Jild 19 № 3 (2025)

Anotatsiya.So‘nggi yillarda butun dunyoda raqamli texnologiyalar hayotimizning har bir sohasiga chuqur kirib kelmoqda. Ayniqsa, ta’lim sohasi bu o‘zgarishlardan chetda qolmayapti. O‘quvchilarni raqamli asr talablari asosida tayyorlash, ularning bilim olish uslublarini moslashtirish va kasbiy tayyorgarlikni zamonaviylashtirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridandir. O‘zbekiston ham bu borada muhim islohotlarni amalga oshirmoqda. "Raqamli O‘zbekiston – 2030" dasturi asosida ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish va xalqaro raqobatbardosh kadrlar tayyorlash ustuvor yo‘nalishga aylangan.

Anotation. In recent years, digital technologies have deeply penetrated every sphere of our lives. The field of education, in particular, has not remained untouched by these changes. Preparing students in accordance with the requirements of the digital age, adapting their learning methods, and modernizing professional training are among today’s pressing tasks. Uzbekistan is also implementing significant reforms in this area. Within the framework of the "Digital Uzbekistan – 2030" program, the modernization of the education system, the introduction of innovative technologies, and the training of internationally competitive specialists have become priority directions.

 Аннотация. В последние годы цифровые технологии глубоко проникают во все сферы нашей жизни. Особенно образование не остается в стороне от этих изменений. Подготовка учащихся в соответствии с требованиями цифровой эпохи, адаптация методов обучения и модернизация профессиональной подготовки — одни из актуальных задач сегодняшнего дня. Узбекистан также реализует важные реформы в этом направлении. В рамках программы «Цифровой Узбекистан – 2030» модернизация системы образования, внедрение инновационных технологий и подготовка конкурентоспособных кадров на международном уровне стали приоритетным направлением.

Annotatsiya: Ushbu tezisda 2-sinf o‘quvchilarining hisoblash ko‘nikmalarini rivojlantirish, og‘zaki hisoblash ko‘nikmalarini shakllantirish va matematika faniga oid bo‘lgan qiziqishlarini oshirishga qaratilgan metodlarning umumiy tahlili keltirildi.

Annotation: This thesis presents a general analysis of methods aimed at developing 2nd grade students' calculation skills, forming verbal calculation skills, and increasing their interest in mathematics

Annotatsiya: Ushbu tezisimizda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalangan holda talabalarni ingliz adabiyotiga qiziqtirish orqali o’qitishning psixolingivistik va pedagogik asoslari haqida gap borgan. Shuningdek adabiyotning ahamiyati, mavzularning yoritilishi madaniyatga bog’liqligi haqida gap borgan.

Abstract: This article discusses the psycholinguistic and pedagogical foundations of teaching English literature using modern pedagogical technologies. It also discusses the importance of literature and the cultural relevance of the coverage of topics.

Аннотация: В статье рассматриваются психолингвистические и педагогические основы преподавания английской литературы с использованием современных педагогических технологий. Они также говорили о важности литературы и о том, как освещение тем зависит от культуры.

Аннотация: Статья посвящена традиционным лингвистическим исследованиям, связанным с изучением подражательных слов в русском языкознании. В работе рассматриваются основные подходы к классификации и анализу подражательной лексики, охватывающие фонетические, морфологические и семантические аспекты. Особое внимание уделяется историческому развитию взглядов на ономатопею, её роли в формировании языка и взаимодействию с другими языковыми категориями. Анализируются труды отечественных и зарубежных исследователей, выявляются основные тенденции и направления в изучении данной группы слов. Результаты исследования способствуют более глубокому пониманию механизмов образования подражательных слов и их функционирования в системе русского языка.

Annotatsiya:  Shaxs ma`lum ijtimoiy munosabatlar sistemasida shakllangan ijtimoiy  mavjudotdir. Har bir tarixiy davrda shaxsning o`ziga xos xususiyatlari shu davrning ijtimoiy-iqtisodiy tipi va tarbiya tizimiga bog`liq holda tashkil topadi va shakllanadi.  

Annotatsiya: Bugungi kunda agressiv xarakterli bolalar maktab o’quvchilari orasida  soni ortib borayotganligi psixologiyadagi dolzarb muammolar qatoridan joy egallashiga sabab bo‘ldi. Maktab bolalarida agressiv xatti-harakatlarning vujudga kelishi murakkab va ko‘pqirrali jarayon bo‘lib, unga ko‘pgina omillar o‘z ta’sirini o‘tkazadi.

Annotatsiya: O‘qituvchilarning salomatligi va hayot sifati, boshqa ko‘plab kasbiy sohalarda bo‘lgani kabi, ko‘p jihatdan ish sharoitlari, ishni tashkil etilishi, mazmuni va faoliyatning boshqa xususiyatlariga bog‘liq.

