Том 44 № 1 (2025)

Том 44 № 1 (2025)
Опубликован: 15-05-2025

Статьи

3-6 37 11

SAHOBALAR HAYOTIDAN IBRATLI VOQEALAR VA ULARNING YOSHLAR TARBIYASIDAGI AHAMIYATI.

Aslonov Diyorbek Anvarjon o’gli

Annotatsiya. Islom tarixida sahobalar, ya'ni Rasululloh (s.a.v.) ning yaqin do'stlari va ularning tarafdorlarining roli beqiyosdir. Sahobalar, o‘zlarining fazilatlari, muhim qadriyatlar, Allohning roziligiga erishganligi va yoshlarga o‘rnak bo‘lishlari bilan butun dunyo musulmonlari uchun yuksak ma'naviy etalon hisoblanadi. Ularning hayotidagi ibratli voqealar va amaliyoti, ayniqsa yoshlar tarbiyasida nihoyatda katta ahamiyatga ega. Sahobalarning hayoti, o‘zining to‘g‘riligi, sadoqati, ilmga chanqoqligi va axloqiy fazilatlari bilan yoshlarni tarbiyalashda beqiyos namuna bo‘lib qolmoqda.

368-374 23 4

ЎТГАНЛАРНИ ХОТИРЛАШ, КЕКСАЛАРНИ ҚАДРЛАШ ЁШ АВЛОДНИНГ МУҚАДДАС БУРЧИДИР

Муродов Юсуф

Аннотация: Ўтганларни хотирлаш ва кексаларни қадрлаш — халқимиз маънавиятининг ажралмас қисми бўлиб, бу анъана ёш авлод тарбиясида муҳим ўрин тутади. Мазкур мақолада ўтмиш авлодга бўлган ҳурмат, кексаларнинг ҳаёт тажрибасидан фойдаланиш аҳамияти, ҳамда бу қадриятларни ёшларда шакллантиришнинг аҳамияти ҳақида сўз боради. Шундай ғоялар жамиятда инсонийлик, ватанпарварлик ва маънавий баркамолликни ривожлантиради.


Аннотация: Память о прошлом и уважение к пожилым — неотъемлемая часть духовности нашего народа, и эта традиция играет важную роль в воспитании молодого поколения. В данной статье рассматривается уважение к предкам, значимость использования жизненного опыта старшего поколения, а также важность формирования этих ценностей у молодежи. Подобные идеи способствуют развитию человечности, патриотизма и духовного совершенства в обществе.


Abstract: Remembering the past and respecting the elderly are integral parts of our nation's spiritual values, and this tradition plays a crucial role in educating the younger generation. This article discusses the importance of honoring ancestors, utilizing the life experience of older generations, and instilling these values in youth. Such ideas foster humanity, patriotism, and spiritual development within society.

302-305 38 117

BOSHLANGʻICH TAʼLIM TABIIY FANLARIDA EKSKURSIYA DARSLARI

Xushboqova Shahlo, Bozorova Nozima

          Annotatsiya: Bu maqolada boshlanǵich sinf óquvchilarini intilishlari va qiziqishlarini hisobga olgan holda ekskursiyalarni toǵri tashkil etish usullari haqida ma’lumotlar berilgan

306-315 40 4

JAMIYATDA YOSHLARNI MA'NAVIY TARBIYALASH USULLARI

Samatov Xurshid, Ergashev. SH. A.

Annotatsiya: Ushbu maqolada yoshlarni ma'naviy tarbiyalashning asosiy maqsadlari, dolzarbligi va jamiyatdagi o‘rni tahlil qilinadi. Maqolada oila, maktab, ommaviy axborot vositalari, diniy va madaniy muassasalar, shuningdek, yoshlar bilan ishlovchi ijtimoiy institutlarning ma'naviy tarbiyada tutgan o‘rni tahlil etilgan. Yoshlarda milliy g‘urur, ma’naviy immunitet, ijtimoiy mas’uliyat va insoniylik fazilatlarini shakllantirish usullari, zamonaviy tahdidlar fonida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada innovatsion pedagogik yondashuvlar, tarbiya samaradorligini oshirishda yangi texnologiyalar roli yoritiladi.


Аннотация: В статье рассматриваются цели и значение духовного воспитания молодежи в обществе. Особое внимание уделяется роли семьи, школы, СМИ, религиозных и культурных институтов, а также общественных организаций, работающих с молодёжью. Анализируются методы формирования у молодых людей национальной гордости, моральной устойчивости, социальной ответственности и гуманистических ценностей в условиях современных вызовов. Освещается также использование инновационных педагогических подходов и технологий в процессе духовного воспитания.


Abstract: This article explores the core goals and importance of moral and spiritual education for youth in society. It highlights the role of the family, educational institutions, media, religious and cultural organizations, and other social institutions in shaping the moral character of young people. The study examines methods to instill national pride, moral resilience, social responsibility, and humanistic values in the context of modern challenges. Additionally, it discusses the implementation of innovative pedagogical approaches and the use of new technologies to enhance the effectiveness of moral education.

316-326 57 15

“MUOMALA MADANIYATI VA UNING AHAMIYATI”

Samatov Xurshid, Sharofidinov Diyorbek

Annotatsiya : Mazkur maqolada muomala madaniyatining ijtimoiy hayotdagi o‘rni va insonlararo munosabatlar taraqqiyotidagi ahamiyati yoritilgan. Muomala madaniyati – bu shaxsning axloqiy fazilatlari, muloqotdagi odobi, hurmat, sabr, bag‘rikenglik kabi ijtimoiy qadriyatlarni amalda aks ettirishi bo‘lib, u jamiyatda barqarorlik, o‘zaro ishonch va sog‘lom ijtimoiy muhitni shakllantirishda muhim omil hisoblanadi. Maqolada muomala madaniyatining psixologik, axloqiy, madaniy va kommunikativ jihatlari tahlil qilinib, ayniqsa zamonaviy axborot jamiyatida uning dolzarbligi asoslab beriladi.


Аннотация : В данной статье рассматривается роль культуры общения в общественной жизни и её значение в развитии межличностных отношений. Культура общения охватывает моральные качества личности, этику поведения в общении, уважение, терпимость и другие социальные ценности, которые способствуют укреплению стабильности, взаимного доверия и здоровой социальной среды в обществе. В статье проанализированы психологические, этические, культурные и коммуникативные аспекты культуры общения, а также обоснована её актуальность в условиях современной информационной эпохи.


Abstract: This article explores the role of communication culture in social life and its significance in the development of interpersonal relationships. Communication culture reflects a person’s moral values, etiquette in interaction, respect, patience, and tolerance, which collectively contribute to societal stability, mutual trust, and a healthy social environment. The article analyzes the psychological, ethical, cultural, and communicative dimensions of communication culture and emphasizes its growing relevance in the context of the modern information society.

327-339 52 16

ISLOMDA KOMIL INSON G’OYASI

Samatov Xurshid, Javohir Xoʻrozov

Annotatsiya: Ushbu maqolada Islom ta’limotida komil inson tushunchasi, uning asosiy sifatlari va ruhiy-ma’naviy yetuklik mezonlari tahlil qilinadi. Qur’on oyatlari, hadislar va islomiy falsafa asosida komil inson modeli shakllantiriladi. Maqolada Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.)ning shaxsiy namunasi, sufiylik qarashlari va zamonaviy tafsiriy yondashuvlar orqali bu tushuncha chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, maqolada komil inson g‘oyasining bugungi ijtimoiy-ma’naviy hayotdagi ahamiyati yoritiladi.


 Аннотация : В данной статье рассматривается концепция совершенного человека в исламе, его духовно-нравственные качества и критерии зрелости. Исследование основано на анализе аятов Корана, хадисов и исламской философии. Особое внимание уделено образу Пророка Мухаммада (с.а.в.), суфийским подходам и современным интерпретациям. Также подчёркивается актуальность идеи совершенного человека в контексте современной духовной и социальной жизни.


 Abstract: This article explores the concept of the perfect human (al-insān al-kāmil) in Islam, focusing on key spiritual and moral attributes and the criteria for human perfection. The analysis is based on the Qur’an, Hadith, and Islamic philosophy. The exemplary character of the Prophet Muhammad (peace be upon him), Sufi interpretations, and contemporary theological perspectives are discussed in depth. The article also highlights the relevance of this concept in today’s socio-spiritual context.

340-350 66 8

MUHAMMAD RAHIMXON I NING HOKIMIYAT TEPASIGA KELISHI VA AMALGA OSHIRGAN ISLOHOTLAR.

Qurambayeva Sarvinoz Jo‘raboy qizi

ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada Xiva xoni Muhammad Rahimxon I davrida Xiva xonligida ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar, xonlikning ijtimoiy va iqtisodiy jabhada rivojlanishiga sabab bO`lgan omillar haqida so`z boradi. Xonlikda dehqonchilik, hunarmandchilik, qurolsozlik, ichki va tashqi savdoning taraqqiy etishi, xonlikning turli hududlaridagi bozorlar va ularning ichki va tashqi savdoda tutgan o`rni xususida ma’lumotlar berilgan.


АННОТАЦИЯ: В статье рассматриваются социально-экономические процессы в Хивинском ханстве в период правления хана Мухаммад Рахимхана I, а также факторы, обусловившие социально-экономическое развитие ханства. Приводятся сведения о развитии сельского хозяйства, ремесел, оружейного дела, внутренней и внешней торговли в ханстве, рынков в различных регионах ханства и их роли во внутренней и внешней торговле.


ANNOTATION: This article discusses the socio-economic processes in the Khiva Khanate during the reign of the Khiva Khan Muhammad Rakhimkhan I, the factors that led to the development of the khanate on the social and economic front. Information is provided on the development of agriculture, crafts, weapons manufacturing, internal and external trade in the khanate, markets in different regions of the khanate and their role in internal and external trade.

351-357 21 8

СТРУКТУРА ВРЕМЕННЫХ ИНТЕРВАЛОВ GSM

Короткова Лариса Александровна

Аннотация: В статье  рассмотрены  процессы обработки речи в стандарте GSM  и направлены на  обеспечение высокого качества передаваемых сообщений, реализацию дополнительных сервисных возможностей и повышение потребительских качеств абонентских терминалов.

