Том 44 № 2 (2025)
Статьи
TEXNIKA FENOMENI EKZISTENSIAL JIHATLARINING FALSAFIY TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy texnologik sivilizatsiya tarixdagi eng xilma-xil madaniy an’analarni o‘z ichiga olgan birinchi global sivilizatsiyaga aylanganligini va buning oqibatida o‘ziga xos muammo yuzaga kelganligini yoritib bergan. Shuningdek, texnologik etosning zamonaviy ekspansiyasi insonning ekzistensial holatini tubdan o‘zgartirganligini, yangi, o‘ziga xos muammolarni keltirib chiqarishini falsafiy tahlil qiligan.
Abstract: This article highlights how modern technological civilization became the first global civilization to encompass the most diverse cultural traditions in history, and as a result, a unique problem arose. He also philosophically analyzed that the modern expansion of technological ethos has fundamentally changed the existential state of man, causing new, unique problems.
Аннотация: В этой статье подчеркивается, что современная технологическая цивилизация стала первой в истории глобальной цивилизацией, вобравшей в себя самые разнообразные культурные традиции, в результате чего возникла своеобразная проблема. Он также философски проанализировал, что современная экспансия технологического этоса коренным образом изменила экзистенциальное состояние человека, вызвала новые, своеобразные проблемы.
ECHINOCOCCUS GRANULOSUS PARAZITINING BIOLOGIK XUSUSIYATLARI. ECHINOKOKKOZ: ETIOLOGIYASI , HAYOTIY SIKLI VA KASALLIKNI OLDINI OLISHDAGI SAMARALI PROFILAKTIK CHORA -TADBIRLAR.
Annotatsiya: Ekinokokkoz — Echinococcus granulosus parazitining lichinka shakli bilan chaqiriladigan, surunkali kechuvchi, yuqori invazivlikka ega bo‘lgan zoonoz parazitozdir. Kasallik asosan jigar va o‘pka to‘qimalarida gidatik kistalar shakllanishi orqali rivojlanib, organizmda muhim fiziologik va immunobiologik buzilishlarni yuzaga keltiradi. Ushbu maqolada ekinokokkning morfologik va biologik xususiyatlari, rivojlanish sikli, patogenezi, klinik ifodalanishi hamda differensial diagnostikasida qo‘llanilayotgan zamonaviy usullar tahlil qilingan. Ayniqsa, kasallikni erta aniqlash va oldini olishda kompleks epidemiologik yondashuvlar — yakuniy va oraliq mezbonlar ustidan doimiy nazorat, veterinariya-gigiyenik choralar, sanitariya-ma’rifiy targ‘ibot ishlari va atrof-muhitni dezinfeksiyalash kabi omillar o‘zaro integratsiyalashgan holda ko‘rib chiqilgan. Profilaktika strategiyalarining kuchaytirilishi va aholining xabardorligini oshirish kasallik tarqalishining oldini olishda muhim o‘rin tutadi.
BOSHLANGʻICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QISHGA BO‘LGAN QIZIQISHNI SHAKLLANTIRISHNING SAMARALI USULLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘qishga bo‘lgan qiziqishni shakllantirishning dolzarbligi, samarali usullari hamda pedagogik yondashuvlar haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, zamonaviy taʼlim texnologiyalaridan foydalanish orqali o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishini oshirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. O‘quvchilarda o‘qishga bo‘lgan qiziqishni oshirishning zamonaviy metodlari va texnologiyalari pedagoglar uchun foydali tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
Annotation: This article discusses the relevance, effective methods, and pedagogical approaches to fostering interest in reading among primary school students. Additionally, the article explores ways to increase students' interest in lessons by using modern educational technologies. The modern methods and technologies for increasing students’ interest in reading offer practical recommendations for educators.
Аннотация: В данной статье рассматриваются актуальность, эффективные методы и педагогические подходы формирования интереса к чтению у учеников начальных классов. Также обсуждаются способы повышения интереса учащихся к урокам с использованием современных образовательных технологий. Современные методы и технологии повышения интереса к чтению предлагают полезные рекомендации для педагогов.
O‘ZBEKISTONDA YANGI AVLOD SHAMOL ELEKTR STANSIYALARNI AVTOMATLASHTIRISHDA HOZIRGI HOLAT, MUAMMOLAR, ISTIQBOLLAR VA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Аннотация: В статье рассматриваются современные методы автоматизации ветроэлектростанций (ШЭС), включая цифровые системы управления и мониторинга, а также анализируется их эффективность и вклад в повышение энергетической устойчивости.
Abstract: The article discusses modern automation methods for wind power stations (WPS), including digital control and monitoring systems. It analyzes their effectiveness and contribution to improving energy efficiency and system stability.
ADOBE SPARK DASTURI IMKONIYATLARI
Annotatsiya: Adobe Spark — bu foydalanuvchilarga oson va tezkor tarzda professional ko‘rinishga ega vizual kontent yaratish imkonini beruvchi kuchli va intuitiv onlayn platformadir. Ushbu dastur asosan ijtimoiy tarmoqlar uchun grafikalar, qisqa videolar, veb-sahifalar va hikoyalar yaratishda keng qo‘llaniladi. Adobe Sparkning asosiy maqsadi — murakkab dizayn jarayonlarini soddalashtirish va har qanday foydalanuvchiga, hatto dizayn bo‘yicha oldindan tajribasi bo‘lmaganlarga ham, o‘z g‘oyalarini vizual shaklda ifodalash imkonini berishdir.
O‘PKA SHAMOLLASHI (PNEVMONIYA) VA UNING OQIBATLARI
ANNOTATSIYA: Mazkur maqolada o‘pka shamollashi (pnevmoniya) kasalligining kelib chiqish sabablari, klinik belgilari, diagnostikasi, davolash usullari hamda sog‘liq uchun yuzaga keltiradigan jiddiy oqibatlari yoritilgan. Pnevmoniya nafaqat nafas olish tizimini, balki yurak-qon tomir, immun va asab tizimlarini ham izdan chiqarishi mumkin. Shu bois, bu maqolada ushbu kasallikning oldini olish va erta tashxis qo‘yishning ahamiyati tibbiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Profilaktik chora-tadbirlar, zamonaviy davolash yondashuvlari hamda sog‘lom turmush tarzi orqali pnevmoniyaning salbiy oqibatlarini kamaytirish yo‘llariga alohida e’tibor qaratiladi.
YURAK-QON TOMIR KASALLIKLARINING OLDINI OLISH YO‘LLARI
ANNOTATSIYA: Mazkur maqolada yurak-qon tomir kasalliklarining keng tarqalgan shakllari, ularning yuzaga kelish sabablari hamda oldini olish bo‘yicha samarali chora-tadbirlar yoritilgan. Sog‘lom turmush tarzini olib borish, muvozanatli ovqatlanish, jismoniy faollikni oshirish, stressni boshqarish va zararli odatlardan voz kechish yurak salomatligini saqlashda muhim omillar sifatida tahlil etilgan. Shuningdek, erta tashxis va muntazam tibbiy ko‘riklarning ahamiyati ham ko‘rsatib o‘tilgan. Maqola aholining sog‘lom turmush tarziga bo‘lgan qiziqishini oshirishga va profilaktika ishlarining samaradorligini kuchaytirishga xizmat qiladi.
QANDLI DIABETNING OLDINGI VA HOZIRGI DAVOLASH USULLARI
ANNOTATSIYA: Qandli diabet – bu organizmning insulin ishlab chiqarish yoki uni samarali ishlatishdagi nuqsonlar tufayli qondagi shakar miqdorining oshishi bilan tavsiflanadigan surunkali kasallikdir. Qandli diabetning oldingi davolash usullari asosan dori-darmonlar va parhez bilan cheklangan bo‘lsa, hozirgi davrda esa yangi innovatsion davolash usullari va texnologiyalar mavjud bo‘lib, ular kasallikni boshqarishning samaradorligini sezilarli darajada oshiradi. Hozirgi kunda diabetni davolashda faqatgina dori-darmonlar, balki genetik va biotexnologik yondashuvlar, insulinni avtomatik dozada etkazib berish tizimlari va zamonaviy monitoring usullari qo‘llanilmoqda. Kasallikning oldini olish va davolashda to‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik va muntazam tibbiy ko‘riklar ham muhim omillar sifatida ahamiyat kasb etadi. Bu annotatsiyada qandli diabetning oldingi va hozirgi davolash usullari, ularning samaradorligi, shuningdek, yangi texnologiyalar va yondashuvlar haqida ma’lumot beriladi.