Anontatsiya Ushbu maqolada psixologik xizmatlni tashkil etishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari  haqida bayon etilgan.

Annotatsiya: Psixologik xizmatning asosiy mazmuni — sog‘lom shaxsning o‘sishini ta’minlash, shaxs rivojlanishidagi turli qiyinchiliklami korreksiya qilish (tuzatish), kasb tanlash muammolarini o‘rganish va hal qilishga turtki berishdir.   

Annotatsiya. Tanqidiy fikrlash ta’lim faoliyatining kuchayishini ta’minlaydi va katta o‘quvchining malakali rivojlanish darajasini aks ettiradi.

Annotatsiya: Ushbu maqolada inson psixologiyasi temperamentining kelib chiqishi va turlari tahlil qilingan.

ANNOTATSIYA: Bugungi kunda jamiyatimizda yoshlarga qaratilayotgan e’tibor tobora kuchayib bormoqda va davlat siyosatiga ko’tarildi desak bo’ladi. Endigina o’sib kelayotgan yosh o'smirlik davri an'anaviy ravishda eng qiyin deb hisoblanadi ham psixologik, ham va ijtimoiy nuqtai nazardan. 

Annotation. This article provides a brief summary of the information learned about the Writing dictations is a powerful tool for enhancing grammar skills and overall language proficiency. By focusing on auditory comprehension and written expression, dictation exercises can reinforce grammatical rules and improve writing fluency. Here are some effective strategies to utilize dictations for grammar improvement.

Annotasiya: Mazkur maqolada matematika fanini o‘rgatishda qiziqarli masalalarning o‘quv jarayoniga ta’siri va ularning ta’lim sifatini oshirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. O‘quvchilarning mantiqiy fikrlashini rivojlantirish, ijodiy yondashuvni shakllantirish va matematika faniga bo‘lgan qiziqishni oshirishda qiziqarli masalalar muhim rol o‘ynaydi. Maqolada interfaol o‘qitish metodlari, qiziqarli masalalar orqali o‘quvchilarni faollashtirish, ularning bilimlarini mustahkamlash va motivatsiyani oshirish imkoniyatlari ko‘rsatilgan. Shuningdek, matematik tafakkurni rivojlantirishda va o‘quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini oshirishda qiziqarli masalalarning ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Masalalar yordamida o‘quvchilar nafaqat bilimlarni o‘zlashtirishadi, balki ular o‘z fikrlarini erkin ifoda etishga, mantiqiy xulosalar chiqarishga va o‘z ustida ishlashga o‘rganadilar. Maqolada shuningdek, bunday masalalarning turli yoshdagi o‘quvchilar uchun moslashuvchanligi va amaliy tajribalar tahlil qilinadi.

Annotatsiya. Tilshunoslik fanining o‘rganilishi sistematik ravishda amalga oshirilmoqda, jumladan, bo‘limlarga ajratish, turkumlarni aniqlash, kategoriyalarga bo‘lish, guruhlarga ajratish va nihoyat oppozitsiyada turgan holatlarni baholash kabilar. Demak, so‘z yasalishi ham bundan mustasno emas, chunki so‘z asosi bilan yasovchi o‘rtasidagi munosabat bu jarayonni asoslab beradi. Darhaqiqat, tilshunoslik fani tarixidan to bugungi kungacha bo‘lgan davrda so‘z yasalishi bo‘yicha turlicha qarashlar, fikrlar bildirilib kelinmoqda. Jumladan, turkiy tillarga oid fe’l yasalishi masalasiga ham alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada eng faol fe’l yasovchi –la qo‘shimchasining o‘ziga xos xususiyatlari va taniqli tilshunos olimlarning fe’l yasovchi –la qo‘shimchasi bilan bog‘liq munozarali masalaga oydinlik kiritishga harakat qilganligi va o‘zining ilmiy qarashlari bilan fe’l yasalishiga doir xulosalar berganligiga guvoh bo‘lamiz.

ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada oʻsmirlik davrida uchraydigan psixologik, ijtimoiy va hissiy muammolar hamda ularni bartaraf etishda maktab psixologining tutgan oʻrni yoritilgan. Oʻsmirlarning ruhiy holatini tushunish, ularni ijtimoiy moslashtirish va sog‘lom psixologik muhitni shakllantirishda maktab psixologining professional yondashuvi muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, maqolada psixologik maslahatlar, sinfiy va individual suhbatlar, ota-onalar bilan hamkorlikdagi faoliyatlar kabi amaliy usullar orqali muammolarni hal qilish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.