358-367 41 9

ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ОБУЧЕНИЯ

Мавлянов Аминжан, Эшматов Ихтиёр Ёкубович, Нарманова Барно Ёкубовна

Инновационные методы обучения обычно включают использование технологий, активных методов преподавания, адаптивных и персонализированных подходов, а также новых моделей взаимодействия между педагогами и студентами. Например:

295-301 47 9

“DIN VA ILM: O‘ZARO MUNOSABATLAR”

Kamiljonov Olimjon, Samatov Xurshid

Annotatsiya: Ushbu maqolada din va ilm o‘rtasidagi murakkab, ammo muhim o‘zaro munosabatlar tizimli tahlil etilgan. Din insoniyat tarixida qadimdan ijtimoiy ongning muhim shakli sifatida shakllangan bo‘lsa, ilm fanning taraqqiyoti orqali borliqni tushunish vositasiga aylangan. Maqolada din va ilmning har biri o‘z epistemologik metodlariga ega ekani ko‘rsatilib, ularning qarama-qarshiligi emas, balki to‘ldiruvchi jihatlari yoritiladi. Ayniqsa, islomiy tafakkurda ilm-fan va e’tiqod o‘rtasida uyg‘unlik mavjudligi, Qur’oni karimda ilm olishga katta urg‘u berilgani dalillar asosida tahlil qilinadi. Maqolada G‘arb va Sharq madaniyatlarida din va ilm o‘rtasidagi tarixiy munosabatlar solishtirilib, zamonaviy ilmiy tafakkur va diniy qadriyatlar o‘rtasidagi integratsiya imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Xulosa qismida esa, zamonaviy jamiyatda din va ilm o‘rtasidagi muloqotni mustahkamlash, ular orasidagi muvozanatni topish zarurligi ta’kidlanadi.


Annotation: This article provides a systematic analysis of the complex yet vital relationship between religion and science. While religion has historically emerged as a significant form of social consciousness, science has evolved as a tool to understand the universe through rational inquiry. The article highlights that religion and science possess distinct epistemological foundations, but rather than opposing each other, they often complement one another. Special emphasis is given to the harmony between knowledge and faith in Islamic thought, with references from the Qur'an underscoring the importance of seeking knowledge. Furthermore, the article compares the historical dynamics of religion and science in Western and Eastern civilizations, and explores the possibilities for integrating modern scientific thinking with religious values. In conclusion, it emphasizes the necessity of fostering dialogue and balance between religion and science in contemporary society.


Аннотация; В данной статье проведён системный анализ сложных, но важных взаимоотношений между религией и наукой. Религия с древнейших времён являлась важной формой общественного сознания, тогда как наука развивалась как инструмент рационального познания окружающего мира. В статье подчёркивается, что у религии и науки различная эпистемологическая основа, однако они не обязательно противостоят друг другу, а могут и дополнять. Особое внимание уделено гармонии между знанием и верой в исламской мысли, с указанием на аяты Корана, призывающие к поиску знаний. Также рассматриваются исторические особенности взаимоотношений религии и науки в западной и восточной культурах, а также возможные пути интеграции современных научных взглядов с религиозными ценностями. В заключении подчёркивается важность диалога и нахождения баланса между религией и наукой в современном обществе.

375-378 25 8

MUSIQA VA MIYA:AKUSTIKANING ONG VA HISSIYOTLARGA TA’SIRI

Meliboyeva Go’zal Shuxrat qizi, Ne’matova Zahroxon Obidxon qizi, Elmurotova Dilnoza Baxtiyorovna, Majlimov Farrux Baxtiyor o’g’li

Annotasiya: Ishda akustik biofizika va inson miyasi o‘rtasidagi bog‘liqlik tahlili o’rganilgan bo’lib tovushning kayfiyat, stress va kognitiv jarayonlarga ta’siri, eshitish tizimi, musiqiy terapiya va shovqinning salbiy oqibatlari haqida ilmiy asoslar yoritilgan.

379-384 46 6

YANGI OʻZBEKISTON AGRAR SOHASIDA YASHIL IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH TAHLILI

Yusupov Bekzod Ulug’bekovich, Turdiyeva Nargiza Ernazarovna

Annotatsiya: Ushbu tadqiqotda yashil iqtisodiyotning asosiy tamoyillari, raqamli texnologiyalar va ularning agrar sohadagi qo‘llanilishi, shuningdek, Oʻzbekistonda amalga oshirilayotgan tashabbuslar va loyihalar tahlil qilinadi. Shuningdek, agrar sohani raqamlashtirish orqali erishiladigan ijobiy natijalar, jumladan, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining sifatini yaxshilash va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari ko‘rib chiqiladi.


 Аннотация: В данном исследовании анализируются основные принципы зеленой экономики, цифровые технологии и их применение в аграрной сфере, а также реализуемые в Узбекистане инициативы и проекты. Также будут рассмотрены положительные результаты, достигнутые за счет цифровизации аграрного сектора, включая повышение эффективности производства, улучшение качества сельскохозяйственной продукции и защиту окружающей среды.


Abstract: This study analyzes the basic principles of the green economy, digital technologies and their application in the agrarian sector, as well as initiatives and projects implemented in Uzbekistan. Also, the positive results achieved through the digitization of the agrarian sector are considered, including the issues of improving production efficiency, improving the quality of agricultural products and protecting the environment.

385-391 40 18

“ISLOMDA AXLOQ VA ODOB: BUGUNGI KUNGA TA’SIRI”

Tursunov Lochinbek, Samatov Xurshid

Annotatsiya: Mazkur maqolada islom dinida axloq va odobning tutgan o‘rni, uning tarixiy-madaniy ildizlari va asosiy manbalari (Qur’oni karim va Hadislar) asosida yoritilgan. Axloqiy qadriyatlarning shaxsiy va ijtimoiy hayotdagi o‘rni tahlil qilinib, ularning bugungi davrdagi dolzarbligi ilmiy asosda baholangan. Shuningdek, islomiy axloqiy tamoyillarning zamonaviy jamiyatdagi ahloqiy inqiroz, oilaviy tarbiya, yoshlar ongining shakllanishi va madaniy iqlimga ko‘rsatadigan ijobiy ta’siri yoritiladi. Tadqiqotda musulmon jamiyatlarida odob-axloq me’yorlarining barqaror rivojlanishga qo‘shayotgan hissasi, axloqiy qadriyatlarning barqarorlik, bag‘rikenglik va insonparvarlik tamoyillari bilan uyg‘unligi ko‘rsatib o‘tilgan. Muallif zamonaviy axloqiy muammolarning ildizini tahlil etib, ularga islomiy qarashlar orqali yechimlar taklif qiladi. Maqola islomiy axloqning universal qadriyat sifatidagi ahamiyatini ko‘rsatishga intilgan.


Аннотация: В данной статье рассматриваются моральные и этические принципы ислама и их влияние на современное общество. Исламская система нравственности охватывает такие категории, как честность, справедливость, скромность, терпение и уважение, и формирует основу для гармоничных межличностных отношений и стабильного общества. На основе эмпирических данных и социологических опросов показано, что исламские нравственные ценности продолжают играть важную роль в жизни молодёжи, семейных отношениях и общественной жизни. Особое внимание уделено актуальности исламской этики в условиях глобальных моральных вызовов и социального кризиса.


Annotation: This article explores the moral and ethical principles of Islam and their impact on contemporary society. The Islamic moral framework includes core values such as honesty, justice, modesty, patience, and respect, forming the foundation for harmonious interpersonal relationships and societal stability. Based on empirical evidence and sociological surveys, the study demonstrates that Islamic moral values continue to play a significant role in youth behavior, family dynamics, and public life. Special emphasis is placed on the relevance of Islamic ethics in the context of global moral challenges and social crises.

392-398 61 22

“MUOMALA MADANIYATI VA ODOB-AXLOQ QOIDALARI”

Akramov Yodgor, Samatov Xurshid

Annotatsiya: Ushbu maqolada muomala madaniyati va odob-axloq qoidalarining jamiyatdagi o‘rni, ularning insonlar o‘rtasidagi ijtimoiy munosabatlarni shakllantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Muallif muomala madaniyatining asosiy tamoyillari — hurmat, sabr, madaniy til ishlatish, tinglash va fikr almashish madaniyati kabi jihatlarni tahlil qiladi. Shuningdek, odob-axloq qoidalari insonning ichki va tashqi fazilatlari bilan bevosita bog‘liqligi, ularning oilaviy, mehnat jamoasidagi va jamoat joylaridagi muhim jihatlari ochib beriladi. Maqolada O‘zbek xalqining milliy qadriyatlari, diniy va tarixiy merosidan o‘rin olgan axloqiy-me’yoriy qarashlar bilan zamonaviy jamiyatda amal qilinayotgan axloqiy qoidalar qiyosiy tahlil qilinadi. Ilmiy tahlillar va amaliy misollar asosida muomala madaniyatini rivojlantirish bo‘yicha takliflar berilgan. Ushbu maqola pedagoglar, psixologlar, sotsiologlar, hamda ijtimoiy munosabatlar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun foydali ilmiy manba bo‘la oladi.


Annotation: This article analyzes the essence, importance, and social role of communication culture and moral-ethical rules in the development of interpersonal relationships. Based on theoretical and empirical data, it examines how etiquette, respect, and moral norms influence social harmony and individual behavior. The research highlights current issues in maintaining ethical communication, particularly among youth, and suggests educational and cultural measures for improvement.


Аннотация: В статье анализируется сущность, значение и социальная роль культуры общения и норм нравственности в развитии межличностных отношений. На основе теоретических и эмпирических данных рассматривается влияние этикета, уважения и моральных норм на общественную гармонию и поведение личности. Исследование выявляет актуальные проблемы соблюдения правил общения, особенно среди молодежи, и предлагает образовательные и культурные меры для их решения.

399-406 27 9

“YANGI O‘ZBEKISTONDA XALQARO BAG‘RIKENGLIK TAMOYILI”

Tojiboyev Usmonjon Shuxrat o‘g‘li

Annotatsiya. Ushbu maqolada yangi O‘zbekistonda xalqaro bag‘rikenglik tamoyili haqida so‘z yuritilib, bugngi kunda ko‘p millatlik xalqimiz orasida do‘stlik, o‘zaro hurmat tamoyillarini saqlashga va yurt obodligi yo‘lida fidokorona mehnat qilayotganligiga alohida urg‘u berilgan. Yangi O‘zbekistonda bag‘rikenglik masalalarida amalga oshirilayotgan amaliy ishlar haqida fikr-mulohazalar berilgan.