GEOGRAFIYA DARSLARINI O'QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Geografiya fani o‘quvchilarga tabiat, yer yuzasi, iqlim, tabiiy resurslar va inson faoliyati o‘rtasidagi murakkab bog‘liqliklarni o‘rgatadi. Bu fan nafaqat bilim berish, balki o‘quvchilarda tabiatga hurmat, ekologik ong va global jarayonlarni tushunish qobiliyatini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy ta'lim jarayonida innovatsion texnologiyalarni qo‘llash geografiya darslarini yanada qiziqarli, samarali va interaktiv qilish imkonini beradi. Innovatsion texnologiyalar geografiya fanining murakkab tushunchalarini osonroq anglashga yordam berib, o‘quvchilarning bilim olish jarayonini yangi bosqichga olib chiqadi.
“OMMAVIY MADANIYAT”NING KIRIB KELISH YO’LLARI VA VOSITALARI
Bugungi kun dunyo manzarasini, bevosita, hayotimizni qamrab olgan kompyuter texnologiyalarisiz tasavvur qilish mumkin emas. Kimdir uni yuksak texnologiyalar zamoni desa, kimdir tafakkur asri, yana birov yalpi axborotlashuv davri sifatida izohlamoqda. Ta’kidlash joizki, bu tushunchalarning mohiyati ancha keng bo’lib, kundalik hayotimizning eng mayda detallari ham yuqoridagi tushunchalarga chambarchas bog’liq. Haqiqatan ham, biz bugun kompyuter texnologiyalaridan foydalanmaydigan birorta sohani yoki birorta insonni uchrata olmaymiz.
ANTIK DAVR XORAZM KULOLCHILIGI XUSUSIDA
Xorazm vohasi jahon sivilizatsiyasi o’choqlaridan biri bo’lib, bunga vohada olib borilgan arxeologik va etnografik tadqiqotlar natijasida qo’lga kiritilgan ashyolar guvohlik beradi. Mazkur hududda hunarmandchilik, xususan, kulolchilik taraqqiyotini Qo’yqirilganqa’lada olib borilgan tadqiqotlar davomida yuqoridagi sohaning qa’ladagi o’rni va rolini ko’rishimiz mumkin.
ANTIK DAVR XORAZM KULOLCHILIGI XUSUSIDA
Xorazm vohasi jahon sivilizatsiyasi o’choqlaridan biri bo’lib, bunga vohada olib borilgan arxeologik va etnografik tadqiqotlar natijasida qo’lga kiritilgan ashyolar guvohlik beradi. Mazkur hududda hunarmandchilik, xususan, kulolchilik taraqqiyotini Qo’yqirilganqa’lada olib borilgan tadqiqotlar davomida yuqoridagi sohaning qa’ladagi o’rni va rolini ko’rishimiz mumkin.
РОЛЬ И ПРАВОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ УЧАСТИЯ ЛИЦ, СОДЕЙСТВУЮЩИЕ ОСУЩЕСТВЛЕНИЮ ПРАВОСУДИЯ В ГОСУДАРСТВАХ ЕВРОПЫ: ИНСТИТУЦИОНАЛЬНО-ПРАВОВОЙ И СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ
Аннотация. В статье рассматриваются правовые основы участия лиц, содействующие осуществлении правосудия в государствах Европы. Особое внимание уделяется анализу нормативно-правовых актов, регулирующих статус, полномочия и процедуры взаимодействия таких лиц, как судебные помощники, свидетели, специалисты, эксперты и переводчики. Исследование проводится с учётом сравнительно-правового подхода, что позволяет выявить как общие тенденции, так и национальные особенности регулирования в различных правовых системах — континентальной и англосаксонской. В ходе анализа подчеркивается роль лиц, содействующие осуществлении правосудия в обеспечении эффективности и справедливости судебного разбирательства. Полученные результаты могут быть полезны для совершенствования национального законодательства и судебной практики в странах с переходной правовой системой.
DIGITAL DEVICES AND THE FUTURE OF CONTRACTUAL PROCESSES IN MEDICINE
Abstract. Modern medical contracts are undergoing significant transformations due to the widespread adoption of digital technologies and telemedicine. This article examines key aspects of the evolving contractual relationships in healthcare, including the regulation of remote consultations, electronic documentation, personal data protection, and liability of the parties. Special attention is given to legal innovations, international best practices, and practical recommendations for healthcare organizations. The article aims to analyze current trends and identify optimal approaches to drafting medical contracts in the context of industry digitalization.
ARDUINO DASTURIDA DIGITAL INPUT VA ANALOG INPUT
Annaotatsiya: Arduino dasturida dasturlash algoritmini tuzishda raqamli kirish. Arduino dasturida dasturlash algoritmini tuzishda analog kirish. Arduino dasturida dasturlash algoritmini tuzishda raqamli va analog kirishlarni ishlatish, turli sensorlar va qurilmalarni o‘qish va ularni dasturda ishlatish uchun zarurdir. Arduino analog signallarni, shuningdek raqamli signallarni kiritishi va chiqarishi mumkin ekan. Analog signal-bu faqat ikkita qiymatga ega bo‘lgan raqamli signaldan farqli o‘laroq, har qanday qiymatni qabul qilishi mumkin: yuqori va past. Analog signallarning qiymatini o‘lchash uchun Arduino o‘rnatilgan analog-raqamli konvertorga (10-bitli ADC - Analog to Digital Converter orqali o‘qiladi) ega. ADC analog kuchlanishni raqamli qiymatga aylantiradi. Analog signal qiymatini olish uchun foydalanadigan funksiya analogRead(pin). Ushbu funksiya analog kirish pinidagi kuchlanish qiymatini o‘zgartiradi va mos yozuvlar qiymatiga nisbatan 0 dan 1023 gacha raqamli qiymatni qaytaradi. Standart mos yozuvlar kuchlanishi 5 V (5 V Arduino platalari uchun) yoki 3,3 V (3,3 V Arduino platalari uchun). U bitta parametrga ega, ya'ni pin raqami.
Аннотация: Цифровой ввод при создании алгоритма программирования в Arduino. Аналоговый ввод при построении алгоритма программирования в Arduino. При составлении алгоритма программирования в программе Arduino необходимо использовать цифровые и аналоговые входы, считывать различные сенсоры и устройства и использовать их в программе. Arduino может вводить и выводить аналоговые сигналы, а также цифровые сигналы. Аналоговый сигнал, в отличие от цифрового, который имеет только два значения, может принимать любое значение: высокое и низкое. Для измерения значения аналоговых сигналов Arduino имеет встроенный аналого-цифровой преобразователь (читается через 10-битный ADC - Analog to Digital Converter). ADC преобразует аналоговое напряжение в цифровое значение. Функция, используемая для получения значения аналогового сигнала analogRead (pin). Данная функция изменяет значение напряжения на аналоговом входе и возвращает цифровое значение от 0 до 1023 относительно значения соответствующих записей.
Annotation: Digital introduction to the creation of a programming algorithm in the Arduino program. Analog input when creating a programming algorithm in the Arduino program. When creating a programming algorithm in the Arduino program, it is necessary to use digital and analog inputs, read various sensors and devices, and use them in the program. Arduino can input and output analog signals, as well as digital signals. An analog signal, unlike a digital signal, which has only two values, can take any value: upper and lower. For measuring the value of analog signals, Arduino has an integrated analog-to-digital converter (read through 10-bit ADC - Analog to Digital Converter). ADC converts analog voltage to a digital value. The function used to obtain the value of the analog signal is analogRead (pin). This function changes the value of the voltage at the analog input pin and returns a numerical value from 0 to 1023 relative to the value of the corresponding records.
