Jild 45 № 2 (2025)

Summary: The article outlines the main provisions of the system of "special 
assessment of working conditions", introduced instead of the previous certification of 
workplaces  in  the  agricultural  sector.  The  classification  of  working  conditions 
according to the degree of hazard used in the identification of workplaces is presented. 
The  experience  of  assessing  working  conditions  at  Joint-Stock  company  is 
reflected.They are especially susceptible to workers employed in fodder production, 
crop production and animal husbandry, who are constantly in contact with biological 
harmful substances of animal and plant origin (weed seeds, plant dust, wool, fluff, hair, 
feathers,  scales  skin,  claws,  hooves,  faecal  particles,  crude  protein  and  fat,  ether 
extractable substances, etc.) 

Annotatsiya:  Inson  aql-zakovati  tushunchasi  shaxsning  bilish,  o‘rganish, 
tushunish,  turli  muammolarni  hal  qilish,  tajriba  orttirish  va  olingan  bilimlarni 
amaliyotda qo‘llash qobiliyatini o‘z ichiga oladi.   

      Annotatsiya:  Davlat-xususiy  sherikchilik  (DXSh)  loyihalari  samaradorligini 
oshirishda axborot texnologiyalarining (IT) roli tobora oshib bormoqda. Ushbu maqola 
DXSh  loyihalarida  ITning  o'rnini  tahlil  qiladi,  IT  texnologiyalarining  shaffoflikni 
ta'minlash, samaradorlikni oshirish va resurslarni tejashdagi ahamiyatini ochib beradi. 
Raqamli  infratuzilma,  sun'iy  intellekt,  IoT,  blockchain  texnologiyalari  kabi 
innovatsiyalarni  joriy  etish  orqali  davlat  va  xususiy  sektor  o'rtasida  samarali 
hamkorlikni  tashkil  etishning  imkoniyatlari  ko'rib  chiqilgan.  Maqolada  ilg'or 
amaliyotlar,  IT  texnologiyalarini  qo'llashning  afzalliklari  va  duch  kelinadigan 
qiyinchiliklar tahlil qilinadi. 

Abstract:  This  article  aims  to  explore  effective  methods  for  developing 
speaking skills in B1 level students, focusing on the importance of communicative 
competence.  Through  a  literature  analysis,  various  strategies  will  be  examined  to 
identify key elements that contribute to successful language acquisition at this level. 
The  methods  section  will  outline  practical  approaches  for  educators,  incorporating 
interactive activities and motivation techniques. The results section will present the 
outcomes of applying these methods, followed by a discussion that delves into the 
implications of the  findings. Finally,  the article  will conclude  with suggestions  for 
further research and practical recommendations for teachers. 

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada o'zbek tilining lug'at boyligini tashkil etuvchi o'z 
qatlam  va  o'zlashgan  qatlam  so'zlarining  kelib  chiqishi,  paydo  bo'lishi,  rivojlanish 
tarixi, jamiyat hayotida tutgan o'rni, qo'llanish xususiyatlari hamda leksik tizimdagi 
o'rni tahlil etiladi. Shuningdek so'zlarning sematik o'zgarishlari hamda neologizmlar 
negizida tildagi boyish jarayoni ilmiy manbalar asosida o'rganiladi. 

 
Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  oʻzbek  va  koreys  tillarining  harflar  tizimlari, 
ularning  lingvistik  xususiyatlari,  oʻxshashliklari  va  farqlari  tahlil  qilinadi.  Maqola 
tilshunoslik nuqtai nazaridan ikkala alifboning tuzilishi, fonetik jihatdan taqqoslanishi 
hamda bu tillarni oʻrganishdagi murakkabliklar haqida maʼlumot beradi. Kalit soʻzlar: 
oʻzbek tili, koreys tili, alifbo, undosh, unli, fonetika. 

Annotatsiya: Zamonaviy ona tili ta’limida lisoniy qobiliyatni rivojlantirishga 
qaratilgan  yondashuvlar  keng  ko‘lamli  tadqiqotlar  va  amaliyotlarning  markazida 
turibdi.  Bu  maqolada,  talabalarning  ona  tilini  o‘rganish  jarayonida  lisoniy 
qobiliyatlarini shakllantirishning zamonaviy usullari va metodik yondashuvlari tahlil 
qilinadi.  Maqola,  interfaol  metodlar,  kommunikativ  yondashuv,  texnologik 
vositalardan foydalanish va lisoniy kompetentsiyalarni rivojlantirishga oid nazariy va 
amaliy masalalarni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot natijalariga asosan, ona tili ta’limining 
sifatini  oshirish  uchun  innovatsion  yondashuvlar  va  ularning  amaliyotga  tadbiqi 
muhokama qilinadi. 

Anesteziya  –  bu  og‘riq  sezish,  harakat  qilish  va  ongni  vaqtincha  yo‘qotish 
holatini  yuzaga  keltiruvchi  tibbiy  holat  bo‘lib,  jarrohlik  amaliyotlarini  xavfsiz  va 
og‘riqsiz  bajarish  uchun  qo‘llaniladi.  Bolalarda  anesteziya  o‘ziga  xos  fiziologik, 
anatomik  va  psixologik  xususiyatlari  sababli  kattalarga  nisbatan  murakkabroq 
jarayondir.  Ularning  organizmi  to‘liq  shakllanmaganligi  sababli,  anesteziya  dori 
vositalariga  sezuvchanligi  yuqori  bo‘ladi,  shu  bois  har  bir  bemorga  individual 
yondashuv zarur hisoblanadi. 

Annotatsiya:  Fransuz  tilida  talaffuzni  to‘g‘ri  shakllantirish  chet  tilini 
o‘rganuvchilar uchun muhim muammolardan biridir. Ushbu maqolada boshlang‘ich 
darajadagi  FLE  o‘rganuvchilarining  talaffuz  malakasini  rivojlantirishda  fonetik 
mashqlar va faoliyatlarning samaradorligi eksperimental yondashuv orqali o‘rganiladi. 
Tadqiqot  davomida  o‘quvchilar  maxsus  fonetik  topshiriqlar  yordamida  burun 
tovushlari,  urg‘u,  intonatsiya  kabi  elementlar  ustida  ishladilar.  Olingan  natijalar 
talaffuzdagi  xatoliklarning  kamaygani  va  nutqning  tabiiyroq  tus  olganini  ko‘rsatdi. 
Maqola  natijalari  avvalgi  nazariy  va  amaliy  tadqiqotlar  bilan  taqqoslanib,  fonetik 
yondashuvlarning metodik ahamiyatini ochib beradi. 

