Jild 42 № 2 (2025)

Jild 42 № 2 (2025)
Nashr qilingan: 27-05-2025

Maqolalar

3-7 22 7

BOSHLANGʻICH SINFLARDA ONA TILI DARSLARIDAGI MURAKKAB MAVZULARNI OʻQITILISHI

Sobirova Xurshidaxon Abdumalikovna

Annotatsiya: Boshlangʻich sinflarda Ona tili darslarida murakkab mavzularni 
oʻqitish metodikasi, taʼlim jarayonining samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga 
ega. Maqola boshlangʻich sinf oʻquvchilarining ona tilini oʻrganish jarayonida qanday 
murakkabliklar bilan duch kelishi va ularga qanday yondashish kerakligi haqida fikr 
yuritadi.  Maqolada  murakkab  mavzularni  oʻzlashtirish  uchun  qoʻllaniladigan 
zamonaviy pedagogik usullar hamda mashqlarning roli chuqurroq tahlil qilinadi. 

204-206 21 18

TA’LIM JARAYONIDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN SAMARALI FOYDALANISHNING XUSUSIYATLARI

Gulchehra Safarovna Pardayeva, Xaqmurodova Amina Dilshodovna

 
Annotatsiya 
Ushbu  maqola  zamonaviy  ta’lim  jarayonida  pedagogik  texnologiyasidan 
foydalanish  xususiyatlari  ochib  berilgan.  Bilim,  ko’nikma  va  malakalarini 
shakllantirish  jarayoniga  zamonaviy  pedagogik  texnologiyalarni  qo’llash  bilan 
bog’liq bo’lgan ijobiy tomonlarni va muammolarni yoritib berilgan.  

304-308 15 5

“NOK PAYVANTAGLARINI YETISHTIRISHDA QORAQOLPOG‘ISTON RESPUBLIKASI KEGEYLI TUMANIDA JOYLASHGAN AKADEMIK M.MIRZAYEV NOMIDAGI BOG‘DORCHILIK, UZUMCHILIK VA VINOCHILIK ILMIY-TADQIQOT INSTITUTINING KEGEYLI ILMIY TAJRIBA STANTSIYASI TUPROQ ANALIZI TAHLILI”

Yusupova Malohat Sadillaevna, Reypnazarova Gulperiyzat Nukusbaevna

Annotatsiya:    Qoraqolpog‘iston  Respublikasi  Kegeyli  tumanida  joylashgan 
Akademik M.Mirzayev nomidagi bog‘dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot 
institutining Kegeyli ilmiy tajriba stantsiyasining tuproq analizi tahlili o‘rganildi.  

309-312 26 14

TITLE: INFLUENCE OF SOIL COMPACTION ON ENERGY EFFICIENCY DURING TILLAGE OPERATIONS

Aziza Tajimuratova

 
Abstract:  Soil  compaction  is  a  significant  factor  influencing  the  energy 
efficiency of tillage operations in agriculture. The present review is concerned with an 
examination  of  the  extant  literature  on  the  manner  in  which  compaction  increases 
energy  requirements  during  tillage,  and  the  concomitant  implications  of  this 
phenomenon in regard to the economic and environmental impact of farming. The 
article explores the mechanisms through which soil compaction affects energy usage, 
the  long-term  consequences  of  increased  tillage  depth,  and  potential  mitigation 
strategies. The review concludes by exploring sustainable farming practices, including 
reduced tillage, precision farming, and subsoiling, as potential solutions to enhance 
energy efficiency in the context of soil compaction. 

313-317 18 7

O’QUVCHILAR OʻRTASIDA OʻZIGA ZIYON YETKAZISHNI OLDINI OLISHNING MUHIM MASALALARI

Normetova Go'zal Patxullayevna

Annotatsiya:  Maqolada  o’quvchilarga  o’z  fikrlari  va  hissiyotlariga  ishonish, 
ularni  qo’llab-quvvatlash  va  qo’llashga  qaratilgan  maslahatlar  bilan  birgalikda 
suitsidni oldini olishda muhim bir aspekt hisoblanadi. Ushbu maqolada annanatsiya 
asosida o’quvchilarning o’z fikrlariga va hissiyotlariga ishonishning suitsidni oldini 
olishda ahamiyati keltirildi  

318-323 20 5

FACTORS EFFECTING THE CUSTOMERS' SELECTION OF RESTAURANTS IN UZBEKISTAN

Rukhshona Abdusamatova Uzbekhon kizi

Abstract 
Eating  outside  the  domestic  got  to  be  an  unused  drift  presently  days  in 
Uzbekistan, which has an influence on the restaurant industry of Uzbekistan. This is 
often due to the increment in wages and the changes in the city tenants' tastes and 
inclination.  Consequently,  this  consideration  has  been  planned  to  identify  the 
components affecting the choice of eateries by the Tashkent city tenants. Both primary 
and  auxiliary  information  was utilized  to  conduct this  consideration. An organized 
survey  having  a  five-point  scale,  one  having  strongly  disagreed  and  five  having 
strongly agreed, was utilized to conduct the survey. 

186-192 21 16

ТРУДНОСТИ ПЕРЕВОДА ИДИОМ

Хикматова Дилрабо Пулатовна

АННОТАЦИЯ 
В  статье  рассматривается  современный  подход  к  изучению 
фразеологических систем разноструктурных языков предполагает их анализ на 
базе  идиоэтнической    теории  фразеологии.  Основополагающим  концептом 
данной  теории  является  понятие  фразеологического  знака.  В  отличие  от 
переменного сочетания слов, создание фразеологического оборота проистекает 
из  интенции  «вечности».  Фразеологизмом  становится  словосочетание, 
ментальный субстрат которого уже включает презумпцию того, что позволяет 
актуализировать новые семы. 

193-196 24 9

TAXALLUSLAR VA ULARNING BADDIY ASARNING STILISTIK OBYASIDAGI O‘RNI.

Avezova Dilovar Salimovna

  Annotasiya;    Ushbu  mavzuni  tanlash  rus  adabiyotida  ismlarni  gapirishga 
bo'lgan  katta  qiziqish  bilan  bog'liq.  Agar  biz  barcha  qahramonlar  muallifning 
tasavvurida  yaratilgan  badiiy  asar  haqida  gapiradigan  bo'lsak,  unda  muallif  o'z 
qahramonlaridan  biriga  u  yoki  bu  fantastika  qahramonini  tanlashda  etarli  darajada 
erkinlikka ega ekanligi ayon bo'ladi. Ammo fantastikadagi xayoliy o'zboshimchalik - 
bu boshqa nom emas, balki aniq tanlash uchun ongli yoki intuitiv ravishda taxmin 
qilingan ehtiyoj  - o'quvchining uni idrok etishi bugungi kunda qiziqarli va dolzarb 
muammodir. 

197-199 25 12

ПЕРСПЕКИТИВЫ ВНЕДРЕНИЯ ИНФОРМАЦИОННЫХ СИСТЕМ И ТЕХНОЛОГИЙ В СФЕРУ ОБРАЗОВАНИЯ

Саидова Мохира Расуловна

    В данной  статье рассматривается значимость  развития  информационных 
систем   и технологий в  сфере образования.  Информационные  технологии  в 
образовании  помогают    решить  проблемы    коммуникации.    Студенты  с  
помощью  компьютера  могут    получить  знания  по    разным    наукам 
.Информационные  технологии  являются  основой  современного мира, и  они 
стали  необходимыми  в  каждой  отрасли   нашей  жизни, включая,  конечно, и  
образования. 

200-203 23 16

WORD-FORMING ASPECT OF COMPUTER SLANG IN INTERNET DISCOURSE

Mukimova Gulandom Akhatovna

Summary: In this article is considered sources and ways of formation of slang 
words in the language environment of the Internet  

297-303 25 6

СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ФУНКЦИОНИРОВАНИЯ ГЛАГОЛОВ В РУССКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ: ГРАММАТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ И ИНТЕРПРЕТАЦИЯ

Камолиддинова Дилноза Шухрат кизи

 
Аннотация:  В  статье  рассматриваются  особенности  функционирования 
глаголов в русском и узбекском языках на основе сопоставительного подхода. 
Анализируются  различия  в  грамматических  категориях  времени,  вида  и 
наклонения, а также выявляются универсальные черты и уникальные элементы 
обеих языковых систем. Работа предоставляет базу для дальнейшего изучения 
двуязычной  грамматики  и  является  вкладом  в  развитие  методологии 
преподавания русского и узбекского языков. 

207-212 20 11

ERKIN KASB TANLASHNI IJTIMOIY PEDAGOGIK XUSUSIYATLARI

Gulchehra Safarovna Pardayeva, Toyirova Dildora Olimovna

Annotatsiya:  Maqolada  bo'lajak  boshlang'ich  sinf  o'qituvchilarining  milliy 
tarbiya  ko'nikmasini  rivojlantirish  metodikasi  va  boshlang’ich  sinf  o’quvchilarini 
milliy hunarlarga yo’naltirish texnalogiyalari to'g'risida fikr yuritilgan. 

