Jild 59 № 2 (2025)

         Annotatsiya:  Oʻzbek  adabiyotining  atoqli  namoyondalaridan  biri,  mashhur 
shoir, zabardast dramaturg, adabiyotshunos olim va tarjimon Maqsud Shayxzoda aql 
ma'nosidagina  emas,  siymo  ma'nosida  ham  hammamizdan  ajralib  turardi.  Muxtor 
og'aning beozor savoli unga erish tuyulmadi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  portlovchi  moddalar  ekspertizasida  texnik-
kriminalistik  vositalar  yordamida  hal  qilinadigan  masalalarning  dolzarbligi  tahlil 
qilinadi.  Portlovchi  moddalar  bilan  bog‘liq  jinoyatlarni  tergov  qilishda  zamonaviy 
texnologiyalarning  qo‘llanilishi,  O‘zbekiston  Respublikasining  normativ-huquqiy 
hujjatlari va xalqaro tajribalar asosida yoritiladi. 

 
Annotatsiya: ushbu maqolada qonunchilik jarayoni va uning konstitutsiyaviy 
maqomi ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik 
tizimining asosiy tamoyillari va tartib-taomillari bayon qilinib, AQSh, Germaniya va 
Buyuk  Britaniya  kabi  rivojlangan  mamlakatlar  tajribasi  bilan  taqqoslangan. 
Shuningdek,  qonunchilik  jarayonida  zamonaviy  texnologiyalarning  ahamiyati  va 
O‘zbekistonda  olib  borilayotgan  huquqiy  islohotlarning  yangi  tendensiyalari 
yoritilgan.  Mazkur  tahlillar  qonunchilik  jarayonining  samaradorligini  oshirishga 
qaratilgan tavsiyalarni ilgari surishga xizmat qiladi.   

Резюме.  Представлены  результаты  оценки  клинической  эффективности 
применения холекальциферола в комплексном лечении бронхиальной астмы у 
детей. Было обследовано 60 детей с бронхиальной астмой. Всем пациентам в 
дополнение к базисной терапии был назначен холекальциферол. У всех детей в 
сыворотке  крови  определялся  уровень  метаболита  25(ОН)D.  Изучение 
клинической  эффективности  после  лечения  показало  увеличение  содержания 
витамина D, у детей отмечалось улучшение течения заболевания: уменьшилось 
количество  обострений  за  год,  количество  ночных  приступов,  сокращались 
сроки пребывания в стационаре, в более короткие сроки купировались приступы, 
достоверно  уменьшалась  длительность  сухого  и  влажного  кашля,  отмечалось 
сокращение  продолжительности  одышки,  цианоза  носогубного  треугольника, 
пероральных хрипов.  

Abstract. Acute bronchiolitis is one of the most common lower respiratory tract 
infections  in  children  and  causes  airway  obstruction  in  10%-30%  of  cases.  In  this 
regard, the aim of the study was to optimize the principles of therapy and enhance the 
prevention of recurrence of the disease. 54 children with acute bronchiolitis under the 
age  of  two  were  examined.  The  study  revealed  irrational  use  of  antibiotics  and 
incorrectly selected starting doses for children with acute bronchiolitis. Despite the 
existence of a large number of risk factors, in order to reduce the incidence of acute 
respiratory infections and bronchiolitis, breastfeeding should be recommended for at 
least the first 6 months of life. In case of bronchiolitis, antibiotic therapy is possible 
only in the presence of bacterial complications. 

Tonzillyar muammoning ijtimoiy ahamiyati o‘tkir va surunkali tonzillit bilan 
kasallanishning  yuqori  va  tobora  ko‘payib  borayotgan  darajasi  bilan  belgilanadi, 
ayniqsa bolalar orasida. O’zbekistonbo‘yicha surunkali tonzillit bilan kasallanish va 
kasallik  ko‘rsatkichlarini  retrospektiv  baholash  shuni  ko‘rsatdiki,  bolalar  kattalarga 
qaraganda  2  baravar  ko‘p,  Samarqand  shahri  bo‘yicha  esa  3  baravar  ko‘p 
kasallanmoqda. Bundan  tashqari, bolalar  orasida birinchi  marta  aniqlangan holatlar 
O’zbekistonbo‘yicha 3 baravar, Samarqand shahri bo‘yicha esa 5 baravar ko‘paygan. 
O’zbekistonbo‘yicha  surunkali  tonzillit  bilan  kasallangan  bemorlarning  eng  yuqori 
soni 1997 yilda, 1998 yilda boshlangan revmatizmning epidemik avj olishidan oldin 
qayd etilgan. 

Ushbu  maqola,  markirovka  belgilarini  aniqlash  uchun  qo‘llaniladigan  ilg‘or 
usullarni, masalan, optik mikroskopiya, lazerli spektroskopiya, rentgen difraksiyasi va 
kompyuter  tomografiyasini  tahlil  qiladi.  Tadqiqotda,  bu  texnologiyalar  yordamida 
markirovkaning  o‘chirilgan  qismlarini  tiklash  va  aniqligini  oshirish  imkoniyatlari 
ko‘rib  chiqiladi.  Shuningdek,  usullarni  ishlab  chiqarish  va  xavfsizlik  sohalarida 
qo‘llashdagi  afzalliklar  va  kamchiliklar  baholanadi.  Tadqiqot  natijalari  soxta 
mahsulotlarni  aniqlash  va  sanoat  xavfsizligini  ta’minlashda  samarali  foydalanish 
imkonini beradi. 

Anotatsiya:  Mobil  qurilmalar  ekspertizasi,  mobil  telefonlar,  planshetlar  va 
boshqa  qurilmalarning  ishlash  holatini  aniqlash,  texnik  va  dasturiy  tahlil  qilish, 
shuningdek,  qurilmaning  xususiyatlarini  baholash  jarayonidir.  Ushbu  ekspertiza 
usullari  turli  yo‘nalishlarga  bo‘linadi  va  har  biri  qurilmaning  ma'lum  jihatlarini 
tekshirishga  yo‘naltirilgan.Har  bir  usulning  o‘ziga  xos  xususiyatlari  mavjud  bo‘lib, 
ular mobil qurilmaning umumiy holatini va ishlash samaradorligini aniqlashga yordam 
beradi. Laboratoriya tekshiruvi va boshqa chuqur tahlillar orqali qurilmaning texnik 
xatoliklari  va  muammolari  aniqlanadi,  bu  esa  uning  uzoq  muddatli  ishlashini 
ta'minlashga yordam beradi. Mobil qurilma ekspertizasi iste'molchilar uchun sifatni 
ta'minlash va xavfsizlikni kuchaytirish uchun muhim vositadir. 

Annotatsiya:  ushbu  maqolada  raqamli  ma’lumotlar  bazasi  ekspertizasi 
(RMBE)  tushunchasi  va  uning  mazmuni  yoritilgan.  Raqamli  ma’lumotlar  bazasi 
ekspertizasi, texnik, huquqiy va xavfsizlik jihatlaridan ma’lumotlar bazasining holatini 
tahlil  qilish  jarayonidir.  Maqolada  ekspertiza  jarayonining  asosiy  bosqichlari,  shu 
jumladan ma’lumotlarni yig‘ish, tahlil qilish va xulosalar chiqarish kabi muhim jihatlar 
ko‘rib chiqiladi. Raqamli ma’lumotlar bazasi ekspertizasining texnik tahlili dizayn va 
samaradorlikni  aniqlashga,  xavfsizlik  tahlili  esa  ma’lumotlarning  maxfiyligini  va 
xavfsizligini ta'minlashga qaratilgan.  
Shuningdek,  huquqiy  tahlil  orqali  ma’lumotlar  bazasining  qonuniyligi  
va  muvofiqligi  tekshiriladi.  Maqola,  raqamli  axborot  tizimlarining  xavfsizligi  
va  samaradorligini  ta'minlashda,  shuningdek,  jinoyatlarni  tergov  qilishda  raqamli 
ma’lumotlar bazasi ekspertizasi muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi 

 
ANNOTATSIYA  :  Maqolada    bulutli  servislar,  ya’ni  bulutli  servislar  va 
texnologiyalarning imkoniyatlari,  vazifalari va tasnifi, uning raqamli ekspertizadagi 
o`rni haqida so`z yuritilgan. Bundan tashqari ushbu maqolada bulutli servislar turlari 
va ahamiyati haqida so`z yuritilgan. 

