Jild 64 № 1 (2025)

Annotatsiya:  Maqolada  jahon  va  o‘zbek  tilshunosligida  transformatsiya 
hodisasining o‘rganilishi haqida so‘z  yuritiladi. Shuningdek, transformatsion metod 
hamda  transformatsiya  hodisasining  tabiiy  va  ijtimoiy  sohalarda  atama  sifatida 
qo‘llanilishi  tahlil  qilinadi.  Bundan  tashqari,  ushbu  mavzuda  tadqiqot  olib  borgan 
tilshunos olimlarning ilmiy qarashlari va nazariyalariga munosabat bildiriladi. 

 
Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  muassasalarida  talabalar  uchun 
uzluksiz malakaviy amaliyot jarayonlarini samarali boshqarish masalalari yoritiladi. 
Mavzu  dolzarbligi  hozirgi  ta’lim  tizimining  raqamli  transformatsiya  bosqichida, 
nazariy  bilimlar  bilan  birga  amaliy  ko‘nikmalarni  shakllantirish  zarurati  bilan 
bog‘liq. Maqolada amaliyot jarayonining rejalashtirilishi, monitoringi, tahlil qilinishi 
hamda  natijalarning  baholanishi  bosqichma-bosqich  yoritilgan.  Shuningdek, 
boshqaruvda raqamlashtirish, platformalardan foydalanish, OTM va ish beruvchilar 
o‘rtasidagi  hamkorlikning  kuchaytirilishi  kabi  samarali  yondashuvlar  asosida 
metodologik  tavsiyalar  keltiriladi.  Xorijiy  tajriba  hamda  milliy  me’yoriy  hujjatlar 
tahlili  orqali  mavjud  tizimning  afzalliklari  va  kamchiliklari  aniqlangan.  Tadqiqot 
natijalari  oliy  ta’limda  malakaviy  amaliyotga  oid  boshqaruv  siyosatini 
takomillashtirish,  shaffoflikni  oshirish  va  talaba  markazida  yondashuvni 
shakllantirishga  xizmat  qiladi.  Xulosa  qismida  esa,  amaliyotning  sifatini  oshirish, 
samarali  boshqaruv  indikatorlarini  joriy  etish  va  texnologik  integratsiyani 
kuchaytirish bo‘yicha aniq takliflar ilgari surilgan. 

 
Annotatsiya 
Maqola to‘kin-sochinlik paradoksiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda iqtisodiyotning 
o‘sishi va tabiiy boyliklarning ko‘payishi kambag‘allik darajasining pasayishiga olib 
kelmaydi, ba’zi hollarda esa hatto ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlikni kuchaytiradi. Ishda 
ushbu  hodisaning  asosiy  sabablari,  “resurslar  qarg‘ishi” 1 ,  “golland  kasalligi” 2 , 
daromadlarni  samarasiz  boshqarish  va  institutsional  muammolar  tahlil  qilingan. 
Iqtisodiy  o‘sish  boyliklarning  notekis  taqsimlanishi,  korrupsiya  va  davlat 
institutlarining  zaifligi  tufayli  qashshoqlikning  kuchayishi  bilan  birga  kelgan 
mamlakatlar  misollari  ko‘rib  chiqiladi.  Iqtisodiyot  tuzilmasining  ta’siri,  xomashyo 
eksportiga qaramlik va diversifikatsiyaning yo‘qligiga alohida e’tibor qaratilmoqda. 
Maqolada  tabiiy  resurslardan  foydalanishda  barqaror  rivojlanish  va  daromadlarni 
adolatli taqsimlashga qaratilgan kompleks yondashuv zarurligi ta’kidlangan. Tadqiqot 
natijasida  boy  resurs  bazasiga  ega  bo‘lgan  mamlakatlar  uchun  to‘kin-sochinlik 
paradoksining  salbiy  oqibatlarini  oldini  olish  bo‘yicha  strategiyalar  ishlab  chiqildi.

Annotatsiya.  Raqamli  tizimlar  davlat  faoliyatida  muhim  o'rin  egallaydi  va 
ularning roli bir necha jihatdan namoyon bo'ladi. Raqamli tizimlar davlat xizmatlarini 
raqamlashtirish  orqali  fuqarolarga  qulay  va  tezkor  xizmatlar  taqdim  etishga  imkon 
beradi.  Maqolada  raqamlashtirish  jarayonlarining  davlat  rivojiga  ta'siri  haqida  fikr-
mulohazalar yuritiladi. 

Annotatsiya 
Mazkur  maqolada  bank  ekotizimlarining  barqaror  rivojlanishini  ta'minlashda 
boshqaruvning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda bank tizimi 
faqat  moliyaviy  vositachi  sifatida  emas,  balki  raqamli  texnologiyalar,  moliyaviy 
xizmatlar diversifikatsiyasi va ekologik ijtimoiy  mas'uliyat asosida shakllanayotgan 
murakkab  ekotizim  sifatida  namoyon  bo‘lmoqda.  Tadqiqotda  bank  ekotizimlari 
tushunchasi, ularning struktura va funksiyalari, barqarorlikni belgilovchi omillar va 
boshqaruvga oid ilg‘or amaliyotlar chuqur tahlil etiladi. Shuningdek, tizimli xavflarni 
kamaytirish, raqamli transformatsiya, ESG tamoyillarini joriy etish kabi zamonaviy 
boshqaruv vositalari yoritiladi. Maqolada ilmiy-nazariy manbalar, xalqaro tajriba va 
statistik ma’lumotlarga tayangan holda xulosalar chiqariladi va amaliy tavsiyalar ishlab 
chiqiladi. 

Annotatsiya: Kam ta’minlangan oilalarga psixologik xizmat ko‘rsatish ijtimoiy 
himoya  va  inson  huquqlarini  ta’minlashda  muhim  ahamiyatga  ega  bo‘lgan  soha 
hisoblanadi.  Bunday  oilalar  ko‘pincha  iqtisodiy  qiyinchiliklar,  ijtimoiy  izolyatsiya, 
stress va ruhiy salomatlik muammolari bilan yuzma-yuz keladi. Shu sababli, ularga 
psixologik yordam ko‘rsatish nafaqat ularning ruhiy holatini yaxshilash, balki oilaviy 
barqarorlikni ta’minlash, jamiyatda ijtimoiy adolatni oshirishga xizmat qiladi. 

Annotatsiya. Mazkur maqolada Xojanazar Huvaydoning adabiy merosi Qur’on 
oyatlari  va  hadislar  asosida  tahlil  qilinadi.  Muallif  Huvaydo  asarlarida  islomiy 
manbalar,  xususan,  Qur’on  va  hadislarning  badiiy  va  ma’naviy-ta’siriy  qatlamini 
o‘rganadi.  Adibning  diniy  bilimlarga  ega  bo‘lgani,  shuningdek,  diniy-ma’rifiy 
mazmundagi  g‘oyalarni  o‘z  asarlarida  teran  yoritgani  ilmiy  asoslar  bilan  ko‘rsatib 
beriladi.  Maqolada  Huvaydoning  “Rohati  dil”  asaridagi  diniy  terminlar,  Qur’on 
qissalari,  hadis  mazmunlari  bilan  bog‘liq  obrazlar  misollar  orqali  tahlil  etiladi.  Bu 
yondashuv  adibning  ilohiy  manbalar  bilan  bog‘liqligini  ochib  beradi  va  uning 
asarlarida Qur’oni karim va hadislarning ahamiyatini yoritadi. 

  Аnnоtаtsiyа:  Dаvlаt  tа’lim  stаndаrti  оnа  tilini  о‘qitishdа  yuqоridа 
tа’kidlаngаn  lingvistik  vа  metоdik  аsоslаrgа  tаyаngаn  hоldа  til  о‘rgаtuvchi  uchun 
yо‘riqnоmа  vаzifаsini  о‘tаshi  оnа  tilini  о‘qitishdа  tilning  ikkinchi  dаrаjаsi  uchun 
nutqiy kоmpetensiyа, lingvistik kоmpetensiyа vа аsоsаn, leksikа vа uslubiyаtgа оid 
bilimlаr hаmdа ulаrni tаkrоrlаsh аsоsidа shаkllаntirilgаnligi hаqidаgi fikr-mulоhаzаlаr 
bаyоn qilinаdi. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  iqtisodiy  tarmoqlarda  raqamlashtirish 
jarayonining hozirgi holati, rivojlanish darajasi hamda unga ta’sir etuvchi omillar tahlil 
qilingan.  Raqamli  texnologiyalarning  iqtisodiyotga  integratsiyasi,  ularning 
samaradorligi,  ishlab  chiqarish  va  xizmat  ko‘rsatish  sohalarida  qo‘llanishi  batafsil 
ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, tarmoqlar bo‘yicha raqamlashtirish darajasi o‘rganilib, 
mavjud  muammolar  va  ularni  bartaraf  etish  yo‘llari  taklif  etilgan.  Maqolada  ilg‘or 
xorijiy  tajribalar  tahlili  asosida  O‘zbekiston  iqtisodiyotini  raqamlashtirishda 
qo‘llanishi mumkin bo‘lgan tavsiyalar berilgan. 

Аnnоtаtsiyа:  О‘zbekistоn  hududidаgi    mаhаlliy  tоpоnimik  indikаtоrlаrning  
pаydо  bо‘lishi  vа  ulаrning  о‘zigа  хоs  lingvоkulturоlоgik  хususiyаtlаri  hаqidа  fikr 
yuritilаdi. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada  tirik organizmlarning muhim organlaridan biri 
Jigar haqida so’z boradi.Jigar organizmdagi  eng katta organlardan biri hisoblanadi.U 
organizmga  kerakli  bo’lgan  moddalarni  sentizlaydi,organizmga  tushgan  zararli 
toksinlarni  siqib  chiqaradi,organizmda  ovqat  hazmini  ta’minlab  beradi,metabolitni 
oxirgi mahsulotlarini  hamda tashqi tomondan kirib kelgan moddalarni zararsizlantirib 
beradi,jigar  ,asosan,o’t(Safro)ishlab  chiqarib,oziq  moddalarni  ichakdan  qonga 
so’rilishini  ta’minlaydi.Jigar  ishdan  to’xtasa,butun  organizm  uchun  jiddiy 
muommolarni chaqirishi mumkin. 

Annotasiya 
Ushbu maqolada matematika fanini o’qitishda axborot texnologiyalarning o’rni 
to’g’risidagi ma’lumotlar yoritilgan. Bugungi kunda dars jarayonida turli zamonaviy 
axborot  vositalaridan  o‘rinli  foydalanish,  kompyuterli  ta’lim  jarayonida  darslarni 
o‘quvchi  va  kompyuter  orasidagi  munosabatlarga  ko‘ra  tashkil  etish,  boshqarish, 
nazorat qilish dolzarb masalalardan hisoblanadi. 