213-220 28 13

BO’LAJAK BOSHLANG’ICH SINF O’QITUVCHILARINI TAYYORLASHNING PEDAGOGIK LOYIHASI

Eshpulatov Shakir Nabievich, Rasulova Mastura Adilovna

Аnnotasiya:  Maqolada  oliy  o’quv  yurtlaridagi  o’quv  jarayonida  bo’lajak 
boshlang’ich sinf o’qituvchilarini tayyorlashning pedagogik loyihasi yoritilgan bo’lib, 
unda  ta’lim  sifati  ko’rsatkichlari  aniqlash,  uning  pedagogik  shartlarining  majmuy, 
talabalarning kognitiv faoliyatini tashkil etish va boshqarish tamoyillari ochib berilgan. 

221-222 25 5

ФИЗИОЛОГИЯ ПОЧЕК

Юсупова Мафтуна Азаматовна

Аннотация: Почки являются жизненно важным органом, выполняющим 
многочисленные  функции,  критически  важные  для  поддержания  гомеостаза 
организма. Они участвуют в обмене веществ, регулируют водно-электролитный 
баланс, контролируют уровень кислотно-щелочного равновесия и способствуют 
выведению  токсинов  и  метаболических  отходов.  Кроме  того,  почки  играют 
ключевую  роль  в  поддержании  артериального  давления  посредством  ренин-
ангиотензин-альдостероновой системы (РААС), а также участвуют в процессе 
кроветворения,  вырабатывая  эритропоэтин  –  гормон,  стимулирующий 
образование  эритроцитов.  В  данной  статье  рассмотрены  основные  функции 
почек,  их  физиологические  механизмы,  принципы  работы,  а  также  факторы, 
влияющие на их функционирование. Отдельное внимание уделено нарушениям 
почечной деятельности и их последствиям для здоровья организма. 

223-224 19 4

ФИЗИОЛОГИЯ ПЕЧЕНИ

Юсупова Мафтуна Азаматовна

Аннотация: Печень – жизненно важный орган, выполняющий широкий 
спектр  функций,  включая  обмен  веществ,  детоксикацию,  синтез  белков  и 
регуляцию  гомеостаза.  В  данной  статье  рассматриваются  основные 
физиологические  процессы,  протекающие  в  печени,  ее  структура,  функции  и 
роль в поддержании здоровья организма. 

225-226 29 16

ФИЗИОЛОГИЯ И ПАТОФИЗИОЛОГИЯ СЕРДЦА И ИШЕМИЧЕСКАЯ БОЛЕЗНЬ СЕРДЦА

Юсупова Мафтуна Азаматовна

Аннотация:  Сердце  –  центральный  орган  кровообращения, 
обеспечивающий  перекачивание  крови  по  сосудам  и  снабжение  тканей 
кислородом и питательными веществами. Физиология сердца включает сложные 
механизмы регуляции его  ритма, сократимости  и  адаптации к изменяющимся 
условиям.  В  данной  статье  рассматриваются  основные  физиологические 
процессы  работы  сердца,  а  также  патофизиологические  изменения, 
возникающие при ишемической болезни сердца (ИБС). 
Ишемическая болезнь  сердца  –  это  группа  заболеваний,  обусловленных 
нарушением коронарного кровообращения и недостаточным кровоснабжением 
миокарда.  Она  является  одной  из  ведущих  причин  смертности  в  мире. 
Основными  патогенетическими  механизмами  ИБС  являются 
атеросклеротическое сужение коронарных артерий, нарушение эндотелиальной 
функции, воспалительные процессы и дисбаланс между потребностью миокарда 
в  кислороде  и  его  доставкой.  В  статье  подробно  анализируются  механизмы 
ишемии, патофизиология коронарного кровотока, а также современные подходы 
к диагностике и лечению данного заболевания. 
Особое  внимание  уделяется  факторам  риска  развития  ИБС,  включая 
артериальную  гипертензию,  дислипидемию,  сахарный  диабет,  ожирение, 
курение и малоподвижный образ жизни. Рассматриваются современные методы 
профилактики, включая медикаментозную терапию, изменение образа жизни и 
хирургические  вмешательства,  такие  как  коронарное  шунтирование  и 
ангиопластика. 

227-228 24 12

PATHOPHYSIOLOGY OF THE KIDNEYS AND KIDNEY DISEASES

Yusupova Maftuna Azamatovna

Abstract: The kidneys are vital organs responsible for maintaining homeostasis 
in  the  human  body.  They  play  a  crucial  role  in  blood  filtration,  waste  excretion, 
electrolyte  and  fluid  balance,  acid-base  regulation,  and  blood  pressure  control. 
Pathophysiological  processes  affecting  the  kidneys  can  lead  to  various  diseases, 
including  acute  and  chronic  kidney  failure,  nephritis,  nephrotic  syndrome,  kidney 
stones, and other disorders. 

229-231 15 3

КЛИНИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА И ЛЕЧЕНИЕ ИЗМЕНЕНИЙ ОККЛЮЗИОННОЙ ПОВЕРХНОСТИ ЗУБНЫХ РЯДОВ У ДЕТЕЙ

Рузиева Гавҳар Тохировна

Аннотация 
В данной статье рассматриваются изменения окклюзионной поверхности 
зубных рядов у детей, их клиническая диагностика и методы лечения. Описаны 
основные  причины  формирования  окклюзионных  нарушений,  современные 
подходы к их коррекции и профилактические мероприятия. 

262-264 24 4

GINGO BILOBA OʻSIMLIKNING BOTANIK TAVSIFI TARQALISHI VA AHAMIYATINI

Kengashova Ruxshona

ANNOTATSIYA.  Mazkur  ilmiy  ishda  Ginkgo  biloba  o‘simligining  botanik 
tavsifi, tarqalish geografiyasi va insoniyat uchun ahamiyati haqida batafsil ma’lumotlar 
berilgan. Ginkgo biloba sayyoramizdagi eng qadimiy o‘simlik turlaridan biri bo‘lib, 
bugungi  kunga  qadar  biologik  xilma-xillikning  noyob  namunasi  sifatida  saqlanib 
qolgan.  Uning  morfologik  va  fiziologik  xususiyatlari,  tabiiy  va  sun’iy  tarqalishi, 
tibbiyot, farmatsevtika va ekologiya sohalaridagi roli tadqiq qilingan. 

236-239 28 7

MAKTABGACHA TA’LIM METODIKASI VA TA’LIM TEXNOLOGIYASI

Bo‘ronova Muyassar Xo‘shvaqtovna

Annotatsiya: Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim metodikasi va zamonaviy 
ta’lim texnologiyalarining ahamiyati tahlil etilgan. Maktabgacha yoshdagi bolalarning 
rivojlanish xususiyatlari, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan ilg‘or pedagogik metodlar 
va  innovatsion  texnologiyalar  haqida  batafsil  ma’lumot  berilgan.  Shu  bilan  birga, 
o‘qitishning  interfaol  usullari,  axborot-kommunikatsiya  texnologiyalaridan 
foydalanish va o‘yin orqali o‘qitishning samaradorligi yoritilgan. Maqola maktabgacha 
ta’lim tizimini yanada takomillashtirish uchun ilmiy va amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga 
oladi. 

240-241 25 5

PILONEFRIT KASALLIGINING KELIB CHIQISHI

Xudoyberdiyeva Sarvina Asliddin qizi

Annotatsiya:  Pilonefrit  —  bu  buyraklarning  yallig‘lanishiga  olib  keluvchi 
kasallik bo‘lib, u asosan buyrak chovg‘asi va buyrak to‘qimalarida rivojlanadi. Ushbu 
kasallik, odatda, bakterial infektsiyalar natijasida yuzaga keladi va buyraklar orqali 
siydik  yo‘llariga  kiradigan  mikroorganizmlar  bilan  bog‘liqdir.  Pilonefritning  kelib 
chiqishi ko‘plab omillarga bog‘liq bo‘lib, bu maqolada ushbu kasallikning sabablari, 
rivojlanish mexanizmlari va uning oldini olish usullari haqida ma'lumotlar berilgan. 

242-245 25 7

ОСОБЕННОСТИ ФОРМИРОВАНИЯ ПРЕДПОСЫЛОК УЧЕБНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ У ДОШКОЛЬНИКОВ С ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ НЕДОСТАТОЧНОСТЬЮ

МАРКОВА ОЛЕСЯ АНАТОЛЬЕВНА

  Формирование  предпосылок  учебной  деятельности  у  дошкольников  с 
интеллектуальной недостаточностью является важным этапом их когнитивного 
и социального развития. В статье рассматриваются особенности познавательной 
деятельности,  мотивационной  сферы  и  коммуникативных  навыков  детей  с 
особыми  образовательными  потребностями.  Анализируются  методы  и 
технологии, направленные на развитие учебных предпосылок, включая игровые 
методики, сенсорную интеграцию и дифференцированный подход в обучении. 
Особое  внимание  уделяется  роли  педагогов  и  родителей  в  создании 
благоприятной образовательной среды. 