Аннотация:  Ушбу  мақолада  мамлакатимизда  аҳолининг  молиявий 
саводхонлик  даражасини  ошириш  бўйича    қабул  қилинаётган  меъёрий 
ҳужжатлар    мазмуни  ва  уларнинг  устувор  йўналишлари  баён  этилган.  
Шунингдек молиявий саводхонликка бағишланган ва хорижий ҳамда маҳаллий 
олимларнинг  илмий    ишлари    таҳлили    амалга    оширилган.    «Молиявий  
саводхонлик»    тушунчаси    молиявий    қарорларни    қабул    қилиш    имконини  
берувчи  молиявийиқтисодий  билим,  кўникма  ва  малакаларга  эга  бўлиш  
асосида,  уларнинг  таркибий  қисмлари  тавсифланган  ҳолда  тафсил  қилинган. 
Молиявий саводхон лик йўналишлар бўйича гуруҳланган. Шу билан бир қаторда 
мамлакатимиз аҳолисининг молиявий  саводхонлигини шакллантириш ва унинг 
амалга  ошириш  механизмини  яратиш  ва  унинг  самарадор  лигини  оширишга 
қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар берилган. 

ANNOTATSIYA:  ushbu  ilmiy  maqolada  o‘simlik  va  sintetik  giyohvand 
vositalari  va  moddalari  bo‘yicha  tadqiqot  o‘tkazishning  nazariy  jihatlari  yuzasidan 
kelib  chiquvchi  bir  qancha  muammolar  nuqtayi  nazaridan  atroflicha  yondashilgan 
hamda giyohvand moddalari, ularning zararli ta’siri jamiyatda qanday ahamiyat kasb 
etishi,  ushbu  jarayonlarning  mamlakatlar  o‘rtasida  global  miqyosdagi  dolzarbligi, 
o‘simlik  va  sintetik  giyohvandlik  vositalari  inson  organizmi,  ijtimoiy  muhit  va 
iqtisodiy tizimga salbiy ta’sir ko‘rsatishi, shuningdek o‘simlik va sintetik giyohvand 
vositalari  va  moddalari  bo‘yicha  tadqiqot  o‘tkazishning  zamonaviy  usullari  haqida 
mavzu yoritilib o‘tilgan. 

Annotatsiya:  Bu  maqola  qimmatbaho  metallarning  hamda  zargarlik 
buyumlarining  ekspertizasi  sohasida  zamonaviy  texnologiyalar  va  metodlar  haqida 
so‘z  yuritadi.  Metallarni  va  zargarlik  buyumlarini  tekshirish  va  baholashda 
qo‘llaniladigan  asosiy  usullar,  shu  jumladan  optik  spektrometriya,  XRF  va  mass-
spektrometriya kabi ilg‘or texnologiyalarni o‘rganish muhim o‘rin tutadi. Maqolada 
ekspertiza jarayonlarining iqtisodiy va huquqiy ahamiyati, soxtalashtirishni aniqlashda 
qanday rol o‘ynashini, shuningdek, xalqaro amaliyotga oid misollar keltirilgan  

Annotatsiya:  Portlatish  jihozlari  ekspertizasi  portlatish  jarayonlarida 
foydalaniladigan jihozlar va uskunalarning xavfsizligini va samaradorligini ta'minlash 
uchun muhim o'rin tutadi. Bu ekspertiza jarayoni portlovchi moddalar, detonatorlar, 
boshqaruv  tizimlari  va  xavfsizlik  mexanizmlarining  to'g'ri  ishlashini  tekshiradi. 
Tadqiqotlar  davomida  yuzaga  keladigan  muammolar  orasida  texnik  noaniqliklar, 
portlovchi moddalar tarkibining noto'g'ri tahlili, xavfsizlik standartlariga muvofiqlik, 
monitoring  tizimlarining  samaradorligi  va  normativ-huquqiy  hujjatlarning  to'liqligi 
kabi qiyinchiliklar mavjud. Ushbu muammolarni hal qilish uchun mutaxassislarning 
chuqur tahlil va monitoring yondoshuvi talab qilinadi, chunki portlatish jarayonlaridagi 
xatoliklar katta xavflarga olib kelishi mumkin. 

Annotatsiya 
Mazkur maqola transport vositalariga o‘rnatilgan gaz ballonlarining portlashi 
ekspertizasining mohiyati va uning xavfsizlikka ta'sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. 
Gaz ballonlari, ayniqsa CNG va LPG turlaridagi gazlar, ekologik toza va iqtisodiy 
jihatdan  samarali  yoqilg‘i  manbalari  sifatida  keng  qo‘llanilmoqda.  Biroq,  gaz 
ballonlarining  portlash  holatlari  jiddiy  xavflarga  olib  kelishi  mumkin,  shu  sababli, 
bunday hodisalarni oldini olish va yuzaga kelgan holatlarni o‘rganish uchun ekspertiza 
o‘tkazish  zarur.  Maqolada  gaz  ballonlarining  portlashiga  olib  keluvchi  omillar, 
ekspertiza  jarayonining  asosiy  tamoyillari,  metodologiyasi  va  ekspertizaning 
ahamiyati tahlil qilinadi. 
 Shuningdek,  gaz  ballonlarini  xavfsiz  ishlatish  uchun  zarur  bo‘lgan  texnik 
xizmat ko‘rsatish va yangi texnologiyalarni joriy etish usullari ko‘rib chiqiladi. Maqola 
transport  sohasidagi  xavfsizlikni  oshirishga  va  gaz  ballonlari  bilan  bog‘liq 
muammolarni hal qilishga qaratilgan amaliy tavsiyalarni taqdim etadi. 

Annotatsiya:  gaz-havo  aralashmasi  va  fizik  portlashlar  ekspertizasi 
xususiyatlari — bu maxsus texnikada xavfsizlikni ta'minlash va portlashlarni oldini 
olish  uchun  muhim  bo'lgan  soha.  Ushbu  ekspertiza  gaz  va  havo  aralashmalarining 
portlashga  moyilligi,  shuningdek,  fizika  qonunlariga  asoslangan  portlashlarning 
xavfini  tahlil  qilishni  o'z  ichiga  oladi.  Ekspertiza  jarayonida  xavfli  obyektlarning 
dizaynini  va  foydalanish  sharoitlarini  baholash,  xavfsiz  ishlashning  optimal  shart-
sharoitlarini  aniqlash,  shuningdek,  portlashlarning  oldini  olish  va  zararni 
minimallashtirish  uchun  muhim  chora-tadbirlar  ishlab  chiqiladi.  Bu  soha,  asosan, 
sanoat, qurilish va transport sohalarida keng qo‘llaniladi va yuqori darajadagi texnik 
bilimlarni talab qiladi. 

Annotatsiya:  Hodisa  sodir  bo‘lgan  joydan  raqamli  dalillarni  qidirib  topish, 
olish va rasmiylashtirish – zamonaviy huquqiy va kriminalistik faoliyatning muhim 
qismlaridan biridir. Ushbu jarayonlar ko‘pincha sud-huquqiy ishlarni tasdiqlash yoki 
inkor  etishda  asosiy  manba  bo‘lib  xizmat  qiladi.  Raqamli  dalillarni  olish  va  ularni 
to‘g‘ri  rasmiylashtirish  huquqiy,  texnik  va  etik  jihatlarni  o‘z  ichiga  oladi.  Raqamli 
dalillarni olishda maxfiylikni ta'minlash, ularning o‘zgartirilmasligini va haqiqiyligini 
saqlash  zarur.  Bunda,  huquq-tartibot  organlari,  ekspertlar  va  sudlar  raqamli 
ma'lumotlarni qanday to‘g‘ri va qonuniy tarzda yig‘ish, tahlil qilish va taqdim etish 
bo‘yicha ma'lum qoidalarga amal qilishlari kerak. Ushbu annotatsiya raqamli dalillarni 
to‘g‘ri olish va rasmiylashtirishning ahamiyatini ochib beradi.  