АNNОTАTSIYА 
Mazkur maqolada texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishni takomillashtirish 
masalalari  atroflicha  yoritilgan.  Unda  zamonaviy  avtomatlashtirish 
texnologiyalarining  sanoat  tarmoqlari  rivojlanishidagi  o‘rni,  ishlab  chiqarish 
samaradorligini  oshirishdagi  ahamiyati  va  qo‘llash  mexanizmlari  tahlil  qilinadi. 
Avtomatlashtirilgan  tizimlarning  energetik  tejamkorlik,  inson  mehnatini 
yengillashtirish va mahsulot sifatini nazorat qilishdagi roli misollar bilan asoslangan. 
Shu bilan birga, ishlab chiqarish korxonalarida avtomatlashtirish jarayonini tashkil 
etish  bosqichlari,  dasturiy  va  texnik  ta'minotga  qo‘yiladigan  zamonaviy  talablar, 
raqamli  texnologiyalar  bilan  integratsiyalashuv  masalalari  o‘rganiladi.  Maqolada 
xorijiy  va  mahalliy  tajribalar  tahlili  asosida  texnologik  jarayonlarni 
avtomatlashtirishni takomillashtirish yo‘llari bo‘yicha taklif va tavsiyalar keltirilgan. 
Ilmiy asoslangan holda  ishlab chiqilgan bu  takliflar  ishlab  chiqarish jarayonlarini 
raqamlashtirish bo‘yicha istiqbolli strategiyalarni shakllantirishga xizmat qiladi. 

Anotatsiya 
Mazkur  maqolada  Abduxoliq  G‘ijduvoniyning  hayoti,  faoliyati  hamda  uning 
ilmiy-ma’naviy merosi tarixiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Xususan, u yashagan 
davrning  ijtimoiy-siyosiy  sharoiti,  tasavvufiy  qarashlari  va  Buxoro  atrofidagi 
tariqatlar  bilan  bog‘liqligi  yoritiladi.  Maqolada  G‘ijduvoniyga  oid  asarlar,  undan 
keyingi avlod so‘fiylari tomonidan aytilgan guvohliklar, manbashunoslik yondashuvi 
bilan  ko‘rib  chiqilib,  uning  Naqshbandiya  tariqatining  shakllanishidagi  o‘rni 
baholanadi. Tadqiqotda tarixiy manbalar asosida G‘ijduvoniy merosining zamonaviy 
ruhiy-ma’naviy hayotdagi ahamiyati ham ochib beriladi. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  XXI  asrda  keng  tarqalgan  oftalmologik 
muammo — miopiya (yaqinni yaxshi, uzoqni yomon ko‘rish)ning biofizik asoslari, 
sabablari,  oqibatlari  va  profilaktika  choralariga  e’tibor  qaratilgan.  Zamonaviy 
diagnostika  vositalari  —  autorefraktometriya,  biometriya  va  optik  koherent 
tomografiya (OCT) orqali miopiyani erta aniqlashning dolzarbligi yoritilgan. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada bronxial kasalliklar, xususan, Bronxial astma va 
surunkali  obstruktiv  o’pka  kasalliklarining  nafas  olish  dinamikasiga  ta’siri  biofizik 
nuqtai  nazardan  tahlil  qilinadi.  Nafas  yo’llarining  obstruksiyasi  va  elastikligining 
kamayishi  nafas  olish  va  chiqarish  jarayonlarida  havo  oqimining  o’zgarishiga  olib 
keladi. Bu o’zgarishlar spirometriya, pletizmografiya va gaz almashinuvi testlari kabi 
biofizik  usullar  yordamida  aniqlanadi.  Erta  diagnostika  uchun  zamonaviy 
texnologiyalar,  jumladan,  impulsli  osillometriya  va  yuqori  aniqlikdagi  tomografik 
metodlar qo’llanilishi ishda muhokama qilinadi.  

 
ABSTRACT 
This  article  investigates  the  complex  and  multifaceted  relationship  between 
language and society, emphasizing the ways in which language both shapes and reflects 
social identities, cultural values, and power structures. It explores key sociolinguistic 
concepts,  including  language  variation,  identity,  and  linguistic  inequality, 
demonstrating  the  crucial  role  that  language  plays  in  constructing  and  maintaining 
social realities. By examining the processes of language change and highlighting the 
importance of preserving linguistic diversity, the article argues for the dynamic and 
essential  nature  of  language  as  a  foundational  element  of  human  society,  deeply 
intertwined with the social, cultural, and political fabric of communities. Through this 
lens, the article aims to shed light on the ongoing transformations in language use and 
the significant impact these shifts have on the construction of identity, societal norms, 
and power relations. By analyzing language change and the importance of preserving 
linguistic diversity, the article emphasizes language as a dynamic and essential element 
of human society 1 . 

 
ABSTRACT 
This article is devoted to exploring effective activities for teaching reading to 
young  learners,  focusing  on  methods  that  are  both  engaging  and  developmentally 
appropriate. It examines how interactive, playful, and context-rich tasks can support 
the development of key reading skills such as phonemic awareness, vocabulary, and 
comprehension. The article also discusses the importance of motivation and learner-
centered  approaches,  offering  practical  examples  that  can  be  adapted  to  various 
classroom  settings. By  combining theory  with  hands-on  activities, it  aims  to  equip 
educators with tools to foster early literacy and a lifelong interest in reading. 

ABSTRACT 
          Teaching grammar is a crucial part of language education. Grammar provides 
the  rules  and  structure  that  govern  language  usage,  allowing  learners  to  construct 
meaningful  sentences  and  convey  precise  messages.  This  article  explores  the 
importance of grammar instruction in the classroom, the various methods used to teach 
grammar,  and  the  challenges  faced  by  both  teachers  and  students.  The  study  also 
emphasizes the need to balance explicit instruction with communicative practice to 
ensure grammar becomes an integral part of language proficiency. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimida sun’iy intellekt (SI) 
va  Python  dasturlash  tilining  integratsiyasi  orqali  o‘quv  jarayonini  yaxshilashning 
ilg‘or  usullari  ko‘rib  chiqiladi.  Maqolada  AI  asosida  yaratilgan  Telegram-botlar, 
avtomatlashtirilgan  o‘quv  materiallari  tayyorlash,  shaxsiylashtirilgan  ta’lim 
yo‘nalishlari  va  fayllarni  konvertatsiya  qilish  kabi  amaliy  misollar  tahlil  qilinadi. 
Python dasturlash tili va uning kutubxonalari (OpenAI API, Aiogram, python-pptx) 
yordamida  qanday  qilib  ta’lim  jarayonini  samarali  tashkil  etish  mumkinligi  haqida 
batafsil yoritilgan. 

Annotation: This article explores the application of blended learning models in 
teaching  English  at  military  academic  lyceums.  Combining  traditional  face-to-face 
instruction  with  digital  tools,  blended  learning  offers  a  flexible,  learner-centered 
approach that is especially effective in structured and disciplined environments like 
military institutions. The article discusses the benefits, challenges, and best practices 
of  implementing  blended  learning  for  English  as  a  Second  Language  (ESL), 
highlighting its impact on language proficiency, learner autonomy, and operational 
communication  skills.  Emphasis  is  placed  on  the  need  for  curriculum  adaptation, 
teacher training, and integration of military-specific content within ESL instruction. 