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  muassasalarida  talabalarning 
malakaviy  amaliyot  jarayonlarini  raqamlashtirishning  dolzarbligi,  mavjud 
muammolar,  ilg‘or  xorijiy  tajribalar  va  boshqaruvni  takomillashtirish  bo‘yicha 
takliflar bayon etilgan. Raqamli texnologiyalar amaliyotni hujjatlashtirish, kuzatish va 
baholashni soddalashtiradi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish orqali oliy 
ta’limda sifat va samaradorlik oshadi. Maqolada amaliyot jarayonida foydalanilishi 
mumkin bo‘lgan axborot tizimlari, platformalar va ularning integratsion afzalliklari 
muhokama  qilinadi.  Xulosa  sifatida,  maqola  raqamlashtirish  orqali  boshqaruvning 
shaffofligi  va  nazorat  mexanizmlarini  kuchaytirishga  qaratilgan  takliflar  bilan 
yakunlanadi. 

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  tizimida  talabalar  malakaviy 
amaliyotini samarali rejalashtirish, nazorat qilish va tahlil qilishni o‘z ichiga oluvchi 
integrallashgan boshqaruv modeli ishlab chiqilgan. Hozirgi kunda nazariy bilimlarni 
amaliyot  bilan  uyg‘unlashtirish,  real  mehnat  bozoriga  mos  kompetensiyalarni 
shakllantirish ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Shu bois, 
talabalarning malakaviy amaliyotini tizimli va integratsiyalashgan yondashuv asosida 
boshqarish ehtiyoji ortib bormoqda. 
Maqolada  rejalashtirish  bosqichi  (amaliyot  joyini  tanlash,  shartnomalar 
rasmiylashtirish), nazorat bosqichi (elektron kundaliklar, mentorlik kuzatuvi, oraliq 
hisobotlar)  va  tahlil  bosqichi  (baholash  indikatorlari,  feedback  tizimi,  monitoring 
natijalari)  to‘liq  yoritilgan.  Shuningdek,  elektron  platformalarning  roli,  API 
integratsiyasi orqali tashkilotlar bilan o‘zaro ma’lumot almashish va sun’iy intellekt 
asosidagi baholash mexanizmlari ham tahlil etilgan. 
Tadqiqot  natijalari  oliy  ta’lim  muassasalari  uchun  amaliyot  boshqaruvida 
samarali  model  yaratishga  xizmat  qiladi.  Xulosa  qismida,  har  bir  bosqichda 
takomillashtirish  bo‘yicha  amaliy  tavsiyalar,  shuningdek,  boshqaruvda  innovatsion 
yondashuvlar joriy etilishi bo‘yicha aniq yo‘nalishlar keltirilgan.  

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  tizimida  talabalar  malakaviy 
amaliyotini samarali rejalashtirish, nazorat qilish va tahlil qilishni o‘z ichiga oluvchi 
integrallashgan boshqaruv modeli ishlab chiqilgan. Hozirgi kunda nazariy bilimlarni 
amaliyot  bilan  uyg‘unlashtirish,  real  mehnat  bozoriga  mos  kompetensiyalarni 
shakllantirish ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Shu bois, 
talabalarning malakaviy amaliyotini tizimli va integratsiyalashgan yondashuv asosida 
boshqarish ehtiyoji ortib bormoqda. 
Maqolada  rejalashtirish  bosqichi  (amaliyot  joyini  tanlash,  shartnomalar 
rasmiylashtirish), nazorat bosqichi (elektron kundaliklar, mentorlik kuzatuvi, oraliq 
hisobotlar)  va  tahlil  bosqichi  (baholash  indikatorlari,  feedback  tizimi,  monitoring 
natijalari)  to‘liq  yoritilgan.  Shuningdek,  elektron  platformalarning  roli,  API 
integratsiyasi orqali tashkilotlar bilan o‘zaro ma’lumot almashish va sun’iy intellekt 
asosidagi baholash mexanizmlari ham tahlil etilgan. 
Tadqiqot  natijalari  oliy  ta’lim  muassasalari  uchun  amaliyot  boshqaruvida 
samarali  model  yaratishga  xizmat  qiladi.  Xulosa  qismida,  har  bir  bosqichda 
takomillashtirish  bo‘yicha  amaliy  tavsiyalar,  shuningdek,  boshqaruvda  innovatsion 
yondashuvlar joriy etilishi bo‘yicha aniq yo‘nalishlar keltirilgan.  

Annotatsiya. O'qituvchilar yangi pedagogik yondashuvlar va metodlarni sinab 
ko'rib,  ularning  samaradorligini  baholash  uchun  raqamli  texnologiyalardan 
foydalanishi  mumkin.  Raqamli  vositalar  orqali  ma’lumotlarni  tezda  almashish, 
yangiliklardan xabardor bo‘lish va zamonaviy pedagogik tendensiyalar haqida bilib 
olish  mumkin.  Maqolada  ta'lim  jarayonida  raqamlashtirishning  o'qituvchi  kasbiy 
rivojlanishiga ta'siri va uning qulayliklari xususida fikr-mulohazalar yuritiladi. 

Annotatsiya.  Raqamli  tizimlar  davlat  faoliyatida  muhim  o'rin  egallaydi  va 
ularning roli bir necha jihatdan namoyon bo'ladi. Raqamli tizimlar davlat xizmatlarini 
raqamlashtirish  orqali  fuqarolarga  qulay  va  tezkor  xizmatlar  taqdim  etishga  imkon 
beradi.  Maqolada  raqamlashtirish  jarayonlarining  davlat  rivojiga  ta'siri  haqida  fikr-
mulohazalar yuritiladi. 

Annotatsiya: Kam ta’minlangan oilalarga psixologik xizmat ko‘rsatish ijtimoiy 
himoya  va  inson  huquqlarini  ta’minlashda  muhim  ahamiyatga  ega  bo‘lgan  soha 
hisoblanadi.  Bunday  oilalar  ko‘pincha  iqtisodiy  qiyinchiliklar,  ijtimoiy  izolyatsiya, 
stress va ruhiy salomatlik muammolari bilan yuzma-yuz keladi. Shu sababli, ularga 
psixologik yordam ko‘rsatish nafaqat ularning ruhiy holatini yaxshilash, balki oilaviy 
barqarorlikni ta’minlash, jamiyatda ijtimoiy adolatni oshirishga xizmat qiladi. 

  Аnnоtаtsiyа:  Dаvlаt  tа’lim  stаndаrti  оnа  tilini  о‘qitishdа  yuqоridа 
tа’kidlаngаn  lingvistik  vа  metоdik  аsоslаrgа  tаyаngаn  hоldа  til  о‘rgаtuvchi  uchun 
yо‘riqnоmа  vаzifаsini  о‘tаshi  оnа  tilini  о‘qitishdа  tilning  ikkinchi  dаrаjаsi  uchun 
nutqiy kоmpetensiyа, lingvistik kоmpetensiyа vа аsоsаn, leksikа vа uslubiyаtgа оid 
bilimlаr hаmdа ulаrni tаkrоrlаsh аsоsidа shаkllаntirilgаnligi hаqidаgi fikr-mulоhаzаlаr 
bаyоn qilinаdi. 

Аnnоtаtsiyа:  О‘zbekistоn  hududidаgi    mаhаlliy  tоpоnimik  indikаtоrlаrning  
pаydо  bо‘lishi  vа  ulаrning  о‘zigа  хоs  lingvоkulturоlоgik  хususiyаtlаri  hаqidа  fikr 
yuritilаdi. 

Annatotsiya: Ushbu keng qamrovli sharh soyaning bioaktiv komponentlarini 
dorivor maqsadlarda qo‘llash bo‘yicha keng qamrovli tadqiqotlarni taqdim etadi.  

Annotation.  This  article  presents  some  thoughts  on  the  content  and  priority 
principles  of  developing  qualitative  competence  in  preschool  educational 
organizations. We have determined the scope of knowledge, skills and abilities for the 
successful application of qualitative methods that allow drawing conclusions at the 
level  of  qualitative  competence  in  editorial  practice.  When  assessing  the  level  of 
qualitative competence, it is necessary to take into account the availability and quality 
of practical experience in the use of qualitative methods in editorial objects, processes 
and  events  in  the  educational  process,  in  editorial  practice  and  in  performing 
qualification work. 

 
Annotatsiya: iqlim o‘zgarishi bugungi kundan butun dunyo ahlosini tashvishga 
solayotgan  eng  dolzarb  muammolardan  biridir.  Bu  nafaqat  tabiat,  balki  inson 
salomatligi, iqtisodiyot, qishloq xo‘jaligi va hayot tarziga bevosita tasir qilmoqda. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  COVID-19  kasalligining  tarqalishida 
bemorlarning  gender  xususiyatlarining  o’rni  muhokama  qilinadi.  O’tkazilgan 
tadqiqodlar  davomida  qaysi  jins  vakillarida  COVID-19  kasalligidan  kasallanish 
darajasi yuqoriroqligi to’g’risidagi ma’lumotlar tahlil qilinadi. 

Mavzuning  dolzarbligi:    COVID-19  kasalligi  qoʻzgʻatuvchisi  boʻlgan  ogʻir 
oʻtkir  respirator  koronavirus  infeksiyasining  (SARS-CoV-2)  ning  tez  suratda 
tarqalishi, bu kasallik to’g’risidagi nafaqat klinik ma’lumotlarni , balki kasallikning 
ijtimoiy  xususiyatlarini  ham  aniqlash  zarurligini  ko’rsatdi.    Butun  dunyo  bo’ylab 
izlanishlar  jarayonida  COVID-19  kasalligining  juda  ko’plab  ijtimoiy  xususiyatlari 
aniqlandi.  O’z  navbatida  olib  borilgan  tadqiqodlar  tahlili  orqali  kasallikning 
tarqalishida  aholining  hududiy  ya’ni  territorial  taqsimlanishining  tutgan  o’rni  juda 
muhim  ahamiyatga  ega  ekanligini  ko’rish  mumkin.  Bu  tadqiqodda  bemorlarning 
shahar  yoki  qishloq  aholisiga  mansubligi,  COVID-19  kasalligining  ma’lum  bir 
regiyonda  qanday  darajada  tarqalganligini  va  tarqalish  xususiyatlarini  aniqlashga 
imkon beradi. Kasallikning tarqalishida aholi  hududiy taqsimlanishning  o’rni yuqori 
ekanligini  oxirgi  paytlarda  butun  dunyo  bo’ylab  sayohat  qilish  imkoniyatlarining 
qulayligi  va  turli  xil  sayohat  imkoniyatlarining  mavjudligi  bilan  bog’lash  mumkin. 
Ayni  ana  shu  sabab  dunyo  bo’ylab  kasallikning  yangi  shtammlarini  tez  fursatda 
tarqalishiga  imkon  berdi.      Shunday  qilib,  tarqalib  borayotgan  SARS-CoV-2  
infeksiyasi ko'pincha statistik ma’lumotlarni tartiblash salohiyatiga ega bo'lgan yuqori 
resursli sharoitlarda aniqlansada, ularning kelib chiqishi  to’liqligicha aniqlanmagan. 
Virusga bog’liq bo’lgan ma’lumotlarni nazorat qilishni yanada murakkablashtiradigan 
narsa  qishloq  aholisi  orasida  tizimli  statistik  kuzatuvning  mavjud  emasligi  bo’lib 
hisoblanadi .  