246-248 28 9

ABDULLA QODIRIYNING O‘ZBEK ROMANCHILIGIDAGI O‘RNI

Mardonova Mashhura Murtoza qizi

Annotatsiya. Mazkur maqolada o‘zbek adabiyotining buyuk namoyandalaridan 
biri bo‘lgan Abdulla Qodiriyning o‘zbek romanchiligidagi o‘rni va xizmatlari tahlil 
etiladi.  Muallifning  “O‘tkan  kunlar”  va  “Mehrobdan  chayon”  romanlari  o‘zbek 
adabiyotida  yangi  sahifa  ochganligi,  ularning  milliy  o‘zlikni  anglash  va  adabiy 
tafakkurning  rivojlanishiga  qo‘shgan  hissasi  yoritiladi.  Shuningdek,  maqolada 
Qodiriyning asarlari o‘z davrining ijtimoiy-siyosiy hayoti bilan bog‘liq holda tahlil 
qilinib, uning uslubi va adabiy merosi xususida fikr yuritiladi. 

249-252 26 6

ABDULLA QODIRIY ASARLARIDA MA’RIFATPARVARLIK G‘OYALARI

Mardonova Mashhura Murtoza qizi

Annotatsiya. Mazkur maqolada Abdulla Qodiriyning adabiy merosi va uning 
asarlarida aks etgan ma’rifatparvarlik g‘oyalari tahlil qilinadi. Muallifning jamiyatni 
isloh qilish,  ilm-ma’rifatni  targ‘ib  etish va  milliy  uyg‘onish g‘oyalari bilan  bog‘liq 
qarashlari o‘rganiladi. 

253-255 27 19

ABDULLA QODIRIY - JADIDCHILIK HARAKATINING ASOSCHISI

Mardonova Mashhura Murtoza qizi

Annotatsiya. Mazkur maqolada Abdulla Qodiriyning jadidchilik harakatidagi 
o‘rni, uning asosiy maqsad va g‘oyalari, shuningdek, bu harakatning o‘zbek jamiyatiga 
ta’siri yoritiladi. Muallifning asarlari va publitsistik faoliyati orqali xalqni ma’rifatli 
qilishga intilgani tahlil qilinadi. 

256-258 24 9

GINKGO BILOBA OʻSIMLIGINING BOTANIK TAVSIFI, TARQALISHI VA AHAMIYATI

Abduqodirova Marjona Ro’zibek qizi, Tojiboyev Murodali Umaraliyevich

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  ginkgo  biloba  osimligining  morfologiyasi, 
tarqalish    ekologiyasi, kimyoviy  tarkibi,  tibbiyotda  va  xalqa  tabobatida qollanilishi 
yoritib  berilgan. Xozirgi kunda an'anaviy tibbiyot (xalq tabobati) xalq zakovati bilan 
sugorilgan juda boy va ulkan tajriba bilimlar majmuasidir. U ilmiy (rasmiy) tibbiyotni 
yangi,samarali dorivor preparatlar bilan boyituvchi bitmas tuganmas manbadir. Xalq 
tabobatining  bu  soxadagi  qimmati,  tutgan  orni  bebahodir.  Buning  uchun  misol 
tariqasida hozirgi zamon tibbiyotida qollaniladigan shifobaxsh osimliklarni kopchiligi 
oz vaqtida xalq tabobati dorivor vositalar xazinasidan olinganligini yoki xozirgi zamon 
ilmiy tibbiyotining ozi xalq tabobati asosida taraqqiy etganini eslash kifoyadir.  

259-261 20 9

O’ZBEKISTON TOG’LARIDA TARQALGAN JUNIPERUS. L TURKUMI BOTANIK TAVSIFI, VAKILLARI VA AHAMIYATI

Ergasheva Ruxshona O’lmasbek qizi, Tojiboyev Murodali Umaraliyevich

Annotatsiya:Maqola  O‘zbekiston  tog‘larida  tarqalgan  Juniperus  L.  turkumi 
o‘simliklarining botanik tavsifi, ularning vakillari va ekologik ahamiyatini yoritishga 
bag‘ishlangan. Juniperus turkumi, o‘simliklarning eng qadimgi va ekologik jihatdan 
muhim  guruhlaridan  biri  hisoblanadi.  Ushbu  o‘simliklar  asosan  tog‘lik  va  tog‘oldi 
hududlarida uchraydi va yuqori chidamlilikka ega bo‘lib, qurug‘ochilik va sovuqqa 
qarshi barqarorlik ko‘rsatadi. Maqolada Juniperus turkumiga kiruvchi o‘simliklarning 
xususiyatlari,  ular  o‘sadigan  biotoplar  va  ekologik  roli  batafsil  tahlil  qilinadi. 
O‘zbekistonning  Tyan-Shan,  Farg‘ona  va  Zarafshon  tog‘larida  tarqalgan  Juniperus 
vakillari,  ayniqsa,  Juniperus  communis  va  Juniperus  turkestanica  kabi  turlar 
muhokama qilinadi. Shuningdek, maqolada Juniperus o‘simliklarining xalq tibbiyoti 
va  qurilish  sanoatida  qo‘llanilishi,  ularning  iqtisodiy  va  ekologik  ahamiyati, 
shuningdek,  O‘zbekistonning  tabiatini  saqlashdagi  roli  ko‘rib  chiqiladi.  Maqola 
ekologik  barqarorlikni  ta’minlashda  va  tabiiy  resurslarni  boshqarishda  Juniperus 
o‘simliklarining ahamiyatini oshirish zarurligini ta’kidlaydi. 

232-235 32 8

INTELLEKTUAL MULK HUQUQI: TOVAR BELGILARINING HUQUQIY MUHOFAZASI

Ismoilov Mavlonbek Matyoqubovich

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  intellektual  mulk  huquqi  tizimida  tovar 
belgilarining  ahamiyati  va  ularning  huquqiy  muhofazasi  masalalari  tahlil  qilinadi. 
Tovar belgilarining biznes va iqtisodiyotdagi roli, ularni himoya qilish usullari, xalqaro 
va  milliy  huquqiy  normalar  asosida  berilgan  huquqiy  kafolatlar  hamda  muhofaza 
jarayonida uchraydigan asosiy muammolar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, O‘zbekiston 
qonunchiligida  tovar  belgilarining  huquqiy  muhofazasiga  oid  asosiy  normalar  ham 
tahlil qilinadi. 

265-269 17 10

СУБКОНЪЮНКТИВАЛ ҚОН ҚУЙИЛИШЛАР ВА УЛАРНИ ДАВОЛАШГА ЗАМОНАВИЙ ЁНДАШУВЛАР

Худдиева Наргиза Юлдашевна, Янченко Сергей Владимирович

Аннотация.  Мақолада  субконъюнктивал  қон  қуйилишлари  (SCQ)  ва 
уларни  даволашнинг  замонавий  ёндашувлари  таҳлил  қилинади. 
Субконъюнктивал қон қуйилишлари, кўзнинг конъюнктива қатламында қан ёки 
қонли шишлар пайдо бўлиши билан характерланади. Бу ҳолат кўпинча озгина 
жароҳат,  гипертензия  ёки  қан  айланиш  тизими  билан  боғлиқ  касалликлар 
натижасида  рўй  беради.  Мақолада  субконъюнктивал  қон  қуйилишининг 
сабаблари,  симптомлари  ва  диагностика  усуллари  хусусида  маълумотлар 
берилган.  Замонавий  даволаш  усуллари,  жумладан,  консерватив  терапия  ва 
хирургик  интервенсиялар,  ҳар  бир  ҳолатга  мувофиқ  танланиши  кераклиги 
таъкидланади. Қон қуйилишининг кам жараёнларида холатни кузатиш ва оғир 
ҳолатларда  мутахассис  ёрдамига  мурожаат  қилиш  муҳимлиги  таърифланади. 
Мақола тиббиётдаги янги тадқиқотлар ва илғор методлар асосида мавзуга баҳо 
берган. 

270-273 19 11

КЎЗ ҚУРИШИ СИНДРОМИДА МАҲАЛЛИЙ СИКЛОСПОРИН ТЕРАПИЯ

Худдиева Наргиза Юлдашевна

Аннотация. Тадқиқотда сунъий кўз ёши терапиясига жавоб бермайдиган 
қуруқ кўз касаллиги билан оғриган беморларда шох парда ва конъюнктиванинг 
механик  сезувчанлигидаги  ўзгаришларни  баҳолаш  ва  маҳаллий  сиклоспорин 
терапиясининг кўз юзаси сезувчанлигига таъсирини ўрганишдир. Бу тадқиқот, 
шунингдек, сиклоспориннинг шох парда ва конъюнктива сезувчанлигига бўлган 
таъсирини  баҳолаш  орқали,  қуруқ  кўз  касаллигини  даволашда  унинг 
самарадорлигини  аниқлашга  қаратилган.  Тадқиқот  натижалари 
сиклоспориннинг  кўз  юзаси  сезувчанлигини  ошириш  ёки  камайтиришини 
кўрсатиши  мумкин,  бу  эса  даволаш  стратегияларининг  самарадорлигини 
аниқлашда муҳим аҳамиятга эга. 