АННОТАЦИЯ 
В  данной  статье  рассматриваются  ключевые  аспекты  использования 
интонации  и  дикции  в  кино  для  создания  атмосферы  и  раскрытия  характера 
персонажа.  Интонация  и  дикция  являются  важными  средствами 
выразительности,  которые  позволяют  актёрам  передавать  эмоциональные 
состояния, раскрывать внутренние конфликты и делать образ персонажа более 
убедительным и запоминающимся. В статье будут проанализированы примеры 
использования сценической речи в кино и их влияние на восприятие зрителями 
образов  героев.  Мы  также  обсудим,  как  изменения  в  голосе  могут  влиять  на 
драматическую напряжённость сцены. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada Aleksandr Makedonskiyning harbiy yurishlari 
va ularning qadimgi dunyo tarixidagi o‘rni har tomonlama tahlil etiladi. Makedoniyalik 
Aleksandr miloddan avvalgi IV asrda qisqa vaqt ichida ulkan imperiya barpo etgan 
holda, Yevropa va Osiyo sivilizatsiyalari o‘rtasida ko‘prik bo‘lishga muvaffaq bo‘lgan 
buyuk  sarkarda  sifatida  o‘rganiladi.  Maqolada  uning  yunon  shaharlari,  Eron 
Ahamoniylar imperiyasi, Misr va Hindiston hududlariga qilgan yurishlari, bu yurishlar 
davomida qo‘llagan harbiy strategiyasi, tashkiliy yondashuvlari va diplomatik siyosati 
atroflicha yoritiladi. 
Maqola  yakunida  Aleksandrning  harbiy  yurishlarining  bugungi 
tarixshunoslikdagi  bahosi,  ularning  madaniy,  siyosiy  va  strategik  jihatdan  jahon 
tarixiga  qo‘shgan  hissasi  ilmiy-nazariy  asosda  tahlil  qilinadi.  Bu  yurishlar  nafaqat 
davrining xaritasini o‘zgartirgan, balki dunyoqarashni ham yangilagan global hodisa 
sifatida yondashiladi. 

Abstract 
This  article  explores  the  phenomenon  of  polysemy  and  its  interaction  with 
lexical variation in English and Uzbek. Polysemy, the coexistence of multiple related 
meanings within a single word, is a crucial aspect of lexical semantics. Through a 
comparative analysis, the article identifies how polysemy manifests in both languages, 
influenced by culture, context, and linguistic structure. The study also examines the 
role of cognitive and sociolinguistic factors in shaping meaning, providing examples 
from both English and Uzbek to illustrate the fluidity of semantic variation. 

Annotatsiya 
Mazkur maqola Oʻzbekistonda adolatli va sifatli ta'lim olish huquqini ta'minlash 
va rag'batlantirishga qaratilgan mavjud mexanizmlarni takomillashtirish masalalarini 
tahlil qiladi. Oʻzbekistonda ta'lim tizimida mavjud boʻlgan imkoniyatlar va cheklovlar, 
xususan, ta'limga teng kirish imkoniyatlari, sifat nazorati, pedagoglarning malakasini 
oshirish hamda zamonaviy o'quv dasturlarini joriy etish kabi yo'nalishlar batafsil koʻrib 
chiqiladi. Shuningdek, xalqaro tajribalar asosida samaradorlikni oshirishga qaratilgan 
ilgʻor  mexanizmlar  tahlili  oʻtkaziladi  va  milliy  ta'lim  siyosatini  takomillashtirish 
boʻyicha amaliy takliflar beriladi. Ushbu maqola Oʻzbekistonning milliy ta'lim tizimini 
xalqaro standartlarga moslashtirish orqali barqaror rivojlanishga erishish strategiyasini 
shakllantirishga hissa qoʻshishni maqsad qiladi. 

ANNOTASIYA 
Ushbu  maqolada  jahonda  elektron  arxiv  yaratish  bo‘yicha  izlanishlar, 
tadqiqotlar,  xalqaro  standartlar,  jahondagi    arxivlar  va  ularning  turlari,  arxivlarda 
qo‘llaniladigan axborot texnologiyalari  xaqida ma’lumot berilgan. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada urug'lanish va ularning xillar haqida ma'lumotlar 
keltirib  o'tilgan.  Shuningdek,  urug'lanish  turlari,  urug'lanishning  kamchilik  va 
afzalliklari, qo'shimcha urug'lanish to'g'risida ma'lumotlar berilgan. 

Аннотация:  Клетка  является  структурной,  функциональной  и 
управляющей  единицей  всех  живых  организмов  (за  исключением  вирусов). 
Клетка  определяется  как  наименьшая  живая  единица  организма.  Некоторые 
организмы  являются  одноклеточными,  то  есть  имеют  только  одну  клетку 
(например,  бактерии).  Другие  организмы  являются  многоклеточными 
(например,  среднестатистический  человек  состоит  из  100  триллионов  клеток; 
средний размер клетки составляет 10 микрометров, а ее масса — 1 нанограмм). 
Самая большая клетка — страусиное яйцо, длина которого составляет 15 см, а 
вес — до 1,4 кг. Клетка была впервые обнаружена Робертом Гуком в 1665 году. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  hujayra  organoidlari    haqida  ya'ni  ularning 
tuzilishi, hosil bolishi hamda ko'rinishi haqida ma’lumotlar keltirilgan. 

Hujayra bo‘linishi – ona hujayradan ikki va undan ortiq yosh hujayralarning hosil 
bo‘lish  jarayoni.  Hujayra  bo‘linishi  organizmlar  ko‘payishining  markaziy  qismini 
tashkil  etadi.  Hujayra  bir  necha  usullar  orqali  bo‘linadi.  Ularning  eng  ko‘p 
uchraydigani  mitoz  bo‘linishdir.  Mitoz  bo‘linishni  norasmiy  Amitoz,  endomitoz, 
politeniya tiplari mavjud. 