Annotatsiya: Kam ta’minlangan oilalarga psixologik xizmat ko‘rsatish ijtimoiy 
himoya  va  inson  huquqlarini  ta’minlashda  muhim  ahamiyatga  ega  bo‘lgan  soha 
hisoblanadi.  Bunday  oilalar  ko‘pincha  iqtisodiy  qiyinchiliklar,  ijtimoiy  izolyatsiya, 
stress va ruhiy salomatlik muammolari bilan yuzma-yuz keladi. Shu sababli, ularga 
psixologik yordam ko‘rsatish nafaqat ularning ruhiy holatini yaxshilash, balki oilaviy 
barqarorlikni ta’minlash, jamiyatda ijtimoiy adolatni oshirishga xizmat qiladi. 

 
Annotatsiya 
Maqola to‘kin-sochinlik paradoksiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda iqtisodiyotning 
o‘sishi va tabiiy boyliklarning ko‘payishi kambag‘allik darajasining pasayishiga olib 
kelmaydi, ba’zi hollarda esa hatto ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlikni kuchaytiradi. Ishda 
ushbu  hodisaning  asosiy  sabablari,  “resurslar  qarg‘ishi” 1 ,  “golland  kasalligi” 2 , 
daromadlarni  samarasiz  boshqarish  va  institutsional  muammolar  tahlil  qilingan. 
Iqtisodiy  o‘sish  boyliklarning  notekis  taqsimlanishi,  korrupsiya  va  davlat 
institutlarining  zaifligi  tufayli  qashshoqlikning  kuchayishi  bilan  birga  kelgan 
mamlakatlar  misollari  ko‘rib  chiqiladi.  Iqtisodiyot  tuzilmasining  ta’siri,  xomashyo 
eksportiga qaramlik va diversifikatsiyaning yo‘qligiga alohida e’tibor qaratilmoqda. 
Maqolada  tabiiy  resurslardan  foydalanishda  barqaror  rivojlanish  va  daromadlarni 
adolatli taqsimlashga qaratilgan kompleks yondashuv zarurligi ta’kidlangan. Tadqiqot 
natijasida  boy  resurs  bazasiga  ega  bo‘lgan  mamlakatlar  uchun  to‘kin-sochinlik 
paradoksining  salbiy  oqibatlarini  oldini  olish  bo‘yicha  strategiyalar  ishlab  chiqildi.

Annotatsiya 
Mazkur  maqolada  bank  ekotizimlarining  barqaror  rivojlanishini  ta'minlashda 
boshqaruvning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda bank tizimi 
faqat  moliyaviy  vositachi  sifatida  emas,  balki  raqamli  texnologiyalar,  moliyaviy 
xizmatlar diversifikatsiyasi va ekologik ijtimoiy  mas'uliyat asosida shakllanayotgan 
murakkab  ekotizim  sifatida  namoyon  bo‘lmoqda.  Tadqiqotda  bank  ekotizimlari 
tushunchasi, ularning struktura va funksiyalari, barqarorlikni belgilovchi omillar va 
boshqaruvga oid ilg‘or amaliyotlar chuqur tahlil etiladi. Shuningdek, tizimli xavflarni 
kamaytirish, raqamli transformatsiya, ESG tamoyillarini joriy etish kabi zamonaviy 
boshqaruv vositalari yoritiladi. Maqolada ilmiy-nazariy manbalar, xalqaro tajriba va 
statistik ma’lumotlarga tayangan holda xulosalar chiqariladi va amaliy tavsiyalar ishlab 
chiqiladi. 

Annotatsiya. Mazkur maqolada Xojanazar Huvaydoning adabiy merosi Qur’on 
oyatlari  va  hadislar  asosida  tahlil  qilinadi.  Muallif  Huvaydo  asarlarida  islomiy 
manbalar,  xususan,  Qur’on  va  hadislarning  badiiy  va  ma’naviy-ta’siriy  qatlamini 
o‘rganadi.  Adibning  diniy  bilimlarga  ega  bo‘lgani,  shuningdek,  diniy-ma’rifiy 
mazmundagi  g‘oyalarni  o‘z  asarlarida  teran  yoritgani  ilmiy  asoslar  bilan  ko‘rsatib 
beriladi.  Maqolada  Huvaydoning  “Rohati  dil”  asaridagi  diniy  terminlar,  Qur’on 
qissalari,  hadis  mazmunlari  bilan  bog‘liq  obrazlar  misollar  orqali  tahlil  etiladi.  Bu 
yondashuv  adibning  ilohiy  manbalar  bilan  bog‘liqligini  ochib  beradi  va  uning 
asarlarida Qur’oni karim va hadislarning ahamiyatini yoritadi. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  iqtisodiy  tarmoqlarda  raqamlashtirish 
jarayonining hozirgi holati, rivojlanish darajasi hamda unga ta’sir etuvchi omillar tahlil 
qilingan.  Raqamli  texnologiyalarning  iqtisodiyotga  integratsiyasi,  ularning 
samaradorligi,  ishlab  chiqarish  va  xizmat  ko‘rsatish  sohalarida  qo‘llanishi  batafsil 
ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, tarmoqlar bo‘yicha raqamlashtirish darajasi o‘rganilib, 
mavjud  muammolar  va  ularni  bartaraf  etish  yo‘llari  taklif  etilgan.  Maqolada  ilg‘or 
xorijiy  tajribalar  tahlili  asosida  O‘zbekiston  iqtisodiyotini  raqamlashtirishda 
qo‘llanishi mumkin bo‘lgan tavsiyalar berilgan. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada  tirik organizmlarning muhim organlaridan biri 
Jigar haqida so’z boradi.Jigar organizmdagi  eng katta organlardan biri hisoblanadi.U 
organizmga  kerakli  bo’lgan  moddalarni  sentizlaydi,organizmga  tushgan  zararli 
toksinlarni  siqib  chiqaradi,organizmda  ovqat  hazmini  ta’minlab  beradi,metabolitni 
oxirgi mahsulotlarini  hamda tashqi tomondan kirib kelgan moddalarni zararsizlantirib 
beradi,jigar  ,asosan,o’t(Safro)ishlab  chiqarib,oziq  moddalarni  ichakdan  qonga 
so’rilishini  ta’minlaydi.Jigar  ishdan  to’xtasa,butun  organizm  uchun  jiddiy 
muommolarni chaqirishi mumkin. 

Annotasiya 
Ushbu maqolada matematika fanini o’qitishda axborot texnologiyalarning o’rni 
to’g’risidagi ma’lumotlar yoritilgan. Bugungi kunda dars jarayonida turli zamonaviy 
axborot  vositalaridan  o‘rinli  foydalanish,  kompyuterli  ta’lim  jarayonida  darslarni 
o‘quvchi  va  kompyuter  orasidagi  munosabatlarga  ko‘ra  tashkil  etish,  boshqarish, 
nazorat qilish dolzarb masalalardan hisoblanadi. 

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  muassasalarida  talabalarning 
malakaviy  amaliyot  jarayonlarini  raqamlashtirishning  dolzarbligi,  mavjud 
muammolar,  ilg‘or  xorijiy  tajribalar  va  boshqaruvni  takomillashtirish  bo‘yicha 
takliflar bayon etilgan. Raqamli texnologiyalar amaliyotni hujjatlashtirish, kuzatish va 
baholashni soddalashtiradi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish orqali oliy 
ta’limda sifat va samaradorlik oshadi. Maqolada amaliyot jarayonida foydalanilishi 
mumkin bo‘lgan axborot tizimlari, platformalar va ularning integratsion afzalliklari 
muhokama  qilinadi.  Xulosa  sifatida,  maqola  raqamlashtirish  orqali  boshqaruvning 
shaffofligi  va  nazorat  mexanizmlarini  kuchaytirishga  qaratilgan  takliflar  bilan 
yakunlanadi. 

 
Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  muassasalarida  talabalar  uchun 
uzluksiz malakaviy amaliyot jarayonlarini samarali boshqarish masalalari yoritiladi. 
Mavzu  dolzarbligi  hozirgi  ta’lim  tizimining  raqamli  transformatsiya  bosqichida, 
nazariy  bilimlar  bilan  birga  amaliy  ko‘nikmalarni  shakllantirish  zarurati  bilan 
bog‘liq. Maqolada amaliyot jarayonining rejalashtirilishi, monitoringi, tahlil qilinishi 
hamda  natijalarning  baholanishi  bosqichma-bosqich  yoritilgan.  Shuningdek, 
boshqaruvda raqamlashtirish, platformalardan foydalanish, OTM va ish beruvchilar 
o‘rtasidagi  hamkorlikning  kuchaytirilishi  kabi  samarali  yondashuvlar  asosida 
metodologik  tavsiyalar  keltiriladi.  Xorijiy  tajriba  hamda  milliy  me’yoriy  hujjatlar 
tahlili  orqali  mavjud  tizimning  afzalliklari  va  kamchiliklari  aniqlangan.  Tadqiqot 
natijalari  oliy  ta’limda  malakaviy  amaliyotga  oid  boshqaruv  siyosatini 
takomillashtirish,  shaffoflikni  oshirish  va  talaba  markazida  yondashuvni 
shakllantirishga  xizmat  qiladi.  Xulosa  qismida  esa,  amaliyotning  sifatini  oshirish, 
samarali  boshqaruv  indikatorlarini  joriy  etish  va  texnologik  integratsiyani 
kuchaytirish bo‘yicha aniq takliflar ilgari surilgan. 