274-279 30 14

AQL ZAIFLIGI BO’LGAN BEMORLARNING IJTIMOIY MOSLASHISH TAHLILI

Shodiyeva Feruza Beshimovna

Annotatsiya. Maqolada aqli zaiflik tashxisi qo‘yilgan 42 nafar bemorlarning 
ijtimoiy  moslashuv  jarayoni va  klinik dinamikasi  tahlil qilindi.  Tadqiqot davomida 
bemorlarning psixologik, ijtimoiy va klinik holatlari baholanib, ularning moslashuv 
darajasi va dinamikasi aniqlandi. Shuningdek, terapiya va reabilitatsiya usullarining 
samaradorligi  baholanib,  ijtimoiy  integratsiyani  oshirishga  yo‘naltirilgan  tavsiyalar 
ishlab chiqildi. Olingan natijalar aqli zaif bemorlarning hayot sifatini yaxshilash va 
ularni jamiyatga qo‘shilish jarayonini optimallashtirishga qaratilgan yondashuvlarni 
ishlab chiqishga yordam beradi. 

280-284 20 6

МЕТАБОЛИК СИНДРОМДА КОНЪЮНКТИВИТНИНГ КЎРИНИШЛАРИ

Бобоева Раъно Раҳимовна

Аннотация. Метаболик синдром билан боғлиқ конъюнктивитнинг клиник 
кўринишлари  беморнинг  қон  босими  ва  қон  шакарининг  ўзгаришларига,  ёки 
холестерин  ва  триглицеридлар  даражасининг  ошишига  алоқадор  бўлиши 
мумкин. Қўшимча равишда, семизлик ва юкори қон босимига боғлиқ кўзнинг 
шишиши ва шишишини келтириб чиқариши мумкин. Бу мақолада, метаболик 
синдромнинг  конъюнктивит  билан  алоқасини  кўриб  чиқиш  ва  бу  ҳолатнинг 
бошланғич  кўринишлари  ва  хатарларини  тадқиқ  қилишга  қаратилган 
тадқиқотлар,  клиник  амалиётга  таъсирини  ва  даволаш  имкониятларини 
муҳокама қилади. 

285-287 25 6

КУРЕНИЕ КАК ФАКТОР МУЖСКОГО И ЖЕНСКОГО БЕСПЛОДИЯ

З.Ж.Нарзиллоева

Курение сигарет имеет множество хорошо известных побочных эффектов. 
Связь между курением сигарет и бесплодием изучалась десятилетиями; однако 
крупномасштабные проспективные исследования среди населения отсутствуют. 
В этой статье анализируются последствия курения во время беременности для 
будущей  фертильности,  мужское  бесплодие,  а  также  последствия  вторичного 
табачного дыма. 

288-290 25 8

ПАССИВНОЕ КУРЕНИЕ И РИСКИ САМОПРОИЗВОЛЬНОГО ВЫКИДЫША

З.Ж.Нарзиллоева

Табачный дым и беременность — несовместимые вещи, но статистика 
вызывает тревогу: около 22% женщин продолжают подвергаться пассивному 
курению во время беременности, а 8,4% из них выкуривают больше 10 сигарет 
в день. Это при том, что давно известно о вреде курения для здоровья будущего 
ребенка.  Пассивные курильщики подвергаются большему риску возникновения 
различных  осложнений,  таких  как  отслойка  плаценты,  выкидыши, 
мертворождения,  преждевременные  роды  и  пороки  развития,  например, 
«заячья  губа».  Никотин,  угарный  газ,  бензапирен  и  другие  вещества, 
образующиеся при горении сигарет, проникают через плаценту к плоду. Причем 
концентрация  этих  веществ  в  организме  ребенка  значительно  выше,  чем  у 
матери.  Это  приводит  к  спазму  сосудов  плаценты  и,  как  следствие,  к 
кислородному голоданию у малыша.  

291-293 24 12

НЕГАТИВНОЕ ВОЗДЕЙСТВИЕ КУРЕНИЯ НА ЗДОРОВЬЕ ЧЕЛОВЕКА И ОКРУЖАЮЩУЮ СРЕДУ

З.Ж.Нарзиллоева

АННОТАЦИЯ 
Природа  изначально  наделила  человека  возможностью  вести  долгую  и 
здоровую жизнь. Однако люди реализуют этот потенциал лишь на 30–50%, что 
во многом зависит от их образа жизни и способности правильно заботиться о 
своем  здоровье.  Вредные  привычки,  такие  как  курение,  ускоряют  процесс 
исчерпания  жизненных  ресурсов  и  значительно  сокращают 
продолжительность  жизни.  Курение  остается  одной  из  наиболее  острых 
проблем  современности,  способствуя  развитию  серьезных  заболеваний  и 
преждевременной смертности. Оно носит массовый характер и наносит вред 
не  только  здоровью  отдельного  человека,  но  и  обществу  в  целом,  являясь 
значимой социальной проблемой. Эта привычка затрагивает как курящих, так 
и некурящих людей, подвергая последних опасности пассивного курения. 

294-296 21 11

“ISTE’FO” QISSASIDA OILA MASALASI

Abdualimov Behzod Xudoyberdi o‘g‘li

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  Murod  Muhammad  Do‘stning  “Iste’fo” 
qissasidagi oila mavzusi tahlil etilgan. 

146-149 31 6

KORREKSION-PEDAGOGIK ISHLARNI TASHKIL ETISHNING TASHKILIY, HUQUQIY USLUBIY VA AMALIY YORDAM KO’RSATISH USULLARI.

Iskandarova Iroda Rasulovna

 
Annotatsiya: ushbu maqolada  korreksion pedagogikaning nazariy va amaliy 
jihatlari,  shuningdek,  nogiron  yoki  o'ziga  xos  ehtiyojlarga  ega  o'quvchilarga 
mo‘ljallangan  ta’lim  jarayonini  samarali  tashkil  etish  usullari  ko‘rib  chiqiladi. 
Tadqiqotda pedagogik ishlarni tashkiliy jihatdan mustahkamlash, doimiy treninglar va 
metodik qo‘llanmalar asosida maxsus yondashuvlarni ishlab chiqish zarurligi haqida 
aytib  o'tiladi..  Usuliy  jihatdan  esa  dars  jarayonida  individual  va  guruhiy 
yondashuvlarni,  diagnostika,  monitoring  va  nazorat  metodlarini  qo‘llash  orqali 
o‘quvchilarning  ijtimoiy-psixologik  ehtiyojlariga  javob  beruvchi  tizim  yaratilishi 
ko‘zda tutilishi aytiladi.. Amaliy ko‘rsatmalar qatoriga esa dars jarayonida innovatsion 
ta’lim texnologiyalarini joriy etish, o‘quvchilarga qo‘llab-quvvatlovchi sharoit yaratish 
va  ijtimoiy  integratsiyani  rag‘batlantirish  kabi  masalalar  kiritilgan.  Natijada, 
korreksion  pedagogik  ishlarni  muvaffaqiyatli  tashkil  etish  uchun  nazariy  bilimlarni 
amaliy tajriba bilan uyg‘unlashtirish, zamonaviy metod va texnologiyalarni tatbiq etish 
zarurligi asos solinadi.Ushbu maqolada shu tushunchalar haqida so'z boradi. 

109-112 21 6

THESE QUALITIES OF THE POET WERE MANIFESTED

Boyxurozov Diyorbek Sherzod ugli

 
Annotation. The entire work of Maqsud Shaykhzoda is full of a deep political 
publicistic spirit. His poetic, dramatic works are in harmony with the times, no matter 
what theme they are devoted to. Therefore, the direct service of a creator of this type 
in  the  genre  of  journalism.  Well,  you  know,  increased  means  light,  light,  clarity. 
Indeed, our intelligentsia was called upon to do the best of knowledge, enlightenment, 
culture,  education..."With  this  word,  it  was  as  if  those  who  were  sitting  in  the 
Enchanted Assembly Hall had a thunderous applause.  

113-115 23 7

FUZIL POET OF UZBEK FOLK ORAL CREATIVITY

Boykhurozov Diyorbek Sherzod ögli

Annotation: Shaykhzoda not only wrote works in all types and genres of artistic 
creation, but also effectively created as a literary critic and critic. Shaikhzoda was a 
versatile talent. In addition to poems and epics, he also created dramas with a very high 
artistic capacity. Shaykhzoda began writing later in his life. 

116-126 21 4

VIRTUAL OLAMDA IJTIMOIY MUHANDISLIK ORQALI SODIR ETILADIGAN HUQUQBUZARLIKLARNI OLDINI OLISH CHORALARI

Isaqov Abror Faxriddinovich, Yusupov Djavohir O‘tkirovich

Annotation 
This article analyzes the issue of measures to prevent crimes committed through 
social engineering in the virtual world from the perspective of international experience 
and legislative documents of the Republic of Uzbekistan. The main types of social 
engineering - phishing, fake profiles, malware and vishing - are examined in detail, and 
their distribution trends in Uzbekistan and the world are illustrated with examples. The 
article studies successful cybersecurity strategies of countries such as the USA, the 
European Union, and Singapore, and discusses their adaptability to local conditions. 