Annotatsiya  :maxsus  texnika  va  transport  vositalarini  baholashda  ekspert 
metodi  bir  qancha  sohalarda,  jumladan,  maxsus  texnikaning  narxini  aniqlashda  va 
uning  holatini  baholashda  keng  qo‘llaniladi.  Ushbu  metod  ko‘proq  tajribali 
mutaxassislar tomonidan amalga oshiriladi, ular texnikaning qiymatini hisoblashda o‘z 
bilim  va  tajribalaridan  foydalangan  holda  baho  berishadi.  Ekspert  metodi  narx 
belgilashda ko‘pincha aniq raqamli ma'lumotlar yetishmaydigan holatlarda, masalan, 
noyob yoki murakkab texnikalar uchun qo‘llaniladi. 

 
Аннотация:  Тадқиқот COVID-19дан кейин ривожланган қандли диабет 
(ҚД)  хусусиятларини  ўрганишга  бағишланган.  COVID-19дан  кейин  диабет 
ташҳиси  қўйилган  70  нафар  беморда  гемостаз,  D  витамин  даражаси  ва  бета-
ҳужайраларга қарши аутотаначалар текширилди. Тадқиқот натижасида, диабет 
1-тури  (16,7%)  ва  LADA  (4,76%)  кўп  учрагани,  айникса,  оилавий  анамнези 
бўлган  ёш  аёлларда  аниқланди.  Беморларнинг  кўпчилиги  COVID-19ни  енгил 
даражада кечирган ва кортикостероидлардан фойдаланмаган. Барча беморларда 
D витамин етишмовчилиги кузатилди. COVID-19дан кейин биринчи 24 ой ичида 
янги диабет холлари кўп учради. 
2-тур  диабет  беморларида  D-димер  ва  фон  Виллебранд  фактори 
баландлиги  аниқланди,  бу  тромбоз  хавфини  кўрсатади.  1-тур  диабет 
беморларида  VCAM-1  даражасининг  ошиши  эндотелиал  дисфункциянинг 
ишоратидир.  COVID-19  диабетнинг  аутоиммун  механизмни  фаоллаштириши 
мумкин. Оилавий анамнези бўлган беморларда аутотаначаларни текшириш ва 
вақтинча  инсулин  терапиясини  бошлаш  тавсия  этилади.  COVID-19дан  кейин 
ривожланган  1-тур  диабетда  юрак-қон  томир  касалликлари  ва  эндотелиал 
дисфункцияни назорат қилиш керак. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada mаktаbdаn tаshqаri tа’lim muаssаsаlаri o’quv 
mashg’ulotlarida innovatsion texnologiyalardan foydalanish va  o‘quvchilarni kasb-
hunar  egallashga  bo‘lgan  qiziqishlarini  yanada  oshirishda    innovatsion  usullardan  
foydalanish  masalasi yoritib berilgan.  

ANNOTATSIYA:  Ijtimoiy  normalar  jamiyat  boshqaruvining  ajralmas  qismi 
ekanligi, ijtimoiy normalar shaxs yoki ijtimoiy guruh xulq-atvorini muayyan ijtimoiy 
muhit  bilan  uyg'unlashtiruvchi  qoidalar  majmui  ekanligi,  globallashuv  davrida 
ijtimoiy  normalar  tizimidagi  jiddiy  o'zgarishlar  va  tendensiyalarning  mohiyati, 
atvorlar og'ishiga ta'sir etuvchi zamonaviy omillar – ni o'rganish tamoyillarining roli. 
–  internet,  virtual  dunyo,  axborot  oqimining  tahlili,  uning  sotsiologik  jihatlarini 
o'rganish  va  yoshlar  muammolarini  o'rganish  shuni  ko'rsatadiki,  globallashuv 
jarayonida ma'naviy hayotimizni izdan chiqarishga qaratilgan jiddiy xavflar va ularni 
oldini olish chora-tadbirlarini ishlab chiqish. Deviant xulq-atvor turlariga kiruvchi 
ichkilikbozlik, giyohvandlik, o'z-o'zini o'ldirish bilan bog'liq ijtimoiy illatlarning har 
biri  yuzaga  kelishi  va  ijtimoiy  oqibatlariga  ko'ra  mohiyatan  turli  jihatlarga  ega. 
Birinchi farq uzoq davom etadigan ijtimoiy zararli odatlar deviant xulq-atvor turmush 
tarzining ajralmas qismiga aylanadi. Doimiy oilaviy kelishmovchilik, oila va atrof-
muhitdan qoniqmaslik, uydagi tushunmovchilik va boshqalar. – bularning barchasi 
bolaning ruhiyatini jarohatlaydi va u mavjud vaziyatni o'zgartirishga harakat qiladi. 
Bu  o'rinda  kamchiliklar,  jumladan,  nizolar  rivojlanishining  oldini  oluvchi  va  unga 
qarshi kurashuvchi ijtimoiy nazorat tizimlari ijtimoiy institutlarda salbiy rol o'ynaydi.  

ANNOTASIYA:  Maqolada  qoʻrquv,  qoʻrquvning  olimlar  tomonidan  tahlil 
qilinishi,  qoʻrquvni  keltirib  chiqaruvchi  holatlar,  fobiya,  fobiya  turlari,  fobiyaning 
inson  nerv  tizimiga  ta’siri  masalalari  hamda  ota-onalar,  oʻqituvchilar,  psixologlar 
uchun muhim tavsiyalar keltirilgan. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  talabalar  orasida  axborot  madaniyatini 
rivojlantirishning  nazariy  va  amaliy  jihatlari  tahlil  qilingan.  Axborot  madaniyati 
tushunchasining zamonaviy ta'rifi, uning tarkibiy qismlari, shuningdek, bu jarayonga 
ta'sir  ko'rsatuvchi  asosiy  omillari,  talabalar  tomonidan  axborotni  izlash,  tanqidiy 
baholash  va  tizimlashtirish  qobiliyatlarining  rivojlanishi  ularning  ta'lim 
samaradorligini oshirishda hal qiluvchi rol o'ynashi batafsil bayon qilingan. 

Annotasiya.Ushbu  maqolada  o‘quvchilarni  kasb-hunarga  yõnaltirishda  ota-ona 
maktab va mahalla hamkorligi haqida ma’lumot berilgan. 

 
Annotatsiya:  Ta’kidlash  joizki,  barcha  mamlakatlarda  bo’lgani  kabi 
yoshlarimiz orasida ham tarbiyasi og’ir va noqobil farzandlar mavjud bo’lib, ularning 
tarbiyasiga alohida e’tibor qaratish lozim bo’ladi.  “Tarbiyasi og’ir” bolalar bilan 
ishlash  azaldan  dolzarb  muammolardan  biri  hisoblanadi.  Ko’pgina  olimlarning 
fikriga  ko’ra  (  Dubinin  N.P.,  Sergeyev  B.F.  va  boshqalar)  shaxsning  genetik 
xususiyatlari, tug’ma kasallik va xususiyatlar ham uning xulq-atvoriga bevosita va 
bilvosita ta’sir ko’rsatar ekan. Shu bilan birga, bu muammoning kelib chiqishiga bir 
qancha tashqi sabablar ham ta’sir qilishi mumkin. Masalan, televizor , kompyuter, 
internet  axborotlari,  kattalarning  e’tiborsizliklari,  oiladagi  krizis  va  boshqalar. 
Mazkur  omillarni  inkor  etmagan  holda  ushbu  muammoning  asosiy  sabablarni 
bolaning psixik shakllanishidan ham qidirish mumkin.   

Annotatsiya:  Giyohvandlik  va  giyohvandlikning  yosh  avlod  tarbiyasiga, 
insoniyat  kelajagiga  katta  zarar  yetkazishi  butun  jahon  hamjamiyatini  tashvishga 
solmoqda.  Shuning  uchun  ham  bu  falokatga  qarshi  kurash  hozirgi  kunda  yer 
maydonidagi  global  muammolardan  biriga  aylandi.Asr  vabosiga  qarshi  kurashish 
barchamizning  ishimiz.  O'zini  shu  yurt  farzandi  deb  bilgan  har  bir  fuqaro  bu 
harakatdan  chetga  chiqmasligi  kerak.  Turli  sabablarga  ko'ra  mavjud 
doridarmonlarga qarshi chora-tadbirlar tizimi barqaror emas va haqiqiy holatga mos 
kelmaydi. Vaziyatning asosiy xususiyati shundaki, giyohvandlik muammosi yosh avlod 
o'rtasida tobora keng tarqalmoqda.  