Аннотация. В данной статье говорится о принципе межнациональной толерантности в новом Узбекистане, а особый акцент делается на сохранении принципов дружбы и взаимоуважения среди нашего многонационального народа и самоотверженном труде на благо процветания страны. Были даны мнения о проводимой практической работе по вопросам толерантности в Новом Узбекистане.


Abstract. This article talks about the principle of international tolerance in the new Uzbekistan, and special emphasis is placed on maintaining the principles of friendship and mutual respect among our multi-ethnic people and selflessly working for the prosperity of the country. Opinions were given about the practical work being carried out on issues of tolerance in New Uzbekistan.

407-415 36 16

INGLIZ VA RUS TILLARIDA O‘ZBEK MILLIY TAOM NOMLARINING QO‘LLANILISHI

Murotjonov Abduraxmon Abdullatif o‘g‘li, Xamzayeva Gulbahor Nabiyevna

Annotatsiya: O‘zbek milliy oshxonasi mamlakat tarixi, an‘analari va madaniy xilmaxilligining yorqin aksidir. Har bir taom nafaqat o‘ziga xos ta’mga, balki uni o‘zbek o‘ziga xosligi bilan bog‘laydigan boy hikoyaga ham ega. Ushbu maqolada ingliz va rus tillarida o‘zbek milliy taomlarining nomlari o‘rganiladi, ularning ahamiyati leksikografik manbalar va badiiy tasvirlar orqali tahlil qilinadi.


Аннотация: Узбекская национальная кухня яркое отражение истории, традиций и культурного разнообразия страны. Каждое блюдо имеет не только неповторимый вкус, но и богатую историю, связывающую его с узбекской самобытностью. В данной статье рассматриваются название узбекских национальных блюд на английском и русском языках, анализируется их значение через лексикографические источники и художественные образы.


Annotation: Uzbek national cuisine is a bright reflection of the country’s history, traditions and cultural diversity. Each dish has not only a unique taste, but also a rich story that connects it with Uzbek uniqueness. This article examines the names of Uzbek national dishes in English and Russian, their significance is analyzed through lexicographic sources and artistic images.

416-420 28 14

«APPROACHES AND METHODS IN TEACHING AND LEARNING LANGUAGES»

Turakulova Nigora Eminovna, A’zamova Dilafruz

Annotation. This article discusses about useful, non-traditional methods and techniques of language learning and their practical significance. In addition, a description of each method and techniques is provided for learning and teaching some significant aspects of languages. The main purpose of using such kind methods in the field of language learning is to arise students’ interest in language skills, to increase their knowledge of the language and use of important aspects of language. This allows you to add a variety of innovations and effective styles to the language. Also, the use of such methods at lessons not only helps to enrich the knowledge of the person, but also to increase his interest. The next advantage of these approaches is that to expand the scientific worldview.

421-426 29 5

PEDAGOGICAL BASES OF DEVELOPING CREATIVE ACTIVITY OF REQUIREMENTS IN ENGLISH TEACHING.

Azizova Ma'suma Salimovna

Annotation. This article discusses the issues of developing students' creative activity in teaching English. The article also lists the lesson plan, its structure, and the main problems in teaching English.

205-213 27 23

KO‘PKOMPONENTLI EPITAKSIAL YUPQA UZLUKSIZ QATTIQ QORISHMALAR VA GETEROTUZILMALARNING TUZILMAVIY XUSUSIYATLARI.

Dexqonoyeb Odilbek Rasuljon o‘g‘li ., Valiyev Botirjon Yuldashali o'g'li.

Anatatsiya: Ushbu maqolada, birikmani kvazimolekulyar almashtirishga mos keluvchi qattiq qorishma hosil qilish usullari ko’rilgan. Bunday qattiq qorishmalarni tartiblanish darajasi asosan texnologik parametrlar (harorat va o‘sish tezligi, ikkilamchi issiqlik bilan ishlov berish va uning davomiyligi) taxlili ko‘zrib chiqilgan Virtual potentsial yaqinlashishida taqiqlangan zona kengligining "x" ga bog‘liqligi baholanadi. Unda ko‘rsatilishicha, qattiq qorishmaning taqiqlangan zona kengligi x = 0,43 gacha 0,8 eV qiymatida doimiy bo‘lib qoladi va keyin esa uning o‘sishi kuzatiladi.

140-146 28 11

ИСПАНСКИЙ ЯЗЫК КАК КУЛЬТУРНЫЙ КОД: ЯЗЫКОВАЯ ИГРА И МЕТАФОРЫ В ПРОЗЕ БОРХЕСА.

Сатимова Мадинабону Шухратовна

Аннотация: В статье исследуется роль испанского языка как культурного кода в прозе Хорхе Луиса Борхеса. Анализируются приемы языковой игры и использования метафор, раскрывающие специфику испаноязычной культуры и определяющие уникальный стиль аргентинского писателя. Особое внимание уделяется тому, как Борхес посредством языка конструирует реальность, отражает национальную идентичность и исследует философские вопросы бытия.


Abstract: The article examines the role of the Spanish language as a cultural code in the prose of Jorge Luis Borges. The techniques of language play and the use of metaphors are analyzed, revealing the specifics of the Spanish-speaking culture and defining the unique style of the Argentine writer. Particular attention is paid to how Borges constructs reality through language, reflects national identity and explores philosophical questions of existence.

147-153 25 10

ПРЕДПОСЫЛКИ К РАСШИРЕНИЮ ЛЕКСИЧЕСКОГО СОСТАВА ИСПАНСКОГО ЯЗЫКА В ДВАДЦАТОМ ПЕРВОМ ВЕКЕ

Абдурахматова Нодира Ойбек кизи

Аннотация: В наш век индустриализации, научно-технического прогресса, интенсивной общественно-политической жизни, полной событиями международного значения, непрерывно идет процесс лексического обогащения языка.

154-158 34 8

HOMILADORLIK DAVRIDA ORGANIZMNING FIZIOLOGIK O’ZGARISHLARI

Axmatova Durdona Jasurovna, Nahalboyev Alisher Aliboyevich
Anotatsiyasi:Mazkur maqolada homiladorlik davrida yosh onadagi muhim fiziologik o’zgarishlar va bu o’zgarishlarni organlardagi xususiyatlari, mavzuga doir eng so’ngi tibbiyot dalilari to’la yoritib berilgan.
159-172 127 74

ENDOCRINE GLANDS AND THEIR FUNCTION

Shomurodov Muhammad Abdusaid o'g'li, NAKHALBOYEV ALISHER ALIBOYEVICH

The human body relies on a complex network of systems to maintain internal balance and coordinate various physiological processes, among which the endocrine system plays a crucial role. This system comprises multiple glands that secrete hormones directly into the bloodstream to regulate metabolism, growth, reproduction, and stress responses. These glands include the pituitary, thyroid, adrenal glands, pancreas, and reproductive organs, each performing specific functions essential to homeostasis. Recent research highlights not only the traditional roles of these hormones but also emerging insights into how substances such as endocrine-disrupting chemicals can adversely affect glandular function, particularly in the adrenal glands, by disrupting steroid hormone pathways (Li Z et al.). Additionally, new findings reveal that certain D-amino acids present in endocrine tissues contribute to hormonal regulation, expanding our understanding of the biochemical complexity within these glands (M Katane et al., p. 562-579). To visualize the organization and location of these vital components, a detailed anatomical overview of the human endocrine system is instrumental for contextualizing their interconnected roles .

173-184 473 34

ERITROTSITLAR VA TROMBOTSITLAR FIZIOLOGIYASI

Nimatullayeva Ruhshona, Nahalboyev Alisher Alisherovich

Anotatsiyasi : Eritrotsitlar asosan qonning ya`ni gemoglobinni tarkibiy qismi hisoblanadi. Ular qizil qon hujayralari deb ham ataladi . Eritrotsitlarning asosiy fiziologiyadagi vazifasi o`pka yoki jabralardan kislorodni (O2) ni olib tananing to`qimalariga yetkazib, ulardan (CO2) ni o`pkaga olib kelishdan iborat.

185-190 20 30

GEMOGLOBIN VA UNING TURLARI . KAMQONLIK

Nahalboyev Alisher Aliboyevich, Jurayeva Farangiz Shavkiyevna

Annotatsiya: Ushbu maqolada gemoglobin va uning turlari, shuningdek , Kamqonlik va uning turlari, sabablari, simptomlari va davolash usullari ham yoritiladi.

191-197 30 14

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR RIVOJLANISHIDA O‘YIN TEXNOLOGIYALARINING AHAMIYATI

Maxmudjonova Farog'atxon, G. Tojiboyeva
Annotatsiya: Maktabgacha yoshda bolaning shaxsiyati, nutqi, muloqot madaniyati, emotsional holati va tafakkuri shakllanadi. Shu bosqichda bola rivojiga to‘g‘ri yondashuv zarur. O‘yin texnologiyalari ana shu jarayonda eng samarali pedagogik vositalardan biri hisoblanadi. Zero, o‘yin – bu bola uchun o‘rganishning tabiiy usulidir. Mazkur maqolaning asosiy maqsadi – o‘yin texnologiyalarining maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga ta’sirini o‘rganish, ularning ta’lim-tarbiyadagi o‘rnini aniqlash va samaradorligini ilmiy asoslashdan iborat.
198-204 16 6

THE SYNTACTIC STATUS OF INTRODUCTORY PARTS OF SENTENCES IN NON-RELATED LANGUAGES(ENGLISH AND UZBEK)

Qosimova Khusnuraxon Oybek qizi

Annotation: This arlicle outlines the syntactic status and relationship of introductory parts with other parts of sentences, and their communicative-pragmatic types in English and Uzbek. Introductory components are usually known as a part of the sentence that is not dependent on the other parts of that sentence. However, at the same time introductory elements gain the property of an individual member of sentences, because as part of the sentences they are semantically and syntactically contact with this sentence, have certain relationships with it. And as to their communicative-pragmatic aspects, introductory elements are classified into several types . In this article, we try to analyze those issues and work out possible conclusions.

427-434 27 14

SOCIAL-PHILOSOPHICAL AND PEDAGOGICAL INTERPRETATION OF THE CONCEPTS OF “CREATIVENESS” AND “CREATIVE TASK”

Usmonaliyeva Niluzar Yorkinjon kizi

Abstract. This article presents observations on the socio-philosophical and pedagogical interpretation of the concepts of "creativity" and "creative task". The article also analyzes the presentation of the concepts of creativity and creative task in various sources from the author's point of view and presents the author's definitions of these concepts from a personal point of view.