127-128 28 15

INKLYUZIV TA'LIM: TAMOYILLARI VA UNGA BO‘LGAN EHTIYOJ

Uralova Feruza

Annotatsiya 
Hozirgi kunda inklyuziv ta’lim jamiyatning barcha qatlamlariga teng imkoniyat 
yaratish va har bir insonning ta’lim olish huquqini ta’minlash yo‘lida muhim tamoyil 
hisoblanadi.  Inklyuziv  ta’lim  nogironligi  yoki  boshqa  ehtiyojlari  bor  bolalar  uchun 
maxsus  sharoitlar  yaratish  bilan  birga,  ularni  jamiyatning  to‘laqonli  a’zosi  sifatida 
tarbiyalashni  ham  o‘z  oldiga  maqsad  qilib  qo‘yadi.  Ushbu  maqolada  inklyuziv 
ta’limning asosiy tamoyillari, unga bo‘lgan ehtiyoj, uning sabab va bosqichlari haqida 
so‘z yuritiladi. 

129-132 24 15

UMUMUM TA`LIM MAKTABLARI JARAYONIDA ESHITISHDA, KORISHDA, NUQSONI BOLGAN BOLALAR VA TAYANCH HARAKAT A`ZOLARI BUZULGAN BOLALAR UCHUN INKIRIDIT TA`LIMNI AMALGA OSHIRISHNING ILMIY VA USLUBIY ASOSLARI

Umarova O`g`loy Maxmudjon Qizi

ANOTATSIYA:  Ko`rish,  eshitish  va  tayanch  azolarri  harakatlari  buzulgan 
muomosi bolgan bolalarni ingiridfit ta`limga jalb etish uchun asosan sinf xonalari dars 
jarayoni moslashtirishmuhim ahamyat kasb etadi .Ushbu maqolada maxsus extiyojli 
o`quvchilar  uchun  fizik  uhitga  moslashtirish,  o`quv  qurollariga  e`tibor  berish  turli 
o`qitish  metodlaridan  foydalanish  individual  yondashgan  xolda  texnik  vositalardan 
foydalanish  masalarni  ko`rib  chiqiladi.  Shundan  kelib  chiqqan  holda  pedagok  va 
o`quvchilarning inkuliziv talim sharoitiga moslash jarayoni va Xalqaro tajriba usullari 
yordamida tahlil qilinadi. 

133-136 23 19

UZLUKSIZ TAʼLIM TIZIMIDA INKLYUZIV TAʼLIMNING PEDAGOGIK- PSIXOLOGIK BOSQICHLARI

Qarhramonova Sevinch, Djurayeva Sohiba

  
Kirish 
Oʻzbekiston  Respublikasida  taʼlim  tizimini  rivojlantirishda  inklyuziv  taʼlim 
muhim  yoʻnalishlardan  biri  hisoblanadi.  Inklyuziv  taʼlim  imkoniyati  cheklangan 
bolalarning  jamiyatga  integratsiyalashuvini  taʼminlash,  ularning  huquq  va 
imkoniyatlarini  tenglashtirish  hamda  shaxsiy  salohiyatini  toʻliq  namoyon  etishiga 
imkon yaratadi. Uzluksiz taʼlim tizimida inklyuziv taʼlim bosqichma-bosqich amalga 
oshirilishi  lozim.  Ushbu  maqolada  inklyuziv  taʼlim  jarayonining  pedagogik  va 
psixologik bosqichlari yoritilib, ularning har biri oʻziga xos yondashuvlar asosida tahlil 
qilinadi. 

137-140 25 12

ALOHIDA TA’LIM EHTIYOJLARI BO’LGAN BOLALARNI O’QITISH UCHUH INKLYUZIV TA’LIM TIZIMINI TASHKIL ETISH, UMUMTA’LIM MUASSASALARINI MAXSUS MOSLAMALAR (KO’TARISH QURILMASI, PANDUS, TUTQICH VA BOSHQALAR), SHUNINGDEK TEGISHLI KADIRLAR ( MAXUS PEDAGOG, BOLALAR

Xo’jamurodova Nasiba, Djurayeva Sohiba

Annotatsiya:  Inklyuziv  ta’lim-bu  barcha  bolalarning,  jumladan,  alohida 
ta’limga  ehtiyoji  bo’lgan    bolalarning  ham  bir  xil  maktab  va  sinfxonalarda,  teng 
sharoitlarda ta’lim olishni ta’minlaydigan yondashuvdir. Shuningdek, alohida ta’limga 
ehtiyoji  bo’lgan  bollarni  o’qitish  zamonaviy  ta’limning  muhim  vazifalaridan  biri 
hisoblanadi.  Inklyuziv  ta’lim  yondashuvi  ushbu  bolalarni  umumiy  ta’lim 
muassasalariga jalb qilish va ularga teng imkoniyatlar yaratishga qaratilgan. Ammo, 
inklyuziv  ta’lim  samarali  bo’lishi  uchun  muassasalar  maxsus  moslamalar  bilan 
ta’minlanishi, shuningdek, malakali kadrlar bilan to’ldirilishi lozim. 

141-145 26 6

ALOHIDA TA'LIM EHTIYOJLARI BOʻLGAN HAR BIR BOLANING INKLYUZIV TA'LIM OLISH HUQUQINI TA'MINLASHGA QARATILGAN CHORA-TADBIRLARNI AMALGA OSHIRISH.

Gʻaniyeva Sabrina Gʻayrat qizi

Annotatsiya: Hozirgi vaqtda dunyoning barcha mamlakatlarida va jamiyatning 
barcha ijtimoiy guruhlarida alohida ehtiyojga ega bo'lgan bolalar bor. Ushbu maqolada 
har bir bolaga nuqsoni sababli bajara olmaydigan qobiliyatlarini emas, balki mavjud 
nuqsonga qaramay, u bajara olishi mumkin bo'lgan aqliy va jismoniy qobiliyatlarini 
koʻrsatib oʻtmoqchiman. Qolaversa, bunda inklyuziv ta'lim ahamiyati xususida so'z 
boradi. 

104-108 25 6

MAQSUD MAQSUMBEK OʻGʻLI SHAYXZODA (MAQSUD SHAYXZODA)

Boyxurozov Diyorbek Sherzod o‘g‘li

    Annotatsiya: Shayxzoda sheʼriy ijodida, asosan, zamonaviy mavzularda qalam 
tebratdi,  dramaturgiyasida  esa,  tarixiy  o’tmishga  teran  nazar  tashlab,  undagi 
zamonaviy muammolarni yoritishga yordam beruvchi siymolar va voqealarga yangi 
badiiy hayot bagʻishladi. Oʻzbek adabiyotining atoqli namoyondalaridan biri, mashhur 
shoir, zabardast dramaturg, adabiyotshunos olim va tarjimon Maqsud Shayxzoda aql 
ma'nosidagina  emas,  siymo  ma'nosida  ham  hammamizdan  ajralib  turardi.  Muxtor 
og'aning beozor savoli unga erish tuyulmadi. 

150-152 24 7

INKLYUZIV TALIMNING TIBBIY-PEDAGOGIK-IJTIMOIY MODELI

Qodirova Nigina G’ayrat qizi

Annotatsiya:  Bugungi  kunda  inklyuziv  ta'lim  global  ta'lim  tizimlarining 
ajralmas  qismiga  aylanib  bormoqda.  U  nafaqat  nogironligi  yoki  maxsus  ehtiyojlari 
bo‘lgan bolalarni ta'lim tizimiga qamrab olishni, balki jamiyatda tenglik va adolatni 
ta'minlashga ham qaratilgan. Inklyuziv ta'limning dolzartligi turli ijtimoiy, siyosiy va 
iqtisodiy sharoitlarda o‘z ahamiyatini oshirib bormoqda, chunki dunyo bo‘ylab ta'lim 
tizimlarini  rivojlantirishda  muhim  omil  sifatida  qaralmoqda.  Quyida  inklyuziv 
ta'limning bugungi kundagi dolzartligi haqida ba'zi asosiy jihatlar ko‘rib chiqiladi: 

153-154 25 9

YORDAMGA MUHTOJ BO'LGAN BOLALARNI TA'LIM TIZIMIGA JALB ETISHDA OTA- ONALAR,OILA VA JAMOATCHILIK BILAN ISHLASH

Shadibayeva Maftuna

Annotatsiya: Mazkur maqolada yordamga muhtoj bolalarni ta’lim tizimiga jalb 
etish jarayonida ota-onalar, oila va jamoatchilikning o‘rni tahlil qilinadi. Bolalarning 
ta’lim  olish  huquqini  ta’minlash  uchun  oilaviy  va  jamiyatning  qo‘llab-quvvatlashi 
qanday ahamiyat kasb etishi muhokama qilinadi. Shu bilan birga, bu borada amalga 
oshirilishi lozim bo‘lgan chora-tadbirlar va xalqaro tajriba tahlil qilinadi. 