Annotatsiya  :  Mazkur maqolada  til boyligi sanalgan ma’nodosh so‘zlar tavsifi, 10-sinf o‘quvchilari nutqida ma’nodosh so‘zlardan samarali foydalanish ko‘nikmasini shakllantirish va uni faollashtirish bo‘yicha metodik tizimning takomillashtirilgan yo‘llari yoritilgan. Unda ma’nodosh so‘zlarning lug‘aviy boylik (lingvistik kompetensiya) hamda nutqiy kompetensiyani oshirishdagi ahamiyati, o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutq faoliyatini rivojlantirishdagi o‘rni va ularni o‘rgatishda samarali vosita bo‘lib xizmat qiluvchi  interaktiv usullar,  mashq va topshiriqlar (didaktik materiallar) keltirib o‘tilgan.

Abstract:  This article describes synonyms, which are considered a linguistic asset, and describes improved methods of a methodological system for the formation and activation of the skill of effective use of synonyms in the speech of 10th grade students. It discusses the importance of synonyms in increasing vocabulary (linguistic competence) and speech competence, their role in the development of oral and written speech activities of first-graders, and interactive methods, exercises and tasks (didactic materials) that serve as effective tools for teaching them.

Абстрактный: В данной статье дается характеристика синонимов, которые считаются языковым активом, а также описываются усовершенствованные пути разработки методической системы формирования и активизации навыка эффективного использования синонимов в речи учащихся 10-х классов. Подчеркивается значение синонимов в расширении словарного запаса (языковой компетенции) и речевой компетенции, их роль в развитии устной и письменной речи учащихся, а также интерактивные методы, упражнения и задания (дидактические материалы), которые служат эффективными инструментами их обучения.

Annotatsiya: Ushbu matnda psixologiyada kuzatish metodining mohiyati, turlari va qo‘llanilish sohalari yoritib berilgan. Kuzatish — voqelikdagi hodisalarni rejali, tizimli va mukammal tarzda idrok qilish orqali psixik holatlarni o‘rganishga xizmat qiluvchi asosiy ilmiy metodlardan biridir. Metodning obyektiv (tashqi) va subyektiv (o‘zini-o‘zi) turlari mavjud bo‘lib, ular insonning xatti-harakati, his-tuyg‘ulari, nutqi va faoliyatini o‘rganishda qo‘llaniladi. Kuzatish jarayonida ilmiy xulosalar chiqariladi, farazlar ilgari suriladi va psixik holatlar tahlil qilinadi. Matnda kuzatish metodining tarixiy rivoji, uni qo‘llash shartlari va bosqichlari ham ko’rsatib o’tilgan

Аннотация: В тексте рассматриваются сущность, виды и области применения метода наблюдения в психологии. Наблюдение — один из основных научных методов изучения психических состояний посредством планомерного, систематического и тщательного восприятия событий реального мира. Различают объективный (внешний) и субъективный (самостоятельный) виды метода, которые применяются при изучении поведения человека, его эмоций, речи и деятельности. В процессе наблюдения делаются научные выводы, выдвигаются гипотезы, анализируются психические состояния. В тексте также описывается историческое развитие метода наблюдения, условия и этапы его применения.

Abstract: This text covers the essence, types and areas of application of the observation method in psychology. Observation is one of the main scientific methods that serves to study mental states through a planned, systematic and thorough perception of real-life phenomena. There are objective (external) and subjective (self-) types of the method, which are used to study human behavior, emotions, speech and activity. In the process of observation, scientific conclusions are drawn, hypotheses are put forward and mental states are analyzed. The text also shows the historical development of the observation method, the conditions and stages of its application

Abstract: This article discusses the integration of modern information and communication technologies (ICT) in the education system into the learning process of students, their impact on the higher education system and future prospects. Analysis of online learning platforms, computer power and artificial intelligence-based analytics.

Annotatsiya. Ushbu maqolada dunyo tilshunosligida omonimlar masalasi muhokama qilingan bo’lib, dunyo tilshunoslarining omonimlarga bo’lgan qarashlari aks etgan.

Annotatsiya. Maqolada tilshunoslikda huquqiy terminlar masalasi ustida so’z boradi. Shuningdek, huquqiy terminlar va ularga qo’yilgan talablarning o’ziga xos xususiyatlari muhokama qilingan.

Abstract: The article aims to most fully reveal the story of Utkir Khoshimov "World affairs" and the image of the mother in it, as well as the image of a strong mother and a kind woman, such issues as the author's artistic skill, style, language are considered.

Аннотация: В статье ставится задача наиболее полно раскрыть повесть Откира Хошимова «Дела мира» и образ матери в ней, а также образ сильной матери и доброй женщины, рассматриваются такие вопросы, как художественное мастерство автора, стиль, язык.