Kirish 
Mamlakatimiz  iqtisodiyotida  qishloq  xo‘jaligi  tarmog‘ining  ahamiyati  juda 
katta.  Chunki  respublikamiz  abolisining  yarmi  qishloq  joylarda  istiqomat  qiladi  va 
ulaming  turmush  farovonligi  mazkur  tarmoq  rivoji  bilan  uzviy  bog‘liqdir.  Bundan 
tashqari mamlakatimiz yalpi ichki mahsuloti va valyuta tushumi tarkibida ham qishloq 
xo‘jaligi tarmog‘i sezilarli salmoqqa ega. Qishloq xo‘jaligi tarmog‘i aholini oziq-ovqat 
mahsulotlari bilan hamda sanoatning ayrim sohalarini xomashyo bilan ta’minlashda 
muhim ahamiyatga ega. Endilikda aholi soni va ehtiyojlarining o‘sishi hamda qayta 
ishlash  sanoati  quvvatlarining  yuksalishi  qishloq  xo‘jalik  mahsulotlari  yetishtirish 
hajmini yanada ko‘paytirishni obyektiv ravishda taqozo etmoqda. Shuning uchun ham 
ushbu tarmoqni rivojlantirish va samaradorligini oshirish dolzarb hisoblanadi. 
Biroq, qishloq xo‘jaligi korxonalari o‘z faoliyati davomida ko‘plab noaniq va 
riskli vaziyatlar bilan robaro keladi. Qishloq xo‘jaligida  moliyaviy tavakkalchilikni 
boshqarish  fermer  xo‘jaligining  barqaror  o‘sishini  ta’minlash  uchun  asosiy  vosita 
hisoblanadi. 

 
Аннотация:  Ушбу  мақола  пиротехник  буюмларининг  экспертиза 
тадқиқотининг аҳамиятини, шунингдек, Ўзбекистондаги пиротехник воситалар 
билан  боғлиқ  статистик  кўрсаткичларни  ва  қонунчилик  асосларини  кўриб 
чиқади.  Мақолада  пиротехник  маҳсулотлардан  фойдаланишдаги  хавфлар, 
уларнинг  хавфсизлигини  таъмин-лаш  учун  амалга  ошириладиган  экспертиза 
тадқиқотларининг ўрни ва аҳамияти муҳокама қилинади.  
Экспертиза  жараёни  пиротехник  воситаларнинг  сифатини,  экологик 
таъсирини  ва  қонунга  мувофиқлигини  текширишда  муҳим  рол  ўйнайди. 
Ўзбекистонда  пиротехник  маҳсулотлар  импорт  ва  ишлаб  чиқариш 
кўрсаткичлари,  улардан  фойдаланиш  натижасидаги  фавқулодда  ҳолатлар  ва 
экологияга таъсири статистик маълумотлар орқали талқин этилади. Шу билан 
бирга, пиротехник воситаларни ишлаб чиқариш ва фойдаланишга доир ҳуқуқий 
асослар  ва  техник  регламентлар  таҳлил  қилинади.  Мақоладаги  тадқиқотлар 
пиротехник  маҳсулотларнинг  хавфсизлиги  ва  ишлатишдаги  стандартларга 
мувофиқлигини таъминлашдаги зарур қадамларни кўрсатади. 

Anotatsiya:  Yuqori  kuchlanishli  elektr  uzatish  liniyalari  (YUKEUL)  elektr 
energiyasini  uzoq  masofalarga  samarali  va  xavfsiz  yetkazib  berish  uchun 
mo‘ljallangan.  Ushbu  maqolada  YUKEUL  konstruktiv-mexanik  qismlarini 
loyihalashda  uchraydigan  muammolar,  jumladan,  mexanik  yuklamalar, 
materiallarning  eskirishi,  ekologik  ta’sir  va  elektromagnit  xavfsizlik  masalalari 
batafsil  tahlil  qilinadi.  Ushbu  muammolarni  bartaraf  etish  uchun  zamonaviy 
materiallar,  raqamli  modellashtirish,  intellektual  monitoring  tizimlari  va  ekologik 
xavfsiz texnologiyalar qo‘llanilishi yoritiladi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  oila  tizimining  shaxslararo  munosabatlarga 
ta'siri  va  uning  umumiy  va  xususiyatlari  haqida  so'z  yuritiladi.  Oila  -  ijtimoiy 
tuzilmaning  asosiy  bo'lagi  bo'lib,  undagi  shaxslararo  munosabatlar  bir-biriga  ta'sir 
etuvchi  va  o'zaro  bog'liq  tizimni  tashkil  etadi.  Maqolada  oila  ichidagi  shaxslar 
o'rtasidagi  ijtimoiy  rollar,  o'zaro  aloqalar  va  psixologik  bog'liqliklar  muhim  o'rin 
tutadi. Oila tizimi barqarorlik va o'zgarishlar o'rtasida uyg'unlikni saqlashga intiladi, 
lekin  u  doimo  o'zgarib  boradi,  chunki  yangi  avlodlar  tug'iladi,  eski  avlodlar  esa 
o'zgaradi yoki yo'qoladi. Oila tizimining xususiyatlari, jumladan, gender rollari, oilaviy 
qadriyatlar  va  an'analar,  ota-onaning  ta'siri,  oiladagi  ziddiyatlar  va  o'zaro 
munosabatlar, tizimning barqarorligi va rivojlanishiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. Ushbu 
maqola oiladagi shaxslararo munosabatlarning tizimiga xos umumiy va xususiyatlar 
haqida chuqur tushuncha beradi va oilaning jamiyatdagi muhim rolini ta'kidlaydi. 

Annotatsiya 
Ushbu   maqolada    zamonaviy kompyuter texnologiyalari imkoniyatlaridan 
umum ta 'lim maktablarining boshlang'ich sinf tabiiy fanlari darslarida foydalanishning 
afzallik va qulaylik tomonlari hamda   axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining  
bugungi  zamonaviy  pedagogik  ta’lim  tizimida  foydalanishning  bosqichma-bosqich 
tizimi haqida yoritib berilgan. 

 
Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  budjet  tashkilotlarining  asosiy  vazifalari  va 
moliyalashtirish manbalari tahlil qilinadi. Budjet tashkilotlari davlat va jamiyatning 
ijtimoiy-iqtisodiy  rivojlanishida  muhim  rol  o‘ynaydi,  chunki  ular  ta’lim,  sog‘liqni 
saqlash,  madaniyat  va  boshqa  sohalarda  xizmatlar  ko‘rsatadi.  Maqolada  budjet 
tashkilotlarining  asosiy  vazifalari,  jumladan,  davlat  siyosatini  amalga  oshirish, 
ijtimoiy  xizmatlarni  taqdim  etish,  va jamoatchilik  manfaatlarini  himoya  qilish  kabi 
jihatlar ko‘rib chiqiladi. 

Annotatsiya.  Ushbu  maqola  ish  haqi  va  unga  bog‘liq  to‘lovlarning  hisobga 
olinishi, ularning xodimlar motivatsiyasi va tashkilot samaradorligiga ta’siri haqida 
batafsil ma’lumot beradi. Ish haqi xodimlarning ijtimoiy-iqtisodiy holatini belgilovchi 
muhim  omil  sifatida  ko‘rib  chiqiladi.  Maqolada  ish  haqi  tizimining  adolatliligi, 
shaffofligi va raqobatbardoshligi xodimlarning ishga bo‘lgan munosabatini qanday 
o‘zgartirishi  tahlil  etiladi.  Shuningdek,  bonuslar  va  qo‘shimcha  to‘lovlar  kabi 
rag‘batlantirish  mexanizmlarining  xodimlar  faoliyatini  oshirishdagi  roli  ham 
yoritilgan.  Tashkilotlar  uchun  samarali  ish  haqi  tizimini  yaratish  va  uning  doimiy 
ravishda yangilanib turishi zarurligi ta’kidlangan. 