 
Annotatsiya: Kogon  tumanida gidrogeologik melirotiv sharoiti, asosan yer osti 
sizot suvlari gidro hamda gidrokimyoviy rejimiga bog‘liq bo‘lib, sug‘oriladigan yer 
maydonlari murakkab hisoblanadi.  Tumanning janubiy qismida to’rtlamchi mansub 
allyuvial -dellivial yotqiziqlar rivojlangan bo’lib ,drevi aralashgan qumlardan  iborat 
bo’lib,ularning  filtratsion  koeffitsienti  o’rtacha  5.0-6.0m/sut.ni  tashkil 
qiladi.To’rtlamchidavr yotqiziqlarida joylashgan tumanda gurunt suvlarining mineral 
tarkibi  litriga  1.3-2.5grammdan  to  6-8  grammgacha  tashkil  qiladi.  Mineral  tarkibi 
litriga  1.0-1.3gr.bo’lgan  gurunt  suvlari  asosan  katta  ariq  va  kanallar  yoqalarida 
uchraydi,er yuzi suv yo’llaridan uzoqlasha borganda gurunt suvlarining  tarkibidagi 
mineral tuzlar tobora osha boradi. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  Surxondaryo  viloyati  Sherobod  tumanidagi 
mikro  va  makrotoponimlar  leksik-grammatik  jihatlar  tahlilha  tortilgan.  Toponimlar 
o‘zaro  tasniflanib,  grammatik  modellari  ishlab  chiqilgan.  Tahlil  qilish  jarayonida 
muallif har bir grammatik  model uchun izohlar  berib o‘tgan va ularning  joylashuv 
hududlarini aniq ko’rsatgan. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  O’zbekiston  Respubliksaidagi  erkin  iqtisodiy 
zonalarning (EIZ) xorijiy investorlarni jalb qilishdagi ro’li va usullarini tahlil qiladi. 
Maqolada  hozirgi  kunda  faoliyat  olib  borayotgan  EIZlarning  mamlakat  iqtisodiga 
qo’shayotgan  hissasi,  eksport  hajmini  oshishi  va  ish  o’rinlarini  ko’payishidagi 
ahamiyati tahlil qilinadi. Bundan tashqari SWOT tahlil yordamida zonalarning kuchli 
va  zaif  tomonlari  o’rganiladi.  Va  tadqiqot  natijalari  shuni  ko’rsatadiki,  EIZlarni 
rivojlanishida va ko’proq sarmoyadorlarni jalb qilishda, ularning huquqiy asoslarini 
mustahkamlash, infratuzilmani takomillashtirish va shu kabi bir qancha omillar katta 
ahamiyatga ega. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  o‘zbek  adabiyotining  zabardast  namoyandasi 
Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lponning “Kecha va Kunduz” romanida aks etgan 
erk va ozodlik g‘oyalari tahlil etilgan. Asarda ayollar huquqi, shaxsiy tanlov erkinligi, 
milliy uyg‘onish, istiqlolga intilish kabi dolzarb ijtimoiy masalalar badiiy tasvir orqali 
yoritilgan. Mazkur maqoladan oliy ta’lim muassasalari talabalari, adabiyotshunoslar 
hamda o‘qituvchilar foydalanishlari mumkin. 

Mukovistsidoz – bu avtosomal-retsessiv yo‘l bilan irsiy tarzda o‘tuvchi og‘ir 
surunkali  kasallik  bo‘lib,  u  organizmning  ko‘pgina  hayotiy  muhim  organlarida, 
ayniqsa o‘pka va me’da osti bezida yopishqoq va qalin sekresiyaning to‘planishi bilan 
xarakterlanadi. Bu holat, asosan, CFTR (Cystic Fibrosis Transmembrane Conductance 
Regulator)  genidagi  mutatsiyalar  bilan  bog‘liq  bo‘lib,  natijada  natriy  va  xlor 
ionlarining hujayralararo almashinuvida buzilish yuzaga keladi[1]. 

Annotatsiya 
Ushbu tadqiqot boshlang'ich sinf o'quvchilarining til o'rganish strategiyalari va 
o'z-o'zini boshqarish qobiliyatining til o'rganish jarayoniga ta'sirini o'rganadi. Tadqiqot 
natijalari  o'quvchilarning  o'z-o'zini  boshqarish  strategiyalarini  qo'llash  orqali  til 
ko'nikmalarini yaxshilashlari mumkinligini ko'rsatadi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  falsafaning  mohiyatini  Sharq  va  G'arb 
mutafakkirlarining qarashlari orqali tahlil qilamiz. Falsafa insoniyatning eng qadimiy 
va  muhim  intilishlaridan  biridir.  U  bizga  dunyoni  tushunishga  va  o'z  o'rnimizni 
topishga  yordam  beradi.  Sharq  falsafasida  intuitiv  va  ma'naviy  yondashuvlar  ustun 
bo‘lgan, G‘arbda esa asosan mantiqiy va ratsional tafakkur ilgari surilgan. 

ANNOTATSIYA:  Ushbu  maqolada  o‘zbek  tili  bilimlarini  baholashning 
bosqichli tizimini ishlab chiqish va bitiruvchilarning og‘zaki va yozma savodxonligini 
tekshirishning zamonaviy ilg‘or usullari va vositalaridan, bu borada xorij tajribasidan 
foydalanish zarur. Umumiy o‘rta taʼlim maktabi bitiruvchisi ona tili bilimining qaysi 
darajasida oliy o‘quv yurtlarida (shuningdek, darajasidagi farqlarga qarab, qaysi oliy 
o‘quv yurtida) o‘qishga haqli bo‘lishining mezonlarini aniq belgilab olish zarur. Bu esa 
baholash  va  test  tizimida  islohotlar  qilish  zaruratini  taqozo  etmoqda  va  oliy  taʼlim 
muassasalarida suhbat va ijodiy ish (motivatsion xat, insho, esse kabi)lar yozish kabi 
sinovlarni joriy etish zarurligini ko‘rsatmoqda. 

 
Annotatsiya:Ushbu  maqolada  avtomobilsozlik  sanoatida  texnologik 
jarayonlarning  sifat  nazoratini  loyihalashning  ahamiyati,  tamoyillari  va  zamonaviy 
yondashuvlari tahlil qilinadi. Sifat nazorati avtomobil ishlab chiqarish jarayonining 
ajralmas bo‘lagi bo‘lib, mahsulot ishonchliligini oshirish, nuqsonlar sonini kamaytirish 
va iste’molchi ehtiyojlarini to‘liq qondirishda muhim rol o‘ynaydi. Tadqiqot davomida 
sifat nazoratining asosiy bosqichlari, avtomatlashtirilgan tizimlar va statistic usullar 
asosida nazorat mexanizmlarini ishlab chiqish jarayoni yoritilgan. Shuningdek, ilg‘or 
xalqaro  tajriba  misolida  sifatni  boshqarish  tizimining  avtomobilsozlikdagi 
integratsiyasi o‘rganiladi. Mazkur maqola avtomobil ishlab chiqaruvchi korxonalar, 
muhandis-texnologlar, sifat menejerlari hamda sohaga qiziquvchi mutaxassislar uchun 
foydali ilmiy-amaliy manba hisoblanadi. 

Annotation.  Blood  loss  is  a  compleх  of  pathological  disorders  and 
compensatory reactions directed against a decrease in the volume of circulating blood 
and  hypoxia  caused  by  a  decrease  in  the  respiratory  function  of  the  blood. 
Posthemorrhagic shock is a shock that occurs as a result of abundant acute blood loss. 
A decrease in the volume of circulating blood, a drop in blood pressure, a violation of 
microcirculation, disorders of the blood supply to vital organs (brain, heart, kidneys), 
the  development  of  hypoxia,  acidosis  and  intoxication,  "vicious  circles"  in  the 
pathogenesis leads to death. Post-hemorrhagic anemia-develops as a result of blood 
loss. 