Annotatsiya: Maqolada O‘tkir Hoshimovning “Dunyoning ishlari” qissasi va undagi ona obrazi va matonatli ona, muruvvatli ayol obrazini to’laligicha ochib berishga  qaratilgan  bo‘lib,  muallifning  badiiy  mahorati,  uslubi,  tili  kabi  masalalar tadqiq etilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada oʻzbek tilida kirish soʻzlarning funksional-stilistik xususiyatlari va ularning so’zlashuv nutqida funksionallik vazifalari va stilistik xususiyatlari,nutqda kirish so’zlarning emotsionallik darajalari va nutqiy ta’sirchanlik jihatlari haqida ma’lumotlar berilgan.

Аннотация: В статье дается информация о функционально-стилистических особенностях вводных слов в узбекском языке, их функциональных задачах и стилистической характеристике в разговорной речи, уровнях эмоциональности вводных слов в речи, аспектах речевой экспрессивности.

Abstract: The article provides information about the functional and stylistic features of introductory words in the Uzbek language, their functional tasks and stylistic characteristics in colloquial speech, levels of emotionality of introductory words in speech, aspects of speech expressiveness.

Annotatsiya: Ushbu maqolada Shimoliy Afg‘onistondagi o‘zbek xalqining etnik-madaniy holati va Afg‘onistondagi o‘zbeklarning ijtimoiy hayotida urug’chilik hamda Afg‘onistondagi o‘zbek urug’larining nomlanishiga, shuningdek, urug’lar va ularning joylashuviga e’tibor qaratilgan.

Аннотация: В данной статье рассматривается этнокультурное положение узбекского народа в Северном Афганистане и роль кланов в общественной жизни узбеков в Афганистане, а также наименование узбекских кланов в Афганистане, а также кланы и их местонахождение.

Abstract: This article discusses the ethnocultural situation of the Uzbek people in Northern Afghanistan and the role of clans in the social life of Uzbeks in Afghanistan, as well as the name of the Uzbek clans in Afghanistan, as well as the clans and their location.

Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida oqova suvlarni tozalash jarayonida hosil bo‘ladigan cho‘kindilar (loylar) bilan bog‘liq ishlarni muvofiqlashtirish va nazorat qilish tizimidagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiya etilayotgan yechimlar tahlil qilinadi. Sanoatlashtirish, urbanizatsiya va aholi sonining ortib borishi oqibatida cho‘kindilar hajmi oshmoqda. Shu bilan birga, ularni boshqarishdagi tizimli muammolar atrof-muhit va jamoat salomatligiga xavf tug‘dirmoqda. Maqolada normativ-huquqiy bo‘shliqlar, texnik va institutsional muvofiqlashtirish muammolari hamda xalqaro tajribaga asoslangan takliflar yoritilgan.

O‘zbekistonda markazlashtirilgan va markazlashmagan bir nechta oqova suv tozalash inshootlari (OSTI) mavjud bo‘lib, ularning ayrimlari Sovet davrida qurilgan. Bu inshootlar texnologiyasi, quvvati va samaradorligi jihatidan farq qiladi. Yirik OSTIlar Toshkent, Buxoro va Farg‘onada joylashgan bo‘lib, ular maishiy va sanoat oqova suvlarini qayta ishlaydi.

ANNOTATSIYA:      Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi unlilar tizimi, unli tovushlarning to‘g‘ri  talaffuz me’yorlari,  mashq turlari, talaffuzdagi fonetik mashqlarning ahamiyati ochib berilgan.  O‘quvchilarda  unli va undosh tovushlarning  talaffuzi va imlosini farqlolmaslik yoki chalkashtirish  kabi muammolar va ularni o‘qitishdagi samarali usullar berib o‘tilgan. O‘quvchilarda ba’zi unli va undosh tovushlarning talaffuzidagi tafovutlarni farqlash va ularni turli xildagi topshiriqlar  orqali  yechish yo‘llari ko‘rsatilgan.

Abstract : This article reveals the Uzbek vowel system, the correct pronunciation of vowels, types of exercises, and the importance of phonetic exercises in pronunciation. Problems such as not distinguishing or confusing the pronunciation and spelling of vowels and consonants in students and effective methods of teaching them are given. Students are shown the ability to distinguish the differences in the pronunciation of some vowels and consonants and solve them through various tasks.

АННОТАЦИЯ: В данной статье раскрывается система узбекских гласных, правильное произношение гласных, виды упражнений, а также значение фонетических упражнений в произношении. Студентам были поставлены такие проблемы, как неразличение или путаница в произношении и написании гласных и согласных, а также эффективные методы их обучения. Учащимся демонстрируется умение различать различия в произношении некоторых гласных и согласных и решать их посредством различных заданий.