 
Annotatsiya.  Ushbu  maqola  “Qurilish  va  kimyo  sanoatida  shaxsiy  himoya 
vositalarini to‘g‘ri tanlash va ulardan foydalanish”  mavzusiga bag‘ishlangan bo‘lib, 
mehnat  muhofazasi  va  ishchilar  xavfsizligini  ta’minlashda  shaxsiy  himoya 
vositalarining ahamiyatini o‘rganadi. Maqolada shaxsiy himoya vositalarining turlari, 
ularning  funktsiyalari  va  qurilish  hamda  kimyo  sanoatida  qo‘llanilishidagi  muhim 
jihatlar  ko‘rib  chiqiladi.  Shuningdek,  maqola  himoya  vositalarini  tanlashda  e’tibor 
berilishi lozim bo‘lgan omillar, masalan, ish sharoitlari, xavf darajasi va individual 
ehtiyojlar  haqida  batafsil  ma’lumot  beradi.  Shaxsiy  himoya  vositalaridan  to‘g‘ri 
foydalanish amaliyotlari, ularning saqlanishi va parvarishi ham muhokama qilinadi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  hozirgi  kundagi  asosiy  muammolardan  biri 
boʻlgan insonlarning ruhiy muammolari, stress haqida yoritilgan. Shu bilan birgalikda 
maqolada umumiy olingan ma’lumotlarga asoslanib bir qancha yechimlari ham keltirib 
oʻtilgan.  

Аннотация:  Мақолада  корхоналарида  молиявий  риск  менежменти 
тизимининг ҳозирги замон хусусиятлари ва муаммолари корпоратив молиявий 
менежмент  нуқтаи-назаридан  кўриб  чиқилган.  Рақобатли  бозор 
иқтисодиётига ўтиш жараёнларини тезлаштириш ва иқтисодиётда хусусий 
секторни  жадал  ривожлантириш  устуворлиги  кичик  бизнес  корхоналарида 
молиявий  риск-менежменти  тизимини  такомиллаштиришнинг  концептуал 
асосларини яратишни талаб этади. 

Abstract: Inflammatory diseases are common among children and adolescents 
and are a serious problem for the health care system. In children of adolescent age, 
inflammatory  processes  are  often  caused  by  deficiencies  of  the  immune  system, 
infectious diseases or allergic reactions. These diseases require early diagnosis and 
treatment, because the adolescent organism is in the period of growth and development, 
and these diseases can lead to long-term complications. Early diagnosis, diagnosis, 
treatment methods and prevention of inflammatory diseases in children of adolescent 
age are considered in the article. 

Abstract: Glycated hemoglobin (HbA1c) plays a key role in the diagnosis of 
diabetes, as it allows you to assess the average blood glucose level over the past three 
months. This makes it a more reliable indicator than a regular blood glucose test, which 
can fluctuate depending on a number of factors such as stress, physical activity, and 
time of day.The determination of HbA1c concentration is a simple and convenient 
method  that  allows  doctors  to  quickly  establish  a  diagnosis  and  begin  appropriate 
treatment. The HbA1c level not only indicates the presence of diabetes, but also allows 
us to evaluate the effectiveness of the current therapeutic strategy, which significantly 
affects long-term treatment planning. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  past  temperaturali  Fitsher-Tropsh  (FT) 
jarayonlarida qo‘llaniladigan temir asosidagi katalizatorlarni takomillashtirish hamda 
ularni  regeneratsiya  qilish  texnologiyalari  tahlil  qilinadi.  Tadqiqotlar  natijasida 
katalizatorning  faolligini va  barqarorligini  oshirish  uchun  tarkibiy  modifikatsiyalar, 
nanozarrachali  strukturalar  va  termik-kimyoviy  qayta  tiklash  usullari  samaradorligi 
baholandi. Taklif etilgan yondashuvlar asosida katalizator umrini uzaytirish va sanoat 
miqyosida iqtisodiy samaradorlikni oshirish imkoniyatlari aniqlangan. 

Annotatsiya:  O‘t  pufagining  yallig‘lanishi,  tibbiyotda  cistit  deb  ataladigan 
kasallik, o‘t pufagining shilliq qavatining yallig‘lanishi bilan bog‘liq. Ushbu kasallik 
ko‘plab  insonlar  uchun  noqulaylik  tug‘diradi  va  turli  sabablarga  ko‘ra  rivojlanishi 
mumkin.  O‘t  pufagi,  asosan,  siydikni  saqlash  va  chiqarish  vazifasini  bajaradi. 
Yallig‘lanish  jarayoni  esa  ushbu  organning  normal  funktsiyalarini  buzadi  va 
bemorning hayot sifatini pasaytiradi. 

Ushbu maqolada turizmning iqtisodiyotga ta'siri, yangi ish o'rinlari yaratish va 
tadbirkorlik imkoniyatlarini kengaytirishdagi roli tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalqaro 
tashkilotlarning  statistik  ma'lumotlari  va  O'zbekiston  misolida  tahliliy  yondashuv 
qo'llanilgan.  Natijalar  shuni  ko'rsatadiki,  turizm  iqtisodiy  o'sishning  muhim 
omillaridan  biri  bo'lib,  xizmat  ko'rsatish  sektori  va  kichik  biznesni  rivojlantirishga 
sezilarli  hissa  qo'shadi.  Shuningdek,  turizmning  barqaror  rivojlanishi  uchun  davlat 
tomonidan qo‘llab-quvvatlash, infratuzilma rivoji va innovatsiyalar muhim ahamiyat 
kasb etishi ta’kidlanadi. 

 
АННОТАЦИЯ:  В  этой  исследовательской  работе  рассматривается 
значение поверхностно-активных веществ в производстве битумных эмульсий, 
используемых  на  автомобильных  дорогах.  В  дорожном  строительстве  ПАВ 
применяют  для  улучшения  сцепления  битума  с  поверхностью  минеральных 
материалов, в качестве эмульгатора при производстве битумных эмульсий, для 
активации минеральных материалов. 

Annotatsiya: Mazkur  maqola  biznesdagi  moliyaviy  xavflarning  mohiyati, 
turlari va ularni boshqarish usullarini tahlil qiladi. Maqolada moliyaviy xavflarning 
korxona faoliyatiga ta'siri, ularni aniqlash va baholashning ahamiyati hamda xavflarni 
minimallashtirish bo'yicha amaliy tavsiyalar keltirilgan. 

Annotatsiya:Ushbu maqola davlat xaridlarining rivojlanish tarixini turli davrlar 
va mamlakatlar misolida o‘rganadi. Maqolada davlat xaridlarining ilk shakllanishidan 
boshlab,  zamonaviy  davlat  xaridlarining  shakllanishi,  uning  asosiy  tamoyillari, 
tartibga  soluvchi  me’yoriy  hujjatlar  va  rivojlanish  tendensiyalari  tahlil  qilinadi. 
Shuningdek, davlat xaridlarining iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy omillarga ta’siri ko‘rib 
chiqiladi  hamda  turli  mamlakatlarning  davlat  xaridlaridagi  o‘ziga  xos  tajribalari 
yoritiladi. Maqolaning maqsadi davlat xaridlarining evolyutsiyasini kuzatish va uning 
hozirgi kundagi ahamiyatini aniqlashdan iborat. 

Abstract: Bronchial asthma is a chronic disease characterized by inflammation 
and hyperreactivity of airways. This disease is manifested by episodes of difficulty 
breathing, coughing, wheezing and chest pain. Early detection and prevention of the 
disease is very important due to the fact that it affects large sections of the population 
and the serious complications of the disease. In recent years, the number of patients 
with bronchial asthma has increased significantly around the world. According to the 
World  Health  Organization  (WHO),  more  than  300  million  people  suffer  from 
bronchial  asthma,  and  this  number  is  increasing  every  year.  The  incidence  of  the 
disease is high among children, especially in urban areas. 

