s
widespread use today. It also addresses challenges associated with linguistic
dominance, such as cultural erosion and language endangerment. The research reflects
on how English shapes identity, communication, and global relations in the modern
era.
KORPUS LINGVISTIKASI ASOSIDA ZAMONAVIY LEKSIKOGRAFIYANING SHAKLLANISHI
Annotatsiya: Ushbu maqolada korpus lingvistikasi yondashuvining zamonaviy
leksikografiyadagi ahamiyati, amaliy qo’llanilishi va lug’at tuzish jarayonidagi o’rni
tahlil qilinadi.
OʻQUVCHILARDA MULOQOT KOʻNIKMALARINI SHAKLLANTIRISHNING ENG ZAMONAVIY PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya. Insoniyat jamiyatida kishi o‘zining moddiy va ma’naviy
ehtiyojlarini qondirish uchun o‘zgalar bilan muloqot qilmasdan yashay olmosligi sir
emas. Boshqa mavjudotlardan farqli o‘laroq, odam zoti o‘zining til va madaniyati
bilan oliy hisoblanadi
DEVIANT XULQLI O’SMIRLAR HUQUQBUZARLIGINI BARTARAF ETISHDA OLIMLAR HIKMATIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada o'smir yoshdagilarda sog'lom dunyoqarashni shakllantirishda ajdodlarimiz merosidan foydalanish yo'llari ko'rib o'tilgan.
ОШИБКИ И ОСЛОЖНЕНИЯ, ВОЗНИКАЮЩИЕ ПРИ ОРТОДОНТИЧЕСКОМ ЛЕЧЕНИИ В СЛУЧАЕ НАРУШЕНИЯ ПАЦИЕНТОМ ГИГИЕНЫ ПОЛОСТИ РТА
Аннотация: В данной статье говорится о том, что несоблюдение пациентами гигиены в процессе ортодонтического лечения приводит к многочисленным осложнениям. Представлены результаты проведенного нами исследования.
QOVOQLI, KARTOSHKALI VA PIYOZLI NONLAR: FUNKSIONAL MAHSULOTLAR TAYYORLASH TEXNOLOGIYASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada qovoq, kartoshka va piyoz kabi tabiiy sabzavotlar
asosida tayyorlangan uch turdagi non mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyasi
yoritilgan. Har bir mahsulot alohida retseptura asosida tayyorlangan bo‘lib, ularning
organoleptik, fizik-kimyoviy va biologik xossalari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari
ushbu sabzavotli nonlar funksional oziq-ovqat mahsuloti sifatida iste’molchilarga
tavsiya etilishi mumkinligini ko‘rsatdi.
ESHITISHDA NUQSONI BOR BO‘LGAN BOLALAR NUTQIY MULOQOTINI TURLI BOSQICHLARDA RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya: Mazkur maqolada eshitishda nuqsoni bor bo‘lgan bolalarning
nutqiy muloqotini shakllantirish va rivojlantirish masalalari yoritilgan. Bolalarning
eshitishdagi cheklovlari ularning atrof-muhit bilan samarali aloqa o‘rnatish
qobiliyatiga bevosita ta'sir ko‘rsatadi. Shu sababli, ushbu toifadagi bolalarda nutqiy
muloqotni bosqichma-bosqich, tizimli yondashuv asosida rivojlantirish muhim
ahamiyat kasb etadi. Maqolada eshitish nuqsonining og‘irlik darajasi, bolaning yoshi
va psixofiziologik xususiyatlariga qarab nutqiy muloqotni rivojlantirish bosqichlari,
usullari va maxsus logopedik yondashuvlar tahlil qilinadi. Shuningdek, nutqiy
rivojlanishga ijobiy ta’sir ko‘rsatuvchi pedagogik va psixologik omillar yoritiladi.
Tadqiqot natijalari eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar bilan ishlovchi mutaxassislar —
logopedlar, surdopedagoglar va ota-onalar uchun amaliy tavsiyalarni taqdim etadi.