Abstract: This study explores the effect of multisensory learning approaches on vocabulary retention in learners of French as a foreign language. Multisensory instruction, which integrates visual, auditory, kinesthetic, and tactile modalities, is grounded in the principles of cognitive psychology and supports diverse learning styles. Through an experimental design involving beginner level French learners, participants engaged in activities that combined flashcards, pronunciation drills, songs, movement based games, and manipulatives. The results reveal that learners exposed to multisensory strategies retained vocabulary more effectively than those taught through traditional methods. The study underscores the pedagogical value of engaging multiple senses in language instruction and offers practical implications for curriculum development and teacher training.

Annotatsiya. Ushbu tezisda tadbirkorlik faoliyatini davlat tomonidan tartibga solish jarayonining iqtisodiy mexanizmi va uning samaradorligini oshirish yo‘llari o‘rganiladi. Mavzuning dolzarbligi O‘zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o‘tish jarayonida tadbirkorlikni rivojlantirish, iqtisodiy o‘sishni ta’minlash va bandlik darajasini oshirishdagi muhim o‘rni bilan belgilanadi. Tezisda davlat tomonidan qo‘llanilayotgan iqtisodiy vositalar tahlil qilinib, ularni takomillashtirishning ustuvor yo‘nalishlari aniqlanadi.

Annotatsiya. Mazkur tezisda ishlab chiqarish korxonalarida mehnat unumdorligini oshirishning asosiy omillari, ularni amaliyotda qo‘llash yo‘llari va iqtisodiy samaradorlikka ta’siri keng yoritilgan. Mehnat unumdorligi ishlab chiqarish samaradorligining asosiy ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, u korxonaning raqobatbardoshligini ta’minlaydi. Tadqiqotda ilg‘or tajribalar, statistika va ilmiy adabiyotlar asosida tahlil keltirilgan. Shuningdek, samarali boshqaruv, innovatsion texnologiyalar, xodimlarni rag‘batlantirish kabi omillarning ahamiyati ko‘rsatib berilgan.

Annotatsiya. Ushbu tezisda ishlab chiqarish korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish omillari tizimli tarzda o'rganilgan. Mehnat unumdorligiga ta'sir etuvchi ichki va tashqi omillar tahlil qilinib, ularni boshqarish, rag'batlantirish, texnologik modernizatsiya, xodimlar malakasini oshirish kabi yo'nalishlar alohida ko‘rib chiqilgan. Amaliy ma'lumotlarga asoslangan holda mehnat unumdorligini oshirishga xizmat qiluvchi strategiyalar taklif etiladi.

 ANNOTATSIYA: Bizga maʼlumki, har qanday odam boshqa odamdan oʼzining individual-psixologik xususiyatlari bilan ajralib turadi. Bundan maʼlum bir odamga xos boʼlgan xislatlar nazarda tutiladi. Psixologiyada xarakter deganda mazkur shaxs uchun tipik hisoblangan faoliyat usullarida nomoyon boʼladigan, tipik sharoitlarida koʼrinadigan va bu sharoitlarga shaxsning munosabati bilan belgilanadigan individual psixik xususiyat yigʼindisi tushuniladi.

ANNOTATSIYA: O‘sib borayotgan bolada jismonan o‘zgarishlar ham sodir bo‘lib boradi. O‘quvchining jismonan imkoniyatlari ko‘payadi. O‘zini va jismoniy kuchini boshqarish, tanasidagi o‘zgarishlarni kuzatish orqali, o‘zida kattalarga o‘xshash tomonlar paydo bo‘lishini ko‘radi.

Annotatsiya. Emotsional holatlar boshqa ruhiy jarayonlar singari miya faoliyatining natijasi yoki mahsuli bo’lib hisoblanadi. Emotsional holatlarning yuzaga kelishiga tabiatda va jamiyatda sodir bo‘layotgan o‘zgarishlar, munosabatlar, aloqalar, taassurotlar asosiy sababchidir.

ANNOTATSIYA: O’smirlik davri haqida izlanishlardan shunday xulosaga kelishimiz mumkinki bu davrda muloqot jarayonida ham xavotirlanish hissi namoyon bo’ladi va bu ota-ona va tengdoshlari bilan bo’lgan muloqatda yaqqolroq aks etishini ko’ramiz. Chunki ularda muloqot jarayonida qandaydir sabablar ular bilan muloqatni cheklash, ichki dunyosini oshkor bo’lib qolishdan xavotirlik tuyg’usi ichki ruhiyatiga ta’sir qilib turadi. Oʼsmir oʼz qiziqishlariga mos oʼrtoqlar davrasini qidiradi. Аgar oʼsmir oʼzini qoniqtirgan guruhni topolmasa juda qiynaladi, oʼz imkoniyatilariga nisbatan shubha paydo boʼladi, oʼzini yolgʼiz his eta boshlaydi.