 
Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  OITS  bilan  kasallangan  homilador  ayollarda 
tug'ruq davrigacha bo'lgan davrda kuzatiladigan o'zgarishlarni o'rganishga qaratilgan.  
immunitet  tizimidagi  o'zgarishlar,  virus  yuklamasi,  homiladorlik  asoratlari,  dori 
vositalarining ta'siri va psixologik o'zgarishlar kabi omillar tahlil qilinadi. Shuningdek, 
onadan  bolaga  OIV  yuqish  xavfini  kamaytirish  uchun  ko'riladigan  choralar  va 
tavsiyalar  ko'rib  chiqiladi.  Tadqiqot  natijalari  OITS  bilan  kasallangan  homilador 
ayollarga sifatli tibbiy yordam ko'rsatish va ularning farovonligini ta'minlash uchun 
muhim ahamiyatga ega. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  zo‘ravonlikka  uchragan  o‘quvchilarga 
psixologik  yordam  ko‘rsatish  masalasi  tahlil  qilinadi.  Bolalarga  ko‘rsatilgan 
zo‘ravonlikning  turlari,  uning  psixologik  oqibatlari  va  ularga  samarali  yordam 
ko‘rsatish  usullari  haqida  ma’lumot  beriladi.  Shuningdek,  maktab  psixologlari  va 
o‘qituvchilarning ushbu jarayondagi roli va ular uchun tavsiyalar ham bayon etiladi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  loyihaviy  moliyalashtirishda  kompleks  tahlilni 
samarali tashkil etish yo‘llarini o‘rganadi. Unda loyihaviy moliyalashtirishning o‘ziga 
xos  xususiyatlari,  kompleks  tahlilning  zarurligi  va  uning  asosiy  bosqichlari  ko‘rib 
chiqiladi. Maqolada kompleks tahlilni tashkil etishda duch kelinadigan muammolar va 
ularni hal qilish yo‘llari, jumladan, ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish metodlari, 
risklarni  baholash,  moliyaviy  modellashtirish  va  qaror  qabul  qilish  jarayonlari 
muhokama  qilinadi.  Shuningdek,  loyihaviy  moliyalashtirishda  kompleks  tahlilning 
samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi. 

Abstract: Literature has long been recognized as a powerful tool in language 
learning. It provides authentic language exposure, enhances vocabulary acquisition, 
and fosters critical thinking skills. This article explores the role of literature in English 
as  a  Foreign  Language  (EFL)  learning,  highlighting  its  benefits,  implementation 
strategies, and challenges. Various literary genres, including novels, poetry, and short 
stories,  can  be  effectively  utilized  to  enhance  language  proficiency  and  cultural 
understanding. 

 
Annotatsiya: Maqolada bugungi kunda sovuq qurollarning vujudga kelish tarixi, 
bugungi kundagi sovuq qurollarning jinoyatchilikdagi tutgan o’rni, sovuq qurollarning 
turlari, ularning xususiy va umumiy belgilari, bundan tashqari jinoyatchilikning oldini 
olishda  sovuq  qurollarni  kriminalistik  tekshirishning  ahamiyati,  shuningdek  sovuq 
qurollarni  ekspertiza  qilishdagi  xato  va  kamchiliklar  bayon  qilindi.  Olingan 
malumotlarga asoslanib bu muammolarga yechim va xulosalar berildi. 

Annotatsiya 
Noqonuniy migratsiya bugungi kunda nafaqat O‘zbekiston, balki butun dunyo 
mamlakatlarini xavf ostiga  qo'yadigan  muhim  ijtimoiy  va  iqtisodiy  muammolardan 
biriga  aylangan.  Ushbu  muammo  nafaqat  migratsiya  jarayonining  o'ziga  xos 
xususiyatlaridan kelib chiqsa-da, balki migratsiyaga qarshi kurashda samarali chora-
tadbirlar ko'rilmasligi, davlatlarning ichki xavfsizligi va jamoat tartibini ta'minlashda 
jiddiy  muammolarni  yuzaga  keltiradi.  Ayniqsa,  ichki  ishlar  organlarida  mavjud 
bo‘lgan tezkor-qidiruv bo‘linmalari bu jarayonda muhim rol o‘ynaydi. Ularning asosiy 
vazifasi — noqonuniy migrantlarni aniqlash, ularning faoliyatini monitoring qilish va 
zarur chora-tadbirlarni amalga oshirishdir. Mazkur maqolada ichki ishlar organlarining 
tezkor-qidiruv bo‘linmalarining noqonuniy migratsiya bilan kurashishda tutgan o‘rni 
va roli, ularning faoliyatini samarali tashkil etish va nazorat qilish jarayonlari chuqur 
tahlil etilgan.  Noqonuniy  migratsiyaning barcha shakllari  — xalqaro va ichki, turli 
huquqbuzarliklar bilan bog‘liq bo‘lib, ayniqsa, ularning qonuniylashtirilmagan tartibda 
amalga  oshirilishi  ijtimoiy  xavf-xatarlarni  keltirib  chiqaradi.  Ushbu  muammoni  hal 
qilishda tezkor-qidiruv bo‘linmalarining o‘rni juda muhim. Ayniqsa, ular migratsiya 
jarayonlarining  qonuniy  bo‘lmagan  shakllarini  aniqlashda  muhim  ma'lumotlarni 
taqdim etadi, monitoring, tahlil va harakatlar rejalarini ishlab chiqishda asos bo‘lib 
xizmat  qiladi.  Tezkor-qidiruv  bo‘linmalari  noqonuniy  migratsiya  bilan  kurashishda 
faqatgina  og‘ir  jinoyatlarning  oldini  olishda  emas,  balki  migratsiya  jarayonlarini 
boshqarishda ham faol ishtirok etadi. Ular xalqaro va milliy qonunlarni buzgan, o‘z 
huquqlarini poymol qilgan migrantlarni aniqlash va ularni muvofiqlashtirilgan tarzda 
tegishli hukumat idoralariga jo‘natishda asosiy rol o‘ynaydi. Shu bilan birga, tezkor-
qidiruv  bo‘linmalarining  samarali  faoliyati  nafaqat  ma'lumotlar  almashinuvini 
osonlashtiradi, balki migratsiya jarayonlarining monitoringini osonlashtiradi va ularni 
yanada  nazorat  qilish  imkoniyatlarini  yaratadi.  Noqonuniy  migratsiyaning  oldini 
olishda  ichki  ishlar  organlarining  tizimli  yondashuvi,  ayniqsa,  tezkor-qidiruv 
bo‘linmalarining  ma'lumotlarni  tahlil  qilish  va  kuzatishdagi  rolini  yuqori  baholash 
zarur. Shuningdek, bu bo‘linmalarning xalqaro hamkorlikdagi faoliyati, turli davlatlar 
bilan  o‘zaro  aloqalarni  rivojlantirish  va  migratsiyaga  qarshi  kurashishda  global 
tizimlarni yaratishda alohida o‘rin tutadi. Maqola davomida ichki ishlar organlarining 
tezkor-qidiruv bo‘linmalarining faoliyatini boshqarish, ularning ishini samarali tashkil etish,  shuningdek,  noqonuniy  migratsiya  masalalarida  huquqiy  asoslarning 
mustahkamlanishi,  migratsiya  tizimining  o‘zgarishi  va  xalqaro  hamkorlikni 
chuqurlashtirish zarurligi ko‘rib chiqiladi. 

Annotatsiya:Ushbu maqola, profilaktika inspektorining surunkali alkogolizm 
va  giyohvandlik  oqibatida  ruhiy  kasalliklarga  chalingan  shaxslar  bilan  ishlash 
faoliyatini tahlil qiladi. Maqolada profilaktika inspektorining rolini va mas'uliyatlarini, 
shuningdek,  alkogolizm  va  giyohvandlik  kabi  salbiy  odatlar  natijasida  ruhiy 
kasalliklarga  duchor  bo'lgan  shaxslar  bilan  samarali  ishlash  metodlari  muhokama 
qilinadi.  Ruhiy  kasalliklar  va  ularning  profilaktikasi  bo'yicha  ekspert  maslahatlari, 
inspektorlar  uchun  zarur  bo'lgan  yuridik  va  psixologik  bilimlar,  shuningdek, 
muammoli  shaxslar  bilan  muloqot  qilishda  kerakli  ko'nikmalar  ko'rib  chiqiladi. 
Maqola, shuningdek, bunday shaxslar bilan ishlashda uchraydigan qiyinchiliklar va 
ularga qarshi kurashishda davlatning roli haqida fikr yuritadi. Bu izlanish, profilaktika 
inspektorlarining  malakasini  oshirish  va  ruhiy  kasalliklarning  oldini  olish  bo'yicha 
samarali yondashuvlarni ishlab chiqishga yordam beradi. 