Абстрактный. В статье излагаются размышления о социально-философской и педагогической трактовке понятий «творчество» и «творческая задача». В статье также анализируется изложение понятий «творчество» и «творческая задача» в различных источниках с точки зрения автора, а также приводятся авторские определения этих понятий с личной точки зрения.

214-221 57 18

“ISLOMDA RAHBARLIK VA YETAKCHILIK FAZILATI”

O'rolov Bunyod, Samatov Xurshid

Annotatsiya: Islom dini rahbarlik va yetakchilik fazilatiga alohida e'tibor bergan, uni jamiyatdagi tartib, adolat va taraqqiyotning asosiy omillaridan biri sifatida talqin etadi. Qur'on va Hadislarda rahbarlar uchun belgilangan asosiy fazilatlar — adolat, halollik, mas'uliyat, shura (kengash), va xalqqa xizmat qilish ruhi yuksak qadrlanadi. Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) o‘z rahbarlik faoliyati davomida fidokorlik, sabr, adolat va maslahatlashuvga asoslangan boshqaruv namunalarini ko‘rsatgan. Islom nazarida rahbarlik faqat hukmronlik yoki mansabni egallash emas, balki Alloh oldidagi katta mas'uliyat sifatida qaraladi. Ushbu maqolada islom manbalari asosida rahbarlik va yetakchilikning mohiyati, asosiy fazilatlari, shuningdek, tarixiy namunalar orqali rahbarlik tamoyillarining amaliyotda qanday ro‘yobga chiqqani chuqur ilmiy tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy jamiyatda islomiy rahbarlik qadriyatlarining dolzarbligi va ahamiyati haqida ham batafsil to‘xtalib o‘tiladi.


Annotation: Islam places special emphasis on the virtue of leadership, considering it one of the main factors in ensuring order, justice, and progress within society. The Qur'an and Hadiths define essential qualities for leaders, such as justice, honesty, responsibility, consultation (shura), and a spirit of service to the people. The Prophet Muhammad (peace be upon him) demonstrated leadership based on sacrifice, patience, justice, and mutual consultation. In Islamic thought, leadership is not merely about ruling or holding a position, but rather a profound responsibility before Allah. This article provides a scientific analysis of the concept and key virtues of leadership in Islam, drawing from Islamic sources and historical examples that illustrate the practical implementation of leadership principles. Additionally, it explores the relevance and significance of Islamic leadership values in the modern world.


Аннотация: Ислам придает особое значение добродетели лидерства, рассматривая его как один из основных факторов обеспечения порядка, справедливости и прогресса в обществе. В Коране и хадисах изложены основные качества, необходимые для руководителей: справедливость, честность, ответственность, консультация (шура) и дух служения народу. Пророк Мухаммад (мир ему) в своей руководящей деятельности продемонстрировал образцы управления, основанные на самопожертвовании, терпении, справедливости и совете. В исламском понимании руководство — это не просто обладание властью или должностью, а великая ответственность перед Аллахом. В данной статье проводится научный анализ сущности и ключевых добродетелей лидерства в исламе на основе исламских источников и исторических примеров, показывающих практическую реализацию принципов управления. Также рассматривается актуальность и значение исламских ценностей лидерства в современном обществе.

222-230 29 10

“TARIXIY ZIYORATGOHLAR VA MADANIY DIPLOMATIYA: DINIY TURIZM VOSITASIDA XALQARO ALOQALARNI MUSTAHKAMLASH”

Zaripov Shaxriyor Shuxrat o'gli, Sayfiyev Quvonchbek Erkinovich, Berdiyorov Shaxboz Ziyomiddinovich

Annotatsiya: Mazkur maqola tarixiy ziyoratgohlarning madaniy diplomatiya va xalqaro aloqalarni mustahkamlashdagi o‘rni va ahamiyatini tahlil qiladi. Ziyoratgohlar nafaqat diniy e'tiqod maskanlari sifatida, balki xalqlar o‘rtasida o‘zaro hurmat, madaniy almashinuv va do‘stlik rishtalarini mustahkamlovchi vosita sifatida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqotda diniy turizmning rivojlanishi orqali turli mamlakatlar o‘rtasidagi madaniy va diplomatik aloqalarning kengayishi, ziyoratgohlarning xalqaro brending va muloqot platformasi sifatidagi roli asosli dalillar bilan yoritib berilgan. Shuningdek, O‘zbekiston kabi boy tarixiy merosga ega mamlakatlar tajribasi misolida, diniy turizmning mintaqaviy va global barqaror rivojlanishga ko‘rsatgan ijobiy ta’siri o‘rganiladi. Maqolada diniy turizmni rivojlantirish orqali xalqaro imijni yaxshilash, iqtisodiy faollikni oshirish va madaniyatlararo muloqotni chuqurlashtirish imkoniyatlari ilmiy tahlil etiladi. Yakunda, tarixiy ziyoratgohlar asosida olib borilayotgan madaniy diplomatiya strategiyalarining istiqbollari va ularni yanada samarali amalga oshirish bo‘yicha tavsiyalar ilgari suriladi.


Annotation: This article analyzes the role and significance of historical pilgrimage sites in strengthening cultural diplomacy and international relations. Pilgrimage sites serve not only as places of religious devotion but also as platforms for fostering mutual respect, cultural exchange, and friendship among nations. The study highlights how the development of religious tourism contributes to expanding cultural and diplomatic ties between countries and examines pilgrimage sites as instruments of international branding and dialogue. Using the example of countries like Uzbekistan, rich in historical heritage, the article explores the positive impact of religious tourism on regional and global sustainable development. Furthermore, the article provides a scientific analysis of how enhancing religious tourism can improve international image, boost economic activity, and deepen intercultural dialogue. Finally, it offers recommendations for making cultural diplomacy strategies based on historical pilgrimage sites more effective.


Аннотация: В данной статье анализируется роль и значение исторических мест паломничества в укреплении культурной дипломатии и международных отношений. Места паломничества выступают не только как центры религиозного поклонения, но и как площадки для укрепления взаимного уважения, культурного обмена и дружеских связей между народами. В исследовании освещено, как развитие религиозного туризма способствует расширению культурных и дипломатических связей между странами, а также рассматриваются святые места как инструменты международного брендинга и диалога. На примере таких стран, как Узбекистан, обладающих богатым историческим наследием, рассматривается положительное влияние религиозного туризма на региональное и глобальное устойчивое развитие. Также проводится научный анализ возможностей улучшения международного имиджа, активизации экономической деятельности и углубления межкультурного диалога через развитие религиозного туризма. В заключение предлагаются рекомендации по повышению эффективности стратегий культурной дипломатии на основе исторических мест паломничества.

231-238 45 22

"DINIY IBODATXONALAR TARIXI VA ULARNING AHAMIYATI"

Temirov Jasur, Samatov Xurshid

Annotatsiya: Ushbu maqola dunyo sivilizatsiyalari rivojida diniy ibodatxonalar – masjid, cherkov, sinagoga, ibodatxona kabi diniy markazlarning tarixiy shakllanishi, arxitektura uslublari, diniy va ijtimoiy hayotdagi o‘rni hamda ularning madaniy meros sifatidagi ahamiyatini ilmiy asosda tahlil qiladi. Tadqiqotda qadimiy ibodatxonalar misolida diniy me’morchilikning rivojlanish bosqichlari, ularning turli dinlar amaliyotidagi vazifalari va jamiyat hayotiga ko‘rsatgan ta’siri ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, maqolada ibodatxonalar orqali diniy birlik, ma’naviy yuksalish, xalqning urf-odat va qadriyatlarini saqlab qolishdagi roli chuqur o‘rganiladi. Tahliliy yondashuv asosida diniy obidalar nafaqat ibodat joyi, balki tarix, san’at, me’moriy yodgorlik va milliy o‘zlikni ifodalovchi markazlar sifatida baholanadi. Mazkur maqola tarix, dinshunoslik, madaniyatshunoslik va arxitektura sohasida izlanish olib borayotgan mutaxassislar va talabalarga mo‘ljallangan.


Abstract: This article provides a scholarly analysis of the historical development, architectural styles, religious, and socio-cultural roles of religious temples such as mosques, churches, synagogues, and other places of worship throughout human civilization. It explores the evolution of religious architecture through examples of ancient temples and highlights their functions in various religious practices and their influence on societal life. Furthermore, the paper discusses the role of temples in promoting religious unity, spiritual elevation, and preserving national traditions and values. From an analytical perspective, religious monuments are presented not only as sites of worship but also as centers of history, art, architectural heritage, and national identity. This article is intended for scholars and students in the fields of history, religious studies, cultural studies, and architecture.


Аннотация: В данной статье проводится научный анализ исторического формирования, архитектурных стилей, религиозной и социально-культурной роли культовых сооружений, таких как мечети, церкви, синагоги и другие религиозные центры в истории человеческой цивилизации. Рассматривается развитие религиозной архитектуры на примере древних храмов, а также их функции в религиозной практике и влияние на общественную жизнь. Отдельное внимание уделяется значению культовых сооружений в укреплении религиозного единства, духовного развития и сохранении национальных традиций и ценностей. С аналитической точки зрения религиозные памятники рассматриваются не только как места поклонения, но и как центры истории, искусства, архитектурного наследия и национальной идентичности. Статья предназначена для исследователей и студентов в области истории, религиоведения, культурологии и архитектуры.

239-253 21 7

GIDROKSIPROPILMETILSELULOZA VA GLITSIRINBIKARBAMAT MODIFIKATSIYASI

Bafoyev Abduhamid Hoshim o'g'li

Annotatsiya:  Ushbu maqolada gidroksipropilmetilseluloza (HPMC) va glitserin bikarbonatning modifikatsiyalash jarayonlari o'rganiladi, ularning IQ spektral va viskozimetrik tahlillari o'tkaziladi. HPMC asosida o'zgartirilgan kompozitsiyalarni sintez qilish usullari, ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari va amaliy qo'llanilishi tahlil qilinadi.


Аннотация : В статье изучаются процессы модификации гидроксипропилметилцеллюлозы (ГПМЦ) и бикарбоната глицерина, проводятся их ИК-спектральный и вискозиметрический анализы. Проанализированы методы синтеза модифицированных композиций на основе ГПМЦ, их физико-химические свойства и практическое применение.


 Abstract: In this article, the modification processes of hydroxypropylmethylcellulose (HPMC) and glycerol bicarbonate are studied, their IR spectral and viscosimetric analyses are performed. Methods for synthesizing modified compositions based on HPMC, their physicochemical properties and practical applications are analyzed.