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  tizimida  talabalar  malakaviy 
amaliyotini samarali rejalashtirish, nazorat qilish va tahlil qilishni o‘z ichiga oluvchi 
integrallashgan boshqaruv modeli ishlab chiqilgan. Hozirgi kunda nazariy bilimlarni 
amaliyot  bilan  uyg‘unlashtirish,  real  mehnat  bozoriga  mos  kompetensiyalarni 
shakllantirish ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Shu bois, 
talabalarning malakaviy amaliyotini tizimli va integratsiyalashgan yondashuv asosida 
boshqarish ehtiyoji ortib bormoqda. 
Maqolada  rejalashtirish  bosqichi  (amaliyot  joyini  tanlash,  shartnomalar 
rasmiylashtirish), nazorat bosqichi (elektron kundaliklar, mentorlik kuzatuvi, oraliq 
hisobotlar)  va  tahlil  bosqichi  (baholash  indikatorlari,  feedback  tizimi,  monitoring 
natijalari)  to‘liq  yoritilgan.  Shuningdek,  elektron  platformalarning  roli,  API 
integratsiyasi orqali tashkilotlar bilan o‘zaro ma’lumot almashish va sun’iy intellekt 
asosidagi baholash mexanizmlari ham tahlil etilgan. 
Tadqiqot  natijalari  oliy  ta’lim  muassasalari  uchun  amaliyot  boshqaruvida 
samarali  model  yaratishga  xizmat  qiladi.  Xulosa  qismida,  har  bir  bosqichda 
takomillashtirish  bo‘yicha  amaliy  tavsiyalar,  shuningdek,  boshqaruvda  innovatsion 
yondashuvlar joriy etilishi bo‘yicha aniq yo‘nalishlar keltirilgan.  

Annotatsiya. O'qituvchilar yangi pedagogik yondashuvlar va metodlarni sinab 
ko'rib,  ularning  samaradorligini  baholash  uchun  raqamli  texnologiyalardan 
foydalanishi  mumkin.  Raqamli  vositalar  orqali  ma’lumotlarni  tezda  almashish, 
yangiliklardan xabardor bo‘lish va zamonaviy pedagogik tendensiyalar haqida bilib 
olish  mumkin.  Maqolada  ta'lim  jarayonida  raqamlashtirishning  o'qituvchi  kasbiy 
rivojlanishiga ta'siri va uning qulayliklari xususida fikr-mulohazalar yuritiladi. 

Annotatsiya.  Raqamli  tizimlar  davlat  faoliyatida  muhim  o'rin  egallaydi  va 
ularning roli bir necha jihatdan namoyon bo'ladi. Raqamli tizimlar davlat xizmatlarini 
raqamlashtirish  orqali  fuqarolarga  qulay  va  tezkor  xizmatlar  taqdim  etishga  imkon 
beradi.  Maqolada  raqamlashtirish  jarayonlarining  davlat  rivojiga  ta'siri  haqida  fikr-
mulohazalar yuritiladi. 

Annotatsiya. O'qituvchilar yangi pedagogik yondashuvlar va metodlarni sinab 
ko'rib,  ularning  samaradorligini  baholash  uchun  raqamli  texnologiyalardan 
foydalanishi  mumkin.  Raqamli  vositalar  orqali  ma’lumotlarni  tezda  almashish, 
yangiliklardan xabardor bo‘lish va zamonaviy pedagogik tendensiyalar haqida bilib 
olish  mumkin.  Maqolada  ta'lim  jarayonida  raqamlashtirishning  o'qituvchi  kasbiy 
rivojlanishiga ta'siri va uning qulayliklari xususida fikr-mulohazalar yuritiladi. 

  Аnnоtаtsiyа:  Dаvlаt  tа’lim  stаndаrti  оnа  tilini  о‘qitishdа  yuqоridа 
tа’kidlаngаn  lingvistik  vа  metоdik  аsоslаrgа  tаyаngаn  hоldа  til  о‘rgаtuvchi  uchun 
yо‘riqnоmа  vаzifаsini  о‘tаshi  оnа  tilini  о‘qitishdа  tilning  ikkinchi  dаrаjаsi  uchun 
nutqiy kоmpetensiyа, lingvistik kоmpetensiyа vа аsоsаn, leksikа vа uslubiyаtgа оid 
bilimlаr hаmdа ulаrni tаkrоrlаsh аsоsidа shаkllаntirilgаnligi hаqidаgi fikr-mulоhаzаlаr 
bаyоn qilinаdi. 

Аnnоtаtsiyа:  О‘zbekistоn  hududidаgi    mаhаlliy  tоpоnimik  indikаtоrlаrning  
pаydо  bо‘lishi  vа  ulаrning  о‘zigа  хоs  lingvоkulturоlоgik  хususiyаtlаri  hаqidа  fikr 
yuritilаdi. 

 
Annotatsiya 
Maqola to‘kin-sochinlik paradoksiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda iqtisodiyotning 
o‘sishi va tabiiy boyliklarning ko‘payishi kambag‘allik darajasining pasayishiga olib 
kelmaydi, ba’zi hollarda esa hatto ijtimoiy-iqtisodiy tengsizlikni kuchaytiradi. Ishda 
ushbu  hodisaning  asosiy  sabablari,  “resurslar  qarg‘ishi” 1 ,  “golland  kasalligi” 2 , 
daromadlarni  samarasiz  boshqarish  va  institutsional  muammolar  tahlil  qilingan. 
Iqtisodiy  o‘sish  boyliklarning  notekis  taqsimlanishi,  korrupsiya  va  davlat 
institutlarining  zaifligi  tufayli  qashshoqlikning  kuchayishi  bilan  birga  kelgan 
mamlakatlar  misollari  ko‘rib  chiqiladi.  Iqtisodiyot  tuzilmasining  ta’siri,  xomashyo 
eksportiga qaramlik va diversifikatsiyaning yo‘qligiga alohida e’tibor qaratilmoqda. 
Maqolada  tabiiy  resurslardan  foydalanishda  barqaror  rivojlanish  va  daromadlarni 
adolatli taqsimlashga qaratilgan kompleks yondashuv zarurligi ta’kidlangan. Tadqiqot 
natijasida  boy  resurs  bazasiga  ega  bo‘lgan  mamlakatlar  uchun  to‘kin-sochinlik 
paradoksining  salbiy  oqibatlarini  oldini  olish  bo‘yicha  strategiyalar  ishlab  chiqildi.

Annotatsiya 
Mazkur  maqolada  bank  ekotizimlarining  barqaror  rivojlanishini  ta'minlashda 
boshqaruvning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda bank tizimi 
faqat  moliyaviy  vositachi  sifatida  emas,  balki  raqamli  texnologiyalar,  moliyaviy 
xizmatlar diversifikatsiyasi va ekologik ijtimoiy  mas'uliyat asosida shakllanayotgan 
murakkab  ekotizim  sifatida  namoyon  bo‘lmoqda.  Tadqiqotda  bank  ekotizimlari 
tushunchasi, ularning struktura va funksiyalari, barqarorlikni belgilovchi omillar va 
boshqaruvga oid ilg‘or amaliyotlar chuqur tahlil etiladi. Shuningdek, tizimli xavflarni 
kamaytirish, raqamli transformatsiya, ESG tamoyillarini joriy etish kabi zamonaviy 
boshqaruv vositalari yoritiladi. Maqolada ilmiy-nazariy manbalar, xalqaro tajriba va 
statistik ma’lumotlarga tayangan holda xulosalar chiqariladi va amaliy tavsiyalar ishlab 
chiqiladi. 

Annotatsiya. Mazkur maqolada Xojanazar Huvaydoning adabiy merosi Qur’on 
oyatlari  va  hadislar  asosida  tahlil  qilinadi.  Muallif  Huvaydo  asarlarida  islomiy 
manbalar,  xususan,  Qur’on  va  hadislarning  badiiy  va  ma’naviy-ta’siriy  qatlamini 
o‘rganadi.  Adibning  diniy  bilimlarga  ega  bo‘lgani,  shuningdek,  diniy-ma’rifiy 
mazmundagi  g‘oyalarni  o‘z  asarlarida  teran  yoritgani  ilmiy  asoslar  bilan  ko‘rsatib 
beriladi.  Maqolada  Huvaydoning  “Rohati  dil”  asaridagi  diniy  terminlar,  Qur’on 
qissalari,  hadis  mazmunlari  bilan  bog‘liq  obrazlar  misollar  orqali  tahlil  etiladi.  Bu 
yondashuv  adibning  ilohiy  manbalar  bilan  bog‘liqligini  ochib  beradi  va  uning 
asarlarida Qur’oni karim va hadislarning ahamiyatini yoritadi. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  iqtisodiy  tarmoqlarda  raqamlashtirish 
jarayonining hozirgi holati, rivojlanish darajasi hamda unga ta’sir etuvchi omillar tahlil 
qilingan.  Raqamli  texnologiyalarning  iqtisodiyotga  integratsiyasi,  ularning 
samaradorligi,  ishlab  chiqarish  va  xizmat  ko‘rsatish  sohalarida  qo‘llanishi  batafsil 
ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, tarmoqlar bo‘yicha raqamlashtirish darajasi o‘rganilib, 
mavjud  muammolar  va  ularni  bartaraf  etish  yo‘llari  taklif  etilgan.  Maqolada  ilg‘or 
xorijiy  tajribalar  tahlili  asosida  O‘zbekiston  iqtisodiyotini  raqamlashtirishda 
qo‘llanishi mumkin bo‘lgan tavsiyalar berilgan. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada  tirik organizmlarning muhim organlaridan biri 
Jigar haqida so’z boradi.Jigar organizmdagi  eng katta organlardan biri hisoblanadi.U 
organizmga  kerakli  bo’lgan  moddalarni  sentizlaydi,organizmga  tushgan  zararli 
toksinlarni  siqib  chiqaradi,organizmda  ovqat  hazmini  ta’minlab  beradi,metabolitni 
oxirgi mahsulotlarini  hamda tashqi tomondan kirib kelgan moddalarni zararsizlantirib 
beradi,jigar  ,asosan,o’t(Safro)ishlab  chiqarib,oziq  moddalarni  ichakdan  qonga 
so’rilishini  ta’minlaydi.Jigar  ishdan  to’xtasa,butun  organizm  uchun  jiddiy 
muommolarni chaqirishi mumkin. 

Annotasiya 
Ushbu maqolada matematika fanini o’qitishda axborot texnologiyalarning o’rni 
to’g’risidagi ma’lumotlar yoritilgan. Bugungi kunda dars jarayonida turli zamonaviy 
axborot  vositalaridan  o‘rinli  foydalanish,  kompyuterli  ta’lim  jarayonida  darslarni 
o‘quvchi  va  kompyuter  orasidagi  munosabatlarga  ko‘ra  tashkil  etish,  boshqarish, 
nazorat qilish dolzarb masalalardan hisoblanadi. 

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  muassasalarida  talabalarning 
malakaviy  amaliyot  jarayonlarini  raqamlashtirishning  dolzarbligi,  mavjud 
muammolar,  ilg‘or  xorijiy  tajribalar  va  boshqaruvni  takomillashtirish  bo‘yicha 
takliflar bayon etilgan. Raqamli texnologiyalar amaliyotni hujjatlashtirish, kuzatish va 
baholashni soddalashtiradi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish orqali oliy 
ta’limda sifat va samaradorlik oshadi. Maqolada amaliyot jarayonida foydalanilishi 
mumkin bo‘lgan axborot tizimlari, platformalar va ularning integratsion afzalliklari 
muhokama  qilinadi.  Xulosa  sifatida,  maqola  raqamlashtirish  orqali  boshqaruvning 
shaffofligi  va  nazorat  mexanizmlarini  kuchaytirishga  qaratilgan  takliflar  bilan 
yakunlanadi. 