BOSHLANGʻICH SINFLARDA MATEMATIKA TOʻGARAKLARINING OʻTILISHI
Annotatsiya: Boshlang‘ich sinflarda matematika to‘garaklarining o‘tilishi
bolalarning matematik ko‘nikmalarini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. Bu
to‘garaklar nafaqat dars jarayonida o‘rganiladigan mavzularni mustahkamlashga
xizmat qiladi, balki bolalarning mantiqiy fikrlashini rivojlantirish, muammolarni hal
qilish qobiliyatini oshirish va matematikaga bo‘lgan qiziqishni uyg‘otishga yordam
beradi. To‘garaklarda o‘quvchilar o‘yinlar, amaliy mashg‘ulotlar va interaktiv usullar
orqali matematik tushunchalarni o‘zlashtiradilar, bu esa ta’lim jarayonini yanada
samarali qiladi.
SUN'IY INTELLEKTNING AMALIY JIHATLARI: ZAMONAVIY QOʻLLANMALAR VA KELAJAKDAGI ISTIQBOLLARI
Annotatsiya.Sun'iy intellekt (AI) texnologiyalarining jadal rivojlanishi turli
sohalarda qoʻllanilishi bilan jamiyatga katta iqtisodiy va ijtimoiy taʼsir koʻrsatmoqda.
Ushbu maqolada AIning amaliy qoʻllanmalari, jumladan, sogʻliqni saqlash, moliya,
sanoat, qishloq xoʻjaligi va taʼlim sohalaridagi ahamiyati tahlil qilinadi. Shuningdek,
AI texnologiyalarining qisqa muddatli va uzoq muddatli istiqbollari, shu jumladan, etik
muammolar va ish oʻrinlariga taʼsiri koʻrib chiqiladi.
YOSHLAR O’RTASIDA MUTASSIBLIK VA DINIY MUROSASIZLIK MUAMMOSINING SALBIY OQIBATLARI
Annotatsiya: Ushbu maqola yoshlar orasida mutassiblik va diniy murosasizlik
masalalarini o‘rganadi va ularning salbiy oqibatlarini tahlil qiladi. Maqolada
mutassiblik va diniy murosasizlik tushunchalari, ularning jamiyatga ta’siri,
shuningdek, yoshlar hayotidagi o‘zgarishlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan salbiy
oqibatlar ko‘rib chiqiladi. Islomning mo‘tadillik va bag‘rikenglikka asoslangan
tamoyillari, Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning diniy aqidalar va tarbiya
haqidagi qarashlari asosida mutassiblikning oldini olish va diniy murosasizlikni
bartaraf etish yo‘llari taklif etiladi.
Maqola, yoshlarning diniy bilimlarni to‘g‘ri o‘rganishi, mustaqil fikrlash
qobiliyatini rivojlantirish va ijtimoiy bag‘rikenglikni qo‘llashni kuchaytirishga urg‘u
beradi. Mutassiblik va diniy murosasizlikni oldini olishda ta’lim-tarbiya, oila, diniy
tashkilotlar va psixologik xizmatlarning rolini alohida ta’kidlaydi. Maqolada
keltirilgan metodlar, yoshlar o‘rtasida diniy ekstremizmga qarshi kurashishda samarali
vosita bo‘lishi mumkin.
OʻQUVCHILARNI KASB-HUNARGA YOʻNALTIRISHDA KASBIY MOTIV VA MOTIVATSIYANI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK MASALALARI
Annotatsiya: Shaxsning ish faoliyati bilan bogʻliq motivatsiyalarni 3 guruhga
ajratish mumkin; birinchisi - mehnat faoliyati motivlari, ikkinchisi – kasb tanlash
motivlari va uchinchisi-ish joyini tanlash motivlari. Aniq faoliyat esa barchasini
jamlangan holda izohlanadi, yaʼni, bunda mehnat faoliyati motivlari, kasb tanlash
motivlarining shakllanishi, shuningdek, qolgan ikkita motiv orqali esa ish joyini
tanlash motivlari ham yuzaga keladi.