254-263 25 22

MAGNIT BO’RONINING INSON ORGANIZMIGA TA’SIRI

Farmonova Shahrizoda Sherali qizi, Jo’rayeva Ruxshona Annaqul qizi, Elmurotova Dilnoza Baxtiyorovna, Qurbonov Jamshid Muyiddinovich

Annotatsiya: Ishda magnit bo‘ronlarning inson organizmiga ta’siri o‘rganildi. Quyoshdagi portlashlar natijasida yuzaga keladigan magnit bo‘ronlar Yer magnit maydonini beqarorlashtiradi va bu holat ayrim insonlarning sog‘lig‘iga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ayniqsa yurak-qon tomir tizimi, asab tizimi va umumiy psixo-emotsional holat magnit bo‘ronlardan sezilarli darajada ta’sirlanadi. Ishda meteosezuvchan insonlarda uchraydigan simptomlar, xavf guruhlari hamda magnit bo‘ronlarga qarshi profilaktik choralar yoritilgan.

264-271 42 12

MUSHAKLAR FIZIOLOGIYASI HAMDA ORGANIZMDAGI AHAMIYATI

Bozorov Muzaffar, Nahalboyev Alisher Aliboyevich

Anostatsiyasi : Inson tanasining fazodagi harakatini , ko’z harakatini , qon-tomirlar va yurtak faoliyatini hamda hazm qilish trakti faoliyatini amalga oshiradi . Bunda asosan 2 turdagi mushaklar ahamiyat kasb etadi.

272-287 81 49

ENDOCRINE GLANDS AND THEIR FUNCTION

Ibodullayeva Zubayda Sherzodovna, Raxmonov Oybek

This research article investigates the regulatory roles of various endocrine glands in maintaining homeostasis and addresses the critical issue of glandular dysfunction and its impact on metabolic health. Employing a comprehensive analysis of empirical data concerning hormone levels, glandular activity, and patient health outcomes, the research elucidates the complex interplay between endocrine function and overall metabolic regulation. Key findings reveal that dysregulation in specific glands, such as the thyroid, pancreas, and adrenal glands, significantly correlates with a range of metabolic disorders, including obesity, diabetes, and thyroiditis, underscoring the importance of timely diagnosis and intervention in endocrine health. The significance of these findings extends to healthcare by highlighting the necessity for targeted strategies that effectively manage endocrine conditions to improve patient outcomes and quality of life. Moreover, this study contributes to the broader discourse on metabolic health by advocating for increased awareness of endocrine dysfunctions as a crucial factor in preventing and treating metabolic disorders.

288-294 38 22

“ISLOMIY MA’RIFAT VA JAMIYAT RIVOJIDAGI O‘RNI”

Samandar Usmonov, Samatov Xurshid

Annotatsiya: Ushbu maqolada islomiy ma’rifatning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni, uning tarixiy, madaniy va ma’naviy asoslari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Islom dini insonning ruhiy va axloqiy kamolotini ta’minlash barobarida, adolatli jamiyat qurish, ilm-fan va taraqqiyotga asoslangan ijtimoiy tizim shakllanishida muhim o‘rin egallaydi. Maqolada Qur’oni karim, Hadislar, islomiy falsafa va tarixiy manbalar asosida diniy-ma’rifiy qadriyatlarning inson hayotiga va ijtimoiy institutlar faoliyatiga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, bugungi globallashuv davrida islomiy ma’rifat asosida yoshlarda sog‘lom dunyoqarashni shakllantirish, ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash va ma’naviy inqirozlarga qarshi turish yo‘llari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Islomiy ma’rifatning inson huquqlari, ta’lim, oilaviy qadriyatlar va fuqarolik jamiyati rivojidagi ahamiyati ochib berilgan.

97-100 51 13

ARM MOVER4 O‘QUV ROBOTINI MOSLASHUVCHAN BOSHQARISH TIZIMI

Jamoliddinov Davronjon Farxodjon o'g'li, Raximjanova Dilshoda Sherzodjon qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada ARM MOVER4 robot-manipulyatori texnik xususiyatlari, ishlash prinsipi va qo‘llanilish sohalari tahlil qilinadi. ARM MOVER4 - bu Commonplace Robotics kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan 4 o‘qli robot qo‘l bo‘lib, u asosan ta’lim, tadqiqot va yengil avtomatlashtirilgan jarayonlarda qo‘llaniladi. Qurilma CPRog dasturi yoki ROS (Robot Operating System) orqali boshqarilishi mumkin. Uning soddaligi va qulay interfeysi tufayli ARM MOVER4 robototexnika asoslarini o‘rganayotganlar, ilmiy loyihalar va test jarayonlarida ishtirok etuvchi foydalanuvchilar uchun juda mos keladi. Maqolada ushbu robotning dasturiy ta’minoti, texnik imkoniyatlari hamda uni real tizimlarga integratsiyalash usullari haqida batafsil ma’lumot berilga.

26-31 47 8

COMMON CAUSES OF TRAFFIC ACCIDENTS AND HOW TO PREVENT THEM

IKRAMOV DIYORJON SHOJALIL O‘G‘LI

ABSTRACT: Traffic accidents are a major concern worldwide, leading to injuries, fatalities, and property damage. This article explores the most common causes of traffic accidents, such as speeding, distracted driving, driving under the influence, and poor road conditions. It also highlights practical prevention strategies, including stricter law enforcement, public education, improved road infrastructure, and the use of modern technologies. Understanding these factors is crucial for reducing accidents and promoting safer roads for all users.

32-38 31 8

ZIYORAT TURIZMI ORQALI HUDUD RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI

O’roqova Dilfuza Bahriddinovna, Mamaraimova Zaxro Axmat qizi

Annotatsiya: Ziyorat turizmi dunyo boʻylab rivojlanayotgan muhim iqtisodiy va madaniy sohalardan biridir. U nafaqat diniy eʼtiqodni qondirish, balki mintaqalarning iqtisodiy taraqqiyotiga ham hissa qoʻshadi. Mazkur maqolada ziyorat turizmi orqali hududlarning raqobatbardoshligini oshirishning asosiy strategiyalari tahlil qilinadi. Turli mamlakatlarning tajribalari, infratuzilma, marketing, xalqaro hamkorlik va innovatsion yondashuvlar asosida ziyorat yoʻnalishlarini rivojlantirish boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.


Аннотация: Паломнический туризм является одной из важных экономических и культурных сфер, стремительно развивающихся во всем мире. Он способствует не только удовлетворению религиозных потребностей, но и экономическому развитию регионов. В данной статье анализируются основные стратегии повышения конкурентоспособности регионов через развитие паломнического туризма. На основе опыта различных стран, развития инфраструктуры, маркетинга, международного сотрудничества и инновационных подходов выработаны предложения по развитию паломнических маршрутов.


Annotation: Pilgrimage tourism is one of the important economic and cultural sectors rapidly developing around the world. It contributes not only to fulfilling religious needs but also to the economic development of regions. This article analyzes key strategies for enhancing the competitiveness of regions through pilgrimage tourism. Based on the experiences of various countries, infrastructure development, marketing, international cooperation, and innovative approaches, proposals for developing pilgrimage routes are presented.

39-44 51 12

ENDEMIK BUQOQ VA GIPOTERIOZ

Maxmanazarov G‘afur Axnazarovich, Jumyazova Kamola, Ahmadjonova Nozima

Annotatsiya: Qalqonsimon bezning faoliyati buzilishidan ,ya’ni yod tanqisligidan kelib chiqadigan kasallik endemic buqoq organism faoliyatida katta o‘zgarishlar keltirib chiqaradi.Gipoterioz kasalligi ham qalqonsimon bez faoliyati bilan bog‘liq bo‘lgan kasallik bo‘lib, bez faoliyatining susayishiga olib keladi.

45-49 31 14

HUJAYRA BIOLOGIYASI (APAPTOZ VA NEKROZ)

Maxmanazarov G‘afur Axnazarovich, Ahmadjonova Nozima, Jumyazova Kamola

Annotatsiya: Hujayra biologiyasi barcha tirik organizmlar, eng kichik mikroorganizmlardan tortib, eng yirik sut emizuvchilarigacha, hujayradan iborat ekanligiga asoslanadi. Hujayra biologiyasining mohiyatini tushunish, biz bilganimizdek, hayot ushbu mikroskopik mavjudotlar ichida sodir boʻladigan murakkab jarayonlardan kelib chiqishini tushunishdir.

50-58 34 21

LEYKOSITLAR FIZOLOGIYASI HAMDA ORGANIZMDAGI AHAMIYATI

Xalilova Zulxumor, Nahalboyev Alisher Aliboyevich

Anotatsiyasi : Leykositlar organizmda  , asosan , himoya funksiyasini bajaradi . Lekin bu funksiyasini har xil leykkositlar tomonidan turlicha amalga oshiriladi . Fizoilogiyada asosiy vazifalaridan biri  immun tizimida muhim ro’l o’ynaydi. Regenerativ – shikastlangan to’qimalarni bitishishiga imkon yaratadi .

59-81 46 4

ASAB TIZIMINING REFLEKSLARI

NAKHALBOYEV ALISHER ALIBOYEVICH, Rahmonov Otabek Rahim o’g’li

Ushbu maqola asab tizimidagi refleks reaktsiyalarining mexanizmlari va oqibatlarini o'rganadi, bunda reflekslardagi o'zgarishlar asosiy nevrologik kasalliklarning ko'rsatkichi sifatida xizmat qilishi mumkinligiga alohida e'tibor beriladi. Tadqiqot miqdoriy ma'lumotlarning kombinatsiyasi, shu jumladan ushbu refleks parametrlarini aniq o'lchash va bemorni keng qamrovli baholash va nevrologik baholashlardan to'plangan sifatli ma'lumotlarning kombinatsiyasi orqali tekshirilgan refleksning kechikishi va intensivligi o'rtasidagi bog'liqlik haqidagi tanqidiy savolni ko'rib chiqadi. Topilmalar g'ayritabiiy refleksli javoblar va o'ziga xos nevrologik sharoitlar o'rtasidagi sezilarli bog'liqlikni ochib beradi, bu diagnostika aniqligi va bemor monitoringini oshirish uchun refleks tekshiruvi imkoniyatlarini ta'kidlaydi. Reflekslar va ularning o'zgarishini ta'minlovchi fiziologik jarayonlarni yoritib, ushbu tadqiqot kasallikning rivojlanishini bashorat qiluvchi vositalar va ko'rsatkichlar sifatida klinik amaliyotda reflekslarni baholashning dolzarbligini ta'kidlaydi. Ushbu topilmalarning oqibatlari keng qamrovli bo'lib, refleksni baholashni muntazam nevrologik baholashga integratsiyalash erta tashxis qo'yish va aralashuv strategiyasini yaxshilashi va shu bilan turli nevrologik kasalliklarda bemorning yaxshi natijalarini yaxshilashi mumkinligini ko'rsatadi. Oxir oqibat, ushbu tadqiqot nafaqat refleks mexanizmlarini ilmiy tushunishga hissa qo'shadi, balki ularni sog'liqni saqlash muassasalarida qo'llash bo'yicha nutqni rivojlantiradi, nevrologiyada yanada samarali diagnostika va terapevtik yondashuvlarni ishlab chiqish uchun yo'l ochadi.