LIBOS DIZAYN TA’LIMIDA AUTODESK SKETCHBOOK, NANOCAD, MARVELOUS DESIGNER DASTURLARIDAN FOYDALANISH METODIKASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada bo‘lajak kab ta’limi o‘qituvchilarining konstruktorlik-texnologik faoliyatga tayyorlashda Autodesk Sketchbook, NanoCAD, Marvelous Designer dasturlaridan foydalanish metodikasi yoritib berilgan.
Аннотaции: В статье описаны методики использования программ Autodesk Sketchbook, NanoCAD, Marvelous Designer при подготовке будущих учителей профессионалного-образования по конструкторско-технологической деятельности.
Summary: The article describes the methods of using Autodesk Sketchbook, NanoCAD, Marvelous Designer programs in the preparation of future vocational education teachers in design and technology activities.
TEXNOLOGIYA TA’LIMIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYAARNI QO’LLASHNING AYRIM MUAMMOLARI
Annotatsiya: Maqolada zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida ta’lim jarayoniga axborot va raqamli texnologiyalarini joriy etishdir, texnologiya ta’limi jarayonda raqamli texnologiyaarni qo‘llash muammo va echimlari bo’yicha ayrim fikrlar yoritilgan.
Аннотасия: В статье методы внедрения информационно-цифровых технологий в образовательный процесс являются одним из приоритетных направлений развития современной системы образования, а также некоторые меры по проблемам и решениям использования цифровых технологий в процессе технологического образования.
Abstract: In the article, methods of introducing information and digital technologies into the educational process are one of the priority areas for the development of the modern education system, as well as some measures on the problems and solutions of using digital technologies in the process of technological education.
BIR G’AZAL TAHLILI
Аnnotatsiya: Hozirgi vaqtda yoshlarimizga milliy maʼnaviyatni singdirish muhim masalalardan biri boʻlib qolmoqda.Jumladan, oʻtmish ajdodlarimizning asarlarini oʻqib tushunishga,ularning mazmun -mohiyatini oʻzlashtirishga oʻrgatish yosh avlod ongida milliy qadriyatlarni rivojlantiradi.Shu maqsadda Sakkokiyning bir gʻazalini tahliliga qoʻl urdik.
TIRIK TIZIMLARDA O‘Z-O‘ZIDAN KO‘PAYISH
Inson organizmida kechadigan biologik jarayonlar doimiy harakatda bo‘lib, hayot faoliyatining uzluksizligini ta’minlaydi. Bu jarayonlar orasida moddalar almashinuvi (metabolizm) alohida o‘rin tutadi. Metabolizm ikki asosiy bosqich — anabolizm va katabolizm — orqali amalga oshadi. Anabolizm — bu murakkab birikmalar sintez qilinadigan, ya’ni hujayralar va to‘qimalarning yangilanishi va o‘sishini ta’minlaydigan jarayon bo‘lsa, katabolizm — aksincha, murakkab moddalarning oddiy birikmalargacha parchalanib, energiya ajralib chiqadigan bosqichdir. Ushbu ikki jarayon muvozanatda bo‘lib, tirik organizmning normal yashashini ta’minlaydi.
FUNKSIYA HOSILASI GEOMETRIK VA MEXANIK MA’NOLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada funksiya hosilasi geometrik va mexanik ma’nolari haqida fikr yuritilib, u haqida ayrim misollar yordamida tushintirilgan. Shuningdek, maqolada, matematika sohasidagi ayrim nomutonosiblik haqida ham to‘xtalib o‘tilgan.
Абстрактный. В данной статье рассматривается геометрический и механический смысл производной функции и поясняется на некоторых примерах. В статье также обсуждаются некоторые различия в области математики.
Annotation. This article discusses the geometric and mechanical meanings of the derivative of a function and explains it using some examples. The article also discusses some inequalities in the field of mathematics.
O'ZBEKISTON TURIZMIDAGI TRANSPORT MUAMMOLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida turizm sohasini rivojlantirishda transport tizimining o‘rni va uning mavjud muammolari ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Mamlakatda turizm infratuzilmasini takomillashtirishga qaratilgan davlat siyosati doirasida qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar asosida transport-logistika tizimining hozirgi holati o‘rganilgan. Transport xizmatlarining sifati, hududlararo muvozanatsizlik, raqamli texnologiyalar integratsiyasining pastligi kabi omillar turizm rivojlanishiga qanday ta’sir qilayotgani aniqlangan. Tadqiqotda kontent-tahlil, taqqoslash va muhokama-tahlil metodlari asosida transport infratuzilmasidagi tizimli muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
Abstract: This article provides a scientific analysis of the role of the transport system in the development of the tourism sector in the Republic of Uzbekistan and the existing challenges in this area. The current state of the transport and logistics system has been examined based on regulatory and legal documents adopted within the framework of state policy aimed at improving tourism infrastructure in the country. Factors such as the quality of transport services, regional imbalances, and the low level of integration of digital technologies have been identified as influencing the development of tourism. Using content analysis, comparative analysis, and discussion-analysis methods, the study analyzes systemic problems in the transport infrastructure and proposes scientifically grounded recommendations for their resolution.
Аннотация: В данной статье представлен научный анализ роли транспортной системы в развитии туристической отрасли Республики Узбекистан, а также существующих проблем в этой сфере. Исследовано текущее состояние транспортно-логистической системы на основе нормативно-правовых актов, принятых в рамках государственной политики по совершенствованию туристической инфраструктуры в стране. Выявлены факторы, влияющие на развитие туризма, такие как качество транспортных услуг, региональный дисбаланс и низкий уровень интеграции цифровых технологий. На основе методов контент-анализа, сравнительного анализа и анализа-дискуссии проанализированы системные проблемы транспортной инфраструктуры и предложены научно обоснованные рекомендации по их устранению.
SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING DUNYO MAMLAKATLARI MADANIYATLARIGA TA’SIRI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining turli mamlakatlar madaniyatiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilingan. Maqolada SI vositalarining madaniy merosni asrash, madaniyatlararo muloqotni kuchaytirish, san’at va ijodkorlik sohalarida yangi imkoniyatlar yaratishdagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, SI texnologiyalarining madaniy xilma-xillikka bo‘lgan xavfi, axloqiy muammolar va texnologik nomutanosiblik kabi muammolari ham yoritilgan.
АННОТАЦИЯ: В статье рассматривается влияние технологий искусственного интеллекта на культуру различных стран. Описываются преимущества ИИ в сохранении культурного наследия, укреплении межкультурного диалога, развитии искусства и креативных индустрий. Также обсуждаются угрозы культурному разнообразию, этические вызовы и технологическое неравенство.
ABSTRACT: This article explores the impact of artificial intelligence technologies on the cultures of various countries. It discusses the role of AI in preserving cultural heritage, enhancing intercultural communication, and creating new opportunities in art and creativity. It also examines the threats to cultural diversity, ethical dilemmas, and technological inequality.
ARTERIAL QON BOSIMI
1.Anotatsiya: Ushbu maqola arterial qon bosimi va uni insonga bulgan tasirini va bu yurk qon tomir kassaliklaridan biri xisoblanadi. Arterial qon bosimi (AQB) — bu yurak qon tomirlar orqali qon haydaganda, qon tomirlari devorlariga bosadigan bosimdir. U ikkita asosiy ko‘rsatkichdan iborat.
SUN‘IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK AMALIYOTGA TATBIQ ETISHDAGI MUVAFFAQIYATLAR VA QIYINCHILIKLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada sun‘iy intellekt (SI) texnologiyalarining pedagogik amaliyotga tatbiq etilishi, uning ta‘lim jarayonidagi muvaffaqiyatlari va yuzaga kelayotgan muammolari tahlil qilingan. Pedagoglar faoliyatida sun‘iy intellektdan foydalanish natijasida dars sifati oshgani, o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasi yaxshilangani haqida misollar keltirilgan. Shu bilan birga, SI ni amaliyotga joriy qilishda duch kelinayotgan texnik, psixologik va metodik muammolar ham yoritilgan.