Annotatsiya: Qiziqish insonni harakatga undaydi. Qiziqishlari turli-tuman o‘smir o‘z tengdoshlari bilan jamiyatda o‘rnatilgan axloqiy-huquqiy talablarga qarama-qarshi bo‘lib, salbiy holatlarga beriluvchanlikni keltirib chiqaradi. Dastlab qiziqish xarakteridagi salbiy xatti-harakatlar keyinchalik uning shaxsiyatiga ta’sir o‘tkazishi mumkin.

Annotation. This article examines the use of entertaining games in teaching Russian to increase interest in the subject and the effectiveness of the educational process. The importance of game technologies in school education is emphasized.

Annotation. The article examines the relevance of virtual excursions within the museum space. The author's vision of the concept of virtual excursions is given, advantages and disadvantages, stages of creation and examples of existing excursions are given.

Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘smirlar tomonidan stressli va muammoli vaziyatlarga nisbatan qo‘llaniladigan koping-strategiyalar, ularning psixologik, xulq-atvori va fiziologik omillar bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi. R. Lazarusning birlamchi va ikkilamchi baholash nazariyasidan boshlab, Dj. Atkinsonning motivatsion yondashuvi, L.I. Ansiferova, I.M. Nikolskaya va R.M. Granovskaya tomonidan ishlab chiqilgan strategik yondashuvlar asosida stressga qarshi turishning konstruktiv va nokonstruktiv shakllari ko‘rib chiqiladi. Moslashuv va o‘zini-o‘zi himoyalash strategiyalari, inkor etish, qochish va rolli xulq kabi psixologik mexanizmlar orqali o‘quvchilar o‘z ichki holatlarini qanday boshqarishi mumkinligi muhokama etiladi.

Annotation: This scientific work is aimed at analyzing the effectiveness of new pedagogical methods and modern approaches in teaching English to primary school students in schools of Uzbekistan. The limitations of traditional teaching methods, particularly those based on memorizing grammar and vocabulary, have been identified, and their weaknesses in developing practical language skills in students have been studied. The work demonstrates the impact of interactive and communicative approaches, the use of technological tools, and ensuring active student participation on the quality of education. The importance of teacher professional development in new methods and technologies is also emphasized. The research results conclude that new methodologies enable primary school students to deeply and effectively master the English language and play an important role in making the learning process interactive and engaging. The practical significance of this work lies in proposing improvements for raising the quality of foreign language teaching in the education system of Uzbekistan through the introduction of modern pedagogical approaches.

     Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘zbek tili grammatikasining asosiy bo‘limlari — morfologiya va sintaksis — nazariy jihatdan tahlil qilinadi. So‘z turkumlari, so‘z yasalishi, gap tuzilmalari va ularning amaliy qo‘llanilishi haqida fikr yuritiladi. Grammatik bilimlarning og‘zaki va yozma nutq madaniyatini shakllantirishdagi o‘rni ko‘rsatib beriladi.

    Annotation: This article provides a theoretical analysis of the main branches of Uzbek grammar — morphology and syntax. It discusses parts of speech, word formation, and sentence structures, as well as their practical applications. The role of grammatical knowledge in shaping both spoken and written language culture is emphasized.

      Аннотация: В статье проводится теоретический анализ основных разделов узбекской грамматики — морфологии и синтаксиса. Рассматриваются части речи, словообразование, структуры предложений и их практическое применение. Подчеркивается роль грамматических знаний в формировании культуры устной и письменной речи.

Annotatsiya. Ushbu tezisda O‘zbekistonda tadbirkorlik faoliyatini davlat tomonidan tartibga solishning iqtisodiy mexanizmlari, ularning hozirgi holati, dolzarb muammolari va takomillashtirish yo‘llari o‘rganiladi. Muallif davlatning tartibga solishdagi o‘rni, iqtisodiy vositalarning samaradorligi, biznes muhitiga ta’siri va normativ-huquqiy asoslar bilan bog‘liq masalalarni tahlil qiladi. Shuningdek, maqolada amaliy misollar, statistik ma’lumotlar asosida mavjud holatga baho berilib, zamonaviy yondashuvlar asosida takliflar ishlab chiqiladi.