Annotatsiya 
  Ushbu  maqolada  dasturiy  ta'minotni  ishlab  chiqish  jarayonida  muhim  o‘rin 
tutuvchi  foydalanuvchi  va  tizim  talablari  tushunchalari,  ularning  farqlari,  o‘zaro 
aloqasi  va  amaliy  ahamiyati  yoritiladi.  Talablarni  to‘g‘ri  aniqlash  dasturiy  ta'minot 
sifatiga  bevosita  ta’sir  ko‘rsatadi.  Maqolada  foydalanuvchi  talablarining  insoniy 
ehtiyojlarga asoslangan xususiyatlari hamda tizim talablari orqali ularni texnik jihatdan 
ifodalash  jarayoni  batafsil  ko‘rib  chiqiladi.  Misollar,  metodologik  yondashuvlar  va 
tavsiyalar asosida mavzu yoritiladi. 

Annotatsiya 
  Mazkur maqolada dasturiy ta’minot ishlab chiqish jarayonida qo‘llaniladigan 
modellarning  turlari,  ularning  afzallik  va  kamchiliklari,  shuningdek,  zamonaviy 
texnologiyalar  bilan  bog‘liqligi  yoritiladi.  An’anaviy  va  iterativ  modellar,  shu 
jumladan Agile, DevOps va boshqa zamonaviy yondashuvlar batafsil ko‘rib chiqilib, 
real  loyihalarda  ularni  tanlash  mezonlari  asoslab  beriladi.  Maqolada  ishlab  chiqish 
texnologiyalari va ularning dastur sifatiga ta’siri amaliy misollar orqali tahlil qilinadi. 

Annotatsiya 
  Ushbu  maqolada  obyektga  yo‘naltirilgan  dasturlash  va  tizim  modellashtirish 
jarayonida  keng  qo‘llaniladigan  UML  klass  diagrammalari  va  holatlar 
diagrammalarining mazmuni, amaliy ahamiyati, qurilish qoidalari va ular o‘rtasidagi 
farqlar  yoritiladi.  Har  bir  diagramma  qanday  ma’lumotlarni  aks  ettirishi,  dasturiy 
ta'minot  arxitekturasini  loyihalashdagi  roli  va  foydalanuvchi  ehtiyojlariga  mos 
modellar yaratishdagi hissasi misollar orqali izohlanadi. 

 
1. M-learning konsepsiyasining rivojlanishi va ta’limdagi ahamiyati 
So‘nggi o‘n yilliklarda mobil qurilmalar, internetga keng kirish imkoniyati va 
bulutli texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida ta’lim sohasida yangi yondashuv 
—  mobil ta’lim  yoki M-learning aniq shakllandi. Bu konsepsiya o‘quvchilarga o‘z 
bilimlarini  istalgan  joyda  va  vaqtda,  shaxsiy  ehtiyojlari  va  imkoniyatlariga  moslab 
o‘rganish  imkonini  beradi.  Ayniqsa,  zamonaviy  fanlar  –  informatika  va  axborot 
texnologiyalari  sohalarida  interaktiv  va  ko‘p  qirrali  ta’lim  usullarining  keng 
qo‘llanilishi M-learningning ta’lim jarayonidagi samaradorligini keskin oshirmoqda. 
M-learning  ta’limni  shaxsiylashtirish,  mustaqil  o‘rganish  va  ijodkorlikni 
rag‘batlantirish  orqali  o‘quvchilarning  motivatsiyasini  oshiradi  hamda  bilimlarni 
chuqur va uzoq muddatli o‘zlashtirishga yordam beradi. Shu bilan birga, M-learning 
ta’lim tizimini zamonaviy texnologiyalar bilan boyitish, uning sifatini yaxshilash va 
o‘quvchilarning raqamli savodxonligini oshirishda muhim vosita hisoblanadi. 

Ўзбекистон  Республикаси  Ер  кодексининг  24-мoддасига  асосан,ер 
часткасининг ижараси ер участкасига ижара шартномаси шартларида муддатли, 
ҳақ эвазига эгалик қилиш ва фойдаланишдан иборатдир. 
Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкалари қуйидагиларга ижара 
ҳуқуқи асосида берилади: 
1) электрон онлайн-аукцион натижалари асосида — жисмоний ва юридик 
шахсларга; 
2) Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан: 
қишлоқ хўжалиги соҳасида илмий-тадқиқот ва тажриба-синов ишларини 
амалга  ошириш  учун  Ўзбекистон  Республикаси  Қишлоқ  хўжалиги 
вазирлигининг  таклифига  кўра  —  давлат  илмий-тадқиқот  ва  таълим 
муассасаларига; 
қиймати  камида  10  миллион  АҚШ  доллари  эквивалентида  бўлган,  энг 
яхши  таклифни  танлаб  олиш  йўли  билан  аниқланадиган  йирик  инвестиция 
лойиҳасини  амалга  оширувчи  жисмоний  ва  юридик  шахсларга.  Бунда 
бериладиган  ер  участкасининг ўлчами  инвестиция ҳажмига  қараб  Ўзбекистон 
Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади. 

Annotatsiya:  Boshlang‘ich  sinf  o‘quvchilarining  muloqot,  tadqiqot  va 
yaratuvchanlik ko‘nikmalarini rivojlantirishda "4 K" modeli muhim o‘rin tutadi. Bu 
model  zamonaviy  ta’lim  jarayonida  talab  qilinadigan  asosiy  kompetensiyalarni  o‘z 
ichiga  oladi  va  o‘quvchilarning  nafaqat  bilim  darajasini  oshirish,  balki  ularni  keng 
qamrovli shaxs sifatida shakllantirishga xizmat qiladi. 

Annotatsiya 
Zamonaviy  sanoat  tarmoqlarida  inson  omilidan  kelib  chiqadigan  xatoliklar 
xavfsizlik darajasiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu bois, ishlab chiqarish jarayonlarida 
avtomatlashtirilgan  analitik  tizimlardan  foydalanish  xavf-xatarlarni  kamaytirish, 
avariyalarni oldini olish va ishchi xodimlar hayotini himoya qilishning eng samarali 
yo‘llaridan  biri  sifatida  e’tirof  etilmoqda.  Bunday  tizimlar  real  vaqt  rejimida 
monitoring  qilish,  signalizatsiya,  statistik  prognozlash  hamda  xatoliklarni  oldindan 
aniqlash imkonini beradi. Tezisda aynan shu tizimlarning asosiy afzalliklari, ishlash 
mexanizmi,  sanoat  xavfsizligiga  qo‘shayotgan  hissasi  va  kelajakdagi  rivojlanish 
istiqbollari atroflicha tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, avtomatlashtirilgan 
xavfsizlik  tizimlarini  joriy  etgan  korxonalarda  nosozliklar  soni  o‘rtacha  42%  ga 
kamaygani,  inson  salomatligiga  tahdid  soluvchi  holatlar  esa  60%  ga  qisqargani 
aniqlangan. Ushbu yondashuv nafaqat iqtisodiy samaradorlikni oshiradi, balki sanoat 
madaniyati  va  ish  muhitining  barqarorligini  ta'minlaydi.  Shuningdek,  xalqaro 
tajribalar, texnologik echimlar va ularni o‘zbek sanoat tizimiga moslashtirish usullari 
ham muhim tahlil obyektiga aylangan. 