 
Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  oliy  ta’lim  muassasalarida  talabalar  uchun 
uzluksiz malakaviy amaliyot jarayonlarini samarali boshqarish masalalari yoritiladi. 
Mavzu  dolzarbligi  hozirgi  ta’lim  tizimining  raqamli  transformatsiya  bosqichida, 
nazariy  bilimlar  bilan  birga  amaliy  ko‘nikmalarni  shakllantirish  zarurati  bilan 
bog‘liq. Maqolada amaliyot jarayonining rejalashtirilishi, monitoringi, tahlil qilinishi 
hamda  natijalarning  baholanishi  bosqichma-bosqich  yoritilgan.  Shuningdek, 
boshqaruvda raqamlashtirish, platformalardan foydalanish, OTM va ish beruvchilar 
o‘rtasidagi  hamkorlikning  kuchaytirilishi  kabi  samarali  yondashuvlar  asosida 
metodologik  tavsiyalar  keltiriladi.  Xorijiy  tajriba  hamda  milliy  me’yoriy  hujjatlar 
tahlili  orqali  mavjud  tizimning  afzalliklari  va  kamchiliklari  aniqlangan.  Tadqiqot 
natijalari  oliy  ta’limda  malakaviy  amaliyotga  oid  boshqaruv  siyosatini 
takomillashtirish,  shaffoflikni  oshirish  va  talaba  markazida  yondashuvni 
shakllantirishga  xizmat  qiladi.  Xulosa  qismida  esa,  amaliyotning  sifatini  oshirish, 
samarali  boshqaruv  indikatorlarini  joriy  etish  va  texnologik  integratsiyani 
kuchaytirish bo‘yicha aniq takliflar ilgari surilgan. 

Мавзунинг  долзарблиги:  Алкоголли  жигар  касалликлари  жуда  кенг 
тарқалган  касалликлар  турига  кириб  ўз  навбатида  юқори  клиник  ва  социал 
ахамиятга эга булиб, купчилик холатларда беморни яшаш ва  сифат тарзини 
бузилишига  ва    ногиронликка  олиб  келувчи  глобал  муаммолардан  бири 
хисобланади.  Бугунги кунда алкоголли жигар касалликларининг  ривожланиш 
механизмида  биринчи  ўринда  ўткир  ва  сурункали  вирусли  гепатитлардан 
кейинги  ўринда алкоголи жигар касалликлари(АЖК) эгаллайди.  АЖК нинг 
бир неча нозологик турлари қуйидагича фаркланади  Ёғли гепатоз – стеатоз , 
алкоголли гепатит , алкоголли жигар цирроози,  

 Background and Aims: Thermopsis turcica is an endemic species present in 
Türkiye  and  it  is  seen  as  a  source  of  functional  compounds  such  as  antioxidant 
phenolics. Even though some biological activities of the aerial parts of T. turcica have 
been determined, knowledge regarding the organ-specific chemical composition and 
effects on human breast cancer is still scarce. Therefore, the present study aims to 
evaluate  the  antioxidant  capacities,  phenolic  acid  profiles,  and  potential  biological 
activities of methanol extracts obtained from the leaf, flower, and stem tissues of T. 
turcica 

ANNOTATSIYA:  Ushbu  maqolada  bugungi  global  muammo  ekologiyaga 
mlrdlab tonna zarar keltirayotgan uglerod ta’siri va uni oldini olish, shuningdek yashil 
iqtisodiyotga o’tishning foydali xususiyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan. 

ANNOTATSIYA: oshmali tif — bu Rickettsia prowazekii bakteriyasi sababli 
yuzaga keladigan jiddiy yuqumli kasallik bo‘lib, asosan inson kirpikchalari (Pediculus 
humanus corporis) orqali tarqaladi. Kasallik yuqori harorat, bosh og‘rig‘i, mushak va 
bo‘g‘im og‘rig‘i, shuningdek tanada to‘shmalar paydo bo‘lishi bilan kechadi. Toshmali 
tif ko‘pincha zich yashash sharoitlari, gigiyena qoidalarining buzilishi natijasida keng 
tarqaladi.  Ushbu  kasallik  tezkor  davolanishni  talab  qiladi,  aks  holda  o‘pka,  jigar, 
buyrak  va  markaziy  asab  tizimi  kabi  organlarda  asoratlar  paydo  bo‘lishi  mumkin. 
Profilaktik choralar sifatida shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish, kirpikchalarni 
nazorat qilish, kiyim va yashash joyini tozalash, shuningdek, kasallik belgilari paydo 
bo‘lganda darhol tibbiy yordamga murojaat qilish muhimdir. Bu maqolada toshmali tif 
mikroorganizmi,  uning  klinik  ko‘rinishlari,  tarqalish  yo‘llari,  davolash  usullari  va 
profilaktikasi haqida keng qamrovli ma’lumotlar taqdim etilgan.  

Annotatsiya. Bugungi  kunda  sun’iy  intellekt  texnologiyalari  hayotimizning 
barcha sohalariga, xususan, ta’lim tizimiga chuqur kirib kelmoqda. Ushbu maqolada 
intellektual  o‘qitish  tizimlarining  dasturiy  arxitekturasi,  ularning  tarkibiy  qismlari 
hamda  o‘quv  jarayonida  sun’iy  intellekt  modellaridan  foydalanish  imkoniyatlari 
yoritiladi.  Adaptiv  ta’lim,  katta  til  modellari  (LLM)  va  mashinali  o‘rganish 
algoritmlarining  o‘quvchilarga  individual  yondashuvni  ta’minlashdagi  roli  misollar 
orqali  ko‘rsatib  berilgan.  Maqolada  shuningdek,  sun’iy  intellekt  asosidagi  o‘quv 
tizimlarini  loyihalashda  e’tibor  berilishi  lozim  bo‘lgan  dasturiy  arxitektura 
yondashuvlariga ham alohida to‘xtalingan.  

Bugungi kunda ta’lim tizimida yangilanishlar amalga oshirilayotgan bir paytda, 
matematika fanining ahamiyati yanada ortib bormoqda. Ayniqsa, algebraik tenglama 
va  tengsizliklarni  o‘rgatish  maktab  matematikasining  asosiy  yo‘nalishlaridan  biri 
hisoblanadi.  Biroq  ko‘plab  o‘quvchilar  ushbu  mavzularda  ko‘p  hollarda  matematik 
atamalarni to‘liq tushunmasliklari sababli muammoga duch kelishadi. Bu esa ularning 
masalalarni  yechishda  qiynalishiga  sabab  bo‘ladi.  Shu  o‘rinda  "Tezaurus" 
tushunchasidan foydalanish juda muhim ahamiyat kasb etadi. Tezaurus — bu so‘zlar 
va  atamalar  tizimli  tartibda  joylashtirilgan  lug‘at  bo‘lib,  ularni  mantiqiy  bog‘liqlik 
asosida  o‘rganish  imkonini  beradi.  Mazkur  qo‘llanmada  algebraik  tenglama  va 
tengsizliklarni  o‘rganishda  Tezaurus  tuzish  orqali  o‘quvchilarning  tushunishini 
yengillashtirish  va  ularning  bilimini  chuqurlashtirish  maqsad  qilingan.  Ushbu 
qo‘llanmaning  asosiy  maqsadi  —  algebraik  tenglama  va  tengsizliklarni  o‘rgatishda 
Tezauruslar  tuzish  metodikasini  ishlab  chiqish  va  uni  amaliyotga  joriy  etishdir. 
Ayniqsa o‘quvchilarga  har  bir  matematik  atamaning  ta’rifi, tushuntirishi va  amaliy 
misollarda qo‘llanilishini ko‘rsatish orqali: 

Annotatsiya:  Kosmonavtika  —  bu  kosmik  fazoni  o‘rganish  va  undan 
foydalanish  bilan  shug‘ullanuvchi  fan  va  texnika  sohasi  bo‘lib,  u  astrofizika, 
aerodinamika, robototexnika va kompyuter fanlari bilan chambarchas bog‘liq. Mazkur 
maqolada  kosmonavtikaning  asosiy  yo‘nalishlari,  amaliy  ahamiyati,  afzalliklari, 
ekologik muammolari va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. 

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  O‘zbekiston  Respublikasida  bola  huquqlarini  himoya  qilish 
tizimining  tarixiy  evolyutsiyasi  tahlil  qilinadi.  Unda  mustaqillikdan  keyingi  davrda 
bolalar huquqlarini ta’minlash bo‘yicha qabul qilingan qonunchilik hujjatlari, davlat 
siyosati  va  xalqaro  hujjatlar  bilan  uyg‘unlashuvi  yoritiladi.  Shuningdek,  bola 
huquqlarini muhofaza qilishda O‘zbekistonning xalqaro tashkilotlar bilan hamkorligi, 
millliy  institutlarning  roli  va  amalga  oshirilgan  islohotlar  tahlil  etiladi.  Xalqaro 
hujjatlarni  ratifikatsiya  qilish,  mamlakatda  bolalar  huquqlarini  himoya  qilishga 
qaratilgan  siyosatni  kuchaytirdi.  Maqolada  O‘zbekistondagi    bola  huquqlarining 
kafolatlanishining  tarixiy  bosqichlari va bugungi kundagi  ahamiyati, shu  jumladan, 
sohadagi  muammolar  va  ularning  yechimlari  ham  o‘rganiladi.  Huquqiy  davlatni 
qurishni o‘z oldiga maqsad qilib olgan har bir demokratik davlatlar kabi, O‘zbekiston 
uchun ham bola huquqlarni kafolatlanishi muhim va dolzarb masala bo‘lib kelmoqda. 

 
Annotatsiya: Ushbu ilmiy ishda raqamli gistalogiya tushunchasi, uning tibbiy 
ta’limdagi  ahamiyati  hamda  interaktiv  o‘quv  modullarining  o‘quv  jarayonidagi 
samaradorligi keng yoritilgan. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar jadal sur’atlar 
bilan  barcha  sohalarga,  xususan,  tibbiy  ta’lim  tizimiga  ham  kirib  kelmoqda. 
Gistalogiya fanini o‘rganishda an’anaviy mikroskopik usullar bilan bir qatorda raqamli 
texnologiyalarni qo‘llash talabalarga yuqori sifatli raqamli preparatlar bilan ishlash, 
ularni kattalashtirish, turli qatlamlarda tahlil qilish va dinamik jarayonlarni interaktiv 
tarzda  kuzatish  imkonini  beradi.  Tadqiqotda  aynan  shu  zamonaviy  imkoniyatlar 
asosida yaratilgan interaktiv o‘quv modullarining samaradorligi tahlil qilingan. 