82-88 48 20

MECHANICAL WORK AND AUTOMATICITY OF THE HEART

Shomurodov Muhammad Abdusaid o'g'li, Nahalboyev Alisher Aliboyevich

Abstract: The human heart operates as a remarkable biological pump, seamlessly integrating mechanical and electrical functions to maintain systemic circulation. This dual role is essential for sustaining life, as mechanical work ensures effective blood propulsion while automaticity enables the intrinsic generation and regulation of cardiac rhythm. Understanding how these processes interact at cellular and molecular levels is fundamental to advancing treatments for cardiovascular diseases. Recent research highlights the complexity of electro-mechanical coupling, particularly the pivotal role of calcium signaling pathways in orchestrating contraction and electrical activity. Alterations in these pathways can precipitate cardiac dysfunctions such as arrhythmias and heart failure, underscoring the significance of targeted investigations into the heart’s automaticity and mechanical performance. Insights gained from studying the heart’s dynamic physiological responses and mechanical demands contribute to improved therapeutic strategies and bioengineering applications aimed at supporting cardiac health in both normal and pathological states (Bannerot et al.) (Lang et al.).

89-96 50 18

QONDAGI LAMINAR VA TURBULENT OQIMLARNING QON AYLANISH SISTEMASIGA TA’SIRI

G’uzorova Ozoda Uchqun qizi, Azamatova Dilnoza O’ktam qizi, Elmurotova Dilnoza Baxtiyorovna, Qurbonov Jamshid Muyiddinovich

Annotatsiya: Mazkur maqolada, qon aylanish tizimidagi laminar va turbulent oqimlarning biofizik xususiyatlari, Reynolds soni asosida oqim turlari va ularning inson organizmidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, turli sharoitlarda yuzaga keladigan oqim o‘zgarishlarining tibbiyotdagi amaliy ahamiyati ham ko'rib chiqildi.

19-25 28 14

MILLIY KURASHCHILARNING JISMONIY SIFATLARINI RIVOJLANTIRISHDA HARAKATLI O‘YINLARDAN FOYDALANISH.

Orifjonov Boburjon, Axrorbek To'rayev Tojdinovich

Annotatsiya:Maqolada milliy kurashchilarning jismoniy sifatlarini rivojlantirishda harakatli o‘yinlardan foydalanishning samaradorligi o‘rganiladi. Harakatli o‘yinlarning sportchilarning chidamlilik, tezlik, kuch va muvofiqlashtirish qobiliyatlariga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda 18-22 yoshli kurashchilar ishtirok etgan bo‘lib, eksperimental guruhda harakatli o‘yinlar mashg‘ulotlarga integratsiyalashgan. Natijalar harakatli o‘yinlar jismoniy sifatlarni sezilarli darajada yaxshilashini ko‘rsatdi. Maqola trenerlar va sport mutaxassislari uchun amaliy tavsiyalar beradi.


Аннотация: В статье изучается эффективность использования подвижных игр в развитии физических качеств борцов национальных видов спорта. Анализируется влияние активных игр на выносливость, скорость, силу и координационные способности спортсменов. В исследовании приняли участие борцы в возрасте 18–22 лет, в экспериментальной группе в тренировки были включены подвижные игры. Результаты показали, что активные игры значительно улучшают физические качества. В статье даны практические рекомендации для тренеров и специалистов по спорту.


Abstract: The article studies the effectiveness of using movement games in developing the physical qualities of national wrestlers. The effect of movement games on the endurance, speed, strength and coordination abilities of athletes is analyzed. The study involved wrestlers aged 18-22, and in the experimental group, movement games were integrated into training. The results showed that movement games significantly improve physical qualities. The article provides practical recommendations for trainers and sports specialists.

101-104 32 7

IMMUN TIZIMI

Shodmonova Iroda, Nakhalboyev Alisher Aliboyevich

Annotatsiya: Ushbu maqolada odam organizmidagi leykotsitlarning biologik va tibbiy ahamiyati, ularning turlari, funksiyalari, kasalliklar bilan bogʻliq oʻzgarishlari hamda diagnostikadagi oʻrni yoritilgan. Leykotsitlar immun tizimining asosiy elementi sifatida infektsiyalarga qarshi kurashishda muhim rol o‘ynaydi. Ularning soni va shaklidagi oʻzgarishlar ko‘plab kasalliklarning belgisi bo‘lishi mumkin.

105-108 41 10

YAPONIYA XIX ASRDA BOSHQARUV SIYOSATI

Murtazayeva Fotima Otabek qizi

Annotasiya: Ushbu maqola XIX asr oʻrtalarida Yaponiyada sodir boʻlgan voqealar boshqaruv siyosati yangi hokimiyatning oʻrnatilishini oʻz ichiga oladi.

109-113 48 14

QATAG‘ON QURBONLARI XOTIRASINI ABADIYLASHTIRISH MUSTAQILLIK YILLARIDA.

Murtazayeva Fotima

        Annotatsiya: Ushbu maqolada XIX asr oxiri XX asr boshlarida Turkistonda vujudga kelgan jadidchilik harakatining qatag’onga uchrashi hamda mustaqillik yillarida jadidlar xotirasi va jadid adabiyotining qayta tiklanishi haqida ma’lumotlar berilgan.

114-120 35 13

YAPONIYADA INTELLEKTUAL MULK OBYEKTLARINI TIJORATLASHTIRISH JARAYONI

Mahmudova Muxlisa Oybek qizi

Anotatsiya: Ushbu maqola Yaponiyada intellektual mulk obyektlarini tijoratlashtirishning huquqiy va iqtisodiy asoslarini o'rganadi. Yaponiyada intellektual mulkni tijoratlashtirish jarayoni samarali va tizimli boʻlib, davlat va xususiy sektor o‘rtasidagi hamkorlikka asoslangan. Maqola ilmiy ishlanmalarni bozorga chiqarish jarayonlarini, patentlash va litsenziyalash kabi usullarni, hamda yangi texnologiyalarni tijoratlashtirishda yuzaga keladigan muammolarni tahlil qiladi. Shu bilan birga, maqola Yaponiyaning ilmiy va sanoat tizimidagi muvaffaqiyatli amaliyotlarni o‘rganib, O‘zbekiston va boshga davlatlar uchun takliflar beradi.


Аннотация: Эта статья исследует правовые и экономические основы коммерциализации объектов интеллектуальной собственности в Японии. Процесс коммерциализации в Японии является эффективным и системным, основанным на сотрудничестве между государственным и частным секторами. Статья анализирует такие методы коммерциализации, как патентование и лицензирование, а также проблемы, возникающие при коммерциализации новых технологий. В статье также рассматриваются успешные практики Японии в области науки и промышленности и даются рекомендации для других стран, включая Узбекистан.


Abstract: This article explores the legal and economic foundations of the commercialization of intellectual property objects in Japan. The commercialization process in Japan is efficient and systematic, based on cooperation between the public and private sectors. The article analyzes methods of commercialization such as patenting and licensing, as well as the challenges encountered in the commercialization of new technologies. It also examines Japan's successful practices in science and industry and provides recommendations for other countries, including Uzbekistan.

121-126 31 18

MAVZU: MUALLIFLIK SHARTNOMALARIDA NIZOLARNI HAL ETISH VA ULARNING TURLARI

Maxmudova Nozima Yusupovna

Annotatsiya- Mualliflik huquqi zamonaviy intellektual mulkning muhim elementi bo‘lib, muallifning ijodiy mehnatini himoya qiladi. Mualliflik shartnomalarida yuzaga keladigan nizolar turli sabablarga ko‘ra — moliyaviy kelishmovchiliklar, foydalanish huquqlari buzilishi, shaxsiy huquqlar tahdidi va shartnoma shartlarining buzilishi sababli vujudga keladi. Ushbu maqolada bunday nizolarni hal etishning sud, arbitraj va mediatsiya mexanizmlari ko‘rib chiqiladi, ularning afzallik va kamchiliklari tahlil etiladi.


         Аннотация- Авторское право является важной частью современной интеллектуальной собственности, обеспечивая защиту творческого труда авторов. Споры, возникающие из авторских договоров, могут быть вызваны финансовыми разногласиями, нарушением прав использования, угрозой личным правам и нарушением условий договора. В данной статье рассматриваются механизмы разрешения таких споров через суд, арбитраж и медиацию, анализируются их преимущества и недостатки.


         Annotation- Copyright is a vital part of modern intellectual property, ensuring the protection of authors' creative labor. Disputes arising from copyright contracts can be caused by financial disagreements, violations of usage rights, threats to personal rights, and breaches of contract terms. This article examines the mechanisms for resolving such disputes through court proceedings, arbitration, and mediation, analyzing their advantages and disadvantages.

127-133 30 10

TOVAR BELGISI VA XIZMAT KO‘RSATISH BELGISINI RO‘YXATDAN O‘TKAZISH BO‘YICHA XALQARO TAJRIBA

Razzoqova Flora Shamsiddin qizi, Saidov Shoxruxxon Muzaffarovich

Annotatsiya. Mazkur maqolada tovar belgisi va xizmat ko‘rsatish belgilarini ro‘yxatdan o‘tkazishning xalqaro tajribasi, xalqaro huquqiy normalar va yondashuvlar tahlil qilinadi. Dunyoning yetakchi mamlakatlari - AQSh, Yevropa Ittifoqi va Xitoy tajribalari asosida ro‘yxatdan o‘tkazishning o‘ziga xos jihatlari yoritiladi. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida ushbu jarayonni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.