Аннотация: В статье рассматривается внедрение технологий искусственного интеллекта (ИИ) в педагогическую практику, анализируются достигнутые успехи в образовательном процессе и возникающие проблемы. Приведены примеры повышения качества уроков и уровня усвоения учащимися благодаря использованию ИИ в деятельности педагогов. Также освещены технические, психологические и методические трудности, возникающие при внедрении ИИ в практику.
Abstract; This article analyzes the integration of Artificial Intelligence (AI) technologies into pedagogical practice, highlighting both the successes achieved in the educational process and the challenges encountered. It presents examples of improved lesson quality and enhanced student performance resulting from the use of AI by educators. In addition, the article discusses technical, psychological, and methodological difficulties faced during the implementation of AI in practice.
YOSH TRIATLONCHILARDA FUNKSIONAL TAYYORGARLIK KO’RSATKICHLARINI BAHOLASH VA RIVOJLANTIRISH USULLARI.
Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola triatlonchilarda funksional tayyorgarlik ko'rsatkichlarini baholash va rivojlantirishga oid zamonaviy yondashuvlarni tahlil qiladi. Triatlonning uchta sport turi — suzish, velosipedda poyga qilish va yugurish — o'ziga xos jismoniy talablar va yuksak chidamlilikni talab qiladi, shuning uchun tayyorgarlikning har bir jihatini chuqur o'rganish muhimdir. Maqolada sportchilarni tayyorlashda funktsional ko'rsatkichlarni o'lchashda qo'llaniladigan metodologiyalar (masalan, maksimal kislorod iste'moli, anaerobik quvvat va boshqa fiziologik testlar) batafsil ko'rib chiqilgan.
Аннотация: Данная научная статья анализирует современные подходы к оценке и развитию функциональной подготовки триатлетов. Триатлон, состоящий из трех видов спорта — плавания, велогонок и бега — предъявляет специфические физические требования и требует высокой выносливости, что делает важным глубокое изучение каждого аспекта подготовки. В статье подробно рассматриваются методологии оценки функциональных показателей спортсменов, такие как максимальное потребление кислорода, анаэробная мощность и другие физиологические тесты.
Abstract: This scientific article analyzes modern approaches to the assessment and development of functional training for triathletes. Triathlon, consisting of three sports—swimming, cycling, and running—imposes specific physical demands and requires high endurance, making it essential to deeply study each aspect of training. The article details methodologies for assessing athletes' functional indicators, such as maximum oxygen consumption, anaerobic power, and other physiological tests.
PROFILAKTIKA INSPEKTORINING JINOYATGA OID MUROJAATLARINI KO'RIB CHIQISH FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH VA XORIJ TAJRIBASI
ANNATASIYA: Mazkur da profilaktika inspektorlarining jinoyatga oid murojaatlarini koʻrib chikish faoliyatining tushunchasi, axamiyati va oʻziga xos xususiyatlari, tashkiliy-xuquqiy asoslari xamda ushbu soxada xozirgi kundagi chet el tajribasini oʻrganib, avzal va qulay tomonlarini amalyotga tadbiq etish va ushbu soxada uchrayotgan muammo va kamchiliklarni bartaraf etishga qaratillan chora tadbirlar yuritilgan.
ANNOTATION: Through this article, the concept of the activities of prevention inspectors in dealing with criminal complaints, the importance and specifics, organizational and legal framework, as well as the study of current foreign experience in this field and its advantages and disadvantages in this area. measures to address the shortcomings are outlined.
АННAТАЦИЯ: В статье рассматриваются основные понятия, значение и особенности деятельности инспекторов по профилактике при рассмотрении заявлений о преступлениях, организационно-правовые основы, а также меры, направленные на организацию и внедрение современного зарубежного опыта в этой сфере, его преимущества и недостатки, устранение имеющихся проблем и недостатков в данной сфере.
BAXSHICHILIK SAN’ATINING DUNYO XALQLARI MADANIYATI VA SAN’ATIDAGI TUTGAN O‘RNI
Annotatsiya: Baxshichilik san’ati Markaziy Osiyo, xususan, O‘zbekiston, Tojikiston, Turkmaniston va Qozog‘istonda keng tarqalgan bo‘lib, uning ildizlari qadimgi turkiy va forsiy madaniyatlarga borib taqaladi. Ushbu maqolada baxshichilik san’atining dunyo xalqlari madaniyati va san’atidagin o‘rni yoritilgan.
Абстракт: Искусство бахши широко распространено в Центральной Азии, особенно в Узбекистане, Таджикистане, Туркменистане и Казахстане, и его корни уходят в древние тюркские и персидские культуры. В данной статье описывается роль искусства дарения в культуре и искусстве народов мира.
Abstract: The art of Bakhshi is widespread in Central Asia, particularly in Uzbekistan, Tajikistan, Turkmenistan, and Kazakhstan, and its roots go back to ancient Turkic and Persian cultures. This article examines the role of Bakhshi in the culture and art of the peoples of the world.
TRANSPORT BOSHQARUVIDA INSON OMILINING XAVFSIZLIKKA TA’SIRI: TAHLIL VA TAVSIYALARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada transport tizimidagi inson omilining xavfsizlikka ta’sirini nazariy va amaliy jihatdan tahlil qiladi. Xalqaro statistik ma’lumotlar, transport psixologiyasi, ergonomika, zamonaviy boshqaruv texnologiyalari va inson-texnika tizimlarining o‘zaro ta’siri asosida ilmiy yondashuvlar ishlab chiqiladi. O‘zbekiston transport tizimida mavjud muammolar hamda ularni yechish bo‘yicha kompleks takliflar beriladi.
SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING DUNYO MAMLAKATLARI MADANIYATLARIGA TA’SIRI
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining turli mamlakatlar madaniyatiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilingan. Maqolada SI vositalarining madaniy merosni asrash, madaniyatlararo muloqotni kuchaytirish, san’at va ijodkorlik sohalarida yangi imkoniyatlar yaratishdagi o‘rni haqida so‘z yuritiladi. Shuningdek, SI texnologiyalarining madaniy xilma-xillikka bo‘lgan xavfi, axloqiy muammolar va texnologik nomutanosiblik kabi muammolari ham yoritilgan.
АННОТАЦИЯ: В статье рассматривается влияние технологий искусственного интеллекта на культуру различных стран. Описываются преимущества ИИ в сохранении культурного наследия, укреплении межкультурного диалога, развитии искусства и креативных индустрий. Также обсуждаются угрозы культурному разнообразию, этические вызовы и технологическое неравенство.
ABSTRACT: This article explores the impact of artificial intelligence technologies on the cultures of various countries. It discusses the role of AI in preserving cultural heritage, enhancing intercultural communication, and creating new opportunities in art and creativity. It also examines the threats to cultural diversity, ethical dilemmas, and technological inequality
SUN‘IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK AMALIYOTGA TATBIQ ETISHDAGI MUVAFFAQIYATLAR VA QIYINCHILIKLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada sun‘iy intellekt (SI) texnologiyalarining pedagogik amaliyotga tatbiq etilishi, uning ta‘lim jarayonidagi muvaffaqiyatlari va yuzaga kelayotgan muammolari tahlil qilingan. Pedagoglar faoliyatida sun‘iy intellektdan foydalanish natijasida dars sifati oshgani, o‘quvchilarning o‘zlashtirish darajasi yaxshilangani haqida misollar keltirilgan. Shu bilan birga, SI ni amaliyotga joriy qilishda duch kelinayotgan texnik, psixologik va metodik muammolar ham yoritilgan.
Аннотация: В статье рассматривается внедрение технологий искусственного интеллекта (ИИ) в педагогическую практику, анализируются достигнутые успехи в образовательном процессе и возникающие проблемы. Приведены примеры повышения качества уроков и уровня усвоения учащимися благодаря использованию ИИ в деятельности педагогов. Также освещены технические, психологические и методические трудности, возникающие при внедрении ИИ в практику.