 
Annatatsiya:  Ushbu  maqolada  maktabgacha  ta’lim  tizimda  olib  borilayotgan 
ma’naviy-ma’rifiy  ishlarni  tashkil  qilish.  Hozirgi  kunda  bollar  salomatligi  va 
psixologiyasiga  ta’siri,  va  ma’naviy  marifiy  ishlarni  maktabgacha  ta’lim  tizimida 
samarali tashkil qilish haqida aytib o‘tilgan.  

Annotatsiya. Maqolada  ta’lim sifatini boshqatish,ta’lim tizimini sifatli tashkil 
qilish,  zamonaviy  sifatli  ta’lim  tizimini  yaratish,  ta’lim    samaradorligini  oshirsh 
toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan.   

Аннотация:  В  статье  рассматриваются  особенности  применения 
модульной  системы  в  преподавании  математики.  Анализируются  её 
педагогические  преимущества,  влияние  на  мотивацию  учащихся  и 
эффективность  усвоения  учебного  материала.  Отдельное  внимание  уделено 
методическим  аспектам  планирования  и  реализации  модулей  в  учебном 
процессе.                   

Abstract:  Mathematical  induction  is  a  fundamental  method  of  proof  in 
mathematics, particularly useful in establishing the validity of formulas and statements 
involving natural numbers. This article explores the principles and logical structure of 
mathematical induction through carefully selected examples and step-by-step analyses. 
By  applying  this  method  to  various  arithmetic  and  algebraic  formulas,  the  study 
demonstrates  how  induction  provides  a  clear  and  rigorous  approach  to  proof 
construction.  

ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada perikard kasalliklari, yurak o‘smalari va 
yurak  transplantatsiyasi  kabi  yurak-qon  tomir  tizimining  murakkab  patologiyalari 
tahlil qilinadi. Perikardit, perikard tamponadasi va konstriktiv perikardit kabi perikard 
muammolari  klinik ko‘rinishlari,  tashxis  qo‘yish usullari va  davolash  yo‘llari  bilan 
birga  yoritilgan.  Yurak  o‘smalari,  xususan  miksoma  va  metastatik  o‘smalar  klinik 
jihatdan  baholanadi.  Shuningdek,  yurak  yetishmovchiligining  yakuniy  bosqichida 
qo‘llaniladigan  yurak  transplantatsiyasi  va  uning  amaliyotdagi  o‘rni,  ko‘rsatmalar, 
kontrendikatsiyalar va reabilitatsiya jarayoni ko‘rib chiqilgan. Maqolada zamonaviy 
yondashuvlar  va  O‘zbekiston  sharoitida  bu  sohaning  rivojlanish  istiqbollari  ham 
muhokama qilinadi. 

Abstract 
Objective: Alternative medicine has an important place in the fight against many 
diseases  in  human  history.  The  biological  activity  of  Glycyrrhiza  glabra  L.  was 
investigated  in  this  study.  Material  and  Method:  The  root  parts  of  the  plant  were 
extracted with ethanol. Antioxidant and oxidant potentials were determined using Rel 
Assay  kits.  Antimicrobial  activity  was  tested  against  standard  bacteria  and  fungus 
strains using the agar dilution method. Antiproliferative activity was determined by 
MTT test against Lung Carcinoma Cell Line (A549). Result and Discussion: As a result 
of the studies, the TAS value of the plant was measured as 8.770±0.171, TOS value as 
14.590±0.191  and  OSI  value  as  0.167±0.005.  Inhibition  of  the  plant  extract  was 
observed against standard bacteria and fungus strains at ranging from 50-200 µg/mL 
concentrations. In addition, it was determined that the plant extract displayed strong 
antiproliferative  activity  due  to  the  increase  in  concentration.  As  a  result  of  these 
studies,  it  has  been  determined that  G.  glabra  can  be used  as  an  important  natural 
antioxidant, antimicrobial and anticancer agent. 
 

Abstrakt. Suyak nuqsonlarini standart davolash - bu otologik suyak yordamida 
biologik rekonstruksiya - bu terapevtik yondashuv bo'lib, u cheklangan miqdor kabi 
cheklovlardan  aziyat  chekadi.  Yig'ish  uchun  mavjud  bo'lgan  suyak  va  qo'shimcha 
aralashuv  zarurati,  keyinchalik  donor  joyida  asoratlar  paydo  bo'lishi  mumkin.  Shu 
sababli, sintetik suyak o'rnini bosuvchi vositalar, payvandlash materiali sifatida otolog 
suyakdan foydalanishni kamaytirish yoki hatto almashtirish uchun ishlab chiqilgan. 
Ushbu  tuzilgan  sharh  kalsiy  fosfatlari  va  biologik  faol  ko'zoynaklar  (BGs),  ikkala 
o'rnatilgan  suyak  o'rnini  bosuvchi  materiallar  CaP/BG  kompozitlarida  birlashganda 
yaxshilangan xususiyatlarni ko'rsatadimi degan savolga qaratilgan. Shuning uchun u 
umumiy biologik xususiyatlarni va ayniqsa, CaP/BG kompozit suyak o'rnini bosuvchi 
materiallarning  osteogen  xususiyatlarini  shakllanishini  kuchaytiradi.  Yaxshiroq 
tushunish uchun eng so'nggi eksperimental ma'lumotlarni umumlashtiradi. Natijada, 
BGlar  CaPlarga  qo'shilganda  in-vitroda  prekursor  hujayra  populyatsiyalarining 
osteogenik farqlanishi uchun foydali bo'ladi. Bundan tashqari, BG mavjudligi CaP/BG 
kompozitlarini in-vivo suyakka integratsiyalashuvini qo'llab-quvvatlaydi va muayyan 
sharoitlarda suyak. Suyak nuqsonlarini ko'paytirish nafaqat ortopedik jarrohlikda, balki 
zamonaviy  tibbiyotning  umumiy  kontekstida  ham  klinik  jihatdan  eng  muhim 
protseduralarga tegishlidir. Har yili suyak transplantatsiyasi Qo'shma Shtatlarda qon 
quyishdan  keyin  ikkinchi  eng  ko'p  bajariladigan  to'qimalar  transplantatsiyasi hisoblanadi [1]. Suyak nuqsonlarini tuzatishning hozirgi oltin standarti asosan yonbosh 
suyagidan  olinadigan  autolog  suyak  payvandi  bo'lib  qolmoqda  [2].  Suyakning  bu 
biologik rekonstruksiyasi suyak to'qimasini muhandislik deb ta'riflanadi [3]. Shu bilan 
birga,  nuqsonlarni  davolash  va  autolog  to'qimalardan  foydalangan  holda  suyak 
to'qimasini  muhandislik  qilish  nafaqat  mavjud  suyak  moddasi  bilan  cheklanib 
qolmaydi,  balki  jarrohlik  joyidagi  asoratlarni  keltirib  chiqarishi  mumkin  bo'lgan 
ikkinchi  aralashuvni  ham  talab  qiladi  [4,5].  Shu  sababli,  otolog  suyak  iligidan 
payvandlash  materiali  sifatida  foydalanishni  cheklashi  yoki  hatto  o'rnini  bosishi 
mumkin bo'lgan sintetik suyak o'rnini bosuvchi moddalarni ishlab chiqish, baholash va 
ishlab chiqarish eksperimental va klinik ortopedik tadqiqotlarning diqqat markazida.  

Annotatsiya. Ushbu maqolada O’zbekistonda sog‘lom turmush tarzini kengroq 
targ‘ib  qilish,  sog‘lom  turmush  tarzini  aholi  orasida  kengroq  yoyishga  to‘sqinlik 
qilayotgan  omillar  va  ularni  bartaraf  qilish  choralari  yoritilgan.  Bulardan  tashqari, 
sog‘lom turmush tarzini kengroq qo‘llashga qaratilgan chet davlatlar amaliyotlari ham 
misollar bilan keltirilgan.  

 
Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  O‘zbekistonda  teletibbiyotni  rivojlantirish, 
uning  hozirgi  holati,  teletibbiyot  bo‘yicha  huquqiy  bazani  yaratish  va  hukumat 
tashabbuslari, imkoniyatlar va muammolar yoritilgan. 

Аннотация 
Мақола жамоат саломатлигининг асосий тушунчалари, унинг тамойиллари 
ва аҳоли саломатлигига таъсир этувчи муҳим омилларни таҳлил қилади. Ушбу 
соҳанинг кенг қамровли эканлиги, тиббиётдан ташқари ижтимоий, иқтисодий ва 
экологик жиҳатларни ҳам ўз ичига олиши кўрсатилади. Жамоат саломатлигини 
мустаҳкамлашда касалликларнинг олдини олиш, соғлом турмуш тарзини тарғиб 
қилиш ва аҳолининг умумий фаровонлигини оширишнинг аҳамияти ёритилади. 

Annotatsiya: Barcha universitetlar texnik yangiliklarni joriy etishlari kerak, aks 
holda ular taqdim etayotgan ta’lim endi zamon talablari va talabalar ehtiyojlariga javob 
bermaydi. Buning oldini olish uchun raqamli ta’limni rivojlantirish va uni an’anaviy 
ta’lim  bilan  uyg‘unlashtirish  zarur.  Talabalar  bilimini  tayyorlashda  o`quvchining 
bilimlarni o`zlashtirish, ko`nikma va malakalarni shakllantirishdagi umumiy maqsadli 
va  tashkiliy  faoliyati  muhim  ahamiyatga  ega.  Zamonaviy  ta'lim  sharoitida  ko'plab 
o'qitish usullari qo'llaniladi. Ular ma'lum bir asosda ta'lim usullari tizimini ifodalaydi. 
O'qituvchilar tomonidan qo'llaniladigan o'qitish usullarini uch turga bo'lish mumkin: 
passiv, faol va interaktiv - har birining o'ziga xos xususiyatlari va shartlari. Ta'limdagi 
innovatsiyalar  ta'lim  texnologiyalarini  takomillashtirish,  ijodiy  fikrlash,  texnika  va 
o'quv materiallarida integratsiyalashuv jarayonidir. Bugungi kunda innovatsion ta'lim 
faoliyati ta'lim faoliyatining eng muhim tarkibiy qismlaridan biri, ayniqsa, oliy ta'lim 
muassasalarida. 

Аннотация 
Мақола  Ўзбекистонда  соғлиқни  сақлаш  тизимидаги  нодавлат 
секторнинг ривожланиш тенденцияларини, унинг афзалликлари ва бу соҳада 
мавжуд муаммоларни таҳлил қилади. Унда нодавлат тиббиёт муассасаларининг 
сифатли тиббий хизматлар кўрсатишдаги ўрни, инновацияларни жорий этиш 
ва рақобатни оширишдаги роли ёритилади. Шунингдек, нодавлат секторни янада 
ривожлантириш учун зарур бўлган давлат сиёсатидаги ўзгаришлар ва таклифлар 
кўриб чиқилади. 