155-165 32 16

ALOHIDA TA’LIM EHTIYOJLARI BO‘LGAN HAR BIR BOLANING INKLYUZIV TA’LIM OLISH HUQUQINI TA’MINLASHGA QARATILGAN CHORA-TADBIRLARNI AMALGA OSHIRISH.

Jumaboyeva Gulsanam

Annotatsiya:Ushbu  maqolada  Mehrli  maktab  davlat  ta’lim  muassasasi 
filiallarida  dars  jarayonini  tashkil  etishning  muhim  jihatlari  tahlil  qilinadi.  Mehrli 
maktablar  ota-onasiz  qolgan  bolalar  uchun  mo‘ljallangan  bo‘lib,  bu  ta’lim 
muassasalarida dars jarayonini samarali tashkil etish alohida yondashuvni talab etadi. 
Maqolada darslarni individual yondashuv, psixologik qo‘llab-quvvatlash, kasb-hunar 
yo‘nalishlariga  yo‘naltirish  va  zamonaviy  texnologiyalardan  foydalanish  orqali 
samarali tashkil etish muhimligi asoslangan. 

166-169 15 3

UMUMTA‘LIM MAKTABLARI JARAYONIDA ESHITISHDA,KOʻRISHDA NUQSONI BOʻLGAN BOLALAR VA TAYANCH HARAKAT A‘ZOLARI BUZILGAN BOLALAR UCHUN INKLYUZIV TA'LIMNI AMALGA OSHIRISHNING ILMIY VA USLUBIY ASOSLARI.

Joʻraboyeva Sevinch Xayrulla qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada umumta’lim maktablari jarayonida eshitish va 
ko‘rish nuqsoni bo‘lgan, shuningdek, tayanch-harakat a’zolari buzilgan bolalar uchun 
inklyuziv  ta’limni  amalga  oshirishning  ilmiy  va  uslubiy  asoslari  tahlil  qilinadi. 
Inklyuziv  ta’limning  afzalliklari,  uning  bolalarga  ta’siri  va  metodik  yondashuvlar 
bo‘yicha ilmiy fikrlar yoritilgan. Yoritilgan fikrlar isbotlangan va uni Oʻzbekistonda 
takomillashtirish chora-tadbirlari koʻrilishi yoritilgan. 

170-173 19 13

RAISING PUBLIC AWARENESS ON THE RIGHT TO EDUCATION FOR CHILDREN WITH SPECIAL EDUCATIONAL NEEDS AND THE ESSENCE OF INCLUSIVE LEARNING

To‘ychieva Muxlisa Mansur qizi

Abstract: This article analyzes the right to education for children with special 
educational  needs,  the  principles  of  inclusive  education,  and  the  importance  of 
promoting  this  system  among  the  public.  Inclusive  education  creates  equal 
opportunities for all children and facilitates their social adaptation. The study examines 
international  experiences,  challenges  in  the  learning  process, ways  to  shape  public 
awareness,  and  necessary  measures  for  the  development  of  inclusive  education.  It 
emphasizes the  importance of informing parents, educators, and the general  public 
about this system, improving the quality of education, and developing individualized 
approaches for each child. 

174-176 21 11

GOSPITAL PEDAGOGIKAGA JALB ETILUVCHI KASALLIKLARNING KLINIKASI, DAVOLASH BOSQICHLARI, ALOHIDA XUSUSIYATLARI VA PRAGNOZI

Raxmonqulova Marjona Elyor qizi

Annotatsiya:Ushbu  maqolada  gospital  pedagogika  fanining  asosiy 
tushunchalari,  uning  mohiyati  va  ahamiyati  yoritilgan.  Shuningdek,  gospital 
pedagogikaning asosiy vazifalari, tamoyillari va zamonaviy ta’lim jarayonidagi o‘rni 
haqida  batafsil  ma’lumot  berilgan.  Tadqiqot  natijalari  gospital  pedagogika 
rivojlanishining istiqbollari hamda ushbu sohadagi zamonaviy yondashuvlarni yoritib 
beradi. 

177-180 23 12

GEMATOLOGIYALI DAVOLANISHDA BO‘LGAN BOLALARDA MAKTABGACHA VA UMUMIY O‘RTA TA’LIMNI TASHKIL ETISH USULLARI.

Xakimova Baxtigul Abdujabbor qizi

Annotasiya:  Maqolada  alohida  ta’lim  ehtiyojlari  bo’lgan  bolalar  uchun 
inklyuziv ta’lim tashkil etilgan muassasalarda tadqiqot o’tkazish jarayoni, maqsad va 
vazifalari, ularni tashkil etish va o’tkazish yuzasidan olib borilgan ishlar yoritilgan.  

73-76 29 12

BOSHLANG’ICH TA’LIMDA TABIIY FANLAR DARSLARIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH

Alimardonova Mo’tabar Xolmo’minovna, Jalilova Kumush Bekzod qizi

Annotatsiya. Ushbu maqolada boshlang‘ich sinflarda tabiiy fanlarni o‘qitishda 
axborot  texnologiyalari  vositalaridan  foydalanishning  ahamiyati  haqida  to‘xtalib 
o‘tilgan. 

8-12 21 9

TERMOBARQAROR BO’YOQLAR OLISHNING BA’ZI ASPEKTLARI

Xoliqova G.Q, Raximov F.F, Nurilloyev Z.I

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  qurilish  termobarqaror  moddalar  va  ular 
asosidagi kompozitsiyalar tayyorlash tartibi keltirilgan. Olingan kompozitsiyalarning 
bo’yoq sanoatida qo’llanilishi natijasida termobarqaror bo’yoqlar olish imkoniyatlari 
bayon  etilgan.  Shuningdek,  hozirgi  vaqtda  qo’llanilayotgan  mavjud  termobarqaror 
bo’yoqlarning qiyosiy tahlili keltirilgan. Termobarqaror bo’yoq komponentlari turlari 
va ularning termik ko’rsatgichlarini qiyosiy tahlillash orqali kremniyorganik polimer 
kompozitsiyalardan yuqori samaradorlikka erishish imkoniyatlari bayon etilgan. 

13-19 27 8

QADIMGI HINDISTON VA HINDISTONDA TABAQALASHISH: KASTALAR TIZIMINING SHAKLLANISHI, RIVOJI VA ZAMONAVIY TA’SIRI

Jabborova Surayyo

Annotatsiya 
Ushbu  maqola  qadimgi  Hindiston  va  mahalliy  aholi  orasidagi  ijtimoiy 
tabaqalashuvning  asosiy  shakli  bo‘lgan  kastalar  tizimini  keng  qamrovda  yoritishga 
qaratilgan. Hindiston mamlakatidagi ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy tuzilishida kastalar 
tizimi muhim rol o‘ynagan. Maqolada kastalar tizimining shakllanishi va rivojlanishi, 
uning diniy va ijtimoiy ildizlari, shu bilan birga,  zamonaviy Hindistonda tizimning 
ta’siri muhokama qilinadi. Bundan tashqari, kastalar tizimining hozirgi davrga nisbatan 
ijobiy  va  salbiy  ta’siri,  hamda  ushbu  tizimni  rivojlantirishga  qaratilgan  harakatlar 
ko‘rib  chiqiladi.  Ushbu  maqola  qadimgi  Hindiston  madaniyatini  yoritib,  uning zamonaviy  jamiyatga  ko’rsatgan  ta’sirini  yanada  chuqurroq  tushunishga  yordam 
beradi. 

20-28 24 6

RENESSАNS

MАXАMMАTKАRIMОV BОBURBEK BАHОDIRJОN о’g’li

 
Аnnоtаtsiyа 
Ushbu  maqola  renesans  davrda  insoniyat  tarixining  inqilobiy-siyosiy  boshqa 
davrlarga nisbatan ajralib turuvchi bosqichlaridan biri bo‘lib, Ushbu davrda  ilm-fan, 
san’at, madaniyat va falsafa sohalarida global tarixdagi o’rni haqida ma’lumot beradi.  
Ushbu maqola Renesansning tarixiy kontekstida, uning ilmiy va madaniy inqiloblari, 
o‘sha davrda yuzaga kelgan yangi g‘oyalar va yangiliklar haqida tahliliy yondashuvni 
taklif  etadi.  Renesans  nafaqat  ilm-fan  va  san’atni,  balki  ijtimoiy  tuzumni  ham 
o‘zgartirdi.  Bu  yangi  falsafiy  oqimlar,  gumanizm  va  inson  tafakkurining  qudratini 
e’tirof etish hamda inson huquqlarini ilgari surish kabi g‘oyalar Renesansning muhim 
ijtimoiy yutuqlaridan biri edi. Ushbu o‘zgarishlar natijasida, insoniyat tafakkuri yangi 
bosqichga  o‘tdi  va  jamiyatda  yangi  erkinliklar,  tenglik  va  adolat  g‘oyalari 
rivojlanlantirdi.  Maqolada  Renesans  davrining  ilmiy  va  madaniy  yutuqlari, 
shuningdek, bu yutuqlarni insoniyat taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi va bugungi kunda 
ham davom etayotgan ta’siri yoritiladi. Maqola shuningdek, Renesansning zamonaviy 
ilm-fan, san’at  va  madaniyatga  qanday  ta’sir  ko‘rsatganini  va bu ta’sirning  hozirgi 
kunda qanday davom etayotganini bildiradi. 