Abstract Educational researchers and the mathematics education community have recently begun to focus on the importance of students engaging in disciplinary conversations. Additionally, researchers’ interest in designing more effective learning opportunities for students whose first national language is not English, have begun to investigate the important differences between conversational English and academic English. However, research has shown that academic English is difficult to master and even native English speakers struggle in conveying mathematical reasoning using the proper registers. A challenge that English Language Learners (ELLs) encounter is learning academic content and language simultaneously. Given the importance of academic English to learning and assessment, we need to better understand how teachers can influence students’ discourse practices in ways that lead students to bridge their existing and often informal mathematical ideas to the formal registers of mathematics. This paper will assert that gesture (combined with speech) was a tool that a bilingual teacher used effectively to convey and discuss algebraic concepts with Hispanic ELL high school students. We argue that gesture is an important visual resource that can play a valuable role for ELLs in creating effective discourse practices and environments.

Abstract Educational researchers and the mathematics education community have recently begun to focus on the importance of students engaging in disciplinary conversations. Additionally, researchers’ interest in designing more effective learning opportunities for students whose first national language is not English, have begun to investigate the important differences between conversational English and academic English. However, research has shown that academic English is difficult to master and even native English speakers struggle in conveying mathematical reasoning using the proper registers. A challenge that English Language Learners (ELLs) encounter is learning academic content and language simultaneously. Given the importance of academic English to learning and assessment, we need to better understand how teachers can influence students’ discourse practices in ways that lead students to bridge their existing and often informal mathematical ideas to the formal registers of mathematics. This paper will assert that gesture (combined with speech) was a tool that a bilingual teacher used effectively to convey and discuss algebraic concepts with Hispanic ELL high school students. We argue that gesture is an important visual resource that can play a valuable role for ELLs in creating effective discourse practices and environments.

Abstract: This article aims to explore effective methods for developing speaking skills in B1 level students, focusing on the importance of communicative competence. Through a literature analysis, various strategies will be examined to identify key elements that contribute to successful language acquisition at this level. The methods section will outline practical approaches for educators, incorporating interactive activities and motivation techniques. The results section will present the outcomes of applying these methods, followed by a discussion that delves into the implications of the findings. Finally, the article will conclude with suggestions for further research and practical recommendations for teachers.

Kirish

         Zamonaviy oliy ta'lim tobora ko'proq innovatsion usullar va texnologiyalarni, ayniqsa, chet tillarni o'qitish sohasida qo'llashga yo'naltirilmoqda. Axborot texnologiyalari rivojlanishi bilan masofaviy ta'lim ta'lim jarayonining ajralmas qismiga aylandi va talabalarga tillarni ular uchun qulay formatda va sur'atda o'rganish imkonini bermoqda. Yangi raqamli vositalar — onlayn platformalar, virtual sinflar, mobil ilovalar va sun'iy intellekt kabi texnologiyalarni joriy etish til o'rganishda yangi ufqlarni ochadi, jarayonni yanada moslashuvchan, kirish imkoni oson va shaxsiylashtirilgan qiladi.

Masofaviy ta'limning innovatsion usullaridan foydalanish nafaqat ta'lim jarayonining sifatini oshirishga, balki talabalar va o'qituvchilar o'rtasida ularning geografik joylashuvidan qat'i nazar faol o'zaro hamkorlik qilish sharoitlarini yaratishga xizmat qiladi. Bu esa ta'limiy hamkorlik imkoniyatlarini va individual yondashuvni kengaytiradi, bu ayniqsa globallashuv va texnologik taraqqiyot sharoitida juda muhimdir.

Introduction

Modern higher education is increasingly focused on the use of innovative methods and technologies, especially in the field of foreign language teaching. With the development of information technology, distance learning has become an essential part of the educational process, providing students the opportunity to study languages in a format and at a pace that suits them. The introduction of new digital tools—such as online platforms, virtual classrooms, mobile applications, and artificial intelligence—opens new horizons for language learning, making the process more flexible, accessible, and personalized.

The use of innovative methods of distance learning contributes not only to improving the quality of the educational process but also creates conditions for active interaction between students and teachers regardless of geographical location. This significantly expands opportunities for educational collaboration and individual learning approaches, which is particularly important in the context of globalization and rapid technological advancement.

Введение

Современное высшее образование всё больше ориентируется на использование инновационных методов и технологий, особенно в области преподавания иностранных языков. С развитием информационных технологий дистанционное обучение стало неотъемлемой частью образовательного процесса, предоставляя студентам возможность изучать языки в удобном для них формате и темпе. Внедрение новых цифровых инструментов — таких как онлайн-платформы, виртуальные классы, мобильные приложения и искусственный интеллект — открывает новые горизонты для изучения языков, делая процесс более гибким, доступным и персонализированным.

Использование инновационных методов дистанционного обучения способствует не только повышению качества образовательного процесса, но и создаёт условия для активного взаимодействия между студентами и преподавателями вне зависимости от их географического положения. Это значительно расширяет возможности образовательного сотрудничества и индивидуального подхода к обучению, что особенно важно в условиях глобализации и стремительного технологического прогресса.