Ушбу мақола юрак-қон томир касалликлари (ЮҚТК) — бутун дунёда ўлим 
ва  ногиронликнинг  асосий  сабабларидан  бири  бўлган  кенг  тарқалган 
патологиялар  гуруҳи  ҳақида  батафсил  маълумот  беради.  Уларнинг  асосий 
турлари,  ривожланиш  механизмлари  ва  хавф  омиллари  кўриб  чиқилади. 
Шунингдек,  мақолада  ЮҚТК  нинг  олдини  олишга  қаратилган  самарали 
профилактика  чоралари,  жумладан,  соғлом  турмуш  тарзи,  овқатланиш, 
жисмоний фаоллик ва тиббий кўрикларнинг аҳамияти кенг ёритилади. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  sanoat  mahsulotlari  eksportini  rivojlantirishning 
asosiy bosqichlarini har tomonlama tahlil qiladi. Unda eksport faoliyatini boshlashdan 
to  uning  samaradorligini  doimiy  monitoring  qilishgacha  bo'lgan  barcha  jarayonlar 
bosqichma-bosqich ko'rib chiqiladi. Maqolada bozor tahlili, mahsulotni moslashtirish, 
ishlab chiqarishni tashkil etish, sifatni ta'minlash, marketing strategiyalari, logistika, 
moliyaviy  va  institutsional  qo'llab-quvvatlash  hamda  doimiy  takomillashtirish  kabi 
jihatlarning  ahamiyati  yoritilgan.  Tadqiqot  natijalari  mamlakatning  eksport 
salohiyatini  oshirish  va  xalqaro  bozorlardagi  raqobatbardoshligini  mustahkamlash 
uchun amaliy tavsiyalar beradi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  O'zbekistonda oilaviy  tadbirkorlikni 
rivojlantirishga ta'sir etuvchi asosiy omillarni va ularni bartaraf etish yo'llarini tahlil 
qiladi. Unda moliyaviy resurslarning cheklanganligi, bilim va tajriba yetishmasligi, 
bozorga  chiqishdagi  qiyinchiliklar,  huquqiy  va  byurokratik  to'siqlar,  shuningdek, 
infratuzilma  muammolari  kabi  omillar  chuqur  ko'rib  chiqilgan.  Maqola  har  bir 
muammo uchun aniq yechimlarni, jumladan, davlat ko'magi, o'quv dasturlari, bozorga 
chiqish  strategiyalari  va  byurokratiyani  soddalashtirish  choralarini  taklif  etadi. 
Yakunda  oilaviy  tadbirkorlikning  mamlakat  iqtisodiyoti  va  aholi  farovonligini 
oshirishdagi muhim roli ta'kidlangan. 

   Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  tijorat  banklarida  xizmat  ko‘rsatish 
samaradorligini  oshirish  masalalari  ko‘rib  chiqiladi.  Avvalo,  bank  xizmatlari 
samaradorligi tushunchasi va baholash mezonlari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Keyin 
amaliy  muammolar  –  eskirgan  infratuzilma,  murakkab  ichki  jarayonlar,  xodimlar 
malakasining pastligi, xavf boshqaruvi zaifligi va hk. – ko‘rib chiqilib, ularni bartaraf 
etish  yo‘llari  taklif  qilinadi.  Xizmat  sifatini  oshirishda  raqamli  transformatsiya, 
innovatsion  texnologiyalar,  Lean  va  Six  Sigma  kabi  jarayonlarni  optimallashtirish 
metodlari, shuningdek, bank menejmentini kuchaytirish usullari muhim ekani ko‘rsatib 
o‘tilgan. Taklif etilgan tavsiyalar banklarning raqobatbardoshligini va barqarorligini 
oshirishga qaratilgan. 

Annotatsiya: Noalkagol yogʻli jigar kasalligi (JNAYOX) — bu jigarda ortiqcha 
yogʻ  toʻplanishi  bilan  tavsiflanadigan  holat  boʻlib,  alkogol  iste’mol  qilinmasdan 
yuzaga keladi. So’nggi yillarda bu kasallik dunyo miqyosida keng tarqalmoqda va u 
yurak-qon tomir, metabolik sindrom, qandli diabet kabi kasalliklar bilan chambarchas 
bog’liq. Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi miqyosida JNAYOX kasalligining 
oʻrganilganlik darajasi, mavjud statistik ma’lumotlar, olib borilgan ilmiy tadqiqotlar 
va  davolash-usullarining  rivojlanish  holati  tahlil  qilinadi.  Shuningdek,  sog’liqni 
saqlash  tizimidagi  diagnostika  va  profilaktika  ishlarining  samaradorligi  ham  koʻrib 
chiqiladi. 

Abstract 
This article explores the lexical features of financial terminology in English and 
Uzbek. It focuses on the structure, origin, and semantic characteristics of financial 
terms in both languages, highlighting similarities and differences shaped by linguistic, 
cultural, and economic contexts. 

Аннотация:  В  данной  статье  рассматривается  роль  гендерных 
особенностей  пациентов  в  распространении  заболевания  COVID-19.  В  ходе 
проведенного  исследования  проанализированы  данные  о  более  высокой 
заболеваемости заболеванием COVID-19 у представителей того или иного пола. 

 
АNNОTАTSIYА 
Peripоrtаl kаrdiоmiоpаtiyа – bu оdаtdа hоmilаdоrlikning оxirgi bоsqichlаridа 
yоki  tug‘ruqdаn  sо‘nggi  dаvrdа  rivоjlаnаdigаn,  kаm  uchrаydigаn  yurаk  mushаgi 
kаsаlligi  bо‘lib,  yurаkning  chаp  qоrinchаsining  kengаyishi  vа  uning  qisqаrish 
funksiyаsining  buzilishi  bilаn  xаrаkterlаnаdi.  Kаsаllikning  аniq  sаbаblаri  tо‘liq 
о‘rgаnilmаgаn bо‘lsа-dа, hоmilаdоrlik dаvridа yuz berаdigаn gоrmоnаl о‘zgаrishlаr, 
immun  tizimining  fаоliyаtidаgi  buzilishlаr,  virusli  infektsiyаlаr  vа  genetik  оmillаr 
аsоsiy xаvf оmillаri sifаtidа kо‘rsаtilаdi.  
Peripоrtаl kаrdiоmiоpаtiyа оdаtdа yurаk yetishmоvchiligi belgilаridа — nаfаs 
qisilishi, tо‘qimаlаrdа shishlаr, umumiy hоlsizlik vа tez chаrchаsh kаbi simptоmlаr 
оrqаli nаmоyоn bо‘lаdi. Vаqtidа аniqlаnаdigаn tаshxis vа zаmоnаviy dаvоlаsh usullаri 
yоrdаmidа  bemоrning  hоlаtini  yаxshilаsh  vа  kаsаllik  оqibаtlаrini  kаmаytirish 
imkоniyаti mаvjud. Ushbu ishdа peripоrtаl kаrdiоmiоpаtiyа rivоjlаnish mexаnizmlаri, 
klinik  kо‘rinishlаri,  tаshxis  qо‘yish  usullаri  hаmdа  dаvоlаshning  zаmоnаviy 
yоndаshuvlаri keng yоritilgаn. 

ANOTATSIYA.  Ushbu  maqolada  Python  dasturlash  tilining  eng  ommabop 
kutubxonalaridan  biri  hisoblangan  Pandas  kutubxonasi  yordamida  jadval 
ko‘rinishidagi  ma’lumotlar  bilan  ishlashning  asosiy  usullari  yoritilgan.  Tadqiqotda 
Pandas'ning DataFrame va Series obyektlari, ma’lumotlarni yuklash, tozalash, filtrlash, 
guruhlash, statistika olish va vizualizatsiya qilish imkoniyatlari misollar bilan ko‘rib 
chiqilgan.  Amaliy  tahlillar  orqali  bu  kutubxonaning  ilmiy  va  sanoatdagi  keng 
qo‘llanilishi asoslab berilgan. 

ANOTATSIYA. Ushbu maqolada virtual Windows operatsion tizimi (OT)da 
foydalanuvchi muhitini optimallashtirish muammolari va echimlari ilmiy asosda tahlil 
qilinadi. Virtual muhitda resurslardan samarali foydalanish, foydalanuvchi interfeysini 
yengillashtirish, xavfsizlik va ishlash tezligini oshirish masalalari yoritilgan. Amaliy 
misollar, tajribaviy ma’lumotlar va interaktiv yondashuvlar asosida optimallashtirish 
strategiyalari tavsiya etiladi. 

Annotatsiya: Ushbu maqola stress va uning boshqarilishi masalasini o'rganadi. 
Stress insonning  muammolarga  yoki  qiyinchiliklarga  bo'lgan tabiiy  javobidir, lekin 
uning  salbiy  ta'sirlari  hayot  sifatini  pasaytirishi  mumkin.  Maqola  stressning  asosiy 
sabablarini, jumladan ichki va tashqi omillarni, shuningdek, hayotiy voqealar bilan 
bog'liq stressni ko'rib chiqadi. Stressning belgilari jismoniy, emotsional va kognitiv 
jihatdan namoyon bo'lishi mumkin. 
Bundan  tashqari,  maqolada  stressni  boshqarish  uchun  samarali  usullar 
keltiriladi,  jumladan  jismoniy  faoliyat,  relaxatsiya  texnikalari,  ijtimoiy  qo'llab-
quvvatlash, vaqtni boshqarish va sog'lom turmush tarzi 

Annotatsiya:    Ushbu  maqolada  imkoniyati  cheklangan  bolalarni  mustaqil 
hayotga  tayyorlash  va  ularda  mustaqillik  ko‘nikmalarini  shakllantirish  masalalari 
ko‘rib  chiqiladi.  Mustaqillik  –  nafaqat  shaxsiy  rivojlanishning  muhim  omili,  balki 
inklyuziv taʼlim samaradorligini baholashda asosiy mezonlardan biridir. Tadqiqotda 
imkoniyati  cheklangan  bolalarni  kundalik  hayotga  moslashtirish,  o‘zo‘ziga  xizmat 
ko‘rsatish, ijtimoiy muloqot va qaror qabul qilish qobiliyatlarini rivojlantirish orqali 
ularni  jamiyatga  integratsiya  qilishning  metodik  asoslari  yoritilgan.  Shuningdek, 
pedagogik  yondashuvlar,  o‘qituvchilarning  roli  va  oilaviy  muhitning  taʼsiri  tahlil 
qilinadi.  Inklyuziv  taʼlimda  mustaqillikni  rivojlantirish  orqali  nafaqat  bolalarning 
hayot sifati yaxshilanadi, balki ularning teng huquqli jamiyat aʼzolariga aylanishiga 
imkon yaratiladi.    