Аннотация. В статье рассматривается международный опыт регистрации товарных знаков и знаков обслуживания. Особое внимание уделяется анализу систем США, Европейского Союза и Китая, а также международных соглашений- Мадридского протокола и Парижской конвенции. Приведены рекомендации для совершенствования системы регистрации в Узбекистане.


Annotation. This article analyzes international practices for the registration of trademarks and service marks. The study focuses on the legal frameworks of the USA, European Union, and China, as well as global treaties such as the Madrid Protocol and Paris Convention. It also provides practical suggestions for improving trademark registration in Uzbekistan.

134-139 40 8

MOBIL TIJORAT (M-COMMERCE) VA UNING AHAMIYATI.

Ibragimova Zuxra Sherali Qizi

Annotatsiya: Mobil tijorat (M-commerce) – bu mobil qurilmalar (smartfonlar, planshetlar) orqali tovarlar va xizmatlarni sotib olish, sotish va to‘lov amalga oshirish jarayoni. U zamonaviy raqamli iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismi bo‘lib, iste’molchilar va bizneslar uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Ushbu maqolada M-commerce tushunchasi, uning rivojlanish omillari, iqtisodiyotdagi ahamiyati, foydalari va kelajakdagi tendentsiyalari tahlil qilinadi.


Аннотация: Мобильная коммерция (M-commerce) — это процесс покупки, продажи товаров и оказания услуг через мобильные устройства (смартфоны, планшеты). Она является важной составляющей современной цифровой экономики, создавая новые возможности для потребителей и бизнеса. В данной статье анализируются понятие мобильной коммерции, факторы её развития, значение в экономике, преимущества и будущие тенденции.


Annotation: Mobile commerce (M-commerce) is the process of purchasing, selling goods, and making payments through mobile devices (smartphones, tablets). It is a crucial component of the modern digital economy, creating new opportunities for consumers and businesses. This article analyzes the concept of M-commerce, its development factors, significance in the economy, advantages, and future trends.

501-506 28 17

OʻSMIRLARDA XOTIRA JARAYONLARINI OʻRGANISH VA XOTIRANI MUSTAHKAMLASHGA QARATILGAN USULLAR.

Qulmurodova Ruxshona.

Annotatsiya: Mazkur maqolada oʻsmirlik davrida xotira jarayonlarini oʻrganishning ahamiyati, bu jarayonni rivojlantirishning psixologik asoslari hamda xotirani mustahkamlash uchun qo‘llaniladigan samarali usullar haqida batafsil ma’lumot berilgan. Tadqiqotlar va tajriba natijalari asosida oʻsmirlar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.


Аннотация: В статье подробно излагается важность изучения процессов памяти в подростковом возрасте, психологические основы развития этого процесса, эффективные методы укрепления памяти. На основе результатов исследований и экспериментов разработаны практические рекомендации для подростков.


Abstract: This article provides detailed information on the importance of studying memory processes in adolescence, the psychological foundations of the development of this process, and effective methods used to strengthen memory. Based on the results of research and experiments, practical recommendations for adolescents have been developed.

435-441 30 6

АСПЕКТЫ ВЛИЯНИЯ ОБРАЗОВ СКАЗОЧНЫХ ГЕРОЕВ НА НРАВСТВЕННОСТЬ ЧИТАТЕЛЕЙ

Имамалиева Сабина

Аннотация: Данная статья представляет собой глубокий анализ роли и значения сказочных персонажей в процессе морального становления юных читателей. В ходе исследования раскрывается влияние положительных и отрицательных образов в сказках на усвоение детьми нравственных уроков, а также их воздействие на развитие эмпатии, сочувствия, смелости и чувства справедливости. В статье также рассматриваются потенциальные риски, связанные с укреплением негативных стереотипов и присутствием элементов насилия в некоторых сказках, и обсуждаются пути их устранения. Автор особо подчёркивает ответственность педагогов и родителей при выборе сказок и воспитательное значение анализа прочитанных текстов вместе с детьми. Результаты данного исследования подтверждают, что сказки являются важным средством нравственного воспитания подрастающего поколения и подчёркивают необходимость их разумного использования.


Abstract: This article presents an in-depth analysis of the role and significance of fairy tale characters in the moral development of young readers. The study explores how positive and negative figures in fairy tales influence children's assimilation of moral lessons and their impact on the development of empathy, compassion, courage, and a sense of justice. The article also examines potential risks associated with the reinforcement of negative stereotypes and the presence of violent elements in certain tales, discussing ways to mitigate these issues. The author emphasizes the responsibility of educators and parents in selecting appropriate fairy tales and the educational value of analyzing read texts with children. The findings of this study confirm that fairy tales are a vital tool for the moral education of the younger generation and highlight the necessity of their thoughtful use.​
442-449 21 22

ПРОБЛЕМА СОТРУДНИЧЕСТВА ШКОЛЫ И СЕМЬИ В ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ И ВОСПИТАНИЯ

Хурсанова Хонзода,

АННОТАЦИЯ:  В данной статье рассматривается вопрос взаимодействия школы и семьи в процессе образования и воспитания. Школа и семья рассматриваются как важнейшие социальные институты, играющие ключевую роль в формировании личности. Проанализированы значимость сотрудничества между ними, существующие проблемы и пути их решения. В частности, обсуждаются такие актуальные проблемы, как дефицит общения, перекладывание ответственности друг на друга, а также влияние современных технологий на воспитательный процесс. В статье предложены рекомендации по установлению эффективного взаимодействия между школой и семьёй, подчёркивается важность этого сотрудничества в воспитании детей.


Abstract: This article analyzes the issue of cooperation between school and family in the process of education and upbringing. School and family are regarded as the main social institutions that play a crucial role in the development of an individual. The importance of their cooperation, existing problems, and ways to resolve them are examined. In particular, the article addresses pressing issues such as lack of communication, shifting of responsibility, and the impact of modern technologies on the educational process. It provides recommendations for establishing effective collaboration between school and family, emphasizing its vital role in the upbringing of children.

450-467 90 18

КАКИМ ДОЛЖЕН БЫТЬ СОВРЕМЕННЫЙ ПЕДАГОГ

Аминжан Мавлянов, Ибрагим Каримов

Аннотация. В статье рассматриваются основные качества, профессиональные и личностные компетенции, которыми должен обладать современный педагог. Подчёркивается роль инновационного мышления, эмоционального интеллекта, цифровой грамотности и способности к саморазвитию. Особое внимание уделяется необходимости формирования индивидуального подхода к обучающимся, а также готовности к взаимодействию с родителями и коллегами в условиях быстро меняющегося общества и системы образования.


Abstract. The article explores the key qualities, professional and personal competencies required of a modern educator. It emphasizes the importance of innovative thinking, emotional intelligence, digital literacy, and the ability for self-development. Special attention is given to the necessity of forming an individualized approach to students, as well as the readiness to collaborate with parents and colleagues in a rapidly changing society and educational system.

468-476 24 55

TA’LIM TIZIMIDA UZLUKSIZLIK VA UZVIYLIK TAMOYILI HAMDA UNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Eshbekova Dilafro‘z To‘ychiyevna, Akmanova Sayyora Alimbayevna

Annotatsiya. Ushbu maqolada ta’lim tizimida uzluksizlik va uzviylik tamoyillari, uning o’ziga xos xususiyatlari haqida so’z boradi. Ta’lim tizimidagi bu tamoyillar, uning jihatlari, mamlakatimizdagi ta’lim tizimining xususiyatlariga solishtirilgan holda, mavjud adabiyotlar tahlili asosida yoritib berildi.

477-482 32 19

EVFEMIZM TUSHUNCHASI, TA’RIFLARI VA ULARDAN FOYDALANISH TAMOYILLARI

Asqarova Surayyo Baxrom qizi

Annotatsiya: Ushbu maqolada evfemizm tushunchasi, uning ta’riflari va ulardan foydalanish tamoyillari chuqur tahlil qilinadi. Matnda evfemizm – bu muloqotda qo‘pol, noqulay yoki ijtimoiy-axloqiy jihatdan nomaqbul bo‘lgan so‘z yoki iboralarning o‘rnini bosuvchi, yumshoq va neytral hissiy ma’noga ega ifoda sifatida tushuntiriladi. Maqolada S.I. Ojegov, LÉS, CIDE, NOTE kabi lug‘at va ilmiy manbalarga murojaat qilib, evfemizmlarning ta’rifiy, stilistik va madaniy jihatlarini o‘rganildi. Shuningdek, maqolada evfemizmlarning lingvistik kontekstdagi o‘rnini, ularning tarixiy rivojlanishi va ijtimoiy munosabatlardagi ahamiyatini ochib beradi.

483-489 27 10

OILA TURMUSH DOIRASIDAGI HUQUQBUZARLIKLARNING KELIB CHIQISHI VA ULARNING VIKTIMALOGIK PROFILAKTIKASI

J.T.Obloqulov

ANNOTATSIYA: Ushbu maqola orqali siz tadqiqot mavzusining dolzarbligi,   predmeti, obʼekti, vazifalari, zo’ravonlik turlari, oila turmush doirasi huquqbuzarlikni oldini olish yo’llari, oilaning rivojlanish tarixi, turmush doirasidagi huquqbuzarliklarni keltirib chiqaruvchi omillar,  ushbu turdagi huquqbuzarliklarni barvaqt oldini olish, bugungi kundagi holati, shuningdek ushbu hamkorlikdagi muammo va kamchiliklar hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha bir qator takliflar ishlab chiqilgan.


ANNOTASION: Through this article, you will learn about the relevance of the research topic, its subject, object, objectives, types of violence, ways to prevent domestic violence, the history of family development, factors that cause domestic violence, the early prevention of these types of violence, its current status, as well as the problems and shortcomings in this cooperation and a number of proposals have been developed to eliminate them.

490-494 38 16

OTA-ONA VA BOLA O’RTASIDAGI PSIXOLOGIK YONDASHUV.

Qulmurodova Ruxshona.

Annotatsiya:Mazkur maqolada ota-ona va bola o‘rtasidagi psixologik munosabatlar, ular o‘rtasidagi muloqotning farzand rivojlanishiga ta’siri, tarbiya uslublari va ishonchli munosabatlarning ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, noto‘g‘ri yondashuvlarning salbiy oqibatlari ham tahlil qilinadi. Maqolada zamonaviy psixologik nazariyalarga tayangan holda, ota-onalarga foydali tavsiyalar berilgan.