Abstract: This article analyzes the integration of Artificial Intelligence (AI) technologies into pedagogical practice, highlighting both the successes achieved in the educational process and the challenges encountered. It presents examples of improved lesson quality and enhanced student performance resulting from the use of AI by educators. In addition, the article discusses technical, psychological, and methodological difficulties faced during the implementation of AI in practice.
STRUCTURE, MAINTENANCE MEASURES AND TROUBLESHOOTING OF STEAM STERILIZERS.
Annotation: Steam sterilizers are of great importance in the medical and pharmaceutical industries, and their main task is to clean equipment and materials from microorganisms. This work examines in detail the structure, maintenance measures and troubleshooting methods of steam sterilizers. Structurally, steam sterilizers use steam under pressure to carry out a disinfection process at high temperatures. Their main components are a boiler, a steam extraction system, control and automation devices, as well as sensors for measuring temperature and pressure. Maintenance measures are necessary to ensure the effective operation of sterilizers. These measures include regular cleaning, technical supervision and necessary repairs. Malfunctions can occur for various reasons, such as pressure drops, temperature changes or problems with the mechanical parts of the device. To eliminate these malfunctions, methods such as diagnostics, repairs and replacement of spare parts are used. This study provides important information for improving the efficiency of steam sterilizers and solving problems that arise during their use.
SARATONNING ERTA BELGILARI VA ULARNI E’TIBORSIZ QOLDIRMASLIK SABABLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada saraton kasalligining erta belgilari va ularni e’tiborsiz qoldirishning salbiy oqibatlari haqida so‘z yuritiladi. Har xil turdagi saratonlarning umumiy alomatlari, erta tashxis qo‘yishning ahamiyati va hayotni saqlab qolishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, kasallikning oldini olishda profilaktik tekshiruvlarning va sog‘lom turmush tarzining roli yoritiladi.
SARATON KASALLIGINING PSIXOLOGIK TA’SIRI VA UNI YENGISH YO‘LLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada saraton kasalligining bemor psixologiyasiga ko‘rsatadigan salbiy ta’siri, ruhiy tushkunlik sabablari hamda bu holatni yengish uchun samarali yondashuvlar tahlil qilinadi. Maqola saraton bilan kurashda psixologik qo‘llab-quvvatlash, motivatsiya va ijobiy muhitning muhimligini yoritadi.
O‘ZBEKISTONDA YURIDIK SHAXSLAR TOMONIDAN TOMONIDAN TO‘LANADIGAN FOYDA SOLIQLARI MA’MURCHILIGI
Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekistonda yuridik shaxslar tomonidan to‘lanadigan foyda solig‘ining amaldagi ma’murchilik tizimi, soliq stavkalari, hisobot berish tartibi, mavjud muammolar va ularni hal qilish bo‘yicha takliflar tahlil qilinadi. Foyda solig‘i orqali byudjet daromadlarining shakllanishi, soliqqa tortishning adolatliligi va soliq intizomi muammolari yoritilgan. Shuningdek, maqolada foyda solig‘i ma’murchiligini raqamlashtirish, soliq imtiyozlarini maqbullashtirish va xalqaro tajribaga moslashtirishning istiqbollari bayon etiladi.
АННОТАЦИЯ:В данной статье рассматривается система администрирования налога на прибыль, уплачиваемого юридическими лицами в Узбекистане. Проанализированы действующие налоговые ставки, порядок подачи отчетности, существующие проблемы и предложения по их решению. Также рассматриваются вопросы справедливости налогообложения, формирования доходов бюджета и налоговой дисциплины. Особое внимание уделено перспективам цифровизации налогового администрирования, оптимизации налоговых льгот и внедрению международного опыта.
ABSTRACT: This article explores the administration of corporate profit tax in Uzbekistan, focusing on the current system, tax rates, reporting procedures, existing challenges, and proposed solutions. The study highlights issues related to revenue generation, tax fairness, and taxpayer compliance. It also outlines prospects for the digitalization of tax administration, optimization of tax incentives, and alignment with international best practices.
AN`'NAVIY XONANDALIKDA PEDAGOGLIK VA UNING ISHLASH USLUBLARI
Annotatsiya: Qadimdan an’anaviy musiqa ijrochilari maqomlarning asosiy xususiyat laridan, elementlaridan bo‘lmish tarkibiy qismlariga mansub usullariga katta e’tibor bilan qarashgan.
ИЗОПРОЦЕССЫ И АДИАБАТИЧЕСКИЙ ПРОЦЕСС ДЛЯ ИДЕАЛЬНОГО ГАЗА
САМОСТОЯТЕЛЬНЫЕ И СЛУЖЕБНЫЕ ЧАСТИ РЕЧИ
Аннотация: Статья посвящена рассмотрению самостоятельных и служебных частей речи в русском языке. Анализируются их основные грамматические признаки, лексическое значение и синтаксическая роль в предложении. Особое внимание уделяется различиям между самостоятельными частями речи, обладающими номинативной функцией и способностью выступать в качестве членов предложения, и служебными частями речи, которые не имеют самостоятельного лексического значения и используются для связи слов и предложений, а также для выражения различных грамматических и смысловых отношений. В статье приводятся примеры употребления каждой группы частей речи и подчеркивается их взаимодополняющая роль в структурировании русского предложения и формировании связного текста.
OILA TARBIYASI VA MA'NAVIY QADRIYATLAR
Annotatsiya: Mazkur maqolada oila tarbiyasining inson ma’naviyati va jamiyatdagi qadriyatlar tizimidagi o‘rni tahlil qilinadi. Oila — jamiyatning negizi bo‘lib, uning sog‘lom shakllanishi farzand tarbiyasi, axloqiy yetuklik va madaniy merosni avloddan avlodga yetkazish bilan chambarchas bog‘liq. Maqolada milliy va diniy qadriyatlar asosidagi tarbiya masalalari, globallashuv davrida oila institutining holati va uni mustahkamlash vositalari yoritiladi.
XRISTIANLIK VA ISLOM, DINSHUNOSLIK NUQTAI NAZARIDAN QIYOS
Annotatsiya: Ushbu maqolada xristianlik va islom dinlari dinshunoslik nuqtai nazaridan qiyosiy tahlil qilinadi. Har ikki dinning asosiy aqidaviy tamoyillari, ibodat tizimlari, diniy amaliyot va axloqiy qadriyatlari solishtirilib, ularning tarixiy shakllanishi va insoniyat taraqqiyotiga ta’siri yoritiladi. Maqolada dinshunoslikdagi tarixiy, empirik va fenomenologik yondashuvlar asosida tahlil yuritiladi. Xristianlik va islom o‘rtasidagi umumiylik va tafovutlar ilmiy asosda ko‘rsatilib, ularning bugungi davrdagi madaniy va ijtimoiy ahamiyati haqida xulosa chiqariladi.
DIN VA DAVLAT: DUNYOVIYLIK VA DINNING O‘ZARO MUNOSABATLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada din va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar, tarixiy jarayonlar, dunyoviylik tushunchasi hamda zamonaviy davlatlarning diniy siyosati tahlil qilinadi. Ayniqsa, O‘zbekiston misolida din va davlatning o‘zaro aloqalari, qonuniy asoslari va amaliy tajribalari yoritiladi. Maqolada diniy erkinlik, tolerantlik va fuqarolik jamiyati tamoyillari doirasida dinning jamiyatdagi roli xolisona tahlil qilinadi.
ISLOMDA TA’LIM VA AXLOQ
Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada Islom dinida ta‘lim va axloqiy tarbiyaning tutgan o‘rni Qur‘oni Karim, hadislar va zamonaviy islomiy adabiyotlar asosida chuqur tahlil qilingan. Ta‘lim — ilm olishning zarurligi, axloq esa inson shaxsiyatining asosiy tayanchi sifatida yoritilgan. Islom tarixida yetishib chiqqan allomalarning ilm-fan va axloqiy qadriyatlarni uyg‘unlashtirish borasidagi hissasi alohida ko‘rsatilgan. Maqolada O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan tasdiqlangan adabiyotlar asosida ilmiy fikrlar bayon etilgan. Shu bilan birga, ilm va axloqning zamonaviy musulmon yoshlar tarbiyasidagi ahamiyati ham tahlil qilinadi. Yozilgan fikrlar bugungi ijtimoiy muhitda yoshlarda sog‘lom dunyoqarashni shakllantirishda asosiy omil sifatida xizmat qiladi. Islom dini har tomonlama mukammal hayot tarzini ta’minlashga, insonlarni ma’naviy va axloqiy jihatdan mukammallashtirishga chaqiradi. Ta’lim va axloq – bu ikki tushuncha, Islomda bir-birini to‘ldiruvchi va bir-biriga bog‘liq bo‘lgan asosiy qadriyatlar hisoblanadi. Islomda ta’lim olishning ahamiyati, faqat dunyoqarashni kengaytirish va ilmiy bilimlarni oshirishda emas, balki insonni axloqiy jihatdan kamolga yetkazish va to‘g‘ri yo‘lga yo‘naltirishda ham namoyon bo‘ladi. Islomda ta’lim va axloq bir-birini kuchaytiruvchi, o‘zaro bog‘langan jarayonlar bo‘lib, musulmonlarning kundalik hayotiga chuqur ta’sir qiladi.Islomda ta’limni o‘rganish, har bir musulmonning ijtimoiy, diniy va axloqiy majburiyatlaridan biridir. Qur’oni Karimda va hadislarida ta’lim va axloqning ahamiyati ko‘plab misollar bilan tasdiqlangan. Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v) ta’lim olishni va o‘z axloqiy sifatlarini rivojlantirishni har bir musulmon uchun farz deb e’lon qilgan. Ushbu maqolada, Islomda ta’lim va axloqning o‘zaro bog‘liqligi, ularning hayotdagi roli va ahamiyati to‘g‘risida batafsil so‘z yuritiladi.
AMIR HAYDAR HUKUMRONLIK DAVRIDA BUXORO.
Annotatsiya: Ushbu maqolada Buxoro amirligini qudratli hukumdorlaridan biri amir Haydarning yoshligi, uning mamalakat taxtiga chiqishi, Xiva xonligi bilan urushlari, uning davridagi qoʻzg`alonlar, mamlakat miqiyosida o`tkazgan islohotlari va o`limi yorotiladi.
TEZLANISH VA KUCH O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: MEXANIK HARAKATNING ASOSIY QONUNIYATLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada klassik mexanikaning asosiy qonunlaridan biri bo‘lgan kuch va tezlanish o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlil qilinadi. Nyutonning ikkinchi qonuni asosida harakatga keluvchi jismlarning fizik xossalari, tajriba asosidagi misollar va bu munosabatning real hayotdagi ko‘rinishlari yoritiladi. Teoretik tushuncha eksperimental kuzatuvlar bilan bog‘lanadi.
OG‘IRLIK KUCHI VA ERKIN TUSHISH HODISASINING EKSPERIMENTAL TADQIQI
Annotatsiya: Mazkur maqolada erkin tushish tezlanishining fizik mohiyati, hisoblash formulalari va amaliy ahamiyati yoritilgan. Erkin tushish holatida jismga faqat tortishish kuchi ta’sir etishi va bu jarayon tezlanayotgan harakat shaklida kechishi ta’kidlangan. Gravitatsion doimiylik asosida erkin tushish tezlanishini aniqlovchi formulalar tahlil qilingan, shuningdek, real sharoitda bu tezlanishning o‘zgaruvchanligi muhokama etilgan. Maqolada eksperimental usullar orqali ggg ni aniqlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilib, uning o‘quv va amaliy fizika uchun ahamiyati asoslab berilgan. Ushbu tadqiqot o‘quvchilarning mexanik hodisalarni chuqur tushunishiga ko‘maklashadi va fizik tafakkurni shakllantirishga xizmat qiladi.
VIRTUAL HAQIQAT VA HAQIQIYLIK MUAMMOSI
Annotatsiya: Ishda zamonaviy texnologiyalar, xususan virtual haqiqat (VR) fenomeni falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Haqiqat tushunchasining Platon, Aristotel, Dekart va Bodriyar kabi faylasuflar qarashlari asosida qayta ko‘rib chiqilishi, virtual olamning inson ongiga va axloqiy qadriyatlariga ta’siri o‘rganiladi. Virtual haqiqatning texnologik, psixologik, ijtimoiy va axloqiy oqibatlari chuqur tahlil qilinib, Virtual hayot muhitida yashayotgan zamonaviy insonning real haqiqat bilan bog‘liqligi savol ostiga olinadi.
KARANTINGA OID HUQUQBUZARLIKLARNING HUQUQIY TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O’zbekiston Respublikasi jinoiy va ma’muriy qonunchiligida karantinga oid huquqbuzarliklar tushunchasi, ularning tarkibi: obyekt, subyekt, obyektiv tomon, subyektiv tomoni, karantin tushunchasi va karantinga oid cheklovlar, xorijiy davlatlar qonunchiligida karantinga oid huquqbuzarliklar uchun javobgarlik masalalari yoritib o’tilgan.
PROFILAKTIKA INSPEKTORINING HUQUQBUZARLIKLAR PROFILAKTIKASIDA SOGʻLIQNI SAQLASH MUASSASALARI BILAN HAMKORLIGINING TASHKILIY-HUQUQIY ASOSLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada profilaktika inspektorining sog‘liqni saqlash muassasalari bilan hamkorligi, ushbu faoliyatning asosiy yo‘nalishlari, profilaktika inspektorining huquqbuzarliklar profilaktikasi faoliyatida sog‘liqni saqlash hamkorlikni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlar bilan bogʻliq masalalar yoritib berilgan.
PROFILAKTIKA INSPEKTORINING SOG‘LIQNI SAQLASH ORGANLARI BILAN HAMKORLIK YO`NALISHLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada profilaktika inspektorining sog’liqni saqlash organlari bilan hamkorligining asosiy yo’nalishlari, sog’liqni saqlash muassalari bilan hamkorlikni tashkil etishning bugungi holati va hozirda ushbu sohadagi kamchilik va muammolarga doir masalalar yoritib berilgan.
METHODS OF TEACHING GEOMETRY WITH THE HELP OF INFORMATION COMMUNICATION TECHNOLOGIES
Abstract. Decision on state support for the further development of mathematics education and sciences, as well as measures to radically improve the activities of the V.I.Romanovsky Institute of Mathematics of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan, and on May 7, 2020, "In the field of mathematics" "On measures to increase the quality of education and develop scientific research" was adopted. Of course, these are the stages of development of educational areas, aimed at increasing the quality and efficiency of the educational process.
EXPERIENCES OF APPLYING PROBABILITY THEORY IN PRIMARY SCHOOL
Abstract. In recent years, many countries have tried to incorporate the probability concepts into the curriculum of primary school. The researchers disagree as to what the age of children dealing with probability contents should be. The aim of this study was to investigate the grade of understanding of the probability concepts in primary school students depending on their age and their gender. It has been concluded that the majority of students was able to recognize different events and categorize them depending on their likelihood. The major difference in their abilities was noticed between the children of the second grade and those of the third grade whereas it has been experienced that girls performed better in all the tasks and in all the grades except for the fourth grade in which boys present a slightly better score.
EHTIMOLLAR NAZARIYASI VA MATEMATIK STATISTIKA» FANIDA INTERAKTIV METODLARDAN FOYDALANIB DARS OLIB BORISH
Annotatsiya: Bu yerda biz oliy uquv yurtlarinda o‘tiladian «Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika» fanidan ma’ruza va amaliy darslarni olib borishning interaktiv metodlari bo‘yicha tanishamiz.
LINGUISTIC FEATURES OF ECOLOGICAL TERMINOLOGY IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES
Annotation: This article examines the linguistic features of ecological terminology in English and Uzbek, focusing on their structural, semantic, and functional aspects. The study highlights the differences and similarities in term formation, borrowing processes, and adaptation strategies in both languages. By analyzing ecological terms, the research provides insights into how languages evolve to accommodate scientific concepts, emphasizing the role of linguistic and cultural factors in terminology development.
TIL VA NUTQ. GRAMMATIKADA METOD VA NAZARIY YO'NALISHLARI.
Annotatsiya:Ushbu maqolada til va nutq munosabati, ularning farqlari hamda grammatikani o‘qitishda qo‘llaniladigan metodik va nazariy yondashuvlar tahlil qilinadi. Tilning tizimli tuzilmasi va nutqning real muloqotdagi ifoda shakllari o‘rtasidagi farq asosida, grammatika darslarida kommunikativ va funksional yondashuvlarning ahamiyati yoritiladi.
Аннотация:В статье рассматриваются различия между понятием «язык» и «речь», а также теоретические и методические подходы к обучению грамматике. Особое внимание уделено системной структуре языка и реализациям речи в живом общении, подчеркивается значимость коммуникативного и функционального подходов в обучении грамматике.
Annotation:This article explores the relationship and distinction between language and speech, as well as theoretical and methodological approaches in grammar teaching. It emphasizes the difference between language as a system and speech as actual communication, highlighting the role of communicative and functional methods in grammar instruction.
TA’LIM TARBIYA JARAYONIDA OILA MAHALLA VA TA’LIM MUASSASASI INTEGRATSIYASI
Annotatsiya: Mazkur maqolada oila, mahalla va ta’lim muassasasi o‘rtasidagi integratsiyaning farzand tarbiyasidagi o‘rni va ahamiyati tahlil etiladi. Tarbiya jarayonida ushbu institutlar o‘rtasidagi hamkorlikning dolzarbligi, bugungi kunda yuzaga kelayotgan ijtimoiy muammolar fonida integratsiyaga bo‘lgan ehtiyoj yoritilgan. Shuningdek, integratsiyaning samaralari, amaliy foydasi va uni amalga oshirishda uchraydigan muammolar haqida fikr yuritiladi. Xulosa va takliflar asosida ta’lim-tarbiya sifatini oshirishga doir tavsiyalar beriladi.
ZAMONAVIY O`ZBEKISTON MADANIYATIDA NAVOIY MEROSINING O`RNI VA YOSHLARNI TARBIYASIDAGI AHAMIYATLI JIHATLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada Alisher Navoiy ijodiy merosining zamonaviy O`zbekiston madaniyatidagi o`rni ,uning ma`naviy – ma`rifiy hayotga ta`siri,adabiyot,ta`lim, san`at sohalaridagi davomiyligi tahlil qilinib,Navoiy g`oyalari hozirgi davr odamlariga qanchalik ta`sir etishi mumkinligi haqida fir yuritiladi.
Abstract.This article analyzes the role and significance of Alisher Navoiy`s literary heritage in the cultural landscape of modern Uzbekistan.It explores how his ideas and works influense the country`s spirititual and educational life,literature and arts today.The study also examines contemporary interpretations of Navoi`s legasy and its reflection in state policy,public consciousness and cultural continuity.
THE ROLE OF CONTEXT AND DISCOURSE IN ENHANCING LANGUAGE LEARNING EFFICIENCY
Abstract: The significance of foreign language proficiency has escalated in recent years, especially with globalization and the need for cross-cultural communication. Among the factors influencing language acquisition, context and discourse are paramount. This article explores their essential role in improving language learning, especially in developing speaking abilities. It examines theoretical concepts of context and discourse, their contribution to speaking skills, and offers practical teaching recommendations for integrating these elements into English language instruction.
EXAMINATION AND ASSESSMENT OF CHILDREN'S PHYSICAL DEVELOPMENT.
Abstract : The physical development of children and adolescents is one of the most important indicators of health. The physical development of children is determined together with the state of health of children during in-depth medical examinations of children's institutions, teenage rooms and other children's institutions.
HYGIENIC REQUIREMENTS FOR DRINKING WATER
Abstract. The development of lower norms of mineralization due to the development of brine irrigation technology has become a period requirement, since the constant consumption of distilled or less mineralized water leads to a violation of the water-salt equality in the body, on the basis of which the osmoreceptive field reactions of the liver lie, as a result of which how much sodium is.
CHARACTERISTICS OF VARICELLA INCIDENCE AMONG ADULTS IN THE BUKHARA REGION
Chickenpox is one of the most widespread highly contagious infections, with a susceptibility rate of 95-100%. Against the backdrop of decreasing incidence of "controllable" infections, the significance of chickenpox in the structure of infectious pathology increases. Infection with the Varicella Zoster virus (VZV), typically occurring in adulthood, leads to lifelong latent persistence of the pathogen in the body of the person who has recovered from chickenpox, with a high probability of endogenous reactivation years later, often resulting in the development of such severe, debilitating diseases as herpes zoster (shingles) [4,5].
The prevalence is 60 million cases annually. According to the WHO, 4.2 million severe and complicated cases of chickenpox are hospitalized annually, and 4,200 cases lead to death worldwide.
BACTERIAL DYSENTERY DISEASE GENERAL DESCRIPTION, EPIDEMIOLOGY, PREVENTION AND MEASURES AGAINST EPIDEMICS
Abstract: Shigellosis (bacterial dysentery) is an anthroponotic infectious disease with a fecal-oral transmission mechanism. It is caused by bacteria of the genus Shigella, and occurs in acute and chronic forms. It is characterized by manifestations of general intoxication with fever and signs of inflammation of the gastrointestinal tract (mainly the distal colon in the form of spastic hemocolitis).
NEGATIVE EFFECTS OF PARASITIC HELMINTHS ON THE HUMAN BODY AND MEASURES TO PREVENT HELMINTHS FROM ENTERING THE HUMAN BODY
Abstract:Worms it is a parasite worms considered animals , plants _ and basically to people parasitism by doing lives and develops and increases . Ours in our country More than 60 worms type have. To statistics according to , land of the planet out of every 3 people one worms-parasites by affected.
THE ROLE OF SOIL IN NATURE AND HUMAN LIFE AND MEASURES TO PROTECT IT.
Abstract: From this one how many billions of years before land hard rock and from the rocks consists of was. To him water , wind , heat and Cold the air temperature effect reached decayed and to the soil turned .Harvest was on the ground plants , animals appear was .
NUTQ FAOLIYATI TURLARINI O'RGATISH
Annotatsiya:Maqolada nutq faoliyatining turlari — tinglab tushunish, og‘zaki nutq, o‘qish va yozish — va ularni xorijiy tilni o‘rgatishda samarali qo‘llash metodlari yoritilgan. Har bir faoliyat turining o‘ziga xos xususiyatlari va o‘qitishdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan.
Аннотация :В статье рассматриваются виды речевой деятельности — аудирование, говорение, чтение и письмо — и методика их эффективного преподавания при обучении иностранным языкам. Также анализируются особенности каждого вида и их значение в учебном процессе.
Annotation :This article discusses the types of speech activity — listening, speaking, reading, and writing — and effective methods of teaching them in foreign language education. The specific features and educational value of each activity are highlighted.
BOSHLANG'ICH SINF OʻQUVCHILARIGA HAYVONOT OLAMINING XILMA XILLIGI VA UNING TABIATDA TUTGAN O'RNINI TUSHUNTIRISH TEXNOLOGIYALARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada boshlangʻich sinf o‘quvchilariga hayvonot olamining xilma-xilligi va uning tabiatda tutgan o‘rni haqida ilmiy tushunchalarni samarali tarzda tushuntirish texnologiyalari yoritilgan. O‘quvchilarga turli hayvonlarning turli yashash muhitlaridagi xususiyatlarini ko‘rgazmali vositalar, interaktiv o‘yinlar va kuzatuvlar orqali o‘rgatishning samarali usullari tahlil qilinadi. Maqolada ekologik dunyoqarashni shakllantirishga, hayvonlarning tabiatdagi muhim roli haqida tushuncha hosil qilishga katta ahamiyat berilgan.
Аннотация: В данной статье рассматриваются эффективные технологии объяснения разнообразия животного мира и его роли в природе для учащихся начальных классов. Описаны методы использования наглядных средств, интерактивных игр и наблюдений для обучения школьников характеристикам различных животных и их среды обитания. В статье также акцентируется внимание на формировании экологического мировоззрения и понимании важной роли животных в экосистемах.