Annotatsiya.  Avtomobil  shinalarining  indekslari  -  shinalarning  ishlash 
xususiyatlarini, yuk ko‘tarish qobiliyatini va tezlik chegaralarini belgilovchi muhim 
ko‘rsatkichlardir. Ushbu indekslar shina tanlash jarayonida haydovchilarga yordam 
beradi, chunki ular shinaning xavfsizligi, barqarorligi va samaradorligini ta’minlaydi. 
Maqolada  shinalarning  yuk  ko‘tarish  indeksi  va  tezlik  indeksi  haqida  batafsil 
ma’lumot beriladi, ularning qanday hisoblanishi va qaysi omillarga bog‘liqligi ko‘rib 
chiqiladi.  Shuningdek,  to‘g‘ri  indeksni  tanlashda  e’tiborga  olinishi  kerak  bo‘lgan 
jihatlar va haydovchilar uchun tavsiyalar keltiriladi. Ushbu ma’lumotlar avtomobil 
egalariga  o‘z  shinalarini  tanlashda  yanada  ongli  qarorlar  qabul  qilishga  yordam 
beradi. 

Аннотация:  Ушбу  мақолада  мамлакатимизда  аҳолининг  молиявий 
саводхонлик  даражасини  ошириш  бўйича    қабул  қилинаётган  меъёрий 
ҳужжатлар    мазмуни  ва  уларнинг  устувор  йўналишлари  баён  этилган.  
Шунингдек молиявий саводхонликка бағишланган ва хорижий ҳамда маҳаллий 
олимларнинг  илмий    ишлари    таҳлили    амалга    оширилган.    «Молиявий  
саводхонлик»    тушунчаси    молиявий    қарорларни    қабул    қилиш    имконини  
берувчи  молиявийиқтисодий  билим,  кўникма  ва  малакаларга  эга  бўлиш  
асосида,  уларнинг  таркибий  қисмлари  тавсифланган  ҳолда  тафсил  қилинган. 
Молиявий саводхон лик йўналишлар бўйича гуруҳланган. Шу билан бир қаторда 
мамлакатимиз аҳолисининг молиявий  саводхонлигини шакллантириш ва унинг 
амалга  ошириш  механизмини  яратиш  ва  унинг  самарадор  лигини  оширишга 
қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар берилган. 

Annotation: in the poetic work of the Sheikhzoda, he shook pen, mainly on 
modern topics, and in his dramaturgy, a thoughtful look at the historical past and gave 
new artistic life to the siymos and events that help to illuminate the modern problems 
in  it.  One  of  the  outstanding  manifestations  of  Uzbek  literature,  the  famous  poet, 
zabardast playwright, literary scholar and translator Maqsud Shaykhzoda stood out 
from all of us not only in the sense of reason, but also in the sense of siymo. The idle 
question of the autonomous mouth did not seem to melt into it. 

 
         Annotatsiya: Shayxzoda sheʼriy ijodida, asosan, zamonaviy mavzularda qalam 
tebratdi,  dramaturgiyasida  esa,  tarixiy  o’tmishga  teran  nazar  tashlab,  undagi 
zamonaviy muammolarni yoritishga yordam beruvchi siymolar va voqealarga yangi 
badiiy hayot bagʻishladi. Oʻzbek adabiyotining atoqli namoyondalaridan biri, mashhur 
shoir, zabardast dramaturg, adabiyotshunos olim va tarjimon Maqsud Shayxzoda aql 
ma'nosidagina  emas,  siymo  ma'nosida  ham  hammamizdan  ajralib  turardi.  Muxtor 
og'aning beozor savoli unga erish tuyulmadi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  iqtisodiyotimizni  rivojlantirishda  avtomobil 
transportining  geografiyasi  va  rivojlanishi  xususiyati  haqida  ma’lumotlar  berilgan. 
Mavzuni o‘rganishda tahlil qilish, tarixiylik va kuzatuv metodlaridan foydalanganildi. 
Shuningdek  ushbu  maqolada  maqola  muallifining  mavzuga  oid  olib  borgan  ilmiy 
ishlari haqida ham gap boradi. 

За последние 30 лет число людей с избыточным весом и ожирением в США 
удвоилось [ 4 ]. Ожирение резко увеличивает риск инсульта, и несколько групп 
предложили  механизмы  для  объяснения  этого  явления. Первый  механизм 
заключается в снижении уровня цитокина, называемого адипонектином. 

Метаболик синдромнинг умумий популяцияда тарқалиши 33,4%ни ташкил 
этиб, ёш ўтган сари аёлларда эркакларга нисбатан кўп учрайди, ҳамда аёлларда 
эркакларга нисбатан инсульт хавфини оширади (Кадзуо Такахаси). Метаболик 
синдром  -  гормонал  ва  метаболик  бузилишларнинг  ўзаро  бирикмаси  бўлиб, 
юрак-қон  томир  шунингдек  цереброваскуляр  касалликларнинг  ривожланиш 
эхтимоллигини  оширувчи  асосий  хавф  омилларидан  бири  ҳисобланади. 
Инсультга  олиб  келувчи  хавф  омиллари  орасида  ёш,  эркак  жинси, 
гиперлипидемия,  артериал  гипертония,  семизлик,  бош  магистрал  артериялари 
окклюзияловчи-  стенозловчи  шикастланишлари,  чекиш  ва  гиподинамия 
устунлик  қилади.  Мазкур  омиллар  аёлларда  ёшга  хос  гормонал  ўзгаришлар 
даврида  ишемик  инсульт  ривожланишида  муҳим  ўрин  тутади.  Семизлик,  қон 
липид спектри ўзгаришлари, инсулинрезистентлик метаболик синдромга олиб 
келиб,  қандли  диабет  2  тип  ва  юрак-  қон  томир  патологияларини  чақиради. 
Эпидемиологик  тадқиқотлар  метаболик  синдром  мавжуд  юрак-  қон  томир 
патологиясидан  азият  чекадиган  аёлларда  соғлом  аёлларга  нисбатан  эстроген 
миқдори  пасайишини  кўрсатди.  Менопаузал  метаболик  синдром  (ММС) 
ривожланишида  мухим  аҳамиятни  семизлик  ёки  ортиқча  вазн  ташкил  этади. 

В данной статье рассматривается ряд инновационных методов обучения, 
применяемых  на  уроках  истории.  История,  как  фундаментальный  предмет 
гуманитарного  цикла,  не  только  развивает  систематические  аналитические 
навыки, но и способствует формированию всестороннего взгляда на глобальные 
исторические процессы и эволюцию цивилизаций. Несмотря на то, что многие 
преподаватели используют схожие методы в своей работе, каждый педагог, 
как  правило,  разрабатывает  собственный  стиль,  требующий  гибкости  и 
постоянной  адаптации  в  соответствии  с  потребностями  студентов. 
Эффективные  педагогические  методики  имеют  решающее  значение  для 
академического  успеха,  поскольку  они  учитывают  разнообразие  личностей  и 
обучающих  способностей  учащихся.  При  выборе  и  адаптации  стратегий 
преподавания  педагоги  должны  опираться  на  такие  факторы,  как 
индивидуальные интересы, предварительные знания, образовательная среда и 
когнитивные  способности  студентов.  Кроме  того,  использование  различных 
учебных  пособий  может  существенно  повысить  понимание  материала  и 
вовлечённость учащихся. 