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  o‘quvchilarning  individual  psixologik 
xususiyatlari va ularni ta’lim jarayonida hisobga olgan holda, zamonaviy kasblarga 
yo‘naltirish  metodlari  tahlil  qilinadi.  Zamonaviy  jamiyatda  kasb  tanlash  murakkab 
jarayon bo‘lib, u shaxsning qiziqishlari, qobiliyatlari va psixologik xususiyatlariga mos 
kelishi zarur. 

Ushbu  maqolada  vaqtga  bog‘liq  ta’lim  (time-sensitive  learning)  va 
moslashuvchan  Annotatsiya:  baholash  (adaptive  assessment)  jarayonlarini 
umumta’lim  tizimi  doirasida  joriy  etish  bo‘yicha  olib  borilgan  pedagogik  tajriba 
natijalari  bayon  etiladi.  Eksperimental  tadqiqot  asosida  o‘quvchilarning  bilimlarni 
o‘zlashtirish dinamikasi, individual yondashuv samaradorligi va baholash tizimining 
moslashuvchanligi  tahlil  qilinadi.  Pedagogik  jarayonda  vaqt  resurslarining  to‘g‘ri 
rejalashtirilishi va differensial yondashuv o‘quv samaradorligini oshirish omili sifatida 
asoslanadi. 

Mamlakatimiza keying yillarda malga oshirilayotgan  barcha isloxotlar inson 
qadr  qimmatini  yuksaltirish,  ayniqsa  yoshlarimizning  yuksak  ma`naviyatli  shaxs 
sifatida ulg`ayishi, har tomonlama kamol topishiuchun qulay shart sharoitlar yaratishga 
qaratilmoqda.  Shuningdek,  jamiyatimizning  asosi  -  oila  institutini  yanada 
mustahkamlash va rivojlantirish, oilalarni, ayniqsa yosh oilalarni huquqiy va ijtimoiy-
iqtisodiy  manfaatlarini  himoya  qilish  hamda  qo’llab-quvvatlashni  kuchaytirish 
borasida olib borilayotgan barcha ishlarni sifat jihatidan yangi bosqichga ko’tarish, 
jismonan sog’lom, ma'naviy yetuk va har tomonlama rivojlangan barkamol avlodni 
tarbiyalashda  oilaning  rolini  oshirish,  mustahkam,  sog’lom  oilani  shakllantirish 
borasida mamlakatimizda bir qator ishlar amalga oshirilmoqda.  

Annotatsiya.  Mazkur  tezisda  briofitlarning  ekologik  xususiyatlari,  ularning 
tabiiy  ekotizimlardagi  roli,  atrof-muhitga  bo‘lgan  moslashuvchanligi  hamda 
bioindikator  sifatidagi  ahamiyati  tahlil  qilinadi.  Ayniqsa,  briofitlarning  atmosfera 
ifloslanishiga sezgirligi, tuproq va suv muhitidagi kimyoviy o‘zgarishlarga tezda javob 
berishi ularni ekologik monitoringda muhim ob'ektga aylantiradi. 
Tanlangan  mavzu  bugungi  kunda  global  ekologik  muammolar  kuchayib 
borayotgan bir paytda nihoyatda dolzarb hisoblanadi. Chunki inson faoliyati natijasida 
atmosfera, tuproq va  suv havzalarining ifloslanishi  tobora ortib  bormoqda. Bunday 
sharoitda oddiy ko‘zga tashlanmaydigan, biroq sezgir va barqaror yashovchi briofitlar 
muhit  holatini  baholashda  eng  ishonchli  bioindikatorlardan  biri  sifatida  e’tirof 
etilmoqda.  Shuning  uchun  ushbu  mavzuni  o‘rganish  nafaqat  nazariy,  balki  amaliy 
ahamiyatga ham egadir. 

В  статье  рассмотрено  значение  возрастного  ограничения  пациентов  при 
течении  заболевания  COVID-19.  Проведенные  анализы  показывают  наличие 
возрастных особенностей осложнений заболевания и уровня смертности.    

Annotatsiya 
Global iqlim isishi dunyo mamlakatlari iqtisodiyotiga keng qamrovli va jiddiy 
tasir  ko’rsatmoqda  .  Issiqxona  gazlarining  ajralishi    natijasida  atmosferaning  isishi 
kuzatilmoqda  shu  bilan  birga  qishloq  xo‘jaligi,  sanoat,  energetika,  transport  va 
sog‘liqni saqlash sohalarini yomon ahvolga keltirmoqda.Bu oziq-ovqat xavfsizligiga, 
infratuzilmaga, tabiiy resurslarga va iqtisodiyotga jiddiy tahdid solmoqda. Tadqiqotlar 
shuni  ko‘rsatadiki,  iqlim  o‘zgarishlari  natijasida  hosildorlik  kamayib,  iqtisodiyotda 
bazi bir yuqotishlarga olib kelmoqda. Ushbu maqolada AQSh va O‘zbekiston misolida 
global iqlim o‘zgarishining iqtisodiyotga tasirini  tahlil qiladi.Bu davlatlarning ushbu 
muammoni hal qilish strategiyalari turli xil hidoblanadi.shu bilan bir qatorda ,  Yashil 
iqtisodiyotga o‘tish jarayoni va barqaror rivojlanish choralarining samaradorligini ham 
ko‘rib chiqadi  

ANOTATSIYA 
  Ushbu  maqolada  Xitoy  eksportining  o‘sishi  va  uning  global  iqtisodiyotga 
ta’siri  tahlil  qilinadi.  Xitoyning  iqtisodiy  siyosati,  ishlab  chiqarish  salohiyati  va 
investitsiya muhiti uning xalqaro bozordagi yetakchi o‘rniga erishishida asosiy omillar 
sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida, ayniqsa, Xitoyning texnologiya va kiyim-
kechak sektorlaridagi eksport salohiyati, ushbu sohalarning global bozorga ta’siri va 
iqtisodiy rivojlanishga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  dasturlash  jarayonida  algebraik 
tushunchalarning  —  ayniqsa,  ko‘paytmalar,  tenglamalar,  funksiyalar  va  guruhlar 
nazariyasining — amaliy qo‘llanilishi yoritiladi. Algebraik yondashuvlar algoritmlar 
tuzishda,  dasturiy  strukturalarni  modellashtirishda  va  muammolarni 
optimallashtirishda  muhim  rol  o‘ynaydi.  Shuningdek,  matematik  mantiq  va 
abstraktsiya asosida samarali va mustahkam kod yozish imkoniyatlari tahlil qilinadi. 

Аннотация:  Цифровая  экономика  представляет  собой  новый  этап 
экономической  деятельности  в  современном  мире.  На  этом  этапе 
инновационные  предприятия  обязаны  разрабатывать  новые  маркетинговые 
стратегии  для  глобального  расширения  своей  деятельности  и  повышения 
конкурентоспособности. Глобальная маркетинговая стратегия является важным 
фактором успеха предприятия в условиях цифровой экономики. В данной статье 
подробно  анализируется  процесс  разработки  глобальной  маркетинговой 
стратегии  инновационных  предприятий  в  цифровой  экономике,  ее  основные 
составляющие,  а  также  роль  и  значение  цифровых  технологий  в  сфере 
маркетинга. 

Аннотация:  Ушбу  мақола  онкологик  касалликлар,  яъни  саратоннинг 
жамият  саломатлиги  учун  долзарб  муаммо  эканлигини  ёритади.  Унда 
саратоннинг  асосий  турлари,  ривожланиш  механизмлари  ва  хавф  омиллари 
ҳақида маълумот берилади. Мақоланинг асосий эътибори саратоннинг олдини 
олишга қаратилган бўлиб, соғлом турмуш тарзи, мунтазам тиббий кўриклар ва 
скрининг дастурларининг аҳамияти таъкидланади. Шунингдек, касалликни эрта 
аниқлаш ва самарали даволаш усулларининг муҳимлиги ёритилади. 

Rezyume:  COVID  –  19  infeksiyasi  bilan  kasallanish  juda  xavfli  va  uning 
asoratlari  og`ir  bo`lishi  mumkin,  shu  bois  infeksiyaga  qarshi  emlash  eng  yaxshi 
samara  beruvchi  usul  bo`ladi.  Infeksiyaga  qarshi  kurashish maqsadida  bir  qancha 
vaksinalar  ishlab  chiqildi,  ammo  ularning  samaradorligi  turlicha.  Shu  sababdan 
infeksiyaning oldini olish uchun faqat samaradorligi yuqori hamda xavfsiz bo`lgan 
vaksinalar qo`llaniladi. 

Резюме:  Характерные  черты  гемоглобинурического  нефроза  при 
случайном  и  суицидальном  отравлении  уксусной  кислотой.  Но  наиболее  ярко 
степень поражения паренхимы почки проявляется при остром или хроническом 
стрессе перед отравлением. 

Rezyume: Sirka kislotasi bilan tasodifiy va o'z joniga qasd qilish maqsadida 
zaharlanganda,  gemoglobinurik  nefrozning  xarakterli  belgilari.  Ammo  buyrak 
parenximasining  shikastlanish  darajasi,  agar  zaharlanishdan  oldin  o'tkir  yoki 
surunkali stress bo'lsa, eng aniq namoyon bo'ladi. 

Rezyume 
Tadqiqotning maqsadi o`tkir sinusit kasalligini klinik  kechishini o`rganish va 
uni davolashda yangicha yondashuvlarni aniqlash hamda amaliyotga tadbiq qilish.  

Annotatsiya: Ibn Sino, o’z asarlarida axloqiy tamoyillarni, insonning ma’naviy 
rivojlanishi va fazilatlarining ahamiyatini ta’kidlagan.  Uning fikrlariga ko’ra, axloq 
inson  hayotining  ajralmas  qismi  bo’lib,  shaxsning  ichki  dunyosini  va  tashqi 
munosabatlarini belgilaydi. Shuningdek, Ibn Sinoning badiiy obrazlar orqali axloqiy 
g’oyalarni ifodalash usullari ham o’rganiladi. U shaxsiy fazilatlar, adolat, sabr-toqat va 
mehr-oqibat kabi tushunchalarni badiiy asarlarda qanday aks ettirganligi misollar bilan 
ko’rsatiladi. 

 
Summary.  Helminthiasis  constitutes  the  largest  group  of  parasitic  diseases. 
They are caused by parasitic worms or helminths. More than 250 species of helminths 
have been registered in humans. Of this number, about 30 are common human parasites 
and form foci with significant infestation, and the rest are animal helminths that infect 
humans more or less accidentally.