Annotatsiya. Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf darslarida STEM (Science, 
Technology,  Engineering,  Mathematics)  texnologiyalarini  qo‘llashning  ahamiyati 
tahlil qilinadi. STEM yondashuvi bolalarda tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish 
va  ijodiy  yondashuv  kabi  ko‘nikmalarni  shakllantirishga  xizmat  qiladi.  Tadqiqotda 
STEMning  boshlang‘ich  ta’limda  integratsiyalashuvi,  fanlararo  aloqadorlik, 
o‘quvchilarning faolligi va ta’lim sifatiga ijobiy ta’siri ko‘rsatib berilgan. Shuningdek, 
o‘qituvchilarning  STEM  kompetensiyalarini  rivojlantirish,  metodik  materiallar  va 
texnik vositalar bilan ta’minlanish holati ham ko‘rib chiqiladi. Mualliflar boshlang‘ich 
sinfda STEM loyihaviy metodlarini joriy etish, amaliy mashg‘ulotlar orqali bilimlarni 
mustahkamlash va bolalarning hayotiy ko‘nikmalarini rivojlantirishni asosiy yo‘nalish 
sifatida ko‘rsatgan. Maqolada shuningdek, ilg‘or xorijiy tajribalar, mahalliy sharoitga 
moslashuv imkoniyatlari ham tahlil etilib, amaliy tavsiyalar beriladi. 

Ilm dargohi bamisoli poyonsiz va sarhadsiz koinotga o’xshaydi. U yerda yulduz 
ko’p, sayyora ko’p. Lekin shunday yulduzlar borki, ular taratayotgan nur yillar, hatto 
asrlar o’tsa ham aslo so’nmaydi. Balki, koinotning eng zulmatga cho’mgan nuqtalariga 
yetib  borib,  u  yerlarni  ham  yorug’likka  to’ldiradi.  Zamonaviy  o’zbek 
huquqshunosligining  ustunlaridan  biri  bo’lgan,  milliy  sivilistikamizning 
“muzyorariga”  aylangan,  shogirdlari  har  doim  yuzlarida  tabassum,  qalblarida  faxr 
bilan  xotirlaydigan,  hayotining  so’nggi  damlarigacha  yuridik  institutga  borishni 
astoydil istagan inson Ustoz Shoraxmetov Shoakbar Shorustamovich ham ana shunday 
yulduzlardan biri edi. Ularning yuduz kabi tarqatayotgan ilm nurlari bugungi kunga 
qadar  yosh  avlodni  ko’zlarida,  qalblarida,  kasblariga  bo’lgan  sadoqatlarida,  yangi 
bilimlarni  egallashdagi  tirishqoqliklarida  o’z  aksini  ko’rsatib  kelmoqda.  Agar  ilm 
koinotida yulduz bo‘lishning mohiyati bormi desalar, javob shubhasiz mana bunday 
bo’lar  edi:  "Ha,  bunday  insonlar  –  yorug‘lik  taratuvchi  yulduzlardir.  Ularning  nuri 
zamon chegarasidan o‘tib, kelajak avlodlarni ma’rifat yo‘liga boshlaydi". 

Annotation.  Ischemic  heart  disease  is  a  disease  that  develops  as  a  result  of 
absolute insufficiency of the coronary circulation and manifests itself by myocardial 
damage of varying degrees. Insufficiency of the coronary circulation is a pathological 
condition characterized by the inability of the coronary vessels to provide blood supply 
to the heart in accordance with its energy needs. In other words, there is a discrepancy 
between the energy needs of the heart and the delivery of oxygen and nutrients by the 
coronary vessels. Insufficiency of the coronary circulation can be relative and absolute.  

Annotatsiya:  Xurshid  Davronning  “Amir  Temur  o‘g‘lining  o‘limi  haqida 
rivoyat” asari tarixiy voqealarga asoslangan badiiy hikoya bo‘lib, unda buyuk sarkarda 
Amir Temurning sevimli nabirasi Pirmuhammad Jahongir bilan suhbatlari orqali davlat 
boshqaruvi,  meros  va  mas’uliyat  masalalari  yoritiladi.  Hikoya  Hindistonga  yurish 
arafasida boshlangan . Asarda Amir Temur o‘z hayotiy tajribasi va donishmandligini 
bo‘lajak merosxo‘riga o‘rgatishga urinadi. Badiiy rivoyat shaklida yozilgan bu asarda 
tarix,  falsafa  va  ruhiy  kechinmalar  uyg‘unlashtirgan.  Asar  o‘zbek  adabiyotidagi 
tarixiy-badiiy yondashuvning yorqin namunalaridan biridir. 

ANNOTATSIYA 
Ushbu  maqolada  Istiqlol  davri o‘zbek  she’riyatining o‘ziga  xos  bo‘lgan  
yangilanishi  xususida so‘zlangan.Zamonaviy shoir Salim Ashurning ayrim she’rlari 
tahlilga olingan.  

  Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  o’zbek  adabiyotida  o’ziga  xos  o’ring  ega 
iste’dodli  adib  Abduqayum  Yo’ldoshning  yozuvchilik  badiiy  mahorati,  jumladan, 
obraz va xarakter yaratish va ruhiy tasvir ifodalashdagi o’ziga xosligi kabi masalalar 
muallif  qalamiga  mansub  “Boy”  hikoyasi  misolida  ochiqlandi.  Shuningdek,  uning 
zamonaviy  voqelikni  badiiy  ifodalash  tamoyili,  jamiyat  va  inson  o’rtasidagi 
ziddiyatlarni ifodalash masalalari yuzasidan fikr-mulohazalar bayon etilgan.   

Annotation. The theoretical underpinnings and historical evolution of neologisms 
in the English language are examined in this article. It illustrates the primary language 
theories—structural,  etymological,  stylistic,  and  lexicographic—that  are  used  to 
investigate neologisms. The study looks at the technological and sociocultural elements 
that influence the creation of new lexical units and assesses how they contribute to the 
ever-changing English vocabulary. The procedures by which words are formed and the 
standards by which neologisms are incorporated into common usage are given special 
consideration. According to the article's conclusion, neologisms are a crucial component 
of linguistic evolution and a reflection of social change. 

ANNOTATSIYA:  Zamonaviy  jamiyat  mustaqil  qarorlar  qabul  qila 
oladigan,ularni  muvaffaqiyatli  va  samarali  amalga  oshirish  uchun  javobgar  bo'la 
oladigan, doimiy o'zgarib turadigan ijtimoiy-iqtisodiy muhitda o'zini anglashga tayyor 
bo'ladigan  mutaxassislarga  juda  muhtoj.Shu  sababli  ta'lim  muassasalarida  
o’quvchilarni kasbga yo'naltirish masalalari tobora kuchayib bormoqda.  