Annotatsiya.  Ushbu  maqola  “Sovutish  minorasining  elektr  yuritma  tizimi 
bo‘yicha  mexanik  uzatmalarni  hisoblash  va  tizimning  samaradorligini  oshirish” 
mavzusiga  bag‘ishlangan.  Maqolada  sovutish  minoralarining  ishlash  prinsiplari, 
ularning elektr yuritma tizimlari bilan integratsiyasi va mexanik uzatmalarni hisoblash 
usullari batafsil ko‘rib chiqiladi. Sovutish minoralari sanoat va energetika sohalarida 
muhim rol o‘ynaydi, shuning uchun ularning samaradorligini oshirish dolzarb masala 
hisoblanadi.  Maqolada,  avvalo,  sovutish  minorasining  asosiy  komponentlari  va 
ishlash  jarayoni  tahlil  qilinadi.  Keyinchalik,  elektr  yuritma  tizimlarining  mexanik 
uzatmalarga  ta’siri,  energiya  sarfi  va  samaradorlik  ko‘rsatkichlari  o‘rganiladi. 
Mexanik uzatmalarni hisoblashda qo‘llaniladigan matematik modellar va simulyatsiya 
usullari keltiriladi. 

 
Annotatsiya:  ushbu  maqolada  hozirgi  kunda  amaliyotda  qo‘llaniladigan 
transport  vositalarining  texnik  holati  ekspertizasining  ishlash  tartibi  ,  ishonchli 
ma'lumotlar olish va rasmiylashtirishda zamonaviy texnika, usul va uslublar majmuyi 
haqida ma’lumotlar kiritilgan.  

Annotatsiya.  Avtomobil  shinalari,  transport  vositalarining  muhim 
komponentlaridan  biri  bo‘lib,  ularning  xavfsizligi,  qulayligi  va  ishlash 
samaradorligini  ta’minlaydi.  Ushbu  maqolada  avtomobil  shinalarining  turlari  va 
klassifikatsiyasi  haqida  batafsil  ma’lumot  beriladi.  Shinalar  turli  xil  materiallar, 
dizayn  va  texnologiyalar  asosida  ishlab  chiqariladi,  bu  esa  ularning  ishlash 
sharoitlariga mos kelishini ta’minlaydi. Shinalarni klassifikatsiya qilishda ularning 
o‘lchamlari, naqshlari, ishlatilish maqsadi va boshqa xususiyatlari inobatga olinadi. 
Maqola  shinalarning  asosiy  turlari  —  yozgi,  qishki  va  barcha  mavsumli  shinalar, 
shuningdek, sport va yo‘l tanlamas  shinalarini o‘z ichiga oladi. Har bir tur uchun 
afzalliklar  va  kamchiliklar  ko‘rib  chiqiladi,  shuningdek, to‘g‘ri  tanlov  qilish  uchun 
tavsiyalar beriladi. 

ANNOTATSIYA:  Ushbu  maqolada  ommaviy  axborot  vositalari  orqali 
olinadigan ma’lumotlar o‘smirlarning emotsional-irodaviy jabxalari hamda qiziqishlar 
tizimiga ta’sir etib ularning xulq-atvori va psixikasida turli buzilishlarga sabab bo‘lishi 
to‘g’risidagi ma’lumotlar yoritilgan.  

Annotatsiya:  Maqolada  har  bir  shaxsda  mavjud  bo‘lgan  psixik  jarayonlar: 
xotira,  xayol,  tafakkur,  qobiliyat  va,  eng  asosiysi,  ong  haqida  ma’lumotlar  keltirib 
o‘tilgan.  Shuningdek,  psixik  jarayonlarning  ishlash  mexanizmida  asosiy 
fuknsiyalardan birini bajaruvchi bosh miyaning xususiyatlari ham ochib berilgan.  

Annotatsiya:  Ma’lumki,  insonning  хulq-atvori  polimotivlashtirilgan  bo‘ladi. 
Shuning  uchun,  suisidal  xulqatvor  odatda  bir  vaqtdayoq  bitta  emas,  bir  nechta 
harakatlanayotgan  va  o‘zaro  harakatlanish  motivlari  bilan  sharhlanadi.  Dolzarb 
ehtiyojlar frustratsiyasi bir necha holatda autodestruktiv xulq-atvorni belgilaydi. O‘z 
joniga  qasd  qilish,  o‘zini  hayotdan  ongli  mahrum  etish  sifatida,  fikr  yuritganda, 
faqatgina suisidning tashqi ijtimoiy sabablarini emas, balki nizolar shaklida namoyon 
bo‘ladigan ichki shaxs motivlarini ham  ko‘rib chiqish zarurdir. Bunday yondashuv  
natijasida, suisidal xulq-atvorning sabablari sifatida ko‘p omillar kelib chiqadi. 

 
Insoniyat tarixida bilim, madaniyat va tafakkur taraqqiyoti bilan bevosita bog‘liq 
bo‘lgan muhim manbalar – bu kutubxonalardir. Ular faqat kitoblar to‘plami emas, balki 
xalqning  tarixiy  xotirasi,  ilmiy  salohiyati  va  ma’naviy  dunyosining  aksidir.  Shu 
boisdan ham kutubxona har bir millatning bebaho xazinasi sanaladi. 
Ilk kutubxonalar juda qadimda, miloddan avvalgi III ming yillikka to‘g‘ri keladi. 
Bu  davrda  Mesopotamiya,  Misr,  Hindiston,  Xitoy  kabi  qadimiy  sivilizatsiyalarda 
kutubxonalar paydo bo‘lib, ular jamiyat taraqqiyotiga katta hissa qo‘shgan. 
O‘zbekiston  hududida  kutubxonachilik  an’analari  qadimdan  rivojlangan. 
Xususan,  Temuriylar  davrida  ilm-fan  va  madaniyatga  katta  e’tibor  qaratilib,  ulkan 
kutubxonalar  barpo  etilgan.  Alisher  Navoiy,  Mirzo  Ulug‘bek  kabi  ulug‘  allomalar 
davrida kitoblar ilmiy va badiiy hayotning ajralmas qismiga aylangan. 
Tarixiy  manbalarga  ko‘ra,  XX  asr  boshlarida  faqat  Buxoro  shahrida  13  ta 
kutubxona va 96 ta qiroatxona mavjud bo‘lgan. Saroy kutubxonalarida 47 500 dan ortiq 
noyob qo‘lyozmalar va toshbosma kitoblar saqlangan. 

 
Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  maktabgacha  ta’lim  muassasalarida  bolalar 
nutqini  rivojlantirish  va  til  o‘rgatish  usullari  haqida  so‘z  yuritiladi.  Maqolada  nutq 
rivojlantirish  metodikasi,  jumladan  tovushlarni  to‘g‘ri  talaffuz  qilish, nutq  sur’atini 
rivojlantirish, nutqiy aloqa ko‘nikmalarini shakllantirish kabi muhim masalalar ko‘rib 
chiqiladi. Shuningdek, til o‘rgatish usullari, masalan, o‘yin, qo‘shiqlar, multfilmlar va 
rol ijro etish kabi metodlar orqali bolalar tilini rivojlantirishning samarali yo‘llari tahlil 
etiladi. Ushbu usullar bolalarning o‘qish, tinglash, so‘zlash va tushunish qobiliyatlarini 
yaxshilashga  xizmat  qiladi.  Maqola  o‘qituvchilarga  va  maktabgacha  ta’lim 
muassasalarida  faoliyat  yuritayotgan  pedagoglarga  metodik  ko‘rsatmalar  va 
tavsiyalarni taqdim etadi. 

Abstract:  Mechanical  engineering  plays  a  pivotal  role  in  the  economic 
development  of  nations  by  driving  advancements  in  manufacturing,  infrastructure, 
innovation,  and  employment  generation.  This  paper  examines  the  contributions  of 
mechanical  engineering  to  various  industries, highlighting  its  impact  on  industrial 
growth,  technological  progress,  and  sustainability.  The  study  discusses  key 
innovations  such  as  automation,  robotics,  renewable  energy,  and  nanotechnology, 
which enhance productivity and economic stability. Additionally, the paper explores 
the  importance  of  education,  government  policies,  and  research  investments  in 
fostering a robust mechanical engineering sector. Despite challenges such as global 
competition  and  resource  constraints,  future  trends  in  artificial  intelligence,  smart 
manufacturing,  and  sustainable  engineering  practices  are  expected  to  further 
strengthen the sector's role in economic progress.