29-39 23 6

OCHİQ HAVODA TA'LİMNİNG BOLA RİVOJLANİSHİGA TA'SİRİ: (İJODKORLİK, AQLİY SALOMATLİK VA AKADEMİK SAMARADORLİKNİ OSHİRİSH)

Nabiyeva Shaxlo Komiljon qizi,, Mamatoxunova Rayhona Urinboy qizi, Ravshanbekova Shahloxon Bahodir qizi

Ushbu maqolada ochiq havoda ta'lim olish bolalarning ijodkorlik salohiyati va 
yangi  narsalarni  kashf  qilish  qobilyatini  rivojlantirishda  muhim  bo'lgan  omillarni 
yoritib  bergan  holda,  ularni  tabiat  bilan  ishlash  va  yangi  g'oyalarni  shakllantirish 
borasida so'z boradi. Olib borilgan tadqiqotlarga ko'ra, tabiat qo'ynida bolalar bilan 
shug'ullanish  ularni  stressga  sabab  bo'luvchi  tashqi  omillardan  uzoqlashtiradi  va 
bolalarning psixologik salomatligiga yaxshi ta'sir o'tkazadi. Shuningdek, bu yondashuv 
o'quvchilarning nafaqat hozirgi hayot tarzi, balki kelajagi uchun ham foydali bo'lib, 
ochiq havoda mashg'ulotlar olib borish bolalarni o'qishga bo'lgan ishtiyoqini va uning 
samadorligini oshiradi. Bu turdagi amaliy mashg'ulotlar bolalarda ekologik mas'uliyat 
va    atrof-muhitga  bo'lgan  hurmat  hissini  oshiradi.  Ushbu  maqolada  ochiq  havoda 
ta’limning foydali jihatlari ilmiy manbalarga asoslanib tahlil qilinadi. 

50-54 31 8

DEKAMERON VA MING BIR KECHA ASARLARI

Umarova Zuhraxon Ravshan qizi, Rishat Anvari

Annotatsiya 
Tarix va bugungi jamiyat hayoti davomida adabiyot jamiyatning ko‘zgusi bo‘lib, 
uning qadriyatlari, kurashlari, o‘zgarishlarini va ta’sirini aks ettirib kelgan .Italiyaning 
mashxur yozuvchisi Jovanni Bokkachchoning “Dekameron” asari va undagi asosiy 
qahramoni Griselda va “Ming bir kecha” Arab ertagi asarlaridagi Shehrazada kabi 
qahramonlarni o’xshashliklari va undagi farqlar hamda voqealarni jamiyatga ta’siri. 
Ushbu maqolada men ushbu ikki ramziy qahramon o'rtasidagi o'xshashlik va farqlarni o'rganish  va  ularning  hikoyalarining  kengroq  ijtimoiy  oqibatlarini  tahlil  qilishga 
yondashdim. O’sha davrdagi ayollarni jamiyatdagi o’rni va sabr¬ bardoshi va aqliy 
salohiyati orqali o’zi va butun jamiyat qizlari hayotini saqlab qolgani haqida hikoya 
orqali yoritib bermoqchiman . Asarlarni ijtimoiy nuqtai nazardan tahlil qilishga xarakat 
qildim.  Shuningdek  asarlar  asosan  xiyonat,  ayollarning  jamiyatdagi  o’rni  va 
bilimlarnng kuchi haqida.  

55-59 20 5

RELIGION AND POLITICS DURING THE MIDDLE AGES.

Dedaxanova Sarvinoz Botirjon qizi

        Oʻrta  asrlarda  salib  yurishlari    Yevropa  xristianlari  tomonidan  Muqaddas  yer, 
shuningdek, Quddusni musulmonlardan qaytarish maqsadida bir qancha harakatlar olib 
borilgan.  Bu  harakatlar  asosan,  Yevropa  va  Islom  dunyosi  o'rtasidagi  madaniy, 
iqtisodiy-ijtimoiy  va  diniy  aloqalarni  tobora  kengaytiradi.  Shunga  qaramay,  Salib 
yurishlari Quddusni  egallab oladi va Xudo uyi tashkil etiladi. Afsuski, bu hududlarni 
saqlab qolishga qaratilgan rejalar,  muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlanadi. Shuningdek, 
Richard I boshchiligida turli xil yurishlar olib borildi, ammo Quddusni avvalgi holiga 
qaytarishga muvaffaq bo'lolmadi. Keyingi  
Salib yurishlari esa  Konstantinopolni bosib oladi. Natijasida Sharqdagi xristian 
davlatlariga  zarar  yetkazadi  boshlaydi.  Shuningdek,  Salib  yurishlari  nafaqat  diniy 
masalalar,  balki  siyosiy  kuchlar  tarangligini  ham  ifodalab,  Yevropadagi  feodal 
tizimning burivojlanishi va savdo-sotiq aloqalarini kengayishiga sabab bo'ladi. Ular 
Islom dunyosi bilan Yevropa o'rtasidagi muloqotni kengaytirigan holda, uzoq muddatli 
ijtimoiy va iqtisodiy o'zgarishlarga olib keladi va zamonaviy tarixning shakllanishida 
ham muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. 

60-66 33 9

VIZNTIYA IMPERIYASI (SHARQIY RIM IMERIYASI)

ERGASHEV BILOLDIN XUSANBOY o’g’li

Annotatsiya 
Ushbu  maqola Vizantiya imperiyasi tarixiy rivojlanishi, siyosiy tizimi, madaniy 
yutuqlari va uning global tarixdagi o‘rni haqida ma’lumot beradi. Vizantiya imperiyasi 
—  Sharqiy  Rim  imperiyasining  davomchisi  bo‘lib,  330-yilda  Rim  imperiyasining 
ikkiga bo‘linishidan so‘ng o‘zining alohida siyosiy va madaniy tizimini rivojlantirdi. 
Imperiya, asosan, Byzantion (hozirgi Istanbul) atrofida tashkil topgan va keyinchalik 
Konstantinopol  deb  atalgan  shahar  uning  poytaxti  bo‘lib  xizmat  qilgan.  U  Rim 
imperiyasining  qolgan  qismlariga  nisbatan  uzoqroq  yashab,  1453-yilda  Usmonli 
turklari tomonidan zabt etilgunga qadar 1000 yildan ortiq davom etdi. Vizantiya Rim 
imperiyasidan ajralib chiqishi, Konstantinopol shahrining ahamiyati va imperiyaning 
qulashiga olib kelgan omillar batafsil yoritiladi. Shuningdek, maqola Vizantiya san’ati, 
huquq tizimi va pravoslav cherkovining shakllanishi borasida chuqur tahlilni o‘z ichiga 
oladi. Maqola o‘quvchilarni bu buyuk imperiyaning madaniy va tarixiy merosi bilan 
yaqindan tanishtirishga qaratilgan. 

67-72 27 6

AMAZONKA AYOLLARİ

Hakimova Dildora Hayrullo qizi

Annotatsiya 
 Ushbu maqolada Amazonkalar, ya'ni jangchi ayollarining hayoti va turmush 
tarzi,  yunon  asarlaridagi  tasniflari  bilan  tanishtirdik.  Amazonkalar  aslida  mavjud 
bo‘lganmi yoki bu yunon afsonalari mahsuli? degan savolga ma'lum manbalar asosida 
javob berishga urinib ko‘rdik. Ular yashagan joylarni yunon tarixchilarining asarlari 
hamda hozirgi nomlari asosida tahlil qildik. Amazonka malikalari, ularning jangovar 
harakatlari  hamda  jasorati  haqida  yunon  asarlarida  ko‘plab  ma'lumotlar  keltirilgan. 
Olimlar  hozirgi  zamonda  amazonkalarning  mavjud  bo‘lganligini  ayrim  arxeologik 
dalillar  asosida  ham  isbotlamoqdalar.  Matriarxat  davri  timsoli  bo‘lgan  ushbu 
qabilaning hayoti haqida kengroq ma'lumot beramiz. 

181-185 28 18

МЕТОДЫ ПРЕПОДАВАНИЯ ИСТОРИИ И ИХ КЛАССИФИКАЦИЯ

Эльдор Ашуров

Методика  преподавания  представляет  собой  систему  стратегий  и 
подходов,  применяемых  педагогами  и  учениками  для  достижения 
образовательных  целей,  направленных  на  усвоение  знаний,  развитие 
критического мышления и формирование необходимых компетенций. В данной 
статье  рассматриваются  ключевые  особенности  эволюции  методов 
преподавания  истории,  основанные  на  анализе  отечественных  и  зарубежных 
научных  источников.  Особое  внимание  уделяется  классификации  методов 
исторического  образования,  включая  индуктивные,  аналитические  и  другие 
логические  подходы,  которые  базируются  на  таких  операциях,  как  анализ, 
синтез,  дедукция  и  индукция.  Кроме  того,  исследуется  влияние  данных 
методологических  подходов  на  процесс  обучения,  а  также  их  значимость  в 
развитии  познавательных  способностей  учащихся,  формировании  их 
исторического мышления и умении применять полученные знания на практике. 