Annotatsiya: Temperament turli madaniyatlar va ijtimoiy sharoitlarda qanday 
o‘zgarishini o‘rganish uchun kross-kulturaviy tadqiqotlar o‘tkazish mumkin. Bu metod 
temperamentning  madaniy  ta'sirlarni  qanday  qabul  qilishini  aniqlashga  yordam 
beradi.  

  Annatotsiya: Ushbu maqolada pedagogika fanida qo‘llanadigan texnologiyalar, 
fanning  zamonaviy  termini  hisoblangan  innovation  pedagogika  ......  kabilar  haqida 
batafsil fikr yuritiladi. 

ANNOTATSIYA. Rastoropsha o‘simligining yana bir nomi Qushqo‘nmas deb 
yuritiladi. Shu bilan birga bu o‘simlik ruderal o‘simliklarning qatoriga kiradi. Va bunga 
sabab  antropogen  ta’sir  doirasida  bo‘lgan  yashash  sharoitlarida-aholini  yashash 
punktlarida  va  ularning  atrofida,  avtomobil  va  temir  yo‘llarning  yonlarida,  partob 
yerlar,  chorva  hayvonlari  qo‘ralarining  atrofida  uchraganligi  sababli  ruderal 
o‘simliklar qatoriga kiradi. Bu o‘simliklarning burglari atrofi tikanlar bilan o‘ralgan 
bo‘lib, uning gullari esa bitta savatchada joylashadi va rastoropshaning gullari ikki 
jinsli hisoblanadi. Asosan may va avgust oylarida gullaydi va mevalari esa sentyabr- 
oktyabr  oylarida  pishib  boshlaydi.  Bu  o‘simlikning  urug‘i  va  boshqa  qismlari 
vitaminlar va turli xildagi kimyoviy moddalardan tashkil topganligi sababli bu maqola 
davomida uning kimyoviy tarkibini o‘rganib chiqamiz. 

 ANNOTATSIYA. Ko‘plab adabiyotlarda Silybum Marianium sifatida tanilgan 
rastoropsha o‘simligi Asteraceae oilasiga kiradi.Shu bilan birga bu o‘simlik eng kuchli 
davolovchi  vosita  sifatida  tabobatda  keng  ravishda  qo‘llanilib  kelinadi.Rastoropsha 
o‘simligi asosan O‘zbekistonning janubiy viloyatlarida ko‘plab tarqalgan bo‘lib, u juda 
ko‘plab joylarda o‘sishga moslashgan.Ya’ni rastoropsha o‘simligini yetishtirish uchun 
unga  kerakli  bo‘lgan  ozuqani  yaratish  kerak.  Va  o‘simlik  o‘sa  oladigan  sharoitni 
yaratib o‘stirish lozim. Bu o‘simlik asosan quruq iqlimli hududlarda ham o‘sa oladi. 

Annotatsiya  Ushbu  maqola  ona  tili  ta’limida  lug‘at  boyligini  oshirishga  oid 
ilg‘or  texnologiyalarni  tahlil  qiladi.  Maqolada,  til  o‘rganish  jarayonida  zamonaviy 
texnologiyalarning, xususan, raqamli platformalar, mobil ilovalar va sun'iy intellekt 
asosida ishlovchi tizimlarning ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Lug‘at boyligini oshirishda 
interaktiv  va  multimedia  vositalarining  roli,  shuningdek,  ta’limda  o‘quvchilarga 
yangicha  yondashuvlarni  tatbiq  etishning  afzalliklari  ta’kidlanadi.  Maqolada  ilg‘or 
texnologiyalarning  ona  tili  o‘rganishda  qanday  samarali  ishlatilishi,  o‘qituvchi  va 
o‘quvchilarga qanday imkoniyatlar yaratishi haqida batafsil ma’lumot beriladi. 

Annotatsiya:Ushbu  maqolada  xitozan  asosida  1,2,4-triazol  hosilalari  bilan 
sintez qilingan o‘tuvchi metall komplekslarining (Fe(II), Co(II), Ni(II), Cu(II), Zn(II), 
Mn(II),  Cr(III))  sintezi,  koordinatsion  tuzilmalari,  spektroskopik  xususiyatlari  va 
mikroblarga qarshi faolligi tahlil qilingan. Komplekslar Shiff asoslari, "click" kimyosi 
va to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lash kabi usullar bilan hosil qilingan bo‘lib, ularning IR, UV-
Vis,  FTIR,  XRD,  SEM,  TEM  va  boshqa  instrumental  usullar  orqali  tuzilmalari 
aniqlangan.  Tadqiqotlar  natijasida  Co(II),  Cu(II)  va  Zn(II)  komplekslarining 
bakteriyalarga, zamburug‘larga va ayrim hollarda viruslarga qarshi yuqori faollikka 
ega ekani aniqlangan. Xususan, bu komplekslar biomembrana bilan elektrostatik ta’sir, 
ferment  inhibatsiyasi  va  oksidlovchi  stress  mexanizmlari  orqali  mikroorganizmlar 
faoliyatini  susaytiradi.  Mazkur  moddalarning  farmatsevtika  va  agrotexnologiyada 
qo‘llanilishi istiqbolli hisoblanadi. 

 
Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  chet  mamlakatlar  —  xususan,  AQSH,  Buyuk 
Britaniya,  Germaniya,  Fransiya  va  Italiya  —  jinoyat-protsessual  qonunchiligida 
voyaga yetmaganlarga nisbatan advokatlar ishtirokining huquqiy asoslari va amaliy 
yondashuvlari qiyosiy tahlil qilinadi. Har bir davlatda advokatlar nafaqat huquqiy 
himoyachi, balki pedagogik va psixologik yordamchi sifatida faoliyat yuritib, voyaga 
yetmaganlarning  huquqlarini  ta’minlash,  ijtimoiy  reabilitatsiyasini  qo‘llab-
quvvatlashga  xizmat qilishi  ko‘rsatib  berilgan. Maqolada  ushbu davlatlar tajribasi 
asosida O‘zbekiston qonunchiligini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ham bayon 
etiladi. 

O’zbek  oilasi  a`zolarning  barchasini  savodxon,  ma’lumotli  deb  atasak,  xato 
qilmagan  bo’lamiz,  ana  shu  imkoniyatlar  ta’sirida  o’g’il  va qizlar  bilimli,  fikr-
mulohazali, topqir, ishbilarmon, aql-zakovati bo’lib voyaga etmoqdalar. 

ANNOTATSIYA 
O’z joniga qasd qilish holatlari tarixiy davrlar mobaynida har qanday jamiyat-
ning  doimiy  yo’ldoshi  hisoblangan.Shunday  fikrlar  borki,  ba’zi  odamlar  shunchaki 
o’zini  o’zi  hayotdan  mahrum  qilishlari  lozim.  Bunda  alohida  individ  ko’zatuv 
ustivorligini yo’qotib, nazorat predmetini insonning ijtimoiyligi tashkil etadi.  