Annotatsiya: Mazkur maqolada yoshlarni kasb-hunarga yo‘naltirishning dolzarb jihatlari, ta’lim-tarbiya jarayonida ushbu yo‘nalishning tutgan o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Kasb tanlash jarayonida oilaning, maktabning, pedagoglarning hamda ijtimoiy omillarning roli tahlil qilingan. Maqolada kasbiy yo‘naltirishning bosqichlari, metod va usullari, ayniqsa umumta’lim muassasalarida samarali kasbiy maslahat berish amaliyoti yoritilib, o‘quvchilarni mehnatga, tadbirkorlikka, ishlab chiqarishga va zamonaviy kasblarga yo‘naltirishda yangi yondashuvlar asosida tavsiyalar berilgan. Shuningdek, kasbiy o‘zini anglash, qiziqish va qobiliyatlarni aniqlash mexanizmlari, kasb tanlashdagi psixologik omillar va innovatsion texnologiyalarning o‘rni ochib berilgan.

Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirishning samarali usullari yoritilgan. Jumladan, maktabda kasbiy yo‘naltirish ishlarini tashkil etish, o‘quvchilar qiziqishi va qobiliyatlarini aniqlash, amaliy mashg‘ulotlar, mutaxassislar bilan uchrashuvlar, kasblar yarmarkasi va interaktiv metodlardan foydalanishning ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, ota-onalar, pedagoglar va psixologlar hamkorligida olib boriladigan kasbiy maslahat ishlari orqali o‘quvchilarning ongli ravishda kasb tanlashiga yo‘l ochilishi asoslab berilgan. Maqolada kasb-hunarga yo‘naltirishning nazariy va amaliy asoslari, shuningdek, ta’lim muassasalarida ushbu jarayonni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan.

Annotatsiya: Jamiyatda o’sib kelayotgan har bir yosh avlodning ertangi kuni qanday kelishi, hamda uning ham jismoniy ham ma’naviy jihatdan yetuklik darajasiga ko’tarilishi uning psixologiyasiga bog’liq. Shuning uchun ham hozirda bolalarni oilada qanday muhitda tarbiya topayotganligi barchamiz uchun juda dolzarb mavzudir.

Annotatsiya: Mazkur maqolada bola shaxsining har tomonlama rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar tizimli ravishda tahlil etilgan. Jumladan, oila muhiti, ijtimoiy-madaniy muhit, ta’lim tizimi, tengdoshlar guruhi, axborot vositalari va pedagogik yondashuvlarning bolaning psixologik, axloqiy va intellektual rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’siri yoritilgan. Shuningdek, shaxs rivojlanishida individual xususiyatlar, genetik omillar va tashqi muhit bilan o‘zaro munosabatlar o‘rtasidagi bog‘liqlik asoslangan. Maqolada bola tarbiyasida ota-ona, pedagog va jamiyatning hamkorlikdagi roli ochib berilgan, shuningdek, zamonaviy yondashuvlar asosida samarali pedagogik tavsiyalar keltirilgan. Ilmiy asoslangan yondashuv orqali bola shaxsining barqaror va sog‘lom shakllanishini ta’minlash yo‘llari ko‘rsatib berilgan.

Annatotsiya: Insonning ichki ongi va dunyosi juda sirli va betakrordir. Shunday yaratilganki u yigʻlashi, kulishi, baqirishi, jilmashi va boshqa turli harakatlarni osonlik bilan bajara oladi. Bundan koʻrinib turibdiki, uning psixologiyasi ham judayam murakkab va koʻproq oʻrganishni talab etadi. Psixologik koʻrsatmalar nafaqat asablari charchagan kattalar uchun balki hali endi katta hayotga asta-sekinlik bilan qadam qoʻyayotgan bolalar uchun ham zarurdir. Bugungi jadallashuv davrida bolalarning ham psixolog koʻmagiga muhtoj ekanligi tabiiy holat boʻlib qoldi. Mazkur maqolada maktab oʻqituvchilari va ota-onalar uchun zarur boʻlgan ayrim metodlar va afzalliklari haqida gaplashamiz.

Abstract: This article explores the psychological and teaching aspects of cooperative learning, emphasizing how small group discussions can enhance students’ academic performance and emotional engagement. A four-week study was conducted with 30 ninth-grade students at School 37, focusing on reading tasks. The findings revealed a 7% improvement in student outcomes, supporting the idea that cooperative learning positively influences motivation, self-confidence, and comprehension skills. The paper discusses these results in relation to existing literature and provides recommendations for future research.