Abstract: This article discusses the psychological relationship between parents and children, the impact of communication between them on the development of the child, the importance of parenting styles and trusting relationships. The negative consequences of incorrect approaches are also analyzed. The article provides useful recommendations for parents, based on modern psychological theories.


Аннотация: В статье рассматриваются психологические отношения между родителями и детьми, влияние общения между ними на развитие ребенка, стили воспитания и важность доверительных отношений. Также анализируются негативные последствия неправильных подходов. В статье даны полезные рекомендации для родителей, основанные на современных психологических теориях.

495-500 122 305

BOLALAR PSIXOLOGIYASI RIVOJLANISHI VA SHAKLLANISHI.

Qulmurodova Ruxshona

Annotatsiya:Mazkur maqolada bolalar psixologiyasi fanining ilmiy asoslari, uning shakllanish bosqichlari va rivojlanish tarixi haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, bolalar psixikasi va shaxsining rivojlanish jarayonlari, yosh davrlari bo‘yicha xususiyatlar, ularning ijtimoiy, emotsional va kognitiv o‘sishi hamda tarbiyaviy omillar bilan bog‘liqligi yoritilgan. Maqolada zamonaviy psixologiyaning bolalar rivojiga yondashuvi ham ko‘rib chiqiladi.


Аннотация: В статье рассматриваются научные основы науки детской психологии, этапы ее становления и история ее развития. В нем также рассматриваются процессы развития психики и личности детей, их возрастные особенности, их социальный, эмоциональный и когнитивный рост, а также их связь с образовательными факторами. В статье также рассматривается подход современной психологии к развитию ребенка.


Abstract: This article discusses the scientific foundations of the science of child psychology, the stages of its formation and the history of its development. It also covers the developmental processes of the child's psyche and personality, the characteristics of age periods, their relationship with social, emotional and cognitive growth, and educational factors. The article also examines the approach of modern psychology to child development.

528-537 44 17

TEXNIK TIZIMDA OPERATORLARNI PSIXOLOGIK TANLASHNING XARAKTER XUSUSIYATLARI

Abdurasulov Olimjon Avalbayevich

Annotatsiya: Ushbu maqolada analizatorlarning asosiy funksiyalari va xarakteristikalari yoritib berilgan. Texnik tizim operatorlarini professional tanlashda kasbiy tanlovning roli hamda operatorni psixologik tanlashning xarakter xususiyatlari ko`rsatib berilgan. Shuningdek, operatorlarni psixologik tanlashda hayot faoliyati xavfsizligi va kasbiy layoqatlilik tushunchalariga ta`rif berib o`tilgan.


Abstract: This article covers the main functions and characteristics of analyzers. The role of professional choice in the professional selection of technical system operators and the characteristics of the psychological selection of the operator are shown. The concepts of safety of life and professional competence are also defined in the psychological selection of operators.


Аннотация: Аннотация: В этой статье освещены основные функции и характеристики анализаторов. Показана роль профессионального выбора в профессиональном подборе операторов технических систем и особенности характера психологического выбора оператора. Также при психологическом отборе операторов дается определение понятий безопасности жизнедеятельности и профессиональной компетентности.

507-510 35 8

FUQAROLAR MUROJATLARINING KAFOLATLARI

TURAKULOV BOYBURI KUZIMURATOVICH

Annotatsiya: Ushbu maqolada O'zbekiston Respublikasining amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlariga murojaat qilish huquqi, murojaatlarning ko'rib chiqilish tartibi va ularning qonun bilan himoya qilinishi masalalari tahlil qilinadi.  Maqolada murojaatlarning ko'rib chiqilishi jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularning yechimlari hamda fuqarolarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda murojaatlarning ahamiyati ko'rsatiladi.

511-514 49 9

OʻZBEKISTON RESPUBLIKASIDA BOLA HUQUQLARI KAFOLATI: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR

TURAKULOV BOYBURI KUZIMURATOVICH

Annotatsiya: Ushbu ilmiy maqola Oʻzbekiston Respublikasida bola huquqlarini kafolatlash masalasiga bagʻishlangan. Maqolada bolalar huquqlarining konstitutsiyaviy va qonunchilik asoslari, mavjud muammolar, ularning sabablari va yechim yoʻllari tahlil qilinadi.  Xususan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy himoya, bolalar mehnati va huquqbuzarliklarning oldini olish kabi muhim sohalardagi vaziyat koʻrib chiqiladi. Shuningdek, xalqaro huquqiy hujjatlar va milliy qonunchilikning mosligi, amaliyotdagi kamchiliklar va ularni bartaraf etish boʻyicha takliflar beriladi.


Annotatsiya: This scientific article is dedicated to the issue of guaranteeing children's rights in the Republic of Uzbekistan. The article analyzes the constitutional and legislative basis of children's rights, existing problems, their causes, and solutions. In particular, the situation in such important areas as education, healthcare, social protection, child labor, and crime prevention is considered.  The article also examines the compliance of international legal instruments and national legislation, shortcomings in practice, and offers recommendations for their elimination.


Annotatsiya: Данная научная статья посвящена вопросу гарантии прав ребенка в Республике Узбекистан. В статье анализируются конституционные и законодательные основы прав детей, существующие проблемы, их причины и пути решения. В частности, рассматривается ситуация в таких важных областях, как образование, здравоохранение, социальная защита, детский труд и профилактика правонарушений. Также анализируется соответствие международно-правовых актов и национального законодательства, недостатки в практике и предлагаются рекомендации по их устранению.

515-518 33 12

RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA KIBERXAVFSIZLIKNI TA'MINLASH

TURAKULOV BOYBURI KUZIMURATOVICH

Annotatsiya: Mazkur maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida turli raqamli xujumlar xavfi statistik ma’lumotlarga asoslangan holda yoritib beriladi.

519-520 31 15

A DIFFERENTIATED SURGICAL APPROACH IN ACUTE PANCREATITIS: OUTCOME PREDICTION AND TREATMENT OPTIMIZATION

Rizaev E. A, Babakulov Sh. H, Sayfiddinov A. A

Background:
Acute pancreatitis (AP) is a life-threatening abdominal emergency with increasing incidence and significant morbidity and mortality. Severe forms often involve necrotizing pancreatitis, with up to 30–70% mortality in infected cases. Current surgical approaches remain controversial, particularly in choosing between open and minimally invasive techniques during different disease phases. This study aimed to develop and evaluate a differentiated, evidence-based surgical strategy to improve outcomes in patients with severe AP.

521-527 31 4

YANGI O'ZBEKISTONDA MA'NAVIY JARAYONLARNING TENDENTSIYALARI

Abdurasulov Olimjon Abalboyevich, Shomurotov To`xtamurot Norjigitovich

Annotatsiya. Ushbu maqolada barcha jarayonlardagi tendensiyalar yangi Oʻzbekistonda faol fuqarolik pozitsiyasini tiklashda milliy maʼnaviyatimizda demokratiyaga nisbatan jiddiy muammo yaratishdan, tizimni yuqori darajaga olib chiqish masalalari oʻrganilgan.


Абстрактный. В данной статье исследуются тенденции духовных процессов в новом Узбекистане и вопросы вывода этой системы на более высокий уровень, подчеркивая, что вопрос отношения к демократии имеет чрезвычайно важное значение в нашей национальной духовности в формировании активной гражданской позиции. в новом Узбекистане.


Abstract. In this article, the trends of spiritual processes in the new Uzbekistan and the issues of bringing this system to a higher level are studied, highlighting that the issue of attitude to democracy is extremely important in our national spirituality in the formation of an active citizenship position in the new Uzbekistan.

7-12 27 13

MAMLAKATIMIZ TIJORAT BANKLARI FAOLIYATIDA AKTIVLAR SIFATINI OSHIRISH YO‘LLARI

JASUR NASHVANOV MAMAT O‘G‘LI

        ANNOTATSIYA:   Mamlakatimiz tijorat banklarining faoliyatida aktivlar sifatini oshirish, bank tizimining barqarorligi va iqtisodiy o‘sishga erishish uchun juda muhimdir. Ushbu maqolada tijorat banklarining aktivlar sifatini yaxshilashning samarali yo‘llari, shu jumladan kredit portfeli diversifikatsiyasi, risklarni boshqarish strategiyalari, zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va moliyaviy monitoring tizimlarining rivojlanishi haqida gapiriladi. Shuningdek, banklar uchun innovatsion yondashuvlar, masalan, sun'iy intellekt va big data texnologiyalari, kredit risklarini oldini olishda muhim rol o‘ynaydi. Aktivlar sifatini oshirish, nafaqat banklarning o‘z faoliyatini mustahkamlashga, balki mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishiga ham ijobiy ta'sir ko‘rsatadi.

13-18 31 12

BELBOG‘LI KURASHCHILARDA PORTLOVCHAN KUCH SIFATINI RIVOJLANTIRISH.

Jasurbek Abdilxomitov, Axrorbek Toʻ'ayev Tojdinovich

Annotatsiya: Ushbu maqola belbog‘li kurashchilarda portlovchan kuch sifatini rivojlantirishga qaratilgan. Portlovchan kuch kurashchilarning tez va samarali harakatlarini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, maxsus mashqlar orqali uni rivojlantirish usullari o‘rganildi. Tadqiqotda belbog‘li kurashchilar uchun moslashtirilgan mashqlar dasturi ishlab chiqildi va uning samaradorligi tahlil qilindi. Natijalar portlovchan kuch sifatining sezilarli darajada yaxshilanganligini ko‘rsatdi. Maqola kurash sporti murabbiylari va sportchilar uchun amaliy tavsiyalar beradi.


Аннотация: В данной статье рассматривается развитие взрывных силовых качеств у борцов на поясах. Взрывная сила важна для обеспечения быстрых и эффективных движений борцов, и были изучены методы ее развития с помощью специальных упражнений. В ходе исследования была разработана программа упражнений, специально предназначенная для борцов на поясах, и проанализирована ее эффективность. Результаты показали значительное улучшение качества взрывной силы. В статье даны практические рекомендации тренерам и спортсменам по борьбе.


Abstract: This article is aimed at developing the quality of explosive power in belt wrestlers. Explosive power is important in ensuring the fast and efficient movements of wrestlers, and methods for its development through special exercises were studied. The study developed an adapted exercise program for belt wrestlers and analyzed its effectiveness. The results showed a significant improvement in the quality of explosive power. The article provides practical recommendations for wrestling coaches and athletes.