Annotatsiya 
Ushbu maqolada Alisher Navoiy she’riyatida tilning estetik go‘zalligi, badiiy 
ifoda vositalarining serqirraligi, so‘z tanlovi va obrazlilik vositalari orqali o‘quvchiga 
estetik  zavq  ulashish  usullari  haqida  fikr yuritiladi. Maqolada Navoiy  asarlarida  til 
boyligining  poetik  ifoda  bilan  uyg‘unlashuvi,  fonetik  go‘zallik,  badiiy  uslub  va 
mazmun  uyg‘unligi  o‘rganiladi.  Shuningdek,  Navoiy  tilining  musiqiyligi  va  estetik 
jozibasi orqali o‘quvchi qalbiga qanday ta’sir qilishi tahlil qilinadi. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim bosqichida, xususan, 1-sinf 
o‘quvchilarining tasviriy san’at darslari orqali ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishning 
samarali usullari tahlil qilinadi. Dars jarayonida qo‘llaniladigan interaktiv metodlar, 
pedagogik  yondashuvlar  va  tasviriy  san’atning  tarbiyaviy  hamda  estetik  ahamiyati 
ochib  beriladi.  Amaliy  misollar  orqali  mavzuning  dolzarbligi  va  tatbiqiy  qiymati 
yoritilgan.  

Annotatsiya:  Bola  tarbiyasi-butun  jamiyatning  ishi,  ayni  paytda  har  bir 
fuqaroning burchi. Bola oilada toʻgʻri tarbiya olsa, maktabda namunali oʻquvchiga 
aylanadi,  mahallada  boshqalarga  ibrat  boʻladi.  Albatta,  unda  oʻz-oʻzidan  huquqiy 
ong,  huquqiy  madaniyat  ham  shakllanib  boradi.  Farzandlari  barkamol,  yoshlari 
bilimdon va vatanparvar boʻlib ulgʻayadigan davlat qudratli, xalq esa, kuchli boʻladi. 
Negaki, bugungi tezkor va shiddatli davrda millat va xalq taqdirini nafaqat moddiy 
boylik, balki ma'naviy-ma'rifiy boylik hal qiladi. 

Annotatsiya: Mazkur ishda epifiz bezining (glandula pinealis) morfologik va 
funksional  xususiyatlari,  uning  rivojlanish  bosqichlari  hamda  asosiy  hujayra 
turlarining tuzilishi va faoliyati yoritib berilgan. Epifiz bezining asosiy hujayralari — 
pinealotsitlar  melatonin  gormonini  sintez  qilishda  ishtirok  etadi  va  bu  gormon 
organizmning biologik soatini boshqarishda muhim rol o‘ynaydi. Gliya hujayralari esa 
pinealotsitlarga  trofik  va  strukturaviy  yordam  ko‘rsatadi.  Bezning  sitoplazmatik 
organellalari,  xususan  mitoxondriya,  Golji  apparati  va  endoplazmatik  retikulum 
melatonin  sintezi  va  sekretsiyasini  ta’minlaydi.  Embrional  rivojlanishda  epifiz  ikki 
kurtakdan  hosil  bo‘lib,  bolaning  bir  yoshida  to‘liq  shakllanadi.  Shuningdek,  epifiz 
gormonlari  gipotalamus  va  gipofiz  faoliyatiga  ta’sir  ko‘rsatib,  endokrin  tizimning 
o‘zaro  muvozanatini  saqlashda  ishtirok  etadi.  Ushbu  ish  epifiz  bezining  morfo-
funksional ahamiyatini chuqur tahlil qiladi va uning fiziologik jarayonlardagi o‘rnini 
ilmiy asosda ochib beradi. 

 
АННОТАЦИЯ 
  В  статье  рассматриваются  методические  особенности  внедрения 
проектной  деятельности  при  обучении  русскому  языку  как  неродному  в 
условиях военных образовательных учреждений. Раскрываются цели, задачи и 
преимущества  использования  проектной  методики,  подчеркивается  её  роль  в 
формировании  коммуникативной  компетенции,  критического  мышления  и 
самостоятельности курсантов. Представлены примеры эффективных языковых 
проектов, адаптированных к специфике военного обучения. 

KIRISH 
Davlatimiz  rahbarining  2025  yil  3-yanvardagi  «2025-yilda  respublika 
mahallalarida xavfsiz muhitni yaratish va huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish 
tizimi samaradorligini yanada oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PQ-1 
sonli  qarorlari  yurtimizda  jinoyatchilikni  oldini  olish  borasida  qilinayotgan 
ishlarimizni yana bir yuqori pog`onaga olib chiqdi.  Xalqimiz bekorga bir kun janjal 
bo‘lgan uyda qirq kun baraka bo‘lmaydi, deb bejiz aytmagan. Haqiqatan, osoyishtalik 
bor joyda baraka, ishda unum bo‘ladi. 

 
Annotatsiya:  Ushbu  ishda  kriptografiyaning  asosiy  tushunchalari,  uning 
tarixiy  rivojlanishi,  zamonaviy  kriptografik  usullar  va  texnologiyalar,  axborot 
xavfsizligidagi  o‘rni  haqida  keng  qamrovli  ma’lumotlar  keltirilgan.  Shuningdek, 
kriptografik  algoritmlar,  kalitlar,  shifrlash  turlari  va ularning  qo‘llanilish  sohalari 
yoritilgan.  Ishda  kriptografiyaning  amaliyotdagi  roli,  muammolari  va  kelajakdagi 
istiqbollari ham ko‘rib chiqilgan.  

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  yaponiya  shaharsozligining  tarixi  va  rivojlanish 
bosqichi yangi turar joylarning rivojlanishi haqida fikr yuritilgan. Yaponiya o‘zining barqaror 
iqtisodiyoti va shaharsozligi tufayli dunyoning eng rivojlangan davrlaridan biri hisoblanadi. 
Turar  joylarning  sanoati  va  aholining  haddan  tashqari  ko‘payishi  sababli  qavatli  turar 
joylarning rivojlanishiga kelishi haqida fikr yuritilgan.   

Annotatsiya: Ushbu  maqola  korxonalarni  yashil  energiyaga  o‘tkazish 
jarayonida  qo‘llanilishi  mumkin  bo‘lgan  samarali  loyiha  boshqaruvi  modellarini 
o‘rganadi.  Unda  qayta  tiklanuvchi  energiya  manbalarini  joriy  etish,  energiya 
samaradorligini  oshirish  va  barqaror  amaliyotlarni  implementatsiya  qilish  kabi 
loyihalarni  muvaffaqiyatli  amalga  oshirish  uchun  mos  bo‘lgan  boshqaruv 
yondashuvlari tahlil qilinadi. Maqolada turli xil loyiha boshqaruvi modellari, ularning 
afzalliklari va kamchiliklari, shuningdek, korxonalarning o‘ziga xos ehtiyojlariga mos 
modelni tanlash bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.