Annotation: This article explores effective technologies for explaining the diversity of the animal world and its role in nature to elementary school students. The article analyzes the use of visual aids, interactive games, and observations to teach students about the characteristics of various animals and their habitats. It also emphasizes the importance of forming an ecological worldview and understanding the crucial role of animals in ecosystems.
SЕLF-RЕPLICАTIОN IN LIVING SУSTЕMS
АNNОTАTIОN: This аrticlе prоvidеs аn оvеrviеw оf sеlf-rеplicаtiоn in living sуstеms аnd thе еssеntiаl rоlеs оf vitаmins in biоlоgicаl prоcеssеs. Thе first pаrt discussеs hоw sеlf-rеplicаtiоn оccurs аt diffеrеnt biоlоgicаl lеvеls—frоm mоlеculеs likе DNА tо еntirе оrgаnisms—аnd highlights thе rоlе оf mеtаbоlism in еnаbling thеsе prоcеssеs. Thе sеcоnd pаrt fоcusеs оn wаtеr-sоlublе vitаmins such аs B1, B2, аnd PP, еxplаining thеir biоlоgicаl functiоns, dеficiеncу sуmptоms, аnd dаilу rеquirеmеnts. Thе pаpеr еmphаsizеs thе impоrtаncе оf vitаmins in mаintаining mеtаbоlic bаlаncе, еnеrgу prоductiоn, аnd оvеrаll hеаlth.
RESURSTEJAMKOR KARTOSHKA KOVLAGICHNING QAZISH QISMINI TAKOMILASHTIRISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada kartoshka hosilini toʻliq kovlab olishni taʼminlaydigan resurstejamkor va samarali texnika vositasi hamda texnologiyasini ishlab chiqish uchun ilmiy-texnikaviy yechimga ega boʻlgan ilmiy-tadqiqot ishlari keltirib oʻtilgan. Kartoshka kovlab olishda ixcham konstruksiyaga ega kartoshka tugunaklarini bir yoʻla qazib elaklaydigan qurilma bilan jihozlangan kartoshka kovlagich ishlab chiqish va texnologik ish jarayonini asoslash, uni resurstejamkorlikni taʼminlaydigan parametrlarini asoslash boʻyicha maqsadli ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish koʻrsatib oʻtilgan.
Abstract. This article presents research papers with a scientific and technical solution for the development of a resource-saving and effective technical means and technology that ensures complete digging of the potato crop. It is indicated that it is necessary to develop a potato digger equipped with a device that digs potato tubers of compact design in one way, and to justify the technological process of work, to justify its parameters that ensure resource efficiency
BOSHLANG’ICH SINF O’QUVCHILARIDA KREATIVLIK XUSUSIYATLARINING SHAKLLANISHI
Annotatsiya: Ushbu maqola boshlang’ich sinf o'quvchilarida kreativlik xususiyatlarining shakllanishini o’rganadi. Kreativlik, ya'ni ijodkorlik, nafaqat zamonaviy ta'lim tizimida, balki umumiy rivojlanish jarayonida ham muhim ahamiyatga ega. Maqola, boshlang’ich sinf o’quvchilarida kreativlikni rivojlantirishning pedagogik usullari, metodlari va amaliyotlarini ko’rib chiqadi. Tadqiqotda, kreativlikning shakllanishiga ta'sir etuvchi asosiy omillar va bu jarayonni yaxshilash uchun takliflar beriladi. Bularning barchasi boshlang’ich ta'limda ijodkorlikni rivojlantirishga qaratilgan strategiyalarni taqdim etadi.
РЕКЛАМНЫЙ ТЕКСТ: РАЗГРАНИЧЕНИЕ ПОНЯТИЙ
Аннотация. Предметом исследования является рекламный текст. Он определяется как “прагматический дискурс”, характеризующийся определенными признаками, которые должны побудить клиента к определенным действиям. Позитивная прагматическая направленность рекламного дискурса является главным фактором, обуславливающим его специфику.
Abstract. The subject of the study is advertising text. It is defined as “pragmatic discourse”, characterized by certain signs that should prompt the client to certain actions. The positive pragmatic orientation of advertising discourse is the main factor determining its specificity.
“YOSHLARNI MAʼNAVIY TARBIYALASH JARAYONIDA OLIY TAʼLIMNING OʻRNI”
Annotatsiya: Ushbu maqolada yosh avlodning maʼnaviy tarbiyasini shakllantirishda oliy taʼlim muassasalarining roli, vazifalari va istiqbollari tahlil qilinadi. Maʼnaviy tarbiya jamiyatning barqaror rivojlanishi va ijtimoiy qadriyatlarning saqlanishida muhim omil hisoblanadi. Oliy taʼlim tizimi esa yoshlarni nafaqat kasbiy bilimlar bilan qurollantirish, balki ularni milliy gʻurur, vatanparvarlik, fuqarolik burchi, axloqiy meʼyorlar hamda madaniy merosga hurmat ruhida tarbiyalashda yetakchi institut sifatida namoyon bo‘lmoqda. Maqolada respublikamizda yoshlarga oid davlat siyosati, ayniqsa, Prezident qarorlari, ta’lim sohasidagi islohotlar va oliy taʼlim muassasalarining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligi asosida tahlil yuritilgan. Shuningdek, maʼnaviy tarbiyaning metodik yondashuvlari, zamonaviy pedagogik texnologiyalar, mentorlik tizimi va ijtimoiy muhitning ta’siri ham o‘rganilgan. Maqola xulosasida oliy taʼlim muassasalarida maʼnaviy tarbiyani yanada kuchaytirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
Annotation: This article analyzes the role, functions, and prospects of higher education institutions in shaping the spiritual upbringing of young people. Spiritual education is a crucial factor in the sustainable development of society and the preservation of social values. Higher education not only equips students with professional knowledge but also serves as a leading institution in fostering national pride, patriotism, civic responsibility, moral norms, and respect for cultural heritage. The article examines the national youth policy, especially presidential decrees, educational reforms, and the effectiveness of spiritual and educational activities in universities. It also explores methodological approaches to spiritual upbringing, modern pedagogical technologies, the mentoring system, and the impact of the social environment. In conclusion, the article proposes suggestions and recommendations for strengthening spiritual education in higher education institutions.
Аннотация: В данной статье анализируется роль, функции и перспективы высших образовательных учреждений в процессе духовного воспитания молодежи. Духовное воспитание играет важную роль в устойчивом развитии общества и сохранении социальных ценностей. Высшая школа не только вооружает студентов профессиональными знаниями, но и выступает в качестве ведущего института в воспитании национальной гордости, патриотизма, гражданской ответственности, моральных норм и уважения к культурному наследию. В статье рассматриваются государственная молодежная политика, особенно указы Президента, реформы в сфере образования и эффективность духовно-просветительской работы в вузах. Также исследуются методические подходы к духовному воспитанию, современные педагогические технологии, система наставничества и влияние социальной среды. В заключение предлагаются рекомендации по дальнейшему укреплению духовного воспитания в системе высшего образования.
COORDINATION ABILITIES IN YOUNG SWIMMERS AS THE IMPORTANT FACTOR OF FUTURE SUCCESS IN WORLD CHAMPIONSHIPS
Abstract: Coordination abilities in swimming—specifically the timing and interaction of arm strokes—may be a decisive factor in determining which young athletes eventually excel at the elite level. This theoretical paper proposes that early development of advanced stroke coordination patterns (such as overlapping arm propulsion with minimal glide) strongly correlates with greater success in later international competitions. We review current research on front crawl coordination and performance, develop a framework linking early coordination skills to long-term competitive outcomes, and discuss supportive findings. Key studies show that as swimmers increase speed, they transition from a catch-up style stroke to a superposition (overlap) mode, and that elite swimmers maintain more stable intracyclic velocity than novices. We further incorporate new data visualizations of training interventions that improved young swimmers’ stroke length and inter-limb coordination. These insights collectively suggest that coaching practices focusing on coordination development in youth could enhance the likelihood of future championship success.