40-49 25 10

QADIMGI DUNYONING SAVDO YO‘LLARI: (BUYUK IPAK YO‘LI VA DENGIZ SAVDOSINING RIVOJLANISHI)

Nabiyeva Shaxlo Komiljon-qizi

 
Annotatsiya: 
Ushbu maqola qadimgi dunyoning turli xil savdo yo‘llari, xususan, Buyuk Ipak 
yo‘li  va  dengiz  savdolarining  qanday  rivojlanganligi  tahlil  qilishga  bagʻishlangan. 
Buyuk  Ipak  yo‘li,  Sharq  va  G‘arb  o‘rtasida  o’zaro  savdo,  madaniyat  va  ilm 
almashinuviga  sababchi  bo’lgan  asosiy  yo’l  bo’lib,  qadimgi  xalqlar  orasida  o’zaro 
iqtisodiy aloqalarni ham mustahkamladi. Shuningdek, dengiz savdolarini rivojlanishi 
esa, ko’plab  port  shaharlari  va  savdo  markazlarining o‘sishiga  sabab  bo‘lib, global 
savdo tarmog‘ining keng shakllanishiga yaxshi imkon yaratib berdi. Maqolada, asosan 
bu savdo yo‘llarining ijtimoiy, madaniy va texnologik taraqqiyotga ta’siri, shuningdek, 
ular orqali olib o‘tilgan turli mahsulotlar va texnologiyalar haqida yoziladi va tahlil 
qilinadi.  Bunda  qadimgi  savdo  yo‘llarining  hozirgi  zamon  madaniyatiga  va  global 
savdo tizimiga qanday ta’sir qilganini ko‘rsatib beradi. Bundan tashqari, Buyuk Ipak 
yo‘li  va  dengiz  savdosi  nafaqat  iqtisodiy  taraqqiyotga,  balki  diplomatik  aloqalar, 
navigatsiya texnologiyalarining rivoji va pandemiyalarning tarqalishiga ham sezilarli 
ta’sir  ko‘rsatgan.  Shuningdek,  bugungi  global  iqtisodiyot  va  savdo  tizimining shakllanishida qadimgi savdo yo‘llarining o‘rni katta bo‘lib, ayniqsa, Xitoyning ‘Bir 
kamar, bir yo‘l’ loyihasi bu jarayonning davomiyligini ta’minlamoqda. 

77-79 22 12

SIMMENTAL ZOTI SIGIRLARINING YELINI SHAKLI VA SIFATINI O‘RGANISH

Mamatov Xurshid Abdirafievich, .Kaljanbaev Sagindik Paraxat uglı, Ubaydullaeva Gozzal Qalqoraz qızı

Annotatsiya.Bu maqolada simmental  zoti sigirlarining yelini shakli va sifatini 
o‘rganish haqqida malumot berilgan. Asosiy texnologik belgilari hayvonlarning tirik 
vazni,  konstitutsiyasining  mustahkamligi,  mashina  sog‘imiga  moslashganligi, 
mahsuldorligi,  kasalliklarga  chidamliligi,  oyoqlari  va  tuyoqlarining  mustahkamligi, 
serpushtligi, fe’l-atvori va boshqalar kiradi. 

80-86 26 11

KOMPYUTER ARXITEKTURASI FANINI O'QITISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISHDA MOBIL ILOVALARNI QO’LLASH

Egamberdiyeva Zarina

Annotatsiya:    Ushbu  maqolada  kompyuter  arxitekturasi  fanini  o‘qitish 
metodikasini  takomillashtirishda  mobil  ilovalardan  foydalanishning  samaradorligi 
tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim jarayonida interaktiv texnologiyalar va mobil ilovalar 
talabalar  bilimini  mustahkamlash,  ularning  mustaqil  ishlash  qobiliyatini  oshirish 
hamda dars jarayonini yanada qiziqarli qilish uchun keng qo‘llanilmoqda. Tadqiqotda 
mobil ilovalar yordamida o‘quv jarayonini innovatsion yondashuvlar asosida tashkil 
etish,  ularning  o‘qitish  sifatiga  ta’siri  va  o‘quvchilarning  fanga  bo‘lgan  qiziqishini 
oshirish  imkoniyatlari  o‘rganiladi.  Shuningdek,  bu  jarayonda  duch  kelinadigan 
muammolar va ularning yechimlari ham tahlil qilinadi. 

87-93 30 11

GEOAXBOROT TEXNOLOGIYALAR FANINI O'QITISHDA "GAMEFIKATSIYA METODIKA"SINI QO'LLAB TAKOMILLASHTIRISH.

Muhammadiyeva Nargiza

       Annotatsiya:    Ushbu  maqolada  geoaxborot  texnologiyalar  (GAT)  fanini 
o‘qitishda gamefikatsiya metodikasini qo‘llash va uni takomillashtirish usullari tahlil 
qilinadi.  Gamefikatsiya  –  o‘yin  elementlarini  ta’lim  jarayoniga  integratsiya  qilish 
orqali  talabalar  motivatsiyasini  oshirish  va  o‘zlashtirish  darajasini  yaxshilashga 
qaratilgan innovatsion metodikadir. Maqolada GIS dasturlarida bosqichli topshiriqlar 
berish, xazina izlash (GeoTreasure Hunt), geografik muammolarni hal qilish (Geo-
Detective), virtual va kengaytirilgan reallikdan foydalanish, shuningdek, simulyatsiya 
va loyihaviy yondashuvlar kabi gamefikatsiya usullari batafsil yoritiladi.Shuningdek, 
gamefikatsiyani takomillashtirish uchun interaktiv platformalar, mobil ilovalar, reyting 
va  mukofot  tizimlari,  "GeoHackathon"  kabi  tadbirlar  hamda  jamoaviy  ishlashga 
asoslangan  metodlar  tavsiya  etiladi.  Gamefikatsiyaning  natijalari  sifatida 
o‘quvchilarning qiziqishi ortishi, amaliy ko‘nikmalar shakllanishi va texnologiyalarni 
chuqur  o‘zlashtirishiga  erishish  mumkinligi  ko‘rsatiladi.  Ushbu  tadqiqot  natijalari, 
ayniqsa,  geoaxborot  texnologiyalari  bo‘yicha  mutaxassislar  tayyorlash  jarayonini 
takomillashtirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi. 

94-96 24 7

BOSHLANG'ICH SINF TABIIY FANLAR DARSLARIDA AXBOROT KOMMUNIKATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH

Alimardonova Mo'tabar Xolmo'minovna, Ro’ziqulova Sevinch Havas Ro’ziqul qizi

Annotasiya: Ushbu maqolada boshlang'ich sinf tabiiy fanlar darslarini samarali 
tashkil etish, tabiiy fanlar darslarida axborot kommunikatsion texnologiyalardan o'rinli 
foydalanish haqida so'z boradi. Shuningdek, axborot texnologiyalarining dars sifatini 
oshirishdagi ahamiyati haqida fikr yuritiladi. 

97-100 19 7

MAHALLIY VA XALQARO BOZORLAR UCHUN KICHIK BIZNES STRATEGIYALARI

PULATOV ABDULLA XOLXO‘JAYEVICH

 Ushbu  maqolada  zamonaviy  texnologiyalarning  kichik  biznesni 
rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya, sun’iy intellekt, bulutli 
texnologiyalar,  blokcheyn  va  elektron  tijorat  kabi  innovatsiyalar  biznes 
samaradorligini  oshirish  va  yangi  imkoniyatlar  yaratishda  muhim  rol  o‘ynaydi. 
Shuningdek,  kichik  tadbirkorlik  subyektlari  uchun  avtomatlashtirilgan  boshqaruv 
tizimlari,  internet-marketing  strategiyalari  va  mijozlar  bilan  ishlashda  raqamli 
vositalarning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Maqola kichik biznes egalari uchun amaliy 
tavsiyalar va zamonaviy texnologiyalardan samarali foydalanish bo‘yicha innovatsion 
yondashuvlarni taklif etadi. 

101-103 23 9

HUJAYRA BIOLOGIYASI

Xudayberganova Gullola Shuxrat qizi

Annotatsiya:  Hujayra  biologiyasi  —  bu  hayotning  asosiy  birligi  bo'lgan 
hujayralarni  o'rganadigan  biologiyaning  bir  bo'limidir.  Hujayra  biologiyasi, 
hujayralarning  tuzilishi,  funksiyalari,  rivojlanishi  va  ularning  o'zaro  aloqalari  kabi 
ko'plab  jihatlarni  o'z  ichiga  oladi.  Hujayra  biologiyasining  asosiy  maqsadi 
hujayralarning  qanday  ishlashini,  qanday  qilib  bir-biri  bilan  aloqada  bo'lishini  va 
qanday qilib organizmning umumiy faoliyatini ta'minlashini